Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 7:3

«Και ποιος τα λέει αυτά;» θα ρωτήσει κάποιος. «Μήπως, επειδή εμείς δεν γνωρίζουμε, εκείνος δεν πέθανε ή δεν είχε γονείς;» Πολύ σωστά λέγεις, και πέθανε, και γονείς είχε. Πώς λοιπόν είναι «Απάτωρ, αμήτωρ»; Πώς παρουσιάζεται «χωρίς να έχει ούτε αρχή ημερών, ούτε τέλος ζωής»; Πώς; Επειδή δεν αναφέρονται αυτά στη Γραφή. Και τι σημαίνει αυτό; Ότι, όπως ακριβώς αυτός είναι απάτωρ λόγω του ότι δεν αναφέρεται η γενεαλογία του, έτσι είναι ο Χριστός ως προς την ίδια τη φύση του πράγματος.

βʹ. Ιδού το άναρχο, ιδού το ατελεύτητο. Όπως ακριβώς για τούτον δεν γνωρίζουμε ούτε την αρχή των ημερών του ούτε το τέλος της ζωής του, επειδή δεν έχουν καταγραφεί· έτσι δεν τα γνωρίζουμε ούτε για τον Ιησού, όχι επειδή δεν έχουν καταγραφεί, αλλά επειδή δεν υπάρχουν. Διότι εκείνο μεν είναι τύπος, και γι’ αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι δεν έχει καταγραφεί· τούτο δε είναι η αλήθεια, και γι’ αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι δεν υπάρχει. Διότι, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα ονόματα (επειδή στη μία περίπτωση ήταν απλώς προσηγορίες το «βασιλιάς δικαιοσύνης και ειρήνης», ενώ στην άλλη η αλήθεια των πραγμάτων), έτσι και εδώ υπάρχουν προσηγορίες, ενώ εκεί υπάρχει η αλήθεια των πραγμάτων. Πώς λοιπόν έχει αρχή; Βλέπεις ότι ο Υιός είναι άναρχος, όχι με την έννοια ότι δεν έχει αίτιο· διότι αυτό είναι αδύνατον, καθώς έχει Πατέρα· άλλωστε, πώς θα ήταν Υιός; Αλλά είναι άναρχος με την έννοια ότι δεν έχει αρχή ζωής, ούτε τέλος. «Αφομοιωμένος δε», λέγει, «με τον Υιό του Θεού». Και πού βρίσκεται η ομοιότητα; Στο γεγονός ότι και του ενός και του άλλου αγνοούμε το τέλος και την αρχή· αλλά του ενός μεν επειδή δεν έχουν καταγραφεί, ενώ του άλλου επειδή δεν υπάρχουν. Σε αυτό έγκειται η ομοιότητα. Εάν όμως επρόκειτο η ομοιότητα να ισχύει στα πάντα, τότε δεν θα είχαμε πλέον τύπο και αλήθεια, αλλά θα ήταν και τα δύο τύπος.

Διότι, εάν ο Απόστολος, όταν έφθασε στο κεφάλαιο περί του Μελχισεδέκ, δίστασε να το αναπτύξει λεπτομερώς, λέγοντας: «Γι' αυτόν έχουμε να πούμε πολλά, που είναι και δυσερμήνευτα», τι θα μπορούσα να πω εγώ, που απέχω τόσο πολύ από τον Απόστολο, όση είναι η ανθρώπινη διαφορά; Και όπως ακριβώς ένας οδοιπόρος, όσο βαδίζει σε έναν ομαλό και πεδινό δρόμο, διανύει ευχάριστα την πορεία του· όταν όμως φθάσει σε κάποιον τόπο εξαιρετικά τραχύ ή ανηφορικό και δύσβατο, όπου υπάρχει ένα ουρανομήκες βουνό, σταματά και, αναλογιζόμενος τον κάματο της ανάβασης, αρχίζει να βαδίζει αργά, για να μην εξαντληθεί γρήγορα· παρομοίως κι εμείς, όσο είχαμε το ομαλό και πεδινό έδαφος του Ευαγγελίου, προχωρούσαμε ευχάριστα με το βήμα του λόγου· όταν όμως φθάσαμε σε ένα ουρανομήκες νόημα, αρχίζουμε να ανεβαίνουμε αργά την ουράνια κλίμακα της ερμηνείας. Ποιο είναι λοιπόν το ζήτημα που ερευνάται από όλους τους Χριστιανούς; Για ποιο λόγο, λέγεται, ο Απόστολος, μνημονεύοντας τον Μελχισεδέκ, τον ονόμασε απάτορα και αγενεαλόγητο, ο οποίος δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής; Ένας τέτοιος δεν θα μπορούσε να είναι άνθρωπος, αλλά Θεός.

Για το ότι ο Μελχισεδέκ δεν είναι ανώτερος από τον Χριστό, ας μας πουν εκείνοι που το ισχυρίζονται αυτό, από ποιον χώρο ή από ποιον τόπο λένε ότι προέρχεται. Άραγε επουράνιου; Άραγε επίγειου; Άραγε καταχθόνιου; Εάν λοιπόν πουν ότι ο Μελχισεδέκ ανήκει στα επουράνια ή σε κάποιον άλλον τόπο, ας ακούσουν ότι και το δικό του γόνατο κάμπτεται μπροστά στον Χριστό· διότι λέει ο Απόστολος ότι σε Αυτόν θα κάμψει κάθε γόνατο και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει, από τους επουράνιους, τους επίγειους και τους καταχθόνιους. Εάν λοιπόν ο Μελχισεδέκ κάμπτει γόνυ στον Χριστό, ο Μελχισεδέκ που προσκυνά είναι κατώτερος από τον Χριστό που προσκυνείται από αυτόν. Γιατί, άραγε, οι ταλαίπωροι δεν ακούνε και τον επόμενο στίχο που έχει ειπωθεί από τον Απόστολο, για να μάθουν ότι αυτός είναι κατώτερος από τον Χριστό; Διότι προσθέτει λέγοντας: «Αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού», όπως ακριβώς και εμείς πλαστήκαμε κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν του Χριστού. Αλλά ίσως κάποιος από τους ακροατές ρωτήσει και πει: Τι σημαίνει λοιπόν το να ονομάζεται ο Μελχισεδέκ απάτωρ, αμήτωρ και αγενεαλόγητος; Προς αυτόν θα πούμε ότι οι μεν Ιουδαίοι ισχυρίστηκαν πως αυτός γεννήθηκε από πορνεία και γι' αυτό τον λόγο δεν αναφέρεται η γενεαλογία του από τη Γραφή. Προς αυτούς θα απαντήσουμε: «Κακώς το λέτε αυτό· διότι βρίσκουμε και άλλους που γεννήθηκαν από πορνεία και γενεαλογήθηκαν. Αμέσως αμέσως, ο Σολομών, που γεννήθηκε από τη γυναίκα του Ουρία, γενεαλογήθηκε, όπως και ο Αβιμέλεχ, ο γιος του Γεδεών, ο οποίος αν και γεννήθηκε από πορνεία, γενεαλογήθηκε».

