Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 11:1

Σήμερα ανοίγουν οι πύλες της στειρότητας και προέρχεται η θεία παρθενική πύλη, από την οποία και μέσω της οποίας ο Θεός, ο οποίος βρίσκεται επέκεινα όλων των όντων, θα εισέλθει σωματικά στην οικουμένη, σύμφωνα με τον Παύλο, τον υπήκοο των αρρήτων. Σήμερα από τη ρίζα του Ιεσσαί φύτρωσε ράβδος, από την οποία θα αναβλαστήσει για τον κόσμο άνθος θεοϋπόστατο. Σήμερα από τη γήινη φύση κατασκεύασε ουρανό πάνω στη γη Εκείνος που άλλοτε στερέωσε από τα ύδατα και ανύψωσε στο ύψος το στερέωμα. Και όντως αυτός είναι πολύ πιο θείος και πιο παράδοξος από εκείνον· διότι Εκείνος που κατασκεύασε τον ήλιο σε εκείνον, ανέτειλε από αυτήν ως ήλιος της δικαιοσύνης. Δύο φύσεις, έστω κι αν οι Ακέφαλοι μαίνονται, μία υπόσταση, έστω κι αν οι Νεστοριανοί διαρρηγνύονται. Διότι το αΐδιο φως, που έχει την προαιώνια ύπαρξή του από αΐδιο φως, το άυλο και ασώματο, λαμβάνει σώμα από αυτήν και προέρχεται ως νυμφίος από τον παστό, και, όντας Θεός και γενόμενος αργότερα γηγενής, θα αγαλλιαστεί ως γίγαντας για να διατρέξει την οδό της δικής μας φύσης και να πορευθεί μέσω των παθών προς τον θάνατο, και να δέσει τον ισχυρό και να διαρπάσει τα σκεύη του, δηλαδή τη δική μας φύση, και να αναγάγει προς την επουράνια γη το πλανώμενο πρόβατο.

Περί της γενεαλογίας του Κυρίου και περί της αγίας Θεοτόκου Αφού στα προηγούμενα αναφερθήκαμε συνοπτικά περί της αγίας υπερυμνήτου αειπαρθένου και Θεοτόκου Μαρίας και παραθέσαμε το πιο ουσιώδες, ότι δηλαδή κυρίως και αληθώς είναι και ονομάζεται Θεοτόκος, ας συμπληρώσουμε τώρα όσα λείπουν. Διότι αυτή, αφού προορίστηκε από την προαιώνια και προγνωστική βουλή του Θεού, και αφού προτυπώθηκε και προκηρύχθηκε με διάφορες εικόνες και λόγους των προφητών μέσω του Αγίου Πνεύματος, βλάστησε στον προκαθορισμένο καιρό από τη ρίζα του Δαβίδ εξαιτίας των υποσχέσεων που είχαν δοθεί σε αυτόν. «Διότι ορκίστηκε ο Κύριος», λέει η Γραφή, «στον Δαβίδ αληθινά και δεν πρόκειται να τον αθετήσει: Από τον καρπό της κοιλίας σου θα εγκαταστήσω απόγονό σου πάνω στον θρόνο σου», και πάλι: «Μία φορά ορκίστηκα στην αγιότητά μου ότι δεν πρόκειται να διαψεύσω τον Δαβίδ. Το σπέρμα του θα παραμένει στον αιώνα· και ο θρόνος του θα είναι σαν τον ήλιο ενώπιόν μου και σαν τη σελήνη που είναι αιώνια στερεωμένη, και ο μάρτυρας στον ουρανό είναι πιστός», και ο Ησαΐας λέει: «Θα ανατείλει ράβδος από τον Ιεσσαί, και άνθος θα αναβλαστήσει από τη ρίζα του».

