Πατερικές αναφορές στο ΩΣΗΕ 5:8

Διότι ολόκληρος ο κλήρος μας και κάθε μερίδιό μας βρίσκεται στην εξουσία του Θεού, και Αυτός είναι ο διανομέας των στεφάνων. «Σαλπίστε με σάλπιγγα πάνω στα βουνά, ηχήστε στα υψώματα, κηρύξτε στον οίκο Ων, εξέστη ο Βενιαμίν, ο Εφραίμ παραδόθηκε σε αφανισμό σε ημέρες ελέγχου. Στις φυλές του Ισραήλ φανέρωσα αξιόπιστα πράγματα». Έχει προαναφερθεί σαφώς ότι, εκτός από τις χρυσές δαμάλεις, ο καταραμένος Ιεροβοάμ εισήγαγε στους Ισραηλίτες και άλλους τρόπους ολέθριας ειδωλολατρίας και πλάνης. Διότι λάτρευαν σε όρη και βουνά τον Χαμώς και τον Βεελφεγώρ, «κάτω από δρυ και λεύκα και σκιερό δέντρο»· βρίσκονταν δε, όπως είπα, και στη Βαιθήλ και στη Δαν οι χρυσές δαμάλεις. Αλλά αυτή μεν ήταν η πλάνη του Ισραήλ· ο Ιούδας όμως, δηλαδή ο Βενιαμίν, τουτέστιν εκείνοι από τη φυλή του Ιούδα και του Βενιαμίν, δεν είχαν πλανηθεί λιγότερο, και λάτρευαν την «Αστάρτη, το βδέλυγμα των Σιδωνίων»· προσκυνούσαν δε και τον ήλιο. Και αυτό θα μας γίνει ξανά ολοφάνερο μέσω της φωνής του Ιεζεκιήλ. Διότι, όπως λέει ο ίδιος, οδηγήθηκε στα Ιεροσόλυμα «σε όραμα Θεού»· έπειτα είδε την πλάνη των κατοίκων. «Διότι είδα», λέει, «περίπου είκοσι πέντε άνδρες, με τα νώτα τους προς τον ναό του Κυρίου, και τα πρόσωπά τους προς την αντίθετη κατεύθυνση, και αυτοί προσκυνούσαν προς τα ανατολικά τον ήλιο». Πρόσεξε λοιπόν πώς μοιράζονταν την απώλεια, προσκρούοντας με πολλούς τρόπους και λυπώντας τον Θεό.

Επειδή, λοιπόν, είπε: «Τώρα θα καταφάει αυτούς και τις κληρονομιές τους η ερυσίβη»· και εμείς λέγαμε ότι με τη λέξη ερυσίβη έχει ονομαστεί η κάκωση και ο αφανισμός από τον πόλεμο· διδάσκοντας ότι έχει φτάσει προ των πυλών και θα συμβεί, και μάλιστα στο εγγύς μέλλον, διέταξε να σαλπίσουν πολύ δυνατά, όπως είπα, και προπάντων στους τόπους των ειδώλων, είτε επειδή επρόκειτο πολύ σύντομα να κατακαούν και να καταγκρεμιστούν, είτε επειδή αυτοί οι ίδιοι υπήρξαν η αφορμή του πολέμου και της ανήκεστης συμφοράς για τους πλανηθέντες. Όταν, λοιπόν, λέει ότι πρέπει να σαλπίσουν πάνω στους λόφους και στα υψώματα και «στον οίκο Ων», να εννοήσεις τους τόπους των ειδώλων. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι οι Εβδομήκοντα δεν συμφώνησαν με τους άλλους ερμηνευτές ως προς το «στον οίκο Ων». Διότι οι άλλοι μετέφρασαν «στον οίκο του ανωφελούς», δηλαδή του κάθε ειδώλου· ενώ αυτοί το «στον οίκο Ων». Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι ο προφητικός λόγος επιθυμεί τώρα να μας υποδείξει τούτο, ότι δηλαδή πρέπει να σαλπίσουν όχι μόνο στους λόφους και στα υψώματα, τουτέστιν όχι μόνο εναντίον της ειδωλολατρίας του Ισραήλ, δηλαδή των δέκα φυλών που βρίσκονται στη Σαμάρεια, αλλά και εναντίον αυτής που υπάρχει στα Ιεροσόλυμα, τόσο στη φυλή του Ιούδα όσο και στου Βενιαμίν. Διότι προσκυνούσαν, όπως είπα, τον ήλιο· (και Ων σημαίνει τον ήλιο)· ρίχνοντας τον Θεό πίσω τους και αποστρεφόμενοι τα δικά Του.