Γι' αυτό τον λόγο η Γραφή παρέλειψε τον πατέρα και τη μητέρα του, και τον παρουσίασε αγενεαλόγητο, ώστε στο πρόσωπό του, σαν σε εικόνα, να ενοπτριστούμε τον αληθινά απάτορα και αμήτορα και αγενεαλόγητο Χριστό. Διότι ο Χριστός είναι απάτωρ επί της γης κατά σάρκα, και αμήτωρ στους ουρανούς κατά το Πνεύμα, κατά τη θεότητα. Τέτοιος είναι και αυτός που δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής. Διότι η Γραφή δεν παρέθεσε τη γενεαλογία του Μελχισεδέκ, αλλά παρέλειψε και τη γέννηση και την τελευτή του, ώστε, καθώς προείπαμε, στο πρόσωπό του να θεωρήσουμε αυτόν τον αληθινό Μελχισεδέκ. Διότι το όνομα Μελχισεδέκ ερμηνεύεται «Βασιλεύς δικαιοσύνης», ο οποίος είναι ο Χριστός, που δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής. Διότι ούτε αρχή ημερών είχε ο Θεός Λόγος, ούτε έλαβε ποτέ τέλος ή ετελεύτησε· διότι ο Χριστός διαμένει αιώνια. Μας φέρνουν βέβαια αντίρρηση οι Μελχισεδεκιανοί, λέγοντας: «Τι σημαίνει λοιπόν αυτό που του λέει ο Πατέρας, "Συ είσαι ιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξη Μελχισεδέκ";» Προς αυτούς απαντούμε, ότι αυτός ο Μελχισεδέκ υπήρξε δίκαιος άνδρας και έφερε αληθινά μέσα του την εικόνα του Θεού. Κινούμενος, λοιπόν, από το προφητικό Πνεύμα, και κατανοώντας από τότε τη μέλλουσα προσφορά που επρόκειτο να προσκομιστεί στον Θεό από τον Χριστό, τιμούσε τον Θεό με άρτο και οίνο, μιμούμενος τον Χριστό που επρόκειτο να έλθει.

Εξάλλου, εάν δεν είναι συναΐδιος με τον Πατέρα, πώς θα ισχυριστείς ότι η ζωή Του είναι άπειρη; Διότι, εάν έχει αρχή στο παρελθόν, έστω και αν είναι ατελεύτητος, εντούτοις δεν είναι άπειρος· διότι το άπειρο πρέπει να είναι άπειρο και προς τις δύο κατευθύνσεις. Αυτό ακριβώς δηλώνοντας λοιπόν και ο Παύλος έλεγε: «Χωρίς να έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής», αποδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο το άναρχο και το ατελεύτητο. Διότι, όπως ακριβώς τούτο δεν έχει πέρας, έτσι ούτε και εκείνο· διότι ούτε εδώ υπάρχει τέλος, ούτε εκεί αρχή.

«Εσύ είσαι ιερέας εις τον αιώνα, κατά την τάξη του Μελχισεδέκ». Βλέπεις πώς πάλι κατεβάζει τον λόγο στο πιο ταπεινό, άλλοτε μιλώντας για τη θεότητα και άλλοτε για την ανθρωπότητα; Αυτό ακριβώς κάνουν και οι ευαγγελιστές, ώστε να διατηρείται και από τις δύο πλευρές η ακρίβεια των δογμάτων. Και γιατί είπε: «Κατά την τάξη του Μελχισεδέκ»; Και εξαιτίας των μυστηρίων, επειδή και εκείνος πρόσφερε άρτο και οίνο στον Αβραάμ, και επειδή αυτή η ιεροσύνη είναι ελεύθερη από τον νόμο, και εξαιτίας του ατελεύτητου και άναρχου χαρακτήρα της, όπως ακριβώς λέει και ο Παύλος. Διότι αυτό που εκείνος είχε σε επίπεδο σκιών, αυτό έγινε στην πραγματικότητα στο πρόσωπο του Ιησού· και όπως ακριβώς προηγούνταν τα ονόματα, όπως Ιησούς, όπως Χριστός, έτσι συνέβη και σε αυτή την περίπτωση. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο Μελχισεδέκ δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, όχι επειδή δεν είχε, αλλά επειδή δεν καταγράφηκε η γενεαλογία του. Ο Ιησούς, όμως, δεν είχε ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, όχι με αυτόν τον τρόπο, αλλά με το να μην υπάρχει σε Αυτόν καμία απολύτως χρονική αρχή, ούτε τέλος. Διότι το ένα ήταν σκιά, ενώ το άλλο είναι η αλήθεια. Όπως, λοιπόν, όταν ακούς το όνομα Ιησούς, δεν αναλογίζεσαι τον αληθινό Ιησού, αλλά δέχεσαι μόνο τον τύπο του ονόματος, και δεν αναζητάς τίποτε περισσότερο· έτσι και όταν ακούς για τον Μελχισεδέκ ως άναρχο και ατελεύτητο, μην τον αναζητάς στην αλήθεια των πραγμάτων (στην κυριολεξία), αλλά να αρκείσαι μόνο στην ονομασία, και την αλήθεια να την κατανοείς στο πρόσωπο του Χριστού. Όταν πάλι ακούσεις για όρκο, μην νομίζεις ότι πρόκειται για όρκο.

Διότι, το ότι δεν τους στέρησε τον λόγο περί του Μελχισεδέκ, άκουσέ το από τα εξής. Αφού λοιπόν είπε: «Για τον οποίο ο λόγος είναι πολύς και δυσκολοερμήνευτος», πρόσθεσε: «Διότι αυτός ο Μελχισεδέκ, βασιλιάς δικαιοσύνης, έπειτα δε και βασιλιάς της Σαλήμ, το οποίο σημαίνει βασιλιάς ειρήνης, απάτωρ, αμήτωρ, αγενεαλόγητος, μη έχοντας ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, αλλά όντας εξομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές».