Είναι δώρο αγάπης, όπως λέει ο Παύλος: «ότι λάβατε Πνεύμα αγάπης, και δυνάμεως, και σωφρονισμού». Και ο Ησαΐας επίσης αναφέρει: «θα εξέλθει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, και άνθος θα αναβεί από τη ρίζα, και θα αναπαυθεί επάνω του Πνεύμα Θεού». Εδώ βρίσκεται το όνομα της υποστάσεως αυτού του Πνεύματος, ενώ τα υπόλοιπα είναι ονόματα των χαρισμάτων στη συνέχεια: «Πνεύμα σοφίας και συνέσεως, Πνεύμα γνώσεως και ευσεβείας, Πνεύμα βουλής και ισχύος, Πνεύμα φόβου Θεού». Εάν κάποιος ερμηνεύει τη Γραφή, όταν το νόημα είναι απόκρυφο και ασαφές, και το Άγιο Πνεύμα του παραχωρήσει να του αποκαλυφθούν τα κρυμμένα νοήματα, αυτός έχει λάβει Πνεύμα αποκαλύψεως, όπως λέει ο Παύλος: «προσεύχομαι στον Θεό να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως».

Διότι ένα πουλάρι όνου στεκόταν στην είσοδο μιας κώμης, δεμένο σε μια άμπελο, το οποίο τότε έδωσε εντολή στους οικείους του να του το φέρουν, και αφού του το έφεραν, ανέβηκε επάνω, κάθισε και εισήλθε στα Ιεροσόλυμα, όπου βρισκόταν ο μέγιστος ναός των Ιουδαίων, ο οποίος αργότερα καταστράφηκε από εσάς. Και μετά από αυτά σταυρώθηκε, ώστε να εκπληρωθεί και το υπόλοιπο της προφητείας. Διότι το «θα πλύνει τη στολή του στο αίμα του σταφυλιού» ήταν προαγγελτικό του πάθους που επρόκειτο να υποστεί, καθαρίζοντας με το αίμα του όσους πιστεύουν σε αυτόν. Διότι αυτό που ονομάστηκε «στολή» από το θείο Πνεύμα μέσω του προφήτη είναι οι άνθρωποι που πιστεύουν σε αυτόν, στους οποίους κατοικεί ο Λόγος, το σπέρμα που προέρχεται από τον Θεό. Η δε έκφραση «αίμα του σταφυλιού» σημαίνει ότι αυτός που θα εμφανιζόταν θα είχε μεν αίμα, αλλά όχι από ανθρώπινο σπέρμα, παρά από θεία δύναμη. Η πρώτη δε δύναμη μετά τον Πατέρα και Δεσπότη των πάντων Θεό, και Υιός, είναι ο Λόγος· για τον τρόπο με τον οποίο σαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος θα μιλήσουμε στη συνέχεια. Διότι όπως ακριβώς το αίμα της αμπέλου δεν το δημιούργησε άνθρωπος αλλά ο Θεός, έτσι και αυτό υποδήλωνε ότι το αίμα του δεν θα προερχόταν από ανθρώπινο σπέρμα, αλλά από τη δύναμη του Θεού, όπως προείπαμε. Και ο Ησαΐας, άλλος προφήτης, προφητεύοντας τα ίδια πράγματα με διαφορετικά λόγια, είπε τα εξής: «Θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ», «και άνθος θα αναβλαστήσει από τη ρίζα του Ιεσσαί», «και στον βραχίονά του θα ελπίσουν τα έθνη».

Και φωτεινό άστρο ανέτειλε, και άνθος ανέβηκε από τη ρίζα του Ιεσσαί. Αυτός είναι ο Χριστός, διότι μέσω παρθένου, η οποία προερχόταν από το σπέρμα του Ιακώβ, του πατέρα του Ιούδα, ο οποίος είναι ο φανερός πατέρας των Ιουδαίων, γεννήθηκε με τη δύναμη του Θεού. Και ο Ιεσσαί έγινε προπάτορας σύμφωνα με τη θεϊκή ρήση, ενώ αποτελούσε απόγονο του Ιακώβ και του Ιούδα σύμφωνα με τη γενεαλογική διαδοχή. Και ακούστε πάλι πώς ακριβώς κατά λέξη προφητεύτηκε μέσω του Ησαΐα ότι θα γεννηθεί από παρθένο. Ειπώθηκε λοιπόν ως εξής: «Ιδού η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα πουν για το όνομά του, Μαζί μας είναι ο Θεός». Διότι εκείνα που θεωρούνταν από τους ανθρώπους απίστευτα και αδύνατα να συμβούν, αυτά ο Θεός τα προανήγγειλε μέσω του προφητικού Πνεύματος ότι επρόκειτο να γίνουν, ώστε, όταν πραγματοποιηθούν, να μην αμφισβητηθούν, αλλά να πιστευθούν ακριβώς επειδή είχαν προειπωθεί. Για να μην μας κατηγορήσουν όμως μερικοί, μην έχοντας κατανοήσει την εν λόγω προφητεία, για τα ίδια πράγματα που εμείς προσάψαμε στους ποιητές, οι οποίοι έλεγαν ότι ο Δίας ήρθε σε γυναίκες για σαρκικές ηδονές, ας προσπαθήσουμε να διασαφηνίσουμε τους λόγους. Το «Ιδού η παρθένος θα συλλάβει», λοιπόν, σημαίνει ότι η παρθένος συνέλαβε χωρίς να συνευρεθεί σαρκικά. Διότι, εάν είχε συνευρεθεί με οποιονδήποτε, δεν θα ήταν πλέον παρθένος. Απεναντίας, η δύναμη του Θεού που κατήλθε στην παρθένο την επισκίασε και την έκανε να κυοφορήσει παραμένοντας παρθένος.

