Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 5:7

Επιπλέον, διαμοίραζαν τα ιμάτια στους δήμιους, μη βλέποντας τον διαμερισμό που γινόταν εναντίον τους ανάμεσα στα έθνη· διότι λέει ο προφήτης: «Ιδού, έρχονται ημέρες του Κυρίου, και θα διαμοιραστούν τα λάφυρά σου μέσα σε σένα. Και θα συγκεντρώσω όλα τα έθνη σε πόλεμο εναντίον της Ιερουσαλήμ, και θα αλωθεί η πόλη, και θα διαρπαγούν οι οικίες, και οι γυναίκες θα μολυνθούν·» και πάλι: «Τώρα η ερυσίβη θα καταφάγει τους κλήρους τους·» και καθώς λέει ο Μιχαίας: «Εκείνη την ημέρα θα ειπωθεί για εσάς παραβολή, και θα ακουστεί μελωδικός θρήνος που θα λέει: Με ταλαιπωρία ταλαιπωρήθηκε η μερίδα του λαού μου, μετρήθηκε με σχοινί, και δεν υπήρξε κανείς να τον εμποδίσει ώστε να την αποτρέψει· οι αγροί σας διαμετρήθηκαν.» Και για να το πούμε συνοπτικά, επειδή τόλμησαν να στραφούν εναντίον του Κυρίου, προσκάλεσαν εναντίον των εαυτών τους την ημέρα την οποία προέλεγε και ο προφήτης: «Διότι είναι ημέρα κρίσεως του Κυρίου, ημέρα ανταποδόσεως για την κρίση της Σιών. Και θα μετατραπούν οι φάραγγές της σε πίσσα, και η γη της σε θειάφι. Και θα γίνει η γη της σαν πίσσα που καίγεται νύχτα και ημέρα, και δεν θα σβήσει στον αιώνα, και ο καπνός της θα ανεβαίνει προς τα πάνω. Αυτή θα ερημωθεί από γενιά σε γενιά, και θα κατοικήσουν σε αυτήν όρνεα και εχίνοι, ίβιδες και κόρακες. Και θα απλωθεί πάνω της το γεωμετρικό σχοινί της ερημώσεως, και θα κατοικήσουν σε αυτήν ονοκένταυροι.»

Λέει δε ότι μαζί με τον Ιούδα θα αποδυναμωθούν και αυτοί από τον Ισραήλ. Διότι, αφού λεηλάτησαν τη Σαμάρεια οι βασιλείς της Συρίας και των Περσών, δεν επέτρεψαν στον Ιούδα να παραμείνει αλώβητος, προσθέτοντας στις πόλεις του Ισραήλ και κάποιες από αυτές που ανήκαν σε αυτούς από τον Ιούδα και τον Βενιαμίν. Ότι δε αφορμή για κάθε συμφορά τους έγινε αναμφισβήτητα η ασέβεια και η ύβρις προς τον Θεό, το δίδαξε λέγοντας ότι το πάθημα της αδυναμίας δεν θα τους συνέβαινε διαφορετικά, παρά μόνο εξαιτίας των αδικιών τους. Χρήσιμη λοιπόν και πραγματικά πολυτιμότατη είναι η ευσέβεια προς τον Θεό, μέσω της οποίας θα μπορούσε κανείς και να κυριαρχεί επί των εθνών και να έχει τη δύναμη να κατορθώνει τα πάντα εύκολα. Και αληθεύοντας έλεγε ο Σωτήρας: «Χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα». Ψάλλει δε κάπου και ο Δαβίδ, έχοντας επιλέξει να φρονεί ορθά: «Ισχύς μου και ύμνησίς μου ο Κύριος». <Με πρόβατα και μοσχάρια θα πορευτούν για να αναζητήσουν τον Κύριο, και δεν πρόκειται να τον βρουν· διότι απομακρύνθηκε από αυτούς· επειδή εγκατέλειψαν τον Κύριο· επειδή γεννήθηκαν σε αυτούς αλλότρια τέκνα. Τώρα θα καταφάγει αυτούς και τις κληρονομιές τους η ερυσίβη.> Αληθές αποδεικνύεται από τα ίδια τα πράγματα, ότι, καθώς λέει ο θεσπέσιος Παύλος, «Είναι αδύνατον αίμα ταύρων και τράγων να αφαιρέσει αμαρτίες», και είναι απρόσιτος ο Θεός μέσω του νόμου. Και λέγοντας νόμο, εννοώ τη λατρεία κατά τον νόμο, αυτή που τελείται μέσω αιμάτων και θυσιών.

