Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 1:17

Τι πράττεις, ω άπληστο και αχάριστο γύναιο; Ενώ έχεις τη γη και τη θάλασσα να σου προσφέρουν δώρα, κατατρέχεις το πενιχρό κτήμα μιας άπορης χήρας, με την οποία θα ήταν δίκαιο να ανταλλάξεις βίο; Και ενώ με τα λόγια επιβεβαιώνεις τον νόμο, με τα έργα σου τον καθιστάς αποκηρυγμένο; Δεν σεβάστηκες τον πατέρα των ορφανών και κριτή των χηρών; Αλλά άκουσε πράγματι αυτός που πάντοτε τρέφεται με τους θείους λόγους τη θεόπνευστη ρήση: «Κρίνετε υπέρ του ορφανού, και δικαιώστε τη χήρα»· και έχοντας ως οδηγό του ζήλου του τον πυρίπνοο Ηλία, μιμείται την παρρησία του Ιωάννη, λέγοντάς σου: δεν σου επιτρέπεται να κατέχεις τον αμπελώνα της αδελφής σου. Διότι νομίζεις ότι έχεις υπερβεί τα όρια της ανθρώπινης φύσης, επειδή ξεπέρασες την αξία με το τυραννικό σου αξίωμα; Επειδή η εξουσία, όταν διαμορφώνεται σύμφωνα με τον νόμο, καθίσταται βασιλεία, ενώ όταν θεμελιώνεται στην παρανομία, ονομάζεται όχι άδικα τυραννία. Δεν διάβασες τη δραματική ιστορία της Ιεζάβελ; Γιατί εισέρχεσαι σε τούτον εδώ τον θείο ναό; Φύγε μακριά από τα θεία ανάκτορα. Ο θείος ναός είναι λουτήρας, ο οποίος αποβάλλει τα αμαρτήματα.

Και είπε ο βασιλιάς: «Φέρτε μου ένα σπαθί». Και έφεραν μπροστά στον βασιλιά ένα σπαθί. Και είπε ο βασιλιάς: «Χωρίστε το ζωντανό παιδί στα δύο, και δώστε το μισό σε τούτην, και το μισό σε εκείνην». Και αποκρίθηκε η γυναίκα της οποίας ήταν ο ζωντανός γιος, και είπε προς τον βασιλιά, διότι ταράχτηκαν τα σπλάχνα της: «Σε καμία περίπτωση, κύριε, δώσε σε εκείνη το παιδί, και μην το θανατώσετε». Και η άλλη είπε: «Ούτε δικό μου, ούτε δικό της ας είναι· χωρίστε το». Και αποκρίθηκε ο βασιλιάς: «Δώστε το παιδί στη μητέρα που είπε, "Δώστε σε αυτήν τούτο, και μην το θανατώσετε", διότι αυτή είναι η μητέρα του». «Να κρίνετε με δίκαιη κρίση. Τη χήρα, και το ορφανό, και τον ξένο, και τον φτωχό να μην τους καταδυναστεύετε.» «Αυτά λέει ο Κύριος: Τηρήστε την κρίση, και πράξτε δικαιοσύνη. Μακάριος είναι εκείνος που τα πράττει αυτά, και μένει προσηλωμένος σε αυτά και προφυλάσσει τα χέρια του από το να κάνουν άδικα έργα.» «Εκζητήστε την κρίση, λυτρώστε τον αδικούμενο, αποδώστε δικαιοσύνη στο ορφανό, και δικαιώστε τη χήρα, και ελάτε, και ας αναμετρηθούμε, λέει ο Κύριος.» «Γέμισε η Σιών από κρίση και δικαιοσύνη· εκεί υπάρχει σοφία και ευσέβεια προς τον Θεό· αυτοί είναι οι θησαυροί της δικαιοσύνης.» «Θα σε ευλογήσει ο φτωχός λαός, και πόλεις αδικημένων ανθρώπων θα σε ευλογήσουν. Διότι έγινες βοηθός σε κάθε ταπεινωμένη πόλη, και σκέπη σε εκείνους που απελπίστηκαν λόγω στέρησης· από πονηρούς ανθρώπους λύτρωσέ τους.»

