Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 12:14

ΚΑΝΟΝΑΣ ΠΘ' Πάρα πολύ με λυπεί το γεγονός ότι έχουν πλέον εγκαταλειφθεί οι Κανόνες των Πατέρων, και έχει απομακρυνθεί κάθε ακρίβεια από τις Εκκλησίες, και φοβάμαι μήπως, καθώς η αδιαφορία αυτή προχωρά σιγά σιγά, φτάσουν τα πράγματα της Εκκλησίας σε απόλυτη σύγχυση. Αυτούς που υπηρετούσαν την Εκκλησία, η παλαιά συνήθεια που ίσχυε στις Εκκλησίες του Θεού, τους αποδεχόταν αφού τους δοκίμαζε με κάθε ακρίβεια και εξεταζόταν λεπτομερώς όλη η αναστροφή τους, αν δεν είναι υβριστές, αν δεν είναι μέθυσοι, αν δεν είναι επιρρεπείς στους καυγάδες, αν διαπαιδαγωγούν τη νεότητά τους, ώστε να μπορούν να επιτύχουν τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν πρόκειται να δει τον Κύριο. Και αυτό το εξέταζαν αφενός οι Πρεσβύτεροι και οι Διάκονοι που έμεναν μαζί τους, και το ανέφεραν αφετέρου στους Χωρεπισκόπους, οι οποίοι, αφού λάμβαναν τις συγκαταθέσεις από εκείνους που έδιναν αληθινή μαρτυρία και ενημέρωναν σχετικά τον Επίσκοπο, τότε μόνο ενέτασσαν τον υπηρέτη στο τάγμα των κληρικών.

Και λοιπόν, ο Παύλος και ο Βαρνάβας και οι συνοδοί τους θεωρήθηκαν θεοί από τους Έλληνες, και όλοι πρόσεχαν τους άλλους αποστόλους ως ανώτερους της ανθρώπινης φύσης. Το ότι «οι πτέρυγες ήταν ενωμένες η μία με την άλλη» υπαινισσόταν τα εξής: πρώτον μεν, ότι σε έναν Κύριο Ιησού, σε μία υπόσταση, συγκεντρώνονταν όλοι οι λόγοι περί της θείας οικονομίας· διότι δεν χωρίζονταν σε δύο, όπως νόμισε ο Νεστόριος, και δεύτερον, ότι και κήρυτταν και δίδασκαν την ειρήνη στους ανθρώπους. Κήρυτταν αφενός τη συμφιλίωση του Θεού με τους ανθρώπους, διότι λέει: «με τον Θεό συμφιλιωθήκαμε δια του θανάτου του Υιού του», και δίδασκαν αφετέρου τους ανθρώπους να ζουν ειρηνικά με τον εαυτό τους και μεταξύ τους· διότι λέει: «να επιδιώκετε την ειρήνη και τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο».

Εάν, λοιπόν, σεβόμαστε την ανάσταση και εορτάζουμε την εορτή της, ας αγαπήσουμε μια νέα ζωή, μέσω της οποίας δεν θα είμαστε φίλοι της μόνο στα λόγια, αλλά και οικειότατοι μύστες της. Εάν, πάλι, ασπαζόμαστε και τον σταυρό, γιατί δεν συσταυρώνουμε και τα πάθη στα μέλη μας, ώστε να αναφωνήσουμε κι εμείς μαζί με τον Παύλο: «Έχω συσταυρωθεί με τον Χριστό· και δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός;». Εάν, λοιπόν, ο Χριστός υπόσχεται να ζει σε αυτούς, σε εκείνους δηλαδή που έχουν σταυρώσει τον εαυτό τους ως προς τον κόσμο και «έχουν νεκρώσει τα επίγεια μέλη τους», όπως διακηρύσσει και μαρτυρεί ο Παύλος, γιατί δεν πράττουμε κι εμείς το ίδιο, νεκρώνοντας κάθε επίγειο μέλος, το πάθος, τις κακές επιθυμίες και όλα τα υπόλοιπα που συγκαταλέγονται σε αυτά, ώστε να ζήσει και μέσα μας ο Χριστός και να μας δωρίσει την αγήρω ζωή; Επομένως, ας επιδιώκουμε την ειρήνη με όλους και, μαζί με αυτήν, ας αποκτήσουμε τον αγιασμό· διότι χωρίς αυτά «κανείς ποτέ δεν θα δει τον Κύριο», όπως και πάλι μας έχει μαρτυρήσει ο Παύλος.