«Διότι θα απομακρύνει τον γιο σου από εμένα, και πηγαίνοντας θα λατρεύσει άλλους θεούς». Επειδή λοιπόν τα έπραξαν αυτά, θα τους καταφάγει η ερυσίβη. Και με αυτό σημαίνει πάλι αινιγματικά την επερχόμενη σε αυτούς κάκωση και βλάβη από την προσβολή του πολέμου, ο οποίος, σαν την ερυσίβη, έχει απόλυτα τη δύναμη να αφανίσει φοβερά και τους ίδιους και τα υπάρχοντά τους· διότι αυτά είναι οι κλήροι. Το ότι δε ο πόλεμος δεν παίρνει αναβολή και ανακωχή, αλλά θα έλθει αμέσως και κατά πόδας, το βεβαίωσε λέγοντας: «Τώρα θα τους καταφάγει η ερυσίβη». Σαν να έλεγε: Ύστερα από αυτά θα έλθει η επώδυνη πείρα των δεινών, η συμφορά είναι ήδη κοντά και προ των πυλών. Το αποτέλεσμα λοιπόν για εκείνους που λυπούν τον Θεό θα είναι το να μην μπορούν να τον βρουν, ακόμη και αν επιλέξουν να τον ζητήσουν· να γίνουν πατέρες ξένων τέκνων, δηλαδή να μην έχουν ευγενείς και γνήσιους καρπούς· τέτοιοι θα ήταν οι καρποί της αρετής και της αγίας ζωής· μάλλον δε να καταστραφούν, συντριβόμενοι σαν από κάποια ερυσίβη από τη δική τους κακία και αθλιότητα, και επιπροσθέτως να στερηθούν και οι ίδιοι τους κλήρους του Θεού· για τους οποίους ψάλλει και ο θεσπέσιος Δαβίδ προς τον Σωτήρα Θεό των όλων: «Στα χέρια σου βρίσκονται οι κλήροι μου».

Επειδή, λοιπόν, είπε: «Τώρα θα καταφάει αυτούς και τις κληρονομιές τους η ερυσίβη»· και εμείς λέγαμε ότι με τη λέξη ερυσίβη έχει ονομαστεί η κάκωση και ο αφανισμός από τον πόλεμο· διδάσκοντας ότι έχει φτάσει προ των πυλών και θα συμβεί, και μάλιστα στο εγγύς μέλλον, διέταξε να σαλπίσουν πολύ δυνατά, όπως είπα, και προπάντων στους τόπους των ειδώλων, είτε επειδή επρόκειτο πολύ σύντομα να κατακαούν και να καταγκρεμιστούν, είτε επειδή αυτοί οι ίδιοι υπήρξαν η αφορμή του πολέμου και της ανήκεστης συμφοράς για τους πλανηθέντες. Όταν, λοιπόν, λέει ότι πρέπει να σαλπίσουν πάνω στους λόφους και στα υψώματα και «στον οίκο Ων», να εννοήσεις τους τόπους των ειδώλων. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι οι Εβδομήκοντα δεν συμφώνησαν με τους άλλους ερμηνευτές ως προς το «στον οίκο Ων». Διότι οι άλλοι μετέφρασαν «στον οίκο του ανωφελούς», δηλαδή του κάθε ειδώλου· ενώ αυτοί το «στον οίκο Ων». Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι ο προφητικός λόγος επιθυμεί τώρα να μας υποδείξει τούτο, ότι δηλαδή πρέπει να σαλπίσουν όχι μόνο στους λόφους και στα υψώματα, τουτέστιν όχι μόνο εναντίον της ειδωλολατρίας του Ισραήλ, δηλαδή των δέκα φυλών που βρίσκονται στη Σαμάρεια, αλλά και εναντίον αυτής που υπάρχει στα Ιεροσόλυμα, τόσο στη φυλή του Ιούδα όσο και στου Βενιαμίν. Διότι προσκυνούσαν, όπως είπα, τον ήλιο· (και Ων σημαίνει τον ήλιο)· ρίχνοντας τον Θεό πίσω τους και αποστρεφόμενοι τα δικά Του.

Όταν δε τεκνοποιούσαν, αν και έπρεπε αμέσως να αποτυπώσουν στα βρέφη τα γνωρίσματα της ιουδαϊκής λατρείας, δηλαδή την περιτομή κατά την όγδοη ημέρα και τις αντίστοιχες θυσίες, αυτοί προσέφεραν ως ανάθημα στους ακάθαρτους δαίμονες τα παιδιά που προέρχονταν από τους αγιασμένους λαούς. Και αυτό, νομίζω, είναι εκείνο που ειπώθηκε γι' αυτούς μέσω της φωνής του προφήτη: «Διότι γεννήθηκαν σε αυτούς αλλότρια τέκνα». Επομένως, καθώς το άγιο γένος είχε πλέον φθαρεί λόγω της συναναστροφής με το χειρότερο, και εφόσον, ως προς την ποιότητα και τη διαφορά των φρονημάτων και του τρόπου ζωής, αλλά και των εθίμων, ο Ισραήλ και τα έθνη είχαν εξομοιωθεί, ο Δημιουργός των πάντων δικαιολογημένα αποφάσισε τον όλεθρο όλων όσων βρίσκονταν πάνω στη γη. Νικώμενος όμως από την έμφυτη αγαθότητά Του, δεν εξέφρασε οργή ισάξια προς τις αμαρτίες τους. Και για να μην καταστραφεί ολοσχερώς το γένος πάνω στη γη, προανέδειξε μέσω του Νώε τη δικαίωση μέσω της πίστης και την άφεση μέσω του ύδατος. Για τον λόγο αυτόν έγινε άνθρωπος «και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους ο Μονογενής», σύμφωνα με τα γεγραμμένα· Αυτός είναι ο αληθινότερος Νώε· και μάλιστα, ως τύπο της αρχαίας εκείνης και ξακουστής κιβωτού, σχεδόν οικοδόμησε την Εκκλησία, στην οποία όσοι καταφεύγουν διαφεύγουν τον όλεθρο που επικρέμεται στον κόσμο. Έτσι και ο θεσπέσιος Παύλος ερμηνεύει το μυστήριο της κιβωτού λέγοντας: «Ο Νώε, έχοντας λάβει θεία αποκάλυψη, με πίστη κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του».