Μάθετε να πράττετε το καλό, επιζητήστε τη δικαιοσύνη, λυτρώστε τον αδικούμενο, αποδώστε το δίκαιο στο ορφανό και δικαιώστε τη χήρα· και ελάτε να διαλεχθούμε, λέει ο Κύριος. Και εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό χρώμα, εγώ θα τις λευκάνω σαν το χιόνι.

Διότι η ανομία του ανόμου δεν πρόκειται να τον βλάψει: όποια ημέρα αποστραφεί από την ανομία του και πράξει δικαιοσύνη, και πορευθεί σύμφωνα με τα προστάγματα της ζωής, πραγματικά θα ζήσει και δεν θα πεθάνει. Όλες οι αμαρτίες του τις οποίες έπραξε δεν θα μνημονευθούν πλέον. Επειδή έπραξε έργο δικαιοσύνης, μέσω αυτής θα ζήσει. Και πάλι, φωνάζει μέσω άλλου προφήτη: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας ενώπιον των οφθαλμών μου. Παύστε από τις πονηρίες σας. Μάθετε να πράττετε το καλό. Και ελάτε να διαλεχθούμε. Και εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν κόκκινο χρώμα, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι, εάν πάλι είναι κατακόκκινες, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί». Εφόσον λοιπόν υπάρχουν τέτοιες υποσχέσεις από τον Θεό για αυτούς που επιστρέφουν, μην καθυστερείς, άνθρωπε, και μην αναβάλλεις. Αλλά προσέλθε στον Χριστό, τον φιλάνθρωπο Θεό μας, και φωτίσου, και το πρόσωπό σου δεν πρόκειται να ντροπιαστεί. Διότι ταυτόχρονα με την κατάδυσή σου στην κολυμβήθρα του θείου βαπτίσματος, όλο το αίσχος του παλαιού ανθρώπου και όλο το φορτίο των πολλών αμαρτημάτων ενταφιάζεται στο νερό και περνά στην ανυπαρξία, και εσύ αναδύεσαι από εκεί νέος και καθαρός από κάθε ρύπο, χωρίς να φέρεις κανέναν σπίλο ή ρυτίδα αμαρτίας. Στο εξής, εξαρτάται από εσένα να διαφυλάξεις για τον εαυτό σου την κάθαρση που αποκτάς από εκεί, μέσω της ευσπλαχνίας του ελέους του Θεού μας.

Βίωσε, λοιπόν, σε τέτοιο βαθμό την καλή αλλοίωση και πορεύτηκε τον δρόμο που οδηγεί στην αρετή, ώστε με την ευσέβειά του να ξεπεράσει την άγνοια των παλαιών του ανομιών. Αφού έζησε κατ' αυτόν τον τρόπο επί τέσσερα χρόνια, με μετάνοια, με δάκρυα και με κάθε αρετή, προσβλήθηκε από ασθένεια, από την οποία και πέθανε. Όταν δε πλησίασε το τέλος, άρχισε να φοβάται και να αγωνιά, φέρνοντας στη μνήμη του τα κακά που είχε πράξει. Ο δε Ιωάσαφ με παρηγορητικά λόγια του ελάφραινε το βάρος που τον είχε κυριεύσει, λέγοντάς του: «Γιατί είσαι περίλυπος, πατέρα μου, και γιατί ταράζεις τον εαυτό σου; Έλπισε στον Θεό και εξομολογού σε Αυτόν, ο Οποίος είναι η ελπίδα όλων των περάτων της γης και όσων βρίσκονται μακριά στη θάλασσα, και ο Οποίος ανακράζει μέσω του προφήτη λέγοντας: "Λουσθείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας ενώπιον των οφθαλμών μου, μάθετε να κάνετε το καλό"· και, "Εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι· και εάν είναι κατακόκκινες, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί". Μη φοβάσαι λοιπόν, πατέρα μου, και μη διστάζεις· διότι οι αμαρτίες εκείνων που επιστρέφουν στον Θεό δεν νικούν την άπειρη αγαθότητά Του. Διότι αυτές, όσες κι αν είναι, υπόκεινται σε μέτρο και αριθμό, ενώ εκείνη είναι αμέτρητη και αναρίθμητη. Δεν είναι δυνατόν, επομένως, αυτό που υπόκειται σε μέτρο να υπερισχύσει του αμέτρητου».