Άραγε δεν καταπόνησε την ακοή σας, όταν μιλούσε για άνθρωπο και έλεγε: Απάτωρ, αμήτωρ, αγενεαλόγητος; Και τι λέω για άνθρωπο; Διότι, αν αυτό λεγόταν για τον Υιό, δεν θα προκαλούσε επίσης μεγάλη συζήτηση; Επειδή, αν είναι απάτωρ, πώς είναι Υιός; Και αν είναι αμήτωρ, πώς είναι Μονογενής; Διότι ο υιός οφείλει να έχει πατέρα, διαφορετικά δεν θα ήταν υιός. Αλλά ο Υιός του Θεού είναι και απάτωρ και αμήτωρ· απάτωρ ως προς την κάτω γέννηση, αμήτωρ ως προς την άνω. Διότι ούτε στη γη απέκτησε πατέρα ούτε στους ουρανούς μητέρα. Αγενεαλόγητος. Ας τα ακούσουν αυτά όσοι περιεργάζονται την ουσία Του. Αν και μερικοί νομίζουν ότι αυτό το «αγενεαλόγητος» έχει ειπωθεί για την άνω γέννηση.

Διότι οι μεν αιρετικοί ούτε αυτό το δέχονται· επειδή και εκείνην ερευνούν εξονυχιστικά και την περιεργάζονται· ενώ οι πιο μετριοπαθείς από αυτούς, εκείνην μεν την παραχωρούν, για τούτη δε την κάτω θεωρούν ότι έχει ειπωθεί το «Αγενεαλόγητος».

Για να πιστέψεις ότι είναι αγενεαλόγητος όχι μόνο κατά την γέννηση εκείνη, σύμφωνα με την οποία είναι αμήτωρ, αλλά και κατά τούτη, σύμφωνα με την οποία είναι απάτωρ, την επίγεια εννοώ· γι' αυτό, αφού προέβαλε και τις δύο, τότε είπε: «Αγενεαλόγητος». Διότι και αυτή η επίγεια γέννηση είναι ακατάληπτη, ώστε να μην τολμήσουμε ούτε καν να στρέψουμε το βλέμμα μας προς εκείνην. Διότι, εάν τα προαύλια του ναού είναι τόσο φοβερά και απρόσιτα, ποιος θα επιχειρήσει να εισέλθει στα άδυτα; Ότι γεννήθηκε από τον Πατέρα το γνωρίζω, το πώς όμως, δεν το γνωρίζω. Ότι γεννήθηκε από την Παρθένο το γνωρίζω καλά, όμως τον τρόπο ούτε και εδώ τον κατανοώ.

Εάν, λοιπόν, κάθε γόνυ κάμπτεται, ο Μελχισεδέκ θα είναι κατώτερος από τον Χριστό· διότι προσκυνά τον προσκυνούμενο Χριστό. Εάν όμως οι άθλιοι και ταλαίπωροι αναλογιστούν και όσα αναφέρονται στη συνέχεια· διότι προσθέτει λέγοντας: «Εξομοιωμένος με τον Υιό του Θεού»· έτσι πρέπει να το κατανοήσουμε, ότι, όπως και εμείς έχουμε δημιουργηθεί κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν του Θεού, έτσι και αυτός. Διότι οι μεν Ιουδαίοι ισχυρίζονται ότι αυτός γεννήθηκε από πορνεία, και για τον λόγο αυτόν παρέμεινε αγενεαλόγητος· προς τους οποίους θα απαντήσουμε: «Λανθασμένα τα λέτε». Διότι και ο Σολομών, αν και γεννήθηκε από τη γυναίκα του Ουρία, που ήταν μοιχαλίδα, γενεαλογείται. Αλλά επειδή ο Μελχισεδέκ ήταν τύπος του Κυρίου και έφερε την εικόνα του Χριστού, όπως ακριβώς και ο Ιωνάς, για τον λόγο αυτόν η Γραφή παρέλειψε τον πατέρα του, ώστε σε εκείνον, σαν σε εικόνα, να ενοπτριστούμε τον αληθινά απάτορα και αγενεαλόγητο Χριστό. Αντιλέγουν όμως σε εμάς και ως προς αυτό οι Μελχισεδεκίτες, λέγοντας: «Τι σημαίνει, λοιπόν, αυτό που του λέει ο Πατέρας: “Εσύ είσαι ιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξιν Μελχισεδέκ”»; Προς αυτούς απαντάμε ότι αυτός ο Μελχισεδέκ υπήρξε δίκαιος άνδρας και έφερε αληθινά την εικόνα του Χριστού. Κινούμενος, λοιπόν, από προφητικό πνεύμα και έχοντας κατανοήσει τη μελλοντική προσφορά που επρόκειτο να προσφερθεί υπέρ των εθνών, τιμούσε τον Θεό με άρτο και οίνο, μιμούμενος τον Χριστό που επρόκειτο να έλθει.

Αλλ' ίσως κάποιος από τους ακροατές θα πει, και απορώντας θα μας ζητήσει να αποδείξουμε, πώς ο Κύριος έχει αποκληθεί ορφανός. Διότι το ότι υπήρξε φτωχός είναι εύκολο να το κατανοήσει κανείς από τα λόγια του Αποστόλου: «Ο οποίος για χάρη μας έγινε φτωχός, αν και ήταν πλούσιος»· αλλά ποιος άραγε είναι ορφανός, αν όχι βεβαίως εκείνος που δεν έχει ούτε πατέρα ούτε μητέρα; Άκουσε όμως τον Απόστολο που λέει για τον Χριστό: «Χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα, χωρίς γενεαλογία».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ζ΄. «Διότι αυτός ο Μελχισεδέκ, βασιλιάς της Σαλήμ, ιερέας του Ύψιστου Θεού, που συνάντησε τον Αβραάμ». Σε πολλά σημεία κάνει τη σύγκριση μεταξύ της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης. Δες, λοιπόν, πάλι και από αυτό το σημείο να αποδεικνύεται ότι ο τύπος της ιεροσύνης του Χριστού, δηλαδή ο Μελχισεδέκ, ήταν πολύ ανώτερος από τους ιερείς του νόμου. Και δες πώς επαυξάνει το επιχείρημα, πρώτα μεν από το όνομα· διότι το Μελχισεδέκ ερμηνεύεται βασιλιάς δικαιοσύνης· έπειτα και από τον τρόπο της ύπαρξής του, επειδή είναι χωρίς πατέρα και χωρίς μητέρα. Διότι ο Μελχισεδέκ είναι τέτοιος, χωρίς να γενεαλογείται, και μας είναι άγνωστο και ποιον πατέρα είχε, και ποια μητέρα, και από πού είχε την αρχή του, και ποιο ήταν το τέλος του. Διότι η Γραφή δεν παραθέτει καμία γενεαλογία γι' αυτόν, όπως συμβαίνει με τους άλλους. Αν, λοιπόν, ο τύπος είναι τόσο σπουδαίος, πόσο μάλλον η αλήθεια, δηλαδή ο Χριστός. Το ότι δε ο Μελχισεδέκ ήταν τύπος Του, το απέδειξε και η ένορκη διαβεβαίωση προς Αυτόν: «Εσύ είσαι ιερέας στον αιώνα, κατά την τάξη του Μελχισεδέκ».

