Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 13:12

Και θα είναι οι εγκαταλελειμμένοι πιο πολύτιμοι από τον άπυρο χρυσό· και ο άνθρωπος θα είναι πιο πολύτιμος από τον λίθο τον εκ Σουφείρ. Αφού επέλθουν οι μεγάλοι πειρασμοί και έλθουν οι ένοπλοι πολεμιστές που αφανίζουν την οικουμένη και αφού ταπεινωθεί κάθε υπερηφάνεια, τότε οι άνθρωποι που θα διασωθούν μέσα από το πλήθος, χωρίς να έχουν υποστεί καμία απολύτως βλάβη στην ψυχή από τη συναναστροφή τους με τους ανόμους, αλλά, έχοντας εξεταστεί μέσα από μύριους πειρασμούς και δοκιμασίες, δίνοντας ακριβή απόδειξη της δικής τους