Αυτά μας τα δίδαξε το άγιο προφητικό Πνεύμα, το οποίο ανέφερε μέσω του Μωυσή ότι λέχθηκαν στον πρώτο πλασμένο άνθρωπο από τον Θεό τα εξής: «Ιδού, μπροστά σου είναι το αγαθό και το κακό· διάλεξε το αγαθό». Και πάλι μέσω του Ησαΐα, ενός άλλου προφήτη, μας δίδαξε ότι λέχθηκαν για το ίδιο θέμα από τον Πατέρα των όλων και Δεσπότη Θεό τα εξής: «Λουστείτε· γίνετε καθαροί· αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας· μάθετε να κάνετε το καλό· αποδώστε δικαιοσύνη στο ορφανό και δικαιώστε τη χήρα· και ελάτε να συζητήσουμε, λέει ο Κύριος. Και αν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί, και αν είναι σαν το κατακόκκινο, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι. Και αν θελήσετε και με εισακούσετε, θα φάτε τα αγαθά της γης· αν όμως δεν με εισακούσετε, μάχαιρα θα σας καταφάει· διότι το στόμα του Κυρίου τα μίλησε αυτά». Η δε προειρημένη φράση «μάχαιρα θα σας καταφάει» δεν εννοεί ότι οι παραβάτες θα φονευθούν από μαχαίρια, αλλά η μάχαιρα του Θεού είναι το πυρ, του οποίου βορά γίνονται εκείνοι που επιλέγουν να πράττουν τα φαύλα. Γι' αυτό λέει: «μάχαιρα θα σας καταφάει, διότι το στόμα του Κυρίου μίλησε». Και αν εννοούσε μάχαιρα που τέμνει και αμέσως θανατώνει, δεν θα έλεγε «θα καταφάει». Ώστε και ο Πλάτων, λέγοντας «η ευθύνη ανήκει σε εκείνον που επιλέγει, ο δε Θεός είναι αναίτιος», το είπε έχοντάς το πάρει από τον προφήτη Μωυσή· διότι ο Μωυσής είναι παλαιότερος από όλους τους συγγραφείς των Ελλήνων.

Θα εξηγήσουμε επίσης με ποιον τρόπο αφιερώσαμε τους εαυτούς μας στον Θεό, αφού ανακαινισθήκαμε μέσω του Χριστού, για να μη φανεί ότι, παραλείποντας αυτό, δρούμε με δόλο κατά την εξήγησή μας. Όσοι πεισθούν και πιστέψουν ότι αυτά που διδάσκουμε και λέμε είναι αληθινά, και υποσχεθούν ότι μπορούν να ζουν σύμφωνα με αυτά, διδάσκονται να προσεύχονται και να ζητούν με νηστεία από τον Θεό την άφεση των προηγούμενων αμαρτιών τους, ενώ και εμείς προσευχόμαστε και νηστεύουμε μαζί τους. Έπειτα, οδηγούνται από εμάς σε μέρος όπου υπάρχει νερό, και αναγεννιούνται με τον ίδιο τρόπο αναγέννησης με τον οποίο αναγεννηθήκαμε και εμείς οι ίδιοι. Διότι στο όνομα του Πατρός των όλων και Δεσπότου Θεού και του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού και του Αγίου Πνεύματος πραγματοποιούν τότε το λουτρό μέσα στο νερό. Επειδή και ο Χριστός είπε: «Αν δεν αναγεννηθείτε, δεν θα εισέλθετε στη βασιλεία των ουρανών». Το ότι είναι αδύνατον αυτοί που γεννήθηκαν μία φορά να ξαναμπούν στις μήτρες αυτών που τους γέννησαν, είναι φανερό σε όλους. Και μέσω του προφήτη Ησαΐα, όπως προαναφέραμε, έχει ειπωθεί με ποιον τρόπο θα ξεφύγουν από τις αμαρτίες τους όσοι αμάρτησαν και μετανοούν. Ελέχθη δε ως εξής: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας, μάθετε να κάνετε το καλό, αποδώστε δικαιοσύνη στο ορφανό και δικαιώστε τη χήρα. Και ελάτε να διαλεχθούμε, λέγει ο Κύριος. Και αν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί, και αν είναι σαν το κατακόκκινο, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι».

