Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 5:2

Παρατήρησε δε πάλι σε αυτά την ακρίβεια του συγγραφέα. Διότι δεν είπε ότι ο λαός ξεκίνησε αυτή την τόσο ασεβή φωνή, αλλά πάλι εκείνοι που είχαν αναλάβει την ηγεσία. «Κραύγασαν λοιπόν», λέει, «οι αρχιερείς», δείχνοντας παντού ότι ο υπήκοος λαός, ακολουθώντας τους ηγέτες του, συντρίφθηκε πάνω στα βράχια και γλίστρησε στο βάραθρο της απώλειας. Ευθύνονται λοιπόν οι αρχιερείς, καθώς όχι μόνο κατέστρεψαν τις δικές τους ψυχές, αλλά έγιναν οι ίδιοι οδηγοί, στρατηγοί και υπαίτιοι της ολέθριας μιαιφονίας για τους υφισταμένους τους λαούς, όπως ακριβώς τους κατηγορούσε και ο προφήτης φωνάζοντας: «Διότι γίνατε παγίδα στη σκοπιά, και σαν δίχτυ απλωμένο στο Ιταβύριο, το οποίο έστησαν αυτοί που κυνηγούν το θήραμα». Διότι «σκοπιά» σε αυτά τα λόγια αποκαλεί το πλήθος των υφισταμένων, το οποίο έχει ταχθεί να παρατηρεί τον τρόπο ζωής των ηγετών, και έτσι να διαμορφώνει τον δικό του. Γι' αυτόν τον λόγο οι προεστώτες των λαών έχουν ονομαστεί «σκοποί» στις άγιες Γραφές. Παγίδα λοιπόν και δίχτυ για τη σκοπιά έγιναν οι ίδιοι οι αρχιερείς, κάνοντας την αρχή της άρνησης και συμπαρασύροντας όλους τους άλλους στο να λένε: «Δεν έχουμε βασιλιά εκτός από τον Καίσαρα».

Επομένως, πάρα πολλοί είναι εκείνοι που εξολοθρεύτηκαν στον πόλεμο και έπεσαν από μάχαιρα. Όμως, περισσότερους από τους πολλούς που χάθηκαν με αυτόν τον τρόπο, τους κατέστρεψε η αγριότητα του λιμού. Εάν δε κάποιος έλεγε ότι υπήρξε και έλλειψη νοητών υδάτων και θείας τροφής στους Ιουδαίους που ασέβησαν, και ότι έτσι καταστράφηκαν και κατά κάποιον τρόπο κατέβηκαν στον άδη, επειδή ακριβώς δεν ζωοποιήθηκαν μέσω του Χριστού, σε αντίθεση με όσους πίστεψαν σε αυτόν, δεν θα απέκλινε από την αλήθεια. Διότι τους συνέβη να πάθουν και αυτό. Αλλά ποιοι θα μπορούσαν να θεωρηθούν αυτοί που καταβαίνουν, για τους οποίους και ο ίδιος ο άδης πλαταίνει την ψυχή του και θα ανοίξει το άπληστο στόμα του; Συνεχίζει προσθέτοντας: «Οι ένδοξοι και οι μεγάλοι, και οι πλούσιοι, και οι λοιμοί της». Επειδή, δηλαδή, ήταν οι άρχοντες και οι πιο επιφανείς σε ολόκληρη τη χώρα, ήταν φυσικό να διαπαιδαγωγηθεί σωστά μέσω αυτών ο υποταγμένος λαός. Όμως δεν έπρατταν κάτι τέτοιο. Απεναντίας, έγιναν σαν πρότυπα και υποδείγματα για τους άλλους στην καταραμένη ζωή, και προς αυτούς απευθύνεται ο ιερός λόγος: «Διότι γίνατε παγίδα στη σκοπιά, και σαν δίχτυ απλωμένο στο Ιταβύριο, το οποίο έστησαν αυτοί που κυνηγούν το θήραμα». Βλέπεις πώς έγιναν παγίδα και θήρατρο για τους υπολοίπους, διότι ο υποταγμένος λαός συνηθίζει πάντοτε να ακολουθεί τόσο την επιείκεια όσο και τη ραθυμία των ηγετών του.