Διότι και όλοι οι βασιλείς και οι χριστοί από αυτόν έλαβαν την τιμή να ονομάζονται βασιλείς και χριστοί· με τον ίδιο τρόπο που και ο ίδιος έλαβε από τον Πατέρα την ιδιότητα να είναι βασιλιάς και Χριστός και ιερέας και άγγελος, και όσα άλλα παρόμοια έχει ή είχε. Η ράβδος του Ααρών, βγάζοντας βλαστό, τον ανέδειξε αρχιερέα. Ο Ησαΐας προφήτευσε ότι ο Χριστός θα προέλθει ως ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί. Και ο Δαβίδ λέει ότι ο δίκαιος είναι σαν το δέντρο που είναι φυτεμένο δίπλα στα τρεχούμενα νερά, το οποίο θα δώσει τον καρπό του στον καιρό του, και το φύλλο του δεν θα πέσει. Και έχει ειπωθεί ότι ο δίκαιος θα ανθίσει σαν τον φοίνικα. Από ένα δέντρο φανερώθηκε ο Θεός στον Αβραάμ, όπως έχει γραφτεί, κοντά στη δρυ της Μαμβρή. Εβδομήντα ιτιές και δώδεκα πηγές βρήκε ο λαός αφού πέρασε τον Ιορδάνη. Ο Δαβίδ λέει ότι παρηγορήθηκε από τον Θεό με ράβδο και βακτηρία. Ο Ελισσαίος, ρίχνοντας ένα ξύλο στον Ιορδάνη ποταμό, ανέσυρε το σίδερο του τσεκουριού, με το οποίο είχαν πάει οι γιοι των προφητών για να κόψουν ξύλα για την οικοδόμηση του οίκου, μέσα στον οποίο ήθελαν να αναγιγνώσκουν και να μελετούν τον νόμο και τα προστάγματα του Θεού· έτσι ακριβώς και εμάς, που ήμασταν βυθισμένοι στις βαρύτατες αμαρτίες που διαπράξαμε, ο Χριστός μας λύτρωσε μέσω της σταύρωσής του πάνω στο ξύλο και της κάθαρσης με το νερό, και μας έκανε οίκο προσευχής και προσκυνήσεως. Και η ράβδος ήταν αυτή που απέδειξε τον Ιούδα πατέρα εκείνων που γεννήθηκαν από τη Θάμαρ ένεκα μεγάλου μυστηρίου.

Θεοτοκίο. Ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, Θεόνυμφε, προσέφερες στον κόσμο τον Βασιλέα Χριστό ως εύμορφο άνθος, ως εύοσμο καρπό, ο οποίος αγιάζει με την πίστη όσους τον τρυγούν, και τους τρέφει, και καθαρίζει τις αισθήσεις των ψυχών.

Όμοιον. «Ράβδος θα βλαστήσει από τη ρίζα του Ιεσσαί μέσω εσού, θεσπέσιε», άκουσες ολοκάθαρα τον άγγελο να λέει, ενώ προσευχόσουν στο όρος, μακάριε, «από την οποία θα αναπτυχθεί άνθος, που θα αποπνέει σωτήρια ευωδία σε όλα τα πέρατα, ο προαιώνιος Θεός, ο οποίος δέχεται να γεννηθεί μέσα στον χρόνο»· και τώρα με χαρά βλέπεις, Ιωακείμ, την έκβαση των λόγων, αυτόν που ανέτειλε από την κόρη σου ως Θεός και άνθρωπος.