Αλλά τα αμαρτήματά μας δημιουργούν χάσμα ανάμεσα σε εμάς και στον Θεό· και εξαιτίας των αμαρτιών μας απέστρεψε το πρόσωπό Του, ώστε να μην ελεήσει. Γι' αυτό λέει: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί· αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας μπροστά από τα μάτια μου· σταματήστε τις πονηρίες σας· μάθετε να πράττετε το καλό, επιζητήστε τη δικαιοσύνη, σώστε τον αδικούμενο, κρίνετε δίκαια το ορφανό και δικαιώστε τη χήρα. Και ελάτε να ελεγχθούμε μεταξύ μας, λέει ο Κύριος· και εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι· εάν πάλι είναι κατακόκκινες, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί». Και: «Εάν θελήσετε και με εισακούσετε, θα φάτε τα αγαθά της γης. Διότι το στόμα του Κυρίου τα ελάλησε αυτά». Και πάλι μέσω του Ιωήλ: «Επιστρέψτε σε εμένα με όλη σας την καρδιά· με νηστεία, με κλάμα και με οδυρμό· σχίστε τις καρδιές σας και όχι τα ιμάτιά σας. Διότι ο Κύριος είναι ελεήμων και οικτίρμων, και μετανοεί για τις συμφορές». Προς δε τον Ιεζεκιήλ λέει: «Υιέ ανθρώπου, πες στον οίκο Ισραήλ: "Έτσι μιλήσατε λέγοντας: Οι πλάνες μας και οι ανομίες μας βαραίνουν πάνω μας· και εξαιτίας τους λιώνουμε· πώς λοιπόν θα ζήσουμε;" Πες τους: "Ζω εγώ, λέει ο Κύριος, δεν επιθυμώ τον θάνατο του ασεβούς, παρά μόνο το να αποστραφεί από τον δρόμο του και να ζήσει· με αληθινή επιστροφή αποστραφείτε από τον δρόμο σας· και γιατί να πεθάνετε, οίκε του Ισραήλ;"»

Αφού λοιπόν, αγαπητοί μου αδελφοί, αυτά και άλλα πάρα πολλά και πιο φοβερά μας διακηρύσσουν οι θεοκήρυκες, ας φοβηθούμε την απειλή, ας αποφύγουμε τις πονηρές πράξεις, ας προστρέξουμε στη μετάνοια, ας μάθουμε να κάνουμε το καλό, ας απομακρυνθούμε από το κακό, ας πράξουμε το αγαθό, ας συγκρατήσουμε τη γλώσσα από το κακό και τα χείλη από το να μιλούν με δόλο, ας απορρίψουμε τον φθόνο, ας απομακρύνουμε τη μνησικακία, ας αγαπήσουμε ο ένας τον άλλον γνήσια ως αδελφοί. Ας αγωνιστούμε, για να σωθούμε. Ας αγαπήσουμε την πτωχεία που είναι πρόξενος της βασιλείας. Ας μισήσουμε τη φιλαργυρία που είναι πρόξενος καταδίκης. Ας αγαπήσουμε την ησυχία που είναι πρόξενος θεογνωσίας. Ας μισήσουμε την ταραχή που είναι πρόξενος κολάσεως. Ας αγαπήσουμε την εγκράτεια και τη νηστεία που είναι πρόξενοι καθάρσεως. Ας μισήσουμε τη γαστριμαργία που είναι πρόξενος μολυσμών. Ας αγαπήσουμε την υδροποσία, στην οποία υπάρχει σωφροσύνη. Όσοι είμαστε υγιείς στο σώμα ας μισήσουμε την υπερβολή του κρασιού, «στο οποίο υπάρχει ασωτία», όπως διδάσκει ο Παύλος. Ας αγαπήσουμε την εργασία, δηλαδή τα σωτήρια έργα. Ας μισήσουμε τα ολέθρια πάθη, μέσω των οποίων προκαλείται η απώλεια. Ας μισήσουμε τον κόσμο (διότι είναι τόπος πειρασμών). Ας αγαπήσουμε τον Θεό (διότι είναι ο Σωτήρας όλων). «Ιδού, τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος» για όσους θέλουν να μετανοήσουν. Ιδού καιρός σωτηρίας για όσους επιθυμούν τη σωτηρία. Ιδού καιρός εργασίας για τους εργάτες της αρετής. Ιδού, ο οικοδεσπότης είναι παρών και συμφωνεί για το δηνάριο.