Αυτό είναι ένα βουνό πολύ περίβλεπτο που βρίσκεται στη Γαλιλαία, το οποίο έχει πάρα πολύ και άφθονο κυνήγι άγριων ζώων και πτηνών, επειδή υψώνεται ψηλά και είναι πολύ δασώδες από δρυμούς και λόχμες. «Εγώ δε είμαι ο παιδευτής σας, εγώ γνώρισα τον Εφραΐμ, και ο Ισραήλ δεν απέχει από εμένα.» Επομένως, οι μεν ιερείς, καθώς και εκείνοι που κατάγονται από βασιλικό αίμα, έγιναν δίχτυ και παγίδα και θήραμα για τους λαούς, διατάζοντας να προσφέρουν θυμίαμα στους δαίμονες, και μάλιστα πράττοντάς το πρώτοι οι ίδιοι, και πείθοντάς τους να φρονούν όσα δεν είναι θεμιτά, και προσθέτοντας άλλους τρόπους πλάνης σε εκείνους που είχαν ήδη ανόσια εφευρεθεί, εννοώ τους υψηλούς τόπους, τον Βεελφεγώρ, το βδέλυγμα των Σιδωνίων, τον Βάαλ, τον Χαμώς. Αναγγέλλει δε ότι θα γίνει ο ίδιος παιδευτής τους, και μάλιστα σύντομα, καθώς από στιγμή σε στιγμή πρόκειται να επιβάλει τα δεινά που προέρχονται από τον θυμό και την οργή Του. Και ο λόγος αυτός είναι απόλυτα αληθινός. Διότι, όσοι προέρχονταν από τον βασιλικό οίκο, αφού παγιδεύτηκαν σε φοβερές και αναπόφευκτες συμφορές, άλλοι μεν εξολοθρεύτηκαν, σύμφωνα με τη μαρτυρία των ιερών γραμμάτων, άλλοι δε οδηγήθηκαν μακριά για να υποταχθούν στις αρπαγές των Βαβυλωνίων και των Μήδων. Πέθαναν δε με άθλιο τρόπο, ή μάλλον δίκαια, οι ψευδώνυμοι και αργυρώνητοι ιερείς, άλλοι μεν από τον Ιηού, άλλοι δε από τον Ιωσία, ο οποίος καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα, δηλαδή του Δαβίδ.

Υπήρξαν όμως και ψευδοπροφήτες στον λαό, όπως και ανάμεσά σας θα υπάρξουν ψευδοδιδάσκαλοι, οι οποίοι θα εισαγάγουν κρυφά αιρέσεις απωλείας, και αρνούμενοι τον Δεσπότη που τους αγόρασε, θα επιφέρουν στους εαυτούς τους γρήγορη καταστροφή. Και πολλοί θα ακολουθήσουν τις ασέλγειές τους, εξαιτίας των οποίων η οδός της αληθείας θα βλασφημηθεί. Και με πλεονεξία, με πλαστούς λόγους θα σας εκμεταλλευτούν. Γι' αυτούς η καταδίκη από παλιά δεν αργεί, και η απώλειά τους δεν αδρανεί. Και: «Εισέδυσαν κρυφά μερικοί άνθρωποι», είπε άλλος από τους μαθητές του Χριστού, «οι οποίοι από παλιά ήταν προγραμμένοι για αυτήν την καταδίκη, ασεβείς, που μετατρέπουν τη χάρη του Θεού μας σε ασέβεια, και αρνούνται τον μόνο Δεσπότη και Κύριό μας Ιησού Χριστό». Τους οποίους ταλανίζοντας ο ίδιος αποφαίνεται: «Αλίμονο σε αυτούς, διότι πορεύθηκαν στην οδό του Κάιν, και παρασύρθηκαν από την πλάνη του Βαλαάμ για χάρη μισθού, και καταστράφηκαν στην αντιλογία του Κορέ!» Ας ακούσουν όμως τι έχει αναφωνήσει από πριν εν Πνεύματι ο προφητικός λόγος γι' αυτούς: «Εσύ απέρριψες την επίγνωση», λέει ο θείος Ωσηέ, «και εγώ θα σε απορρίψω από το να ιερουργείς σε εμένα». Και: «Γίνατε παγίδα στη σκοπιά, και σαν δίχτυ απλωμένο πάνω στο Ιταβύριο, το οποίο έστησαν αυτοί που κυνηγούν το θήραμα. Και έγιναν σαν εκείνους που μετακινούν τα όρια. Πάνω τους θα εκχύσω την ορμή μου σαν νερό». —Τι λέει όμως ο θαυμάσιος Αββακούμ;

όπως «αλίμονο σε αυτόν που ποτίζει τον πλησίον του με θολή ανατροπή και τον μεθά, για να επιβλέψει στα σπήλαιά τους χορτασμένος από ατιμία αντί για δόξα»· και «γίνατε παγίδα στη σκοπιά και σαν δίχτυ απλωμένο στο Ιταβύριο, το οποίο έστησαν όσοι κυνηγούν θήραμα»· και «έγιναν σαν εκείνους που μετακινούν τα όρια, πάνω τους θα ξεχύσω σαν νερό την οργή μου»· «αλίμονο σε εκείνους που ποιμαίνουν τα μάταια και έχουν εγκαταλείψει τα πρόβατα»· διότι «αρνήθηκαν να προσέξουν και έστρεψαν ανυπότακτα τα νώτα τους και βάρυναν τα αυτιά τους για να μην εισακούσουν τον νόμο μου»· και «εναντίον των ποιμένων παροξύνθηκε ο θυμός μου, και τους αμνούς θα τιμωρήσω»· «διότι οι ποιμένες φέρθηκαν με αφροσύνη και δεν αναζήτησαν τον Κύριο»· και «πολλοί ποιμένες διέφθειραν τον αμπελώνα μου, μόλυναν τη μερίδα μου, μετέτρεψαν την επιθυμητή μου μερίδα σε άβατη έρημο»· «γι' αυτό, έτσι λέει ο Κύριος: Εσείς διασκορπίσατε τα πρόβατά μου και τα διώξατε, ιδού, εγώ θα σας εκδικηθώ σύμφωνα με τα πονηρά σας έργα».