Έπειτα, από το όνομα· διότι ποιος είναι βασιλεύς δικαιοσύνης, παρά ο Κύριός μας; Διότι Αυτός είναι και Βασιλεύς ειρήνης· επειδή ειρηνοποίησε τα επουράνια και τα επίγεια. Αυτός είναι και απάτωρ και αμήτωρ· επάνω μεν αμήτωρ, κάτω δε απάτωρ. Αυτός είναι και αγενεαλόγητος· διότι «τη γενεά του», λέει, «ποιος τη γνώρισε;». Επειδή δεν είναι δυνατόν να εκφραστεί με λόγια η άνω γέννησή του. Αυτός υπάρχει και εις τους αιώνας· δηλαδή, η ζωή του δεν έχει τέλος.

Αυτός υπήρχε και πριν από κάθε αιώνα· και αυτό σημαίνει το ότι δεν έχει «αρχή ημερών». «Όταν επέστρεφε από την κατατροπή των βασιλέων και τον ευλόγησε, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε ως μερίδιο το ένα δέκατο από όλα· το όνομά του ερμηνεύεται πρώτα βασιλιάς δικαιοσύνης, και έπειτα και βασιλιάς της Σαλήμ, το οποίο σημαίνει βασιλιάς ειρήνης, χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα, χωρίς γενεαλογία.» Δεν μπορεί κανείς να πει, αναφέρει, ότι (ο Αβραάμ) του έδωσε τη δεκάτη επειδή συμμετείχε στον πόλεμο. Διότι γι' αυτόν τον λόγο είπε ότι τον συνάντησε καθώς επέστρεφε. «Μη έχοντας ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής· όντας δε αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές. Αναλογιστείτε λοιπόν πόσο σπουδαίος ήταν αυτός, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε το ένα δέκατο.» Και πώς (είναι δυνατόν αυτό), παρά με το να μην αναφέρεται (στα κείμενα); Λέει λοιπόν, ότι, όπως ακριβώς αυτός είναι χωρίς πατέρα επειδή δεν καταγράφεται η γενεαλογία του, έτσι και ο Χριστός είναι (χωρίς αρχή) από την ίδια τη φύση του πράγματος· και όπως γι' αυτόν (τον Μελχισεδέκ) δεν γνωρίζουμε ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, επειδή δεν έχει καταγραφεί, έτσι (συμβαίνει) και με τον Ιησού, όχι επειδή δεν έχει καταγραφεί, αλλά επειδή πράγματι δεν υπάρχει (αρχή και τέλος σε Αυτόν).

Πάλι, υπάρχει η γραφή για την καμήλα του Θεού, για την οποία λέει ότι ήταν καμήλα σταλμένη από τον Θεό και έπινε όλο τον ποταμό, και δεν μπορούσε να περάσει ανάμεσα από δύο βουνά, επειδή δεν χωρούσε. Ένας λαός, λοιπόν, λέει, βρισκόταν στον τόπο εκείνο, και τη μία ημέρα έπινε αυτός το νερό, και η καμήλα την επόμενη. Πίνοντας δε το νερό, τους έτρεφε παρέχοντάς τους γάλα αντί για νερό. Εξεγέρθηκαν, λοιπόν, οι άνδρες εκείνοι, λέει, όντας πονηροί, και σκότωσαν την καμήλα. Αυτή είχε ως γέννημα μια μικρή καμήλα, η οποία, λέει, όταν θανατώθηκε η μητέρα της αναβόησε προς τον Θεό, και Εκείνος την πήρε κοντά Του. Προς αυτούς εμείς λέμε: «Από πού προήλθε η καμήλα εκείνη;» Και λένε ότι προήλθε από τον Θεό. Και λέμε: «Ζευγαρώθηκε με αυτήν άλλη καμήλα;» Και λένε: «Όχι.» «Από πού λοιπόν», λέμε εμείς, «γέννησε; Διότι βλέπουμε την καμήλα σας χωρίς πατέρα και χωρίς μητέρα και αγενεαλόγητη, η οποία αφού γέννησε έπαθε κακό. Αλλά ούτε αυτός που ζευγάρωσε μαζί της φαίνεται, και η μικρή καμήλα ανελήφθη. Ο προφήτης σας, λοιπόν, στον οποίο, όπως λέτε, μίλησε ο Θεός, γιατί δεν έμαθε για την καμήλα, πού βόσκει και ποιοι τρέφονται με το γάλα της αρμέγοντάς την; Ή μήπως και αυτή, πέφτοντας σε συμφορές όπως η μητέρα της θανατώθηκε, ή μήπως εισήλθε στον παράδεισο ως πρόδρομός σας, από την οποία θα προέλθει για εσάς ο ποταμός του γάλακτος, για τον οποίο φλυαρείτε;»

Πάλι οι ίδιοι λένε: Αν δεν ήταν Θεός, πώς ήταν απάτωρ και αμήτωρ; Με αυτό όμως, όπως φαίνεται, δεν θεωρούν πλέον τον Μελχισεδέκ Υιό, αλλά τάχα Πατέρα. Και λένε: Εμείς δεν τον αποκαλούμε Πατέρα, αλλά Θεό Λόγο, πριν να σαρκωθεί και να γεννηθεί από τη Μαρία.

Εάν ο Μελχισεδέκ είναι άνθρωπος, πώς παραμένει ιερέας στο διηνεκές; Και αυτό όμως το ερωτούν αποσπασματικά, παραβλέποντας το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλαίου. Διότι λέγει: «Αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές.» Αφομοίωση όμως και υπόσταση δεν είναι το ίδιο πράγμα· διότι το μεν ένα τυγχάνει να είναι ο τύπος, ενώ το άλλο η αλήθεια. Όπως λοιπόν ο προφήτης Ιωνάς έχει αφομοιωθεί με τον Χριστό, και παραμένει προφήτης κατά την τριήμερη ταφή, και όπως έχει αφομοιωθεί με Αυτόν ο Μωυσής κατά την ηγεσία του λαού, και παραμένει ηγέτης στο διηνεκές, έτσι έχει αφομοιωθεί με Αυτόν και ο Μελχισεδέκ κατά την ιεροσύνη των εθνών, και παραμένει ιερέας στο διηνεκές. Γι' αυτό λέγει: «Συ είσαι ιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ.» Και πάλι:

Ας θεωρηθεί δεδομένο, λένε, ότι ο Μελχισεδέκ είναι άνθρωπος που έχει παρομοιαστεί με τον Χριστό· δείξε πώς είναι χωρίς πατέρα και χωρίς μητέρα, χωρίς να έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, τόσο ο Κύριος Ιησούς Χριστός όσο και ο Μελχισεδέκ που έχει παρομοιαστεί με αυτόν ως προς αυτά. Διότι λέει: «χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα, χωρίς γενεαλογία, χωρίς να έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, αλλά παρομοιασμένος με τον Υιό του Θεού»· σε αυτά δείξε την παρομοίωση, για να γνωρίσουμε ότι ο Μελχισεδέκ είναι άνθρωπος και όχι ο ίδιος ο Χριστός.