Γι' αυτό ας προσέξουμε τους εαυτούς μας, σας παρακαλώ αδελφοί. Ας απομακρυνθούμε από κάθε πονηρή συνήθεια, ας μάθουμε να κάνουμε το καλό, ας αποφύγουμε το κακό, ας πράξουμε το αγαθό, ας μην κρύψουμε καμία αμαρτία χωρίς να την εξομολογηθούμε, διότι αυτός που κρύβει την αμαρτία του δεν θα προκόψει, λέει η Γραφή, ενώ αυτός που ομολογεί τις αμαρτίες του και τις εγκαταλείπει θα βρει έλεος από τον Θεό. Ας πλησιάσουμε τον Θεό και θα μας πλησιάσει· ας εγκαταλείψουμε τον δρόμο της αμαρτίας και τις πονηρές σκέψεις· ας επιστρέψουμε στον Θεό και θα μας ελεήσει, όπως υποσχέθηκε, διότι οι δικές του σκέψεις δεν είναι σαν τις δικές μας σκέψεις, ούτε οι δικοί του δρόμοι σαν τους δικούς μας δρόμους, ούτε θέλει με κανέναν τρόπο τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψει και να ζήσει, και αν τον ακούσουμε, θα γευτούμε «τα αγαθά της γης» και του ουρανού «και θα ζήσει η ψυχή μας», αν τον πλησιάσουμε. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, μας υποσχέθηκε τη βασιλεία των ουρανών και μας απείλησε με κάθε είδους κόλαση, ώστε, αφού ακούσουμε και αγαπήσουμε ή φοβηθούμε, να εγκαταλείψουμε κάθε πονηρό δρόμο και να πορευτούμε μέσω της μετάνοιας προς την ευσπλαχνία του, και αυτός, από την έμφυτη ευσπλαχνία του, θα αφαιρέσει όλες τις αμαρτίες μας.

Πλυθείτε με τα δάκρυα της μετανοίας, καθαριστείτε μέσω της επιστροφής στον Θεό, «αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας ενώπιον των οφθαλμών μου, παύστε τις πονηρίες σας, μάθετε να κάνετε το καλό, αναζητήστε τη δικαιοσύνη, ελευθερώστε τον αδικούμενο, υπερασπιστείτε το ορφανό και δικαιώστε τη χήρα» και τότε έτσι να απλώσετε τα χέρια σας και να αναπέμψετε δέηση, και ενώ ακόμη θα μιλάτε, θα σας πω: Ιδού, είμαι εδώ, και ελάτε προς εμένα, και ας συνομιλήσουμε, «και αν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό χρώμα, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι, και αν είναι κόκκινες, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί. Και αν θελήσετε και με εισακούσετε, θα γευθείτε τα αγαθά της γης· εάν όμως δεν θελήσετε ούτε με εισακούσετε, θα σας καταφάει η μάχαιρα». Όχι με τη βία, όχι με εξουσιασμό, όχι με κάποιον καταναγκασμό σας ελκύω προς εμένα· διότι, εφόσον είμαι ανενδεής, δεν έχω ανάγκη από τη δουλεία κανενός· αλλά για εσάς τους ίδιους και για το δικό σας καλό σας προσκαλώ να έρθετε προς εμένα. «Και εάν θελήσετε και με εισακούσετε», οπωσδήποτε θα ωφελήσετε τους εαυτούς σας· «εάν όμως δεν θελήσετε ούτε εισακούσετε», πάλι τους εαυτούς σας θα βλάψετε, και κανέναν άλλον. Διότι «Ιδού, έρχομαι εγώ να συνάξω τα έργα και τους λόγους και τις σκέψεις του καθενός σας και θα αποδώσω στον καθένα σύμφωνα με τις πράξεις του», είτε είναι καλές είτε φαύλες· και: «Εγώ γνωρίζω τα έργα και τους λόγους σας και θα σας τα ανταποδώσω».