Ακούστε τον ίδιο τον απόστολο που βροντοφωνάζει: «Κάθε αμαρτία είναι εκτός του σώματος· εκείνος όμως που πορνεύει, αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα», και πάλι: «Πρέπει να παραστούμε όλοι μπροστά στο βήμα του Χριστού, για να λάβει ο καθένας την ανταπόδοση για όσα έπραξε διά του σώματος, είτε αγαθό είτε φαύλο.» Μπορεί λοιπόν πολλές φορές εξαιτίας αυτού να πει κάποιος: «Ευχαριστώ τον Θεό, διότι δεν μόλυνα κανένα μέλος του σώματός μου με καμία απολύτως πονηρή πράξη» —πράγμα που δεν μπορώ προς το παρόν να πω εγώ, ο εργάτης κάθε ανομίας!— και να έχει δήθεν παρηγοριά από αυτό, ότι δηλαδή είναι απαλλαγμένος από αμαρτία του σώματός του. Αλλά ο Δεσπότης αντιλέγει και αναφέρει την παραβολή των δέκα παρθένων και δείχνει σε όλους μας και αποφαίνεται ότι σε τίποτα δεν ωφελούμαστε από την καθαρότητα του σώματος, αν δεν διαθέτουμε και τις υπόλοιπες αρετές. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και ο ίδιος ο Παύλος πάλι, συμφωνώντας με τον Δεσπότη, φωνάζει λέγοντας: «Να επιδιώκετε την ειρήνη με όλους και τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο.» Αλλά γιατί είπε «Επιδιώκετε»;

Γι' αυτό σας παρακαλώ, αδελφοί εν Χριστώ, ας αγωνιστούμε σύμφωνα με τη φωνή του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος μας Ιησού Χριστού, επειδή απαρνηθήκαμε τον κόσμο και τα του κόσμου, ώστε να εισέλθουμε από τη στενή πύλη, η οποία είναι η αποκοπή και η αποφυγή του σαρκικού μας φρονήματος και θελήματος. Διότι χωρίς να νεκρωθούμε ως προς τη σάρκα και τις επιθυμίες της και τα θελήματά της, δεν είναι δυνατόν να επιτύχουμε άνεση και απαλλαγή από τα κακά και την ελευθερία που έρχεται σε εμάς από την παρηγοριά του Αγίου Πνεύματος. Χωρίς δε αυτήν –εννοώ δηλαδή την επιφοίτηση του Πνεύματος– κανείς δεν θα δει τον Κύριο, ούτε στον τωρινό αιώνα ούτε στον μέλλοντα. Διότι έκανες μεν καλό, σκορπίζοντας όλα σου τα χρήματα σε αυτούς που είχαν ανάγκη, αν βέβαια δεν κράτησες τίποτα για τον εαυτό σου όπως εκείνος ο Ανανίας, και εκτός από αυτά απαρνήθηκες τον κόσμο και τα του κόσμου, και ξεφεύγοντας από τον βίο και τις φροντίδες του έτρεξες σε λιμάνι ζωής, ενδυόμενος τη μορφή της ευσέβειας· συμφωνώ κι εγώ και σε επαινώ για αυτή σου την πράξη.

Αυτό το πάθος είναι και πάρα πολύ φοβερό. Ενώ ο εχθρός περιφέρει τον νου μου προς ό,τι αυτός θέλει, εγώ νομίζω ότι αυτές οι περιπλανήσεις είναι αναγκαίες δικές μου φροντίδες και μέριμνες. Και αν κάποιος από τους έμπειρους μου πει ότι αυτές οι περιπλανήσεις είναι δαιμονικές, όχι μόνο δεν πείθομαι, αλλά και κατακρίνω αυτόν τον σοφό ως ανόητο. Αυτό κατέχει τα πρωτεία από τις άλλες ψυχικές αρρώστιες. Για τη θεραπεία του, επειδή είναι πιο πρωταρχικό, πιο φοβερό και πιο ισχυρό από κάθε άλλη ψυχική νόσο, δεν θα φεισθούμε ούτε το αίμα ούτε την ίδια τη ζωή. Αυτό εφευρίσκει τις αιρέσεις, αυτό εμποδίζει κάθε προσευχή να κατευθυνθεί ενώπιον του Θεού, αυτό είναι μεγάλο και ισχυρό τείχος, που διαχωρίζει κάθε νου του θεοσεβούς και τον εμποδίζει να πλησιάσει τον Θεό, τον πανταχού παρόντα και τα πάντα πληρούντα. Αυτό είναι σκοτάδι, η αρχή του εξώτερου σκότους, το οποίο εάν δεν το γκρεμίσει ο Χριστός στον καθένα που αγωνίζεται, κανείς δεν θα δει τον Κύριο. Περί αυτού λέει και ο Δαβίδ:

Σηκώνεις καθόλου χέρι, πες μου, σε μοναχό, εσύ που ακόμη συγκαταλέγεσαι στους λαϊκούς; Και εσύ, ο μοναχός, τολμάς να χτυπήσεις με ραβδί αυτόν που τώρα διδάσκεται την υποταγή; Επομένως, δεν είσαι μοναχός, αλλά μονομάχος· ούτε ασκητής, αλλά ληστής· ούτε υιός ειρήνης, αλλά τέκνο οργής. Διότι, μήπως οι πληγές δεν ξεκίνησαν από ύβρεις και τις πληγές δεν ακολούθησαν θάνατοι; Όσοι, λοιπόν, έπραξαν έτσι θα υποβληθούν στο κατάλληλο επιτίμιο, ώστε να μην προχωρήσουν σε χειρότερα· εσείς όμως, αγαπημένοι, ως μαθητές του πράου και ειρηνοδώρου Δεσπότη, να συμπεριφέρεστε με πραότητα και επιείκεια, «επιδιώκοντας την ειρήνη με όλους και τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο», σεβόμενοι επιπλέον και το δεσποτικό σώμα και αίμα, το οποίο αξιωθήκαμε να μεταλαμβάνουμε. Ας μην υποδέχεται, λοιπόν, η ψυχή που δέχεται τα άχραντα δώρα, ταραχές και μανίες και άτοπες επιθυμίες, ούτε το στόμα που αντλεί από την αθάνατη πηγή να βγάζει βορβορώδη λόγια και μάταιες ακαθαρσίες, ούτε τα μάτια που αγιάστηκαν με το τίμιο αίμα να έχουν άγριο βλέμμα και να αναπλάθουν πορνικά θεάματα, ούτε το χέρι που θησαυρίζει τα θεία να αγγίζει όσα δεν είναι θεμιτά· αντίθετα, όλα τα μέλη πρέπει να προφυλάσσονται και να διατηρούνται σώα ως μέλη του Χριστού.

Όταν, λοιπόν, κάποιος αρχίσει να λογομαχεί, ας γνωρίζει ότι το πράγμα οδηγεί αμέσως στην καταστροφή. Και αν μεν αυτό γίνεται προς τους ίσους, ίσως έχει κάποια δικαιολογία· αν όμως γίνεται προς τους ανωτέρους, αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη της απώλειας εκείνου που λογομαχεί. Και γι' αυτό, αδελφοί μου, σας παρακαλώ, αν και εκείνος ενήργησε χωρίς σύνεση και εσφαλμένα, εσείς τουλάχιστον να πράττετε με σύνεση και ασφάλεια, «επιδιώκοντας την ειρήνη με όλους και τον αγιασμό, χωρίς τον οποίο κανείς δεν θα δει τον Κύριο, προσέχοντας μήπως κάποιος στερηθεί τη χάρη του Θεού, μήπως φυτρώσει καμιά ρίζα πικρίας και σας ενοχλήσει, και μέσω αυτής μολυνθούν πολλοί». Πρέπει, λοιπόν, να τηρήσετε το δικό μου παράγγελμα. Ποιο είναι αυτό; Να επιδεικνύετε αγαθό ζήλο απέναντι σε όσους ενεργούν πονηρά, να μισείτε και να αποστρέφεστε το κακό, και να μην τους θεωρείτε ως εχθρούς, αλλά να τους νουθετείτε ως αδελφούς, ώστε να φανείτε άξιοι του επαίνου του Αποστόλου, ο οποίος λέει κάπου: «Σε όλα αποδείξατε τον εαυτό σας αγνό σε αυτήν την υπόθεση». Και εγώ, αδελφοί μου, δεν σας τα λέω αυτά επειδή θέλω να επιβληθώ και να εναντιωθώ σε εσάς· αλλά με αγάπη και φειδώ, φοβούμενος και το παράδειγμα του Ηλί με τους γιους του, τόσο για τον εαυτό μου όσο και για εσάς τους ίδιους. Εάν όμως δεν σκέφτεστε έτσι, θα έρθουν λίγο αργότερα ημέρες, κατά τις οποίες θα σας αφαιρεθεί αυτή η γλώσσα· και τότε θα κατανοήσετε, ότι αυτά που έλεγα εγώ ο ταπεινός ήταν αληθινά.

Ο δε άρχοντας μόλις και μετά βίας κατάλαβε ελάχιστα από όσα ειπώθηκαν, διότι ήταν εντελώς ανίκανος να κατανοήσει τα θεία, αφενός επειδή είχε ανατραφεί με τρόπο βαρβαρικό και, γενικά ειπείν, παράλογο, και αφετέρου επειδή ο νους του είχε συληθεί από τη μιαρή ηδονή, όπως έχει λεχθεί· διότι πώς θα μπορούσε να εμβαθύνει στους λόγους περί της Τριάδος ένας άνθρωπος που απείχε πάρα πολύ από τον αγιασμό της σωφροσύνης, χωρίς τον οποίο κανείς δεν πρόκειται να δει τον Κύριο;