Αντιδρώντας με αυτόν τον τρόπο, δεν αντιτάσσονται σε εμάς, αλλά στην ίδια τη Θεία Γραφή. Διότι θα τους αρκούσε να πιστέψουν στον Απόστολο, ο οποίος είπε ότι εκείνος έχει αφομοιωθεί με τον Υιό του Θεού και δεν είναι υιός του Θεού. Λέγοντας, λοιπόν, «Δείξε μας την αφομοίωση που προκύπτει από τα ονόματα, για να πιστέψουμε», φαίνεται να απιστούν στα όσα λέγει ο Παύλος· διότι, εάν εμείς αδυνατούσαμε να προσφέρουμε μια τέτοια απόδειξη, εκείνοι θα αποστατούσαν από την πίστη, όπως και πράγματι αποστάτησαν. Επειδή, λοιπόν, είναι δυνατόν να βρεθούν πολλά ονόματα στην αληθινή Γραφή των οποίων η απόδειξη είναι δύσκολο να βρεθεί από το πλήθος, μήπως εξαιτίας αυτού η Εκκλησία θα αποστεί από την παραδοθείσα πίστη και θα πιστέψει στις δικές της εικασίες; Μη γένοιτο. Όμως, δεν θα σιωπήσουμε εξαιτίας αυτού αβασάνιστα, αλλά, σύμφωνα με τις δυνάμεις μας, θα αποδείξουμε την αφομοίωση μέσα από τα προαναφερθέντα.

Απάτορα και αμήτορα αποκαλεί τον Μελχισεδέκ ο Απόστολος σύμφωνα με το ακόλουθο ρητό, διότι είναι αγενεαλόγητος· επειδή ακριβώς δεν αναφέρεται σε γενεαλογία ποιου πατέρα ή ποιας μητέρας ήταν τέκνο, ούτε πότε γεννήθηκε ή πότε πέθανε· γι' αυτόν τον λόγο αναφέρεται ότι δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής. Διότι ούτε ήταν δυνατόν να καταγραφεί γενεαλογικά, αφού καταγόταν από τα έθνη που έχουν παραλειφθεί, όπως τον φανερώνει η Γραφή από τον τόπο κατοικίας του. Ως προς αυτό δε, έχει παρομοιαστεί με τον Υιό του Θεού, επειδή ο Κύριος Ιησούς Χριστός πάνω στη γη δεν είχε πατέρα και στον ουρανό δεν είχε μητέρα.

Επειδή δε αναφέραμε ότι κατ' οικονομίαν δεν αναφέρεται στη Θεία Γραφή πότε γεννήθηκε ο Μελχισεδέκ ή πότε πέθανε, και για αυτό λέει ότι δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, αναζητούν και σε αυτόν τον λόγο την αφομοίωση, λέγοντας:

Εάν, λοιπόν, αναφέρεσαι στον Μελχισεδέκ, πες μας και για τον Χριστό πώς δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, ώστε να κατανοήσουμε και ως προς αυτό την ομοιότητα. Διότι γνωρίζουμε ότι ο γεννηθείς από τη Μαρία και αρχή έλαβε και πέθανε και αναστήθηκε σύμφωνα με τις Γραφές.

Εμείς δε ως προς αυτά απαντάμε: Πιστεύετε στο Ευαγγέλιο ότι «ο Λόγος σαρξ εγένετο», όχι μεταβληθείς σε άνθρωπο, αλλά προσλαμβάνοντας τον άνθρωπο στον εαυτό του; Και εκείνοι λένε: Ναι, αυτό πιστεύουμε. Εάν λοιπόν πιστεύετε, μάθετε ότι ο Χριστός ούτε είναι ούτε νοείται ως ψιλός άνθρωπος, διότι ποτέ δεν υπήρξε μεμονωμένα για να ενωθεί αργότερα, αλλά εξ αρχής ενώθηκε, και έτσι δημιουργήθηκε και γεννήθηκε, καθώς είναι φανερό ότι ο Θεός Λόγος ενέργησε προηγουμένως θεοπρεπώς σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Πνεύμα άγιο θα επέλθει σε εσένα και δύναμη Υψίστου θα σε επισκιάσει. Γι' αυτό και το άγιο που γεννιέται θα ονομαστεί Υιός Θεού». Επομένως, κατανοούμε ότι ο Χριστός δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής. Διότι, εάν ο άναρχος Λόγος έγινε η αρχή της ενανθρωπήσεως, είναι σαφές ότι ο Χριστός είναι άναρχος λόγω της ένωσης από τη μήτρα. Έτσι λοιπόν και ο Μελχισεδέκ και σε αυτό του μοιάζει, επειδή, για λόγους θείας οικονομίας, αποσιωπήθηκε η γέννηση και ο θάνατός του, ώστε να προτυπώσει τα μυστήρια του Χριστού.

Και δεν είπε «σε αυτούς», αλλά «σε αυτόν»· διότι αυτός είναι «το πλήρωμα εκείνου που πληροί τα πάντα εν πάσι». Έτσι λοιπόν νοείται ο Χριστός, ότι δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής.

Πάλι λένε: Αν ο Μελχισεδέκ είναι άνθρωπος, πώς παραμένει ιερέας εις το διηνεκές; Αυτό πρέπει να νοηθεί με δύο τρόπους, όχι μόνο για εκείνον, αλλά και για όλους τους αγίους. Πρώτον μεν, επειδή αναφέρεται στην Γραφή «εις το διηνεκές», και επειδή παραμένουν πλησίον του Θεού διαρκώς. Ο προφήτης Ησαΐας παραμένει προφήτης εις το διηνεκές, και όλοι οι προφήτες παραμένουν εις το διηνεκές και στην Γραφή και πλησίον του Θεού.