Είδες τον πλέον δοκιμασμένο ιατρό; Είδες τον πανάριστο τεχνίτη, τι λογής φάρμακα παρασκεύασε; Είδες πώς πρόσταξε να θεραπευθεί εκείνη η ολόσωμη πληγή; Είδες πώς αυτός μισεί και βδελύσσεται και αποστρέφεται την αμαρτία, που ως πληγή κατασάπισε ολοκληρωτικά την ψυχή; Δες τον πάλι με ποια φάρμακα προτρέπει να θεραπευθεί αυτή, και πώς τους προσκαλεί σε συζήτηση, αυτός που πριν από λίγο δεν ανεχόταν ούτε στην αυλή του να πατούν αυτοί. Είδες πώς μέσω της μετάνοιας και της αποχής από τα κακά, δέχεται αυτόν που έχει πληγωθεί από την αμαρτία δεινά και ολέθρια; «Λουστείτε», λέει, «με τα δάκρυα της μετάνοιας», όσοι δηλαδή αφού φτάσατε στο θείο λουτρό το μολύνατε· «αφαιρέστε τις πονηρίες, μάθετε να κάνετε το καλό, πάψτε να αδικείτε και κρίνετε δίκαια τον φτωχό, τη χήρα και το ορφανό», όσοι δηλαδή εξουσιάζετε τον λαό και έχετε την αποστολή να κρίνετε. Όσοι πάλι δεν έχετε την εξουσία να κυβερνάτε και να κρίνετε τον λαό, φροντίστε κι εσείς να κυριαρχήσετε επί των ολέθριων παθών, και κρίνετε δίκαια ως δικαιότατοι κριτές και διακρίνετε τον ορφανό και φτωχό λογισμό και τη χήρα ψυχή, ώστε ο μεν λογισμός να κριθεί και να διαχωριστεί από τον εμπαθή, τον ολέθριο και τον ανόσιο, η δε ψυχή να διατηρήσει μέχρι τέλους την ταπεινή και υψοποιό χηρεία της, ώστε να στερείται για πάντα και με καλό τρόπο τον υπερήφανο και εμπαθή λογισμό. Διότι είναι καλύτερο γι' αυτήν να χηρεύει με αυτόν τον τρόπο, παρά να υπανδρευθεί επισφαλώς και ολεθρίως έναν φθοροποιό σύζυγο.

