Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 5:10

Σε όσους εγκαταλείπουν τον Θεό, θα ακολουθήσει εξάλλου και το εξής: θα πρέπει να απομακρυνθούν και από κάθε αγαθή σκέψη, καθώς και από κάθε έργο που στρέφεται προς την αρετή. Και θα βαδίσουν προς τον αφανισμό, καθώς ο Θεός θα τους ελέγχει και θα τους επιτιμά, και θα ζητά τιμωρία για την αμέλειά τους. Είναι λοιπόν χρήσιμο και αναγκαίο για τη ζωή το να βρίσκεται κανείς μαζί με τον Θεό, και μάλιστα σχεδόν να φωνάζει εκείνο το ψαλμικό ρητό: «Προσκολλήθηκε η ψυχή μου πίσω σου». Διότι τότε θα βοηθήσει και θα συνδράμει πρόθυμα η δεξιά του Παντοδύναμου, από την οποία κανείς δεν θα μπορέσει να αρπάξει τίποτα, σύμφωνα με τα λόγια του Σωτήρα. «Έγιναν οι άρχοντες του Ιούδα σαν εκείνους που μετακινούν τα όρια, επάνω τους θα ξεχύσω σαν νερό την ορμή μου». Αυτό σημαίνει αινιγματωδώς το «Εξέστη ο Βενιαμίν». Διότι εξισώθηκαν, λέει, με εκείνους που μετακινούν τα όρια και θέλουν να ξεπεράσουν τα από παλιά καθορισμένα. Επειδή εκείνοι που μεταφέρουν σε άλλους αυτά που αρμόζουν μόνο στον Θεό και δικαίως αποδίδονται σε Αυτόν, δηλαδή την αγάπη, την τιμή, την προσκύνηση, μέσα από το να προσκυνούν ενδεχομένως τον ήλιο, ή τη σελήνη και τα άστρα, δεν θα έκαναν εύλογα τίποτε άλλο παρά να μετακινούν οπωσδήποτε τα όρια. Και το ότι ο Ιούδας, δηλαδή ο Βενιαμίν, απέδωσε την πρέπουσα στον Θεό δόξα στον ήλιο και στη σελήνη και στα άστρα, γίνεται σαφώς κατανοητό από τα λόγια του Θεού προς τον προφήτη Ιερεμία: «Ή δεν βλέπεις τι κάνουν αυτοί στις πόλεις του Ιούδα και στους δρόμους της Ιερουσαλήμ;».

«Οι γιοι τους μαζεύουν ξύλα, και οι πατέρες τους ανάβουν φωτιά, και οι γυναίκες τους ζυμώνουν ζυμάρι, για να φτιάξουν πλακούντες για τη στρατιά του ουρανού, και πρόσφεραν σπονδές σε ξένους θεούς για να με παροργίσουν». Όρια λοιπόν έχουν μετακινήσει οι ηγέτες από τη φυλή του Ιούδα, δηλαδή εκείνοι που περιβάλλονται την ανώτατη και βασιλική δόξα, τους οποίους ήταν φυσικό να επιλέξει να ακολουθήσει στην πλάνη και το πλήθος του λαού. Αλλά σαν ορμητικότατο νερό, λέει, θα εκχύσω πάνω τους την ορμή μου. Διότι είναι δυσβάσταχτα, αφόρητα και εντελώς ακαταμάχητα τα αποτελέσματα της θείας οργής, όπως ακριβώς είναι δυσαντιμετώπιστο πράγμα η μεγάλη και άφθονη ορμή των υδάτων. <Ο Εφραΐμ καταδυνάστευσε τον αντίδικό του και καταπάτησε την κρίση, διότι άρχισε να πορεύεται πίσω από τα μάταια. Και εγώ θα είμαι σαν ταραχή για τον Εφραΐμ, και σαν κεντρί για τον οίκο του Ιούδα.> Το με ποιον τρόπο παρεκτράπηκε ο Βενιαμίν, έχει αποδειχθεί σαφώς. Διότι είπε ότι έγιναν «οι άρχοντες του Ιούδα σαν αυτούς που μετακινούν όρια». Το πώς δε «και ο Εφραΐμ οδηγήθηκε σε αφανισμό», το ερμηνεύει πάλι, προσθέτοντας «καταδυνάστευσε ο Εφραΐμ τον αντίδικό του». Και φαίνεται πως ο λόγος τώρα έχει διατυπωθεί προς εμάς με ηθικό χαρακτήρα. Ποια είναι λοιπόν η κατηγορία εναντίον εκείνων από τη φυλή του Εφραΐμ, ή ποιον αντίδικο εννοεί σε εμάς ο θείος χρησμός ότι καταδυνάστευσε ο Εφραΐμ, θα προσπαθήσω να το εξηγήσω όσο το δυνατόν καλύτερα.