Ερώτηση 29η Τι σημαίνει το χωρίο που βρίσκεται στις Πράξεις των Αποστόλων, σύμφωνα με το οποίο κάποιοι «έλεγαν στον Παύλο μέσω του Πνεύματος να μην ανεβεί στα Ιεροσόλυμα»; Γιατί παράκουσε το Πνεύμα και ανέβηκε; Απόκριση Ο μεν άγιος προφήτης Ησαΐας, στη δική του προφητεία, λέει ότι επτά πνεύματα επαναπαύονται στον Σωτήρα που ανέτειλε από τη ρίζα του Ιεσσαί, όχι επειδή αναγνωρίζει επτά πνεύματα του Θεού διδάσκοντας τους άλλους να το εκλαμβάνουν έτσι, αλλά επειδή ονόμασε «πνεύματα» τις ενέργειες του ενός και του αυτού Αγίου Πνεύματος, διότι το ενεργούν Άγιο Πνεύμα υπάρχει αναλογικά σε κάθε ενέργεια ολόκληρο και ανελλιπώς. Ο δε θείος Απόστολος τις διάφορες ενέργειες αυτού του ενός Αγίου Πνεύματος τις ονομάζει διάφορα χαρίσματα, τα οποία προφανώς ενεργούνται από το ένα και το αυτό Πνεύμα. Εάν, λοιπόν, η φανέρωση του Πνεύματος δίνεται σύμφωνα με το μέτρο της πίστης που υπάρχει στον καθένα, κατά τη μετοχή στο εκάστοτε χάρισμα ο καθένας από τους πιστούς –δηλαδή κατά την αναλογία της πίστης και της αντίστοιχης ψυχικής του διάθεσης– δέχεται σύμμετρη την ενέργεια του Πνεύματος, η οποία του χαρίζει την κατάλληλη έξη για την εφαρμογή της μίας ή της άλλης εντολής.

Αυτά, λοιπόν, και τα παρόμοιά τους φανέρωναν σαφώς τη θεαρχία και την παντοκρατορία του παιδίου που γεννήθηκε. «Διότι παιδίον γεννήθηκε για εμάς» από την αγία Παρθένο χωρίς πατέρα, αυτό που γεννήθηκε «εκ γαστρός προ εωσφόρου» από τον Πατέρα χωρίς μητέρα. «Διότι παιδίον γεννήθηκε σήμερα για εμάς», ο «κριτής ζώντων και νεκρών». «Διότι παιδίον γεννήθηκε για εμάς» και φανέρωσε σήμερα το προαιώνιο μυστήριο, και αυτό που παλαιά «πολυμερώς και πολυτρόπως» διακηρυσσόταν στους προφήτες ολοκληρώθηκε με τον καλύτερο τρόπο· διότι προέλεγαν ότι «από τη Σιών θα εξέλθει νόμος και λόγος Κυρίου από την Ιερουσαλήμ», και ότι «ο Θεός θα έλθει από τη Θαιμάν», και ότι «από τη Σιών θα προέλθει η ευπρέπεια της ωραιότητάς του», και ότι «θα εξέλθει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί» και τα εξής. «Διότι παιδίον γεννήθηκε για εμάς», στη γέννηση του οποίου μυήθηκαν μάγοι, βασιλείς των Περσών, και ήλθαν με οδηγό ένα αστέρι φέρνοντας δώρα για να το προσκυνήσουν, τους οποίους η Γραφή προανήγγειλε ως υψηλούς άνδρες Σαβαΐτες, λέγοντας: Ότι υψηλοί άνδρες Σαβαΐτες θα διαβούν προς εσένα και θα σε προσκυνήσουν λέγοντας, ότι μέσα σε εσένα είναι ο Θεός και δεν υπάρχει Θεός εκτός από εσένα.