Για το συμφέρον όμως των αδελφών, με σκοπό την ευαρέστηση προς τον Θεό, οι κληρικοί πρέπει να δίνουν ως εγγύηση όχι μόνο τον εαυτό τους, αλλά και την ίδια τους την ψυχή. Λόγου χάρη, εάν ένας κληρικός, συναντώντας κάποιον που σύρεται αδίκως για να μπει στη φυλακή επειδή δεν έχει να παρουσιάσει κανέναν εγγυητή στον κριτή για τον εαυτό του, σπλαχνιζόταν τη συμφορά του και έδινε τον εαυτό του ως εγγυητή για τον αδελφό, ένας τέτοιος κληρικός, λέγω, όχι μόνο δεν καθαιρείται, αλλά και επαινείται από τον Θεό και τους ανθρώπους, επειδή εκπλήρωσε την Ευαγγελική και Θεία εντολή. Διότι λέγει: «Να ελευθερώνετε τον αδικούμενο, και να σώζεις όσους οδηγούνται στον θάνατο και να μην παραλείπεις να λυτρώνεις αυτούς που πρόκειται να φονευθούν». Και αυτά μεν αφορούν την πρώτη σημασία, το να μη δίνει δηλαδή κανείς τον εαυτό του ως εγγυητή για άλλον, όπως ελέχθη. Η δε Δ' Οικουμενική Σύνοδος, εκλαμβάνοντας το να δίνουν εγγυήσεις με τη δεύτερη σημασία, ζήτησε στον λ' Κανόνα της να δώσουν οι Επίσκοποι της Αιγύπτου άλλους ως εγγυητές για τους εαυτούς τους, ότι δεν θα αναχωρήσουν από την Κωνσταντινούπολη έως ότου χειροτονηθεί ο Αρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας, και με αυτόν τον τρόπο συμφωνούν οι Κανόνες, δηλαδή ο Αποστολικός και αυτός της Δ' Συνόδου, και δεν εναντιώνονται μεταξύ τους. Επειδή ο μεν Αποστολικός εξέλαβε το να δίνουν εγγυήσεις με άλλη σημασία, ενώ εκείνος της Δ' Συνόδου με άλλη.

Αλλά όσοι πιστεύετε αυτά και επιθυμείτε διακαώς να σωθείτε, ακούστε αυτά που λέει το Άγιο Πνεύμα: «Ας αποστραφεί ο καθένας σας από την πονηρή του οδό, μάθετε να κάνετε το καλό και γλυτώστε τον αδικούμενο, αναζητήστε τον Κύριο και θα ζήσει η ψυχή σας, απομακρυνθείτε από το κακό και κάντε το αγαθό.» Οι βασιλείς, ποθήστε να φορέσετε τη σωφροσύνη, τη δικαιοσύνη, την ελεημοσύνη, την αλήθεια και την ευσεβή πίστη, περισσότερο από το διάδημα και την αλουργίδα. Οι πατριάρχες, αν δεν είστε φίλοι του Θεού, αν δεν είστε υιοί Του, αν δεν είστε κατά χάριν θεοί, όντας δηλαδή όμοιοι με τον κατά φύση Θεό σύμφωνα με τη χάρη που μας δόθηκε άνωθεν, απομακρυνθείτε από τους θρόνους και πηγαίνετε πρώτα να νουθετήσετε τους εαυτούς σας από τις θείες Γραφές. Και αφού γίνετε απεικόνισμα του Θεού, τότε με δέος να αγγίξετε τα θεία. Ειδάλλως, όταν αυτό αποκαλυφθεί, τότε θα γνωρίσετε ότι ο Θεός μας είναι πυρ καταναλίσκον, όχι για τους φίλους Του ούτε για όσους Τον αγάπησαν, αλλά για εκείνους που δεν Τον δέχθηκαν όταν ήλθε ως φως. Οι άρχοντες και οι πλούσιοι, γίνετε καλύτερα αρχόμενοι και φτωχοί, επειδή δύσκολα πλούσιος θα εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών. Και αν δύσκολα εισέρχεται ο πλούσιος, τότε πώς θα εισέλθει ο άρχοντας;

Αλλ' επειδή έχει γραφτεί: «Τώρα είναι καιρός ευπρόσδεκτος, τώρα είναι ημέρα σωτηρίας», ας απομακρύνουμε, αδελφοί, τις πονηριές από τις ψυχές μας. Ας μάθουμε να πράττουμε το καλό. Ας γίνουμε καθαροί για Εκείνον που μας αγαθοποιεί, «Πριν έλθει η ημέρα του Κυρίου η φοβερή και επιφανής», κατά την οποία θα δώσουμε λογαριασμό ακόμη και για κάθε άσκοπο λόγο, ώστε, αναχωρώντας από την παρούσα ζωή με όση το δυνατόν πιο καθαρή συνείδηση, να αξιωθούμε να επιτύχουμε την αιώνια ζωή, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.