Έγιναν λοιπόν οι άρχοντες του Ιούδα, λέει, σαν αυτούς που μετακινούν τα όρια, και ο Εφραίμ καταδυνάστευσε τον αντίδικό του και καταπάτησε το δίκαιο· εγώ, λοιπόν, θα γίνω σαν ταραχή στον Εφραίμ και σαν κεντρί στον Ιούδα. Και τι ακριβώς σημαίνει αυτό, είναι αναγκαίο να το εξετάσουμε λεπτομερώς. Οι άλλοι ερμηνευτές, βέβαια, αντί της λέξεως «ταραχή», χρησιμοποίησαν τη λέξη «βρωστήρας» (αυτός που κατατρώγει)· και αντί του «κέντρον» (κεντρί), χρησιμοποίησαν τη λέξη «σήψη»· οι Εβδομήκοντα όμως τα ονόμασαν «ταραχή» και «κέντρον». Διότι, καθώς ο Εφραίμ, δηλαδή οι δέκα φυλές, θορυβούνταν όχι σε μικρό βαθμό από τον πόλεμο που τους είχε χτυπήσει, αφενός από τον γείτονα, εννοώ από τους Σύρους, αφετέρου από τον περσικό [πόλεμο] και από αυτόν που ερχόταν από τη χώρα των Ασσυρίων, ο Ιούδας βρισκόταν σε οδύνες και σε μεγάλους φόβους, ή μάλλον και σε πολλή αγωνία. Επειδή περίμενε ότι, και μάλιστα σε λίγο καιρό, θα κυριευθεί ίσως από τα ίδια, ή και από πολύ χειρότερα δεινά· διότι, καθώς ο πόλεμος γινόταν βαρύτερος και έπληττε τις πόλεις της Σαμάρειας, υπήρχε κάθε ανάγκη να καταστραφούν μαζί και οι όμορες, εννοώ τις πόλεις του Ιούδα και του Βενιαμίν. Επομένως, η μεν ταραχή υποδηλώνει την έφοδο του πολέμου, ενώ το κέντρο σε αυτές τις περιπτώσεις υποδηλώνει τον πόνο από τη λύπη και τη δυσθυμία, από τα οποία σίγουρα θα έμεναν απέξω όσοι επιθυμούν να φρονούν τα του Χριστού· διά του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει η δόξα στον Θεό και Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Υπήρξαν όμως και ψευδοπροφήτες στον λαό, όπως και ανάμεσά σας θα υπάρξουν ψευδοδιδάσκαλοι, οι οποίοι θα εισαγάγουν κρυφά αιρέσεις απωλείας, και αρνούμενοι τον Δεσπότη που τους αγόρασε, θα επιφέρουν στους εαυτούς τους γρήγορη καταστροφή. Και πολλοί θα ακολουθήσουν τις ασέλγειές τους, εξαιτίας των οποίων η οδός της αληθείας θα βλασφημηθεί. Και με πλεονεξία, με πλαστούς λόγους θα σας εκμεταλλευτούν. Γι' αυτούς η καταδίκη από παλιά δεν αργεί, και η απώλειά τους δεν αδρανεί. Και: «Εισέδυσαν κρυφά μερικοί άνθρωποι», είπε άλλος από τους μαθητές του Χριστού, «οι οποίοι από παλιά ήταν προγραμμένοι για αυτήν την καταδίκη, ασεβείς, που μετατρέπουν τη χάρη του Θεού μας σε ασέβεια, και αρνούνται τον μόνο Δεσπότη και Κύριό μας Ιησού Χριστό». Τους οποίους ταλανίζοντας ο ίδιος αποφαίνεται: «Αλίμονο σε αυτούς, διότι πορεύθηκαν στην οδό του Κάιν, και παρασύρθηκαν από την πλάνη του Βαλαάμ για χάρη μισθού, και καταστράφηκαν στην αντιλογία του Κορέ!» Ας ακούσουν όμως τι έχει αναφωνήσει από πριν εν Πνεύματι ο προφητικός λόγος γι' αυτούς: «Εσύ απέρριψες την επίγνωση», λέει ο θείος Ωσηέ, «και εγώ θα σε απορρίψω από το να ιερουργείς σε εμένα». Και: «Γίνατε παγίδα στη σκοπιά, και σαν δίχτυ απλωμένο πάνω στο Ιταβύριο, το οποίο έστησαν αυτοί που κυνηγούν το θήραμα. Και έγιναν σαν εκείνους που μετακινούν τα όρια. Πάνω τους θα εκχύσω την ορμή μου σαν νερό». —Τι λέει όμως ο θαυμάσιος Αββακούμ;