Μη γένοιτο. Δείτε από πόση αφροσύνη κατέχονται, διότι περιορίζουν τον Θεό Λόγο σε κάποιο μέγεθος, και μάλιστα σε τόσο μικρό. Διότι δεν είπε: «Σκεφτείτε πόσο μεγάλος είναι αυτός που δημιούργησε τον ουρανό, τη γη και τη θάλασσα, αυτός που γνωρίζει τον νου των ανθρώπων σε σχέση με τις εκούσιες κινήσεις τους, που απένειμε το πρέπον στα πάντα όχι πρόσφατα, αλλά όρισε να εμφανίζεται καταλλήλως στον δικό του καιρό». Ούτε είπε: «Αυτός που στάθμισε με μέτρο τις πτώσεις των βροχών και των χιονιών, το χειμερινό ψύχος και τις βολές του θερινού καύσωνα, για να μην καταστρέψει τον κόσμο». Ούτε είπε: «Αυτός που σώζει με τους οικτιρμούς της δικαιοσύνης και έχει τη δύναμη να ελεήσει τους αμαρτωλούς ανυπόκριτα, αυτός που είναι πανταχού παρών αδιαίρετα και παραμένει στον Πατέρα ασυγχύτως, ο δημιουργός των αγαθών και γνώστης και κριτής των πάντων, αυτός που με ασθένεια έδεσε τον ισχυρό και με μωρία άρπαξε τα σκεύη του φρόνιμου όφεως, αυτός που έβγαλε ζωή από τον θάνατο και φανέρωσε τα άδηλα». Τίποτα τέτοιο δεν είπε ο Απόστολος για τον Μελχισεδέκ, αλλά λέει: «Σκεφτείτε πόσο μεγάλος είναι αυτός, στον οποίο ο Αβραάμ έδωσε το ένα δέκατο». Άραγε, εάν ήταν Θεός, θα περιόριζε ο Παύλος την ακατάληπτη δύναμή του σε ένα μέγεθος, και μάλιστα όχι σε κάτι το θαυμαστό, αλλά στα δέκατα του Αβραάμ, τα οποία λαμβάνουν και οι ιερείς σύμφωνα με τον νόμο;

Μην αποκαλείς, λοιπόν, τους τύπους αλήθεια, ούτε, ακούγοντας το απάτορας και αμήτορας λόγω του ότι δεν αναφέρεται η γενεαλογία του, να τον θεωρείς εξαιτίας αυτού Υιό του Θεού κατά φύση. Ή μήπως δεν διάβασες όσα διηγείται η θεία Γραφή στην ιστορία του σχετικά με τους τύπους, για τον Λωτ, τον ανιψιό του Αβραάμ, για τους τότε βασιλείς, αναφέροντας τα ονόματα των τόπων μαζί με των ανθρώπων, και δηλώνοντας φανερά τον Μελχισεδέκ και την πόλη Σαλήμ;

Πρώτον, η Γραφή δεν τον ονομάζει Θεό, ούτε κι εκείνοι ας τον αποκαλούν έτσι· αντίθετα, ας ομολογήσουν σύμφωνα με αυτήν ότι «έχει παρομοιωθεί με τον Υιό του Θεού», διότι δεν είναι εκ φύσεως Υιός, και ότι «ερμηνεύεται ως βασιλιάς δικαιοσύνης» και όχι εκ φύσεως, και ότι «εκείνος για τον οποίο λέγονται αυτά, ανήκε σε άλλη φυλή»· και ας μην επιλέγουν κάποια διφορούμενη περικοπή, ώστε να πείθουν με όρκους τους πολλούς και να παγιδεύουν τους πιο ανώριμους.

Θεωρία για τον Μελχισεδέκ Αυτό, νομίζω, αφού γνώρισε και βίωσε εκείνος ο θαυμαστός και μέγας Μελχισεδέκ, για τον οποίο ο θείος λόγος της Γραφής εξιστορεί μεγάλα και θαυμαστά, αξιώθηκε να υψωθεί πάνω από τον χρόνο και τη φύση και να ομοιωθεί με τον Υιό του Θεού, έχοντας δηλαδή γίνει κατά χάριν, στο μέτρο του εφικτού, τέτοιος ως προς τη μόνιμη πνευματική του κατάσταση (έξη), όπως ακριβώς πιστεύεται ότι υπάρχει κατά την ουσία ο ίδιος ο χορηγός της χάριτος. Διότι το «χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα και χωρίς γενεαλογία» που λέγεται γι' αυτόν, υποθέτω ότι δεν φανερώνει τίποτε άλλο παρά την τέλεια αποβολή των φυσικών γνωρισμάτων, η οποία επήλθε σε αυτόν από την ύψιστη χάρη της αρετής· το ότι δε «δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής», μαρτυρεί τη γνώση που οριοθετεί την ιδιότητα κάθε χρόνου και αιώνα, και τη θεωρία που υπερβαίνει την ύπαρξη κάθε υλικής και άυλης ουσίας· ενώ το ότι «ομοιωμένος με τον Υιό του Θεού παραμένει ιερέας στο διηνεκές», ίσως υποδηλώνει το ότι μπόρεσε να διαφυλάξει μέχρι τέλους άτρεπτη, ως σταθερή έξη, τη θεοειδέστατη αρετή, και να κρατήσει το νοερό μάτι διαρκώς ανοιχτό στη θεία ενατένιση προς τον Θεό.

Εάν, λοιπόν, ο θείος Μελχισεδέκ προτίμησε με τη θέλησή του την αρετή από τη φύση και από όλα όσα σχετίζονται με αυτήν, χάρη στην καλή επιλογή του αυτεξούσιου αξιώματος, και ξεπέρασε μέσω της γνώσης κάθε χρόνο και αιώνα, αφήνοντας πίσω του όλα όσα υπάρχουν μετά τον Θεό γνωστικά σύμφωνα με τη θεωρία, χωρίς να παραμείνει σε κανένα από τα όντα στα οποία διαπιστώνεται οποιοδήποτε τέλος, αλλά άνοιξε διάπλατα τον νου του προς τις θείες, άναρχες και αθάνατες ακτίνες του Θεού και Πατέρα και γεννήθηκε από τον Θεό μέσω του Λόγου κατά χάρη εν Πνεύματι, και φέρει μέσα του ακέραιη και αληθινή την ομοίωση με τον Θεό που τον γέννησε —επειδή βέβαια κάθε γέννηση έχει από τη φύση της την ιδιότητα να καθιστά το γεννώμενο ταυτόσημο με εκείνον που το γεννά, διότι, λέγει, «αυτό που έχει γεννηθεί από τη σάρκα είναι σάρκα, και αυτό που έχει γεννηθεί από το Πνεύμα είναι πνεύμα»—, δικαιολογημένα ονομάστηκε όχι από τα φυσικά και χρονικά ιδιώματα, στα οποία περιλαμβάνονται «πατέρας» και «μητέρα» και «γενεαλογία», «αρχή» και «τέλος ημερών», τα οποία προηγουμένως απέβαλε εντελώς από τον εαυτό του, αλλά από τα θεία και μακάρια γνωρίσματα, με τα οποία μεταμόρφωσε τη μορφή του, τα οποία δεν μπορεί να φτάσει ούτε χρόνος, ούτε φύση, ούτε λόγος, ούτε νους, ούτε κανένα απολύτως άλλο από τα όντα που υπόκειται σε περιγραφή.