Αν πάλι κάποιος θα ήθελε να ονομάσει Ών τη χρυσή δαμάλι, και έτσι ο λόγος θα διατηρούσε την πειστικότητά του. Διότι ο θεομίσητος Ιεροβοάμ κατασκεύασε τις δαμάλεις σύμφωνα με το σέβασμα των Αιγυπτίων, εννοώ δηλαδή τον Άπι. Οι Αιγύπτιοι τιμούσαν τον Άπι, λέγοντας ότι ήταν τέκνο της σελήνης· γι' αυτό άλλωστε είχε και μηνοειδές σημάδι στο μέτωπό του. Πίστευαν δε ότι ήταν απόγονος του ήλιου, επειδή, σύμφωνα με τη δική τους άποψη, η σελήνη φωτίζεται από τον ήλιο. Επομένως, τιμούσαν τον Άπι ως τέκνο της σελήνης και απόγονο του ήλιου· και τους οδηγούσε σε αυτό το σημείο πλάνης και αθλιότητας λογισμών ο πολυμήχανος δράκοντας, δηλαδή ο σατανάς. Πρόσταξε, λοιπόν, να σαλπίσουν στους λόφους και στα υψώματα, και στον οίκο του Ών, δηλαδή της χρυσής δαμάλεως. Το ποια ήταν λοιπόν τα εγκλήματα και των δύο, και ποιος ο λόγος για τον οποίο έπρεπε να τιμωρηθούν, το καθιστά σαφές προσθέτοντας αμέσως: «εξέστη Βενιαμίν», αντί του ότι απομακρύνθηκε από τα δικά του ήθη, δηλαδή ξέπεσε από την ορθή σκέψη· διότι αυτό αληθινά νοείται ως έκσταση προκειμένου για τους φαύλους. Αφανίστηκε δε και ο Εφραίμ. Όμως δεν τα λέει ακριβώς έτσι. Διότι στις ημέρες του ελέγχου του σφάλματος και των δύο φανέρωσα τα αξιόπιστα, αποδεικνύοντας τους λόγους μου βέβαιους και αληθινούς. Διότι τους συνέβησαν αυτά που ήδη προείπα, και τίποτα από τα δικά μου λόγια δεν διαψεύστηκε.

Σε όσους εγκαταλείπουν τον Θεό, θα ακολουθήσει εξάλλου και το εξής: θα πρέπει να απομακρυνθούν και από κάθε αγαθή σκέψη, καθώς και από κάθε έργο που στρέφεται προς την αρετή. Και θα βαδίσουν προς τον αφανισμό, καθώς ο Θεός θα τους ελέγχει και θα τους επιτιμά, και θα ζητά τιμωρία για την αμέλειά τους. Είναι λοιπόν χρήσιμο και αναγκαίο για τη ζωή το να βρίσκεται κανείς μαζί με τον Θεό, και μάλιστα σχεδόν να φωνάζει εκείνο το ψαλμικό ρητό: «Προσκολλήθηκε η ψυχή μου πίσω σου». Διότι τότε θα βοηθήσει και θα συνδράμει πρόθυμα η δεξιά του Παντοδύναμου, από την οποία κανείς δεν θα μπορέσει να αρπάξει τίποτα, σύμφωνα με τα λόγια του Σωτήρα. «Έγιναν οι άρχοντες του Ιούδα σαν εκείνους που μετακινούν τα όρια, επάνω τους θα ξεχύσω σαν νερό την ορμή μου». Αυτό σημαίνει αινιγματωδώς το «Εξέστη ο Βενιαμίν». Διότι εξισώθηκαν, λέει, με εκείνους που μετακινούν τα όρια και θέλουν να ξεπεράσουν τα από παλιά καθορισμένα. Επειδή εκείνοι που μεταφέρουν σε άλλους αυτά που αρμόζουν μόνο στον Θεό και δικαίως αποδίδονται σε Αυτόν, δηλαδή την αγάπη, την τιμή, την προσκύνηση, μέσα από το να προσκυνούν ενδεχομένως τον ήλιο, ή τη σελήνη και τα άστρα, δεν θα έκαναν εύλογα τίποτε άλλο παρά να μετακινούν οπωσδήποτε τα όρια. Και το ότι ο Ιούδας, δηλαδή ο Βενιαμίν, απέδωσε την πρέπουσα στον Θεό δόξα στον ήλιο και στη σελήνη και στα άστρα, γίνεται σαφώς κατανοητό από τα λόγια του Θεού προς τον προφήτη Ιερεμία: «Ή δεν βλέπεις τι κάνουν αυτοί στις πόλεις του Ιούδα και στους δρόμους της Ιερουσαλήμ;».

Ας μην απουσιάζουν ούτε οι παρθένες από τη χορεία, πανηγυρίζοντας τη γέννηση της μοναδικής κορωνίδας και ταυτόχρονα βασίλισσας των παρθένων. Σαλπίστε με σάλπιγγα πάνω στα βουνά, ηχήστε πάνω στα υψώματα, κηρύξτε στην Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με αυτό που μας προστάζεται και εδώ μέσω του Ωσηέ. Δαβίδ ο Θεοπάτωρ, ευφράνσου· Ησαΐα ο προφητοκράτωρ, λάμψε από χαρά.