Αλλά θεωρώ αναγκαίο να παραθέσω αυτό το προφητικό χωρίο από πιο πάνω σύμφωνα με τη σειρά του, ώστε η αλληλουχία του λόγου να λάβει σαφέστερη εξήγηση. «Αυτά λέει ο Κύριος» (δεν τα λέω εγώ, λέει, αλλά μέσω εμού «τα λέει ο Κύριος») «θα βγει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί». Αυτήν τη ράβδο υπονόησε και ο Δαβίδ, ράβδο και βακτηρία που τον παρηγορούσαν, «και άνθος θα αναβλαστήσει από τη ρίζα». Διότι, όπως ακριβώς αίτιο και ρίζα του Υιού είναι ο Πατέρας, έτσι ρίζα και αίτιο της σαρκώσεως του Λόγου είναι ο Ιεσσαί, από τον οποίο προέρχεται η Παρθένος και μητέρα, και το άνθος που είναι ο Χριστός. «Και θα αναπαυθεί», λέει, «πάνω σε αυτόν», δηλαδή στο άνθος που προέρχεται από τη ρίζα, «το Πνεύμα του Θεού, πνεύμα σοφίας και συνέσεως, πνεύμα βουλής και ισχύος, πνεύμα γνώσεως και ευσεβείας, και θα τον γεμίσει το πνεύμα του φόβου του Θεού».

Ο δε προφήτης, αφού υποδήλωσε ότι η ρίζα και η ράβδος και το άνθος είναι κάτι το έμψυχο και δεκτικό των επτά χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος, και αφού τον υπέδειξε ως κριτή απροσωπόληπτο και αληθινό και δίκαιο, αναφέρει στη συνέχεια και τα υπόλοιπα γνωρίσματα του Θεού Λόγου και τα προοίμια της βαθιάς ειρήνης, και λέει: Τότε «θα βοσκήσει ο λύκος μαζί με το αρνί, και η λεοπάρδαλη θα αναπαυθεί μαζί με το κατσίκι». Ως λύκο εδώ να εννοείς τον Σαύλο, ο οποίος προηγουμένως λυμαινόταν την Εκκλησία, και ο οποίος μετά την παράδοξη τύφλωσή του και την εκ νέου ανάβλεψή του, συνέβοσκησε με το αρνί, τον μαθητή Ανανία, στην πόλη της Δαμασκού. Και από αυτό, λοιπόν, να διδάσκεσαι και τα εξής. Και όταν ακούσεις «και η λεοπάρδαλη θα αναπαυθεί μαζί με το κατσίκι, και το μοσχάρι και το λιοντάρι και ο ταύρος θα βοσκήσουν μαζί, και ένα μικρό παιδί θα τα οδηγεί, και το βόδι και η αρκούδα θα βοσκήσουν μαζί, και μαζί θα βρίσκονται τα παιδιά τους», να εννοείς τη μεταβολή, μέσω του αποστολικού κηρύγματος, από την αγριότητα και την απιστία προς την πίστη και την ημερότητα.

Αναπτύσσει δε πολλούς επαίνους για τον Ιούδα: «Ιούδα, εσένα θα επαινέσουν οι αδελφοί σου, τα χέρια σου θα βρίσκονται στα νώτα των εχθρών σου· θα σε προσκυνήσουν οι γιοι του πατέρα σου. Σκύμνος λιονταριού είναι ο Ιούδας, από τον βλαστό, γιε μου, ανέβηκες». Αλλά τίποτα από αυτά δεν ταιριάζει στο πρόσωπο του Ιούδα, παρά στη φυλή που βλάστησε από αυτόν· διότι αυτή ήταν βασιλική, αφού πρώτα βασίλευσε ο Δαβίδ και έπειτα οι απόγονοί του, και από όλες τις άλλες φυλές ήταν η δυνατότερη. Και πράγματι, όταν ο βασιλιάς Δαβίδ διέταξε να απογραφεί ο λαός, βρήκε τετρακόσιες χιλιάδες από τον Ιούδα και εννιακόσιες από τις άλλες φυλές, και μάλιστα και όταν απογράφηκαν στην έρημο, αποδείχθηκαν περισσότεροι από τις άλλες φυλές. Αλλά η προφητεία βρήκε την ακριβή της εκπλήρωση στο πρόσωπο του Δεσπότη Χριστού, ο οποίος ανέτειλε από τον βλαστό του Ιούδα σύμφωνα με τον πατριάρχη Ιακώβ και σύμφωνα με τον προφήτη Ησαΐα: «εξήλθε ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί και άνθος ανέβηκε από τη ρίζα». Σε αυτόν ταιριάζει και το «αφού αναπαύθηκε, κοιμήθηκε σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος λιονταριού»· διότι, όπως το λιοντάρι είναι φοβερό όταν κοιμάται, έτσι και ο δεσποτικός θάνατος έγινε φοβερός και για τον ίδιο τον θάνατο και για τον διάβολο. Τον ονόμασε δε λιοντάρι και σκύμνο λιονταριού ως βασιλιά και γιο βασιλιά, και ως Θεό και Υιό του Θεού· διότι κατά την ανθρώπινη φύση βλάστησε από τον Δαβίδ, και ως Θεός γεννήθηκε προ των αιώνων από τον Πατέρα. Και το «ποιος θα τον εγείρει;»