Απάτωρ, λοιπόν, και αμήτωρ και αγενεαλόγητος, χωρίς να έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, έχει καταγραφεί ο μέγας Μελχισεδέκ, όπως διευκρίνισε τα περί αυτού ο αληθινός λόγος των θεοφόρων ανδρών, όχι εξαιτίας της κτιστής του φύσης που προήλθε εκ του μηδενός, σύμφωνα με την οποία και άρχισε να υπάρχει και έλαβε τέλος, αλλά εξαιτίας της θείας και άκτιστης χάρης, η οποία υπάρχει πάντοτε υπεράνω κάθε φύσης και κάθε χρόνου, προερχόμενη από τον αιώνια υπάρχοντα Θεό, σύμφωνα με την οποία και μόνο αναγνωρίζεται ότι έχει γεννηθεί εξ ολοκλήρου γνωμικώς.

Μόνος δε αυτός διαφυλάχθηκε έτσι στην Αγία Γραφή, ίσως επειδή έγινε ο πρώτος που μέσω της αρετής ανυψώθηκε πάνω από την ύλη και το είδος, πράγμα το οποίο μπορεί να δηλώνεται με το «χωρίς πατέρα, χωρίς μητέρα, χωρίς γενεαλογία», και επειδή μέσω της γνώσης ξεπέρασε όλα όσα υπόκεινται στον χρόνο και τον αιώνα, των οποίων η ύπαρξη άρχισε χρονικά μέσω της γένεσής τους (αφού δεν αποκλείεται το γεγονός ότι κάποτε δεν υπήρχαν), χωρίς καθόλου να εμποδιστεί κατά τη νοερή θεία πορεία του, πράγμα το οποίο σημαίνει ίσως το να μην έχει «μήτε αρχή ημερών μήτε τέλος ζωής»· και επειδή με τρόπο εξαιρετικό, κρύφιο και σιωπηλό, και, για να το πω με συντομία, άγνωστο, αφού αφαίρεσε από τον νου του όλα ανεξαιρέτως τα όντα, εισέδυσε στον ίδιο τον Θεό, και εξομοιώθηκε και μεταποιήθηκε ολόκληρος προς Ολόκληρο, πράγμα το οποίο μπορεί να υπονοεί το «έχοντας αφομοιωθεί με τον Υιό του Θεού, παραμένει ιερέας στο διηνεκές». Διότι καθένας από τους αγίους, για το εξαίρετο καλό που κατόρθωσε ως απαρχή, ανακηρύχθηκε σύμφωνα με αυτό και τύπος του δωρεοδότη Θεού. Κατά την έννοια αυτή και ο μέγας Μελχισεδέκ, εξαιτίας της θείας αρετής που δημιουργήθηκε μέσα του, αξιώθηκε να είναι εικόνα του Χριστού του Θεού και των απόρρητων μυστηρίων Του· προς τον Οποίο συνάγονται όλοι οι άγιοι ως προς αρχέτυπο και αίτιο της φανέρωσης του καλού μέσα στον καθένα τους, και μάλιστα αυτός, διότι φέρει μέσα του περισσότερες προτυπώσεις του Χριστού σε σχέση με όλους τους άλλους.

Εξήγηση για τον Κύριο, σχετικά με όσα λέγονται για τον Μελχισεδέκ Διότι απολύτως μοναδικός ο Κύριός μας και Θεός Ιησούς Χριστός, κατά φύση και αλήθεια είναι απάτωρ, αμήτωρ και αγενεαλόγητος, και δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής. Είναι αμήτωρ αφενός, εξαιτίας της άυλης, ασώματης και παντελώς άγνωστης προαιώνιας γέννησής του άνωθεν από τον Πατέρα. Απάτωρ αφετέρου, κατά την κάτω, χρονική και ενσώματη γέννησή του από τη μητέρα του, της οποίας σύλληψης δεν προηγήθηκε σπορά. Και αγενεαλόγητος, επειδή ο τρόπος και των δύο γεννήσεών του είναι εντελώς απρόσιτος και ακατάληπτος στους πάντες. Το δε ότι δεν έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής, σημαίνει ότι είναι άναρχος, ατελεύτητος και παντελώς άπειρος, ως Θεός κατά φύση. Και παραμένει ιερέας εις τον αιώνα, καθώς δεν παύει να υπάρχει από κανέναν θάνατο της κακίας ή της φύσης, διότι είναι Θεός και χορηγός κάθε ζωής κατά φύση και κατά αρετή. Μην νομίζεις, όμως, ότι κάποιος στερείται αυτής της χάριτος, επειδή ο λόγος την προσδιόρισε μόνο για τον μεγάλο Μελχισεδέκ. Διότι ο Θεός ενέθεσε εκ φύσεως σε όλους εξίσου τη δύναμη για σωτηρία, ώστε καθένας που επιθυμεί να μπορεί να μετέχει της θείας χάριτος, και αν θέλει να γίνει Μελχισεδέκ και Αβραάμ και Μωυσής, και απλώς να μεταφέρει στον εαυτό του όλους τους αγίους, να μην εμποδίζεται, όχι επειδή θα αλλάξει ονόματα και τόπους, αλλά μιμούμενος το ήθος και την πολιτεία τους.

Άλλη θεωρία για τον Μελχισεδέκ Επομένως, καθένας που νέκρωσε τα επίγεια μέλη του και έσβησε εντελώς από τον εαυτό του το φρόνημα της σάρκας, και αποτίναξε ολοκληρωτικά τη σχέση μαζί της, εξαιτίας της οποίας μερίζεται η αγάπη που οφείλουμε εμείς μόνο στον Θεό, και αρνήθηκε όλα τα γνωρίσματα της σάρκας και του κόσμου χάριν της θείας χάριτος, ώστε να μπορεί να λέει μαζί με τον μακάριο απόστολο Παύλο: «ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;» και τα εξής, ένας τέτοιος άνθρωπος έχει γίνει απάτωρ, αμήτωρ και αγενεαλόγητος, κατά τον μεγάλο Μελχισεδέκ, μην μπορώντας πλέον να κρατηθεί από τη σάρκα και τη φύση, εξαιτίας της ενώσεως που συντελέστηκε με το Πνεύμα.

Θεωρία στο να μην έχει ούτε αρχή ημερών ούτε τέλος ζωής Εάν δε, εκτός από αυτά, απαρνήθηκε και τον εαυτό του, χάνοντας την ίδια του την ψυχή, σύμφωνα με τη θεία φωνή που λέει «εκείνος που θα χάσει την ψυχή του εξαιτίας μου, θα τη βρει», εγκαταλείποντας δηλαδή την παρούσα ζωή μαζί με τα θελήματά της για χάρη της ανώτερης, και κατέχει αποκλειστικά και μόνο τον Λόγο του Θεού ζωντανό και ενεργό, ο οποίος διαπερνά μέσω της αρετής και της γνώσης μέχρι τον διαχωρισμό ψυχής και πνεύματος, και δεν έχει απολύτως τίποτα που να στερείται την παρουσία Του, τότε έχει γίνει και αυτός άναρχος και ατελεύτητος. Διότι δεν φέρει πλέον μέσα του να κινείται η χρονική ζωή, η οποία έχει αρχή και τέλος και ταράσσεται από πολλά πάθη, αλλά φέρει μόνο τη θεία και αΐδια ζωή του Λόγου που ενοίκησε μέσα του, η οποία δεν τερματίζεται από κανέναν θάνατο.

ΚΖ'. Διότι και η ιστορία του μακαρίου Σαμουήλ κάτι τέτοιο θέλει να υποδηλώσει. Επειδή αυτός, και πριν ακόμη γεννηθεί, αφού τάχθηκε στον Θεό από τη φιλόθεη μητέρα του, αφιερώθηκε σε Αυτόν αμέσως από τα ίδια του τα σπάργανα. Έπειτα, αφού έλαβε τον κλήρο να ιερατεύει στον Θεό, ήταν εικόνα του Θεού και υπό την ιδιότητά του ως ιερέας. Και αυτό μας το επιβεβαιώνει εκείνο που ψάλλεται στους Ψαλμούς: Συ είσαι ιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ. Καθώς βεβαίως διδάσκει και η φωνή του πανσόφου Παύλου, ότι αφομοιωμένος με τον Υιό του Θεού, μένει ιερέας στο διηνεκές. Αυτός, λοιπόν, ιερουργώντας, εικονιζε τον Θεό. Επειδή όμως οι Ισραηλίτες τον έβλεπαν να γερνάει, και προσήπταν μεγάλες κατηγορίες στα παιδιά του, ήλθαν προς αυτόν άνδρες και του ζήτησαν να τους καταστήσει βασιλιά, όπως ακριβώς έβλεπαν να συμβαίνει και στα άλλα έθνη. Τι λέει λοιπόν η Γραφή; Το αίτημα φάνηκε πονηρό και στον ίδιο τον προφήτη, και πολύ δικαιολογημένα. Ποια όμως ήταν τα λόγια του θείου χρησμού και τι είδους;

Εβρ. 7,3 Ονομάζει «αγενεαλόγητο» τον Μελχισεδέκ, επειδή αφενός δεν προέρχεται από το σπέρμα του Αβραάμ ούτε καταγράφεται η γενεαλογία του από τον Μωυσή, αφετέρου δε ήταν Χαναναίος στο γένος και προερχόταν από εκείνη την καταραμένη γενιά· όμως επειδή αναδείχθηκε δίκαιος ανάμεσα στους συγχρόνους του, και καθώς δεν προερχόταν από δίκαιους προγόνους ούτε από κάποια δίκαιη γενιά, δεν ήταν θεμιτό να καταγραφεί η γενεαλογία εκείνου που έτεινε προς την άκρα δικαιοσύνη. Το ότι ο Μελχισεδέκ ήταν Χαναναίος στο γένος αποδεικνύεται, και μπορεί βεβαίως να τεκμηριωθεί, και από αυτές τις ίδιες τις περιοχές τις οποίες εξουσίαζε και όπου βασίλευε, καθώς και από εκείνες με τις οποίες γειτνίαζε. Διότι αφενός ήταν γείτονας των Σοδόμων, αφετέρου βρισκόταν πολύ κοντά στον Αβραάμ που κατοικούσε κοντά «στη δρυ του Μαμβρή». Πρέπει δε να θεωρήσουμε ότι τύγχανε βασιλιάς και εκείνης της «Σαλήμ», η οποία είναι η Ιερουσαλήμ.

Για να αφήσω τα υπόλοιπα, ο μεν Αβραάμ ήταν περιτμημένος, έχοντας δεχθεί την περιτομή ως νομοθεσία από θεία εντολή· ο δε Μελχισεδέκ ήταν απερίτμητος, ο οποίος, καθ' ομοίωση του Υιού του Θεού, είχε άγνωστη και την αρχή της γεννήσεώς του και το τέλος του. Αλλά ο Θεός, ενώ αποδέχεται την τήρηση της περιτομής από τον Αβραάμ, πουθενά δεν φαίνεται να προσάπτει στον Μελχισεδέκ τον ονειδισμό της παραβάσεως· αλλά ακόμη κι αν κάποιος του απέδιδε κατηγορία για παρανομία, θα αποδειχθεί ότι κατηγορεί μάλλον τον εαυτό του παρά εκείνον, επειδή τολμά να το πράξει αυτό. Καίτοι, για όσους γεννήθηκαν από τον Αβραάμ και ενστερνίστηκαν αυτόν τον νόμο, η τιμωρία για τον παραβάτη ήταν ο θάνατος, ο οποίος δεν επιβαλλόταν μόνο από τους ανθρώπους, αλλά απειλούνταν σφοδρά και από τους ίδιους τους αγγέλους. Αλλά, αν και διέφεραν σε αυτό ο Αβραάμ και ο Μελχισεδέκ, διατηρούσαν παρόμοια ο ένας με τον άλλον την ευγνωμοσύνη και τη λατρεία προς τον κοινό Δεσπότη· εξαιτίας αυτού σε κανέναν από τους δύο δεν προσαπτόταν ψεγάδι από τον άλλο, αλλά η ισχυρή και αδιατάρακτη κοινωνία τους στα πιο ουσιώδη ζητήματα δεν άφηνε περιθώριο να εξετάζουν και να περιεργάζονται τη διαφορετικότητά τους στα υπόλοιπα.