Από αυτά προήλθε ο κλονισμός και η σκοτοδίνη των πάντων και η αναταραχή που κατέλαβε ολόκληρη την επικράτεια των Ρωμαίων. Και η μεν γυναικεία αφέλεια, ακολουθώντας αυτή την πορεία, έτσι διευθέτησε και διεξήγαγε τα πράγματα της Εκκλησίας του Θεού· εσείς όμως (διότι είναι δίκαιο να ρωτήσουμε και να μάθουμε), ποιους ακολουθήσατε για να σκεφτείτε και να πράξετε εκείνα τα οποία θεωρήσατε σωστό να σκεφτείτε και να πράξετε; Αν λοιπόν έχετε το θάρρος, απαντήστε· αν πάλι όχι, τότε τείνετε το αυτί σας και ακούστε αυτούς που γνωρίζουν να μιλούν. Εσείς, επομένως, ενώ έπρεπε να ακολουθείτε τα δόγματα εκείνων που σας έχρισαν, δηλαδή τις αποστολικές και πατερικές διδασκαλίες, και να τις αγκαλιάζετε με όλη σας τη δύναμη και να προκινδυνεύετε για την ορθή ομολογία και πίστη, προσχωρήσατε στη νέα και ξένη προς την Εκκλησία επινόηση, αφήνοντας πίσω κάθε ιερατική παράδοση και, απορρίπτοντας κάθε ευταξία της ιερωσύνης, την καταλύσατε· και υποτασσόμενοι άδοξα και ανίερα στους κοσμικούς άρχοντες και στις κοσμικές υποθέσεις, και φθειρόμενοι μαζί με το γήινο και χαμερπές φρόνημα, εσείς, οι καθοδηγητές της Εκκλησίας, αποδειχθήκατε ότι μετακινείτε τα όρια. Πάνω σας θα εκχύσω την ορμή της οργής μου σαν νερό, λέει ο Κύριος των όλων μέσω της φωνής των αγίων προφητών.

όπως «αλίμονο σε αυτόν που ποτίζει τον πλησίον του με θολή ανατροπή και τον μεθά, για να επιβλέψει στα σπήλαιά τους χορτασμένος από ατιμία αντί για δόξα»· και «γίνατε παγίδα στη σκοπιά και σαν δίχτυ απλωμένο στο Ιταβύριο, το οποίο έστησαν όσοι κυνηγούν θήραμα»· και «έγιναν σαν εκείνους που μετακινούν τα όρια, πάνω τους θα ξεχύσω σαν νερό την οργή μου»· «αλίμονο σε εκείνους που ποιμαίνουν τα μάταια και έχουν εγκαταλείψει τα πρόβατα»· διότι «αρνήθηκαν να προσέξουν και έστρεψαν ανυπότακτα τα νώτα τους και βάρυναν τα αυτιά τους για να μην εισακούσουν τον νόμο μου»· και «εναντίον των ποιμένων παροξύνθηκε ο θυμός μου, και τους αμνούς θα τιμωρήσω»· «διότι οι ποιμένες φέρθηκαν με αφροσύνη και δεν αναζήτησαν τον Κύριο»· και «πολλοί ποιμένες διέφθειραν τον αμπελώνα μου, μόλυναν τη μερίδα μου, μετέτρεψαν την επιθυμητή μου μερίδα σε άβατη έρημο»· «γι' αυτό, έτσι λέει ο Κύριος: Εσείς διασκορπίσατε τα πρόβατά μου και τα διώξατε, ιδού, εγώ θα σας εκδικηθώ σύμφωνα με τα πονηρά σας έργα».