Στον πρώτο λοιπόν λόγο, αφού ολοκλήρωσε τον πρόλογο, επικεντρώνεται σε δύο κεφάλαια: στο ένα, ότι ο Λόγος έπαθε κατά σάρκα, και στο άλλο, ότι το να λέει κανείς Χριστό είναι ταυτόσημο με το να λέει Θεό. Στον δε δεύτερο λόγο, προσπαθεί να δείξει αφενός ότι άδικα λοιδορήθηκε, και αφετέρου ότι το χωρίο «Θα αναβλαστήσει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί» λανθασμένα το ερμήνευσε ο Ιωάννης ο Σκυθοπολίτης.

Η χρυσή στάμνα είναι το σώμα του Χριστού, το μάννα ο θείος Λόγος με τον οποίο ενώθηκε· ποια είναι δε η κιβωτός; Η Παρθένος γεννά και μετά τον τοκετό μένει πάλι παρθένος. Τώρα βλέπω τη ράβδο του Ααρών που άνθισε χωρίς πότισμα, για την οποία μου έγραψε ο Ησαΐας του Αμώς. «Ιδού», λέει, «θα προέλθει ράβδος από τον Ιεσσαί και από τη ρίζα άνθος». Ποια είναι η ράβδος του Ααρών και του Ιεσσαί;

Η Μαρία, η οποία ανθίζει χωρίς καλλιέργεια τον καρπό που η παρθένος γεννά για μένα, και μετά τον τοκετό πάλι μένει παρθένος. Έτσι κάποτε και η φωτιά μέσα στη βάτο λαμποκοπούσε και δεν έκαιγε τα αγκάθια, όπως ακριβώς τώρα βρίσκεται στην Παρθένο ο Κύριος. Διότι ο Θεός δεν ήθελε να δημιουργήσει φαντασίες στον Μωυσή ούτε να τον κατατρομάξει, αλλά, φανερώνοντάς του τα μελλοντικά, του έδειχνε τη βάτο φλεγόμενη, για να μάθει ότι Παρθένος γεννά τον Χριστό και μετά τον τοκετό πάλι μένει παρθένος. Εσένα, Ιησού, φανερώνουν οι Γραφές, η μία συμβολίζοντας το μάννα και τη στάμνα, και η άλλη αναδεικνύοντας το άνθος από τη ρίζα. Και τη μητέρα σου την ονομάζουν άνθος, ράβδο, κιβωτό, αυτήν που σε φέρει στους κόλπους της, αυτήν που ανοίχτηκε μέσω του Πνεύματος και μετά από αυτό παρέμεινε κλειστή, ώστε καθένας να πει: Παρθένος γεννά και μετά τον τοκετό πάλι μένει παρθένος. Λέγοντας χαρμόσυνο λόγο ο Γαβριήλ, έσπειρε στην Παρθένο τον Λόγο, αναδεικνύοντάς την άγαμη μητέρα μέσω του Πνεύματος: «Ιδού, ο Κύριος είναι μαζί σου, και από εσένα προέρχεται Αυτός που υπήρχε και πριν από εσένα, ο Πατέρας σου γίνεται γιος σου, Αυτός που με έστειλε σε εσένα και έφτασε πριν από εμένα, Αυτός που και μετά τον τοκετό σε διατηρεί αγνή, ώστε καθένας να πει: Παρθένος γεννά και μετά τον τοκετό πάλι μένει παρθένος.»

