Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 11:6

ΙΣΤ'. Ότι επταπλή είναι η πίστη· και τι ζητά ο Κύριος από τον χριστιανό· και πώς είναι αδύνατον χωρίς πίστη να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό. ΙΖ'. Ότι διά της σαρκώσεως του Θεού Λόγου, η φύση των ανθρώπων επανέρχεται και πάλι στο ευ είναι· και ποιος είναι ο τρόπος της επανόδου στο ευ είναι· και περί του φυσικού, του γραπτού και του πνευματικού νόμου. Και διά ποιων έργων δυνάμεθα να εισέλθουμε στη βασιλεία των ουρανών.

Ότι η πίστη είναι επταπλή· και τι ζητά ο Κύριος από τον χριστιανό· και πώς είναι αδύνατον χωρίς πίστη να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό.

Πού είναι λοιπόν η καύχηση του ανθρώπου; Πουθενά. Γι' αυτό οι αληθινοί χριστιανοί είναι συντετριμμένοι και ταπεινωμένοι, γνωρίζοντας ότι δεν έχουν τίποτα δικό τους, αλλά τα πάντα ανήκουν στη χάρη. Ιδού το διακριτικό γνώρισμα των μη αληθινών χριστιανών: έπαρση και υπεροψία, οίηση, υπερηφάνεια, αλαζονεία, φιλοδοξία και, έβδομον, η φαινομενική ταπείνωση, η οποία ελκύει την τιμή από τους ανθρώπους. Διότι δύο είναι τα αλληλένδετα στοιχεία: η πίστη και τα έργα. Η πίστη υπάρχει για τα έργα, ενώ τα έργα δεν γίνονται για την πίστη αλλά μέσω της πίστεως. Διότι χωρίς πίστη είναι αδύνατον να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό. Από την πίστη έρχεται η χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού σε αυτόν που πιστεύει, όμως, με μέτρο. Διότι ανάλογα με την πίστη του καθενός, έρχεται και η χάρη. Εάν η πίστη είναι πολλή, πολλή είναι και η χάρη, ενώ εάν είναι λίγη, λίγη είναι και η χάρη.

Επομένως, κανένα όφελος δεν έχει η πίστη για εκείνον που πιστεύει αληθινά και ορθόδοξα, χωρίς τα έργα. Διότι απόδειξη της πίστεως είναι η δύναμη που πηγάζει από αυτήν, και φανέρωση της δυνάμεως είναι η εφαρμογή των αγαθών εντολών, δηλαδή των θεάρεστων έργων. Διότι κάθε ενέργεια προέρχεται από κάποια δύναμη, μέσω της οποίας μπορεί κάποιος να πράττει κάτι. Και αν είναι αδύνατον να ευαρεστήσει κάποιος τον Θεό χωρίς πίστη, είναι ολοφάνερο ότι η ισχύς που προέρχεται από την πίστη χορηγεί τη δύναμη, μέσω της οποίας πραγματοποιείται η ευαρέστηση σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Πίστη δε εδώ είναι όχι μόνο το να πιστεύει κανείς στον Χριστό ή να πιστεύει τον Χριστό, αλλά το να πιστέψει ότι μέσω του ίδιου του Χριστού μπορεί κάποιος και από την κακία να απαλλαγεί, και να αναδειχθεί ανεπαίσχυντος εργάτης κάθε αρετής, όπως λέει και ο μακάριος Απόστολος όταν αναφέρει, ότι περισσότερο από όλους κοπίασα, όχι όμως εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΡΙΓʹ ΠΕΡΙ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΘΕΝΙΑΣ Αδελφοί και πατέρες, δύο είναι αυτά που σώζουν τον άνθρωπο: η πίστη και η αγάπη. Και αν μεν έβλεπα ότι σφάλλατε ως προς την πίστη, για αυτήν θα αφιέρωνα τον λόγο, αγωνιζόμενος και επανορθώνοντάς σας στο ορθόδοξο φρόνημα. Διότι «χωρίς πίστη είναι αδύνατον να ευαρεστήσει κανείς τον Θεό· επειδή εκείνος που προσέρχεται στον Θεό πρέπει να πιστέψει ότι υπάρχει», όπως έχει γραφτεί, «και ότι γίνεται μισθαποδότης σε όσους τον εκζητούν». Επειδή όμως, με τη χάρη του Χριστού, η πίστη σας είναι ισχυρή, «στην οποία στέκεστε και καυχάστε με την ελπίδα της δόξας του Θεού», ας αφήσουμε αυτήν και ας μιλήσουμε εν συντομία για τον πρακτικό βίο. Σας παρακαλώ, λοιπόν, αδελφοί, όπως πάντοτε έτσι και τώρα, να μην αμελείτε την άσκηση, την προσοχή των λογισμών και το πολυτιμότατο αγαθό της παρθενίας, την οποία με το έλεος του Θεού ασπαστήκαμε, και εναντίον της οποίας με κάθε μέσο μηχανεύεται ο εχθρός για να κλέψει τη σωτηρία μας. Γνωρίζει, πράγματι, ότι με αυτό το κατόρθωμα ομοιωνόμαστε με τον Θεό, ενώ αντίθετα, με την έκπτωση από αυτό παρομοιαζόμαστε με τα κτήνη. Επειδή έχει γραφτεί: «Ο άνθρωπος, αν και βρισκόταν σε τιμή, δεν το κατανόησε· παραβλήθηκε με τα ανόητα κτήνη και εξομοιώθηκε με αυτά». Ω, πόσους άρπαξε ανά τους αιώνες ο απατεώνας με την επιθυμία της σάρκας!

Εκείνος μας τάραξε; Αλλά Εκείνος που είπε στη θάλασσα: «Σιώπα, πεφίμωσο», κατεύνασε και τους λογισμούς που μας κλυδωνίζουν. Και, ω της ευεργεσίας! Δεν προλαβαίνουμε να τον επικαλεστούμε, και ο αγαθός Κύριος μας προφταίνει με έλεος και οικτιρμούς, και δίνει προσευχή σε εκείνον που προσεύχεται, και διασκορπίζει το σύννεφο της λύπης, και μέσω των αγαθών λογισμών ρίχνει φως στην καρδιά. Και τι δεν κάνει άλλωστε; Διότι, αν παρέδωσε τον εαυτό του για εμάς μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού, «Πώς δεν θα μας χαρίσει μαζί με αυτόν τα πάντα;». Γι' αυτό ας επιμείνουμε, αδελφοί, δουλεύοντάς τον με θάρρος, ανακαλώντας τους εαυτούς μας από τις πτώσεις, τρέχοντας με ζήλο στον δρόμο της ασκήσεως, γνωρίζοντας ότι στο τέλος των αγώνων φυλάσσονται τα στεφάνια. Επομένως, ας χρησιμοποιούμε περισσότερο την εξαγόρευση των λογισμών, διότι η εξαγόρευση είναι χαλινάρι ενάντια στην αμαρτία. Ας χρησιμοποιούμε την ταπεινοφροσύνη, διότι με αυτήν συντρίβονται «τα πεπυρωμένα βέλη του πονηρού». Ας χρησιμοποιούμε την πίστη, διότι «χωρίς πίστη είναι αδύνατον να ευαρεστήσει κανείς» τον Θεό. Ίσως απορούμε και βρισκόμαστε σε αδιέξοδο για το πώς, αν και αγωνιζόμαστε, αιχμαλωτιζόμαστε από τους άτοπους λογισμούς. Αλλά αυτό το παθαίνουμε εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ. «Διότι βασίλευσε», λέει, «ο θάνατος από τον Αδάμ μέχρι τον Μωυσή, ακόμη και σε εκείνους που δεν αμάρτησαν με παρόμοιο τρόπο με την παράβαση του Αδάμ», και η φύση μας έχει νοσήσει υπερβολικά από τη φιληδονία.