Ιδού, η παρθένος γέννησε τον Εμμανουήλ, και εκπληρώθηκαν οι προφητείες των θεοφόρων· βλάστησε η ράβδος, καθώς είπε ο Ησαΐας. Έγινες γνωστός ανάμεσα σε δύο ζώα, ήλθες για τη σωτηρία του λαού σου· γι' αυτό ας ανακράξουμε· «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι». Ο ποιητής του νόμου σαρκώθηκε υποτασσόμενος στον νόμο· ο άχρονος Υιός γεννήθηκε από παρθένο· ο πλάστης των πάντων ανακλίθηκε στη φάτνη· διότι, ενώ υπάρχει χωρίς μητέρα από τον Πατέρα, έγινε χωρίς πατέρα από την παρθένο· λαοί ας πούμε· «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι». Όντως η χαρά γεννήθηκε τώρα σε σπήλαιο· σήμερα αγάλλονται οι χοροί των ασωμάτων· όλα τα έθνη αινούν την αμόλυντη παρθένο· διότι σήμερα γεννά τον Σωτήρα, σήμερα αγάλλεται ο προπάτορας· λαοί ας πούμε· «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι». Ο χορός των αγγέλων αναμέλπει ύμνο σε σένα, τη φωτεινή και απειρόγαμη Μαρία, και γεμάτος χαρά χορεύει επαξίως για τον τοκετό σου.

Λαοί, ας αναφωνήσουμε: 〈Ευλογημένος ο Θεός μας που γεννήθηκε, δόξα σε σένα.〉 Άνθος του Ιεσσαί θα βλαστήσει από τη ράβδο, όπως προαναγγέλθηκε από τον λαμπρό προφήτη· διότι βλέπουμε Παρθένο να έχει κυοφορήσει υπερφυώς τον ποθεινό βλαστό από τον ουρανό, ο οποίος είναι σύνθρονος με τον Πατέρα στα ύψιστα.

Ιδού, εγέννησε τον Εμμανουήλ η Παρθένος και εκπληρώθηκαν οι προφητείες των θεοφόρων· εβλάστησε η ράβδος, καθώς είπε ο Ησαΐας· έγινες γνωστός ανάμεσα σε δύο ζώα, εξήλθες για τη σωτηρία του λαού σου· πιστοί, ας πούμε: «Ευλογημένος ο τεχθείς Θεός ημών, δόξα σοι».

Και ο μεν, ότι από την οσφύ σου, σύμφωνα με τον όρκο, προέρχεται η βασίλισσα, από την οποία ο Θεός υποσχέθηκε να θέσει τον καρπό σου στον θρόνο σου· ο δε, ότι η προφητεία σου εκπληρώθηκε: «Θα εξέλθει ράβδος από τη ρίζα του Ιεσσαί, και άνθος θα αναβλαστήσει από τη ρίζα». Ράβδος είναι η Παρθένος, από την οποία αναφύεται χωρίς γάμο ο ανθηρός και αιώνιος Χριστός.

Χαίρε, κρίνο, του οποίου βλαστός είναι ο Ιησούς, που ντύνει αυτά τα κρίνα του αγρού· γλυκόπνοε ροδώνα του Πνεύματος, από τον οποίο ο Χριστός περιβλήθηκε με ανόθευτη στολή μέσω άσπορης σύλληψης, η οποία επισκιάζει τη στολή του Σολομώντα. Χαίρε, άνθος, το άρωμα κάθε αρετής που είναι πιο ποικιλόχρωμο από κάθε απόχρωση άνθους, από την οποία βλασταίνει άνθος όμοιο προς το όμοιο κατά τη μητρική ομοιότητα, πάνω στο οποίο αναπαύονται τα επτά πνεύματα, όπως λέει ο Λόγος. Χαίρε, νάρδε που αναβλύζεις και αρδεύεις τα μυρεψικά αρώματα της αγνείας, των οποίων η διάχυση αποτελεί γλυκιά οσμή σε εκείνον που είπε στο Άσμα των Ασμάτων: Η νάρδος μου έδωσε την οσμή της. Χαίρε, στακτή, εσύ που από την παρθενική παρασκευή βάλσαμου έσταξες στον Χριστό σταγόνα αγιάσματος, δηλαδή γάλακτος, εσύ που ψάλλεις στο Άσμα: Δεμάτι στακτής είναι ο αγαπημένος μου σε εμένα, ανάμεσα στους μαστούς μου θα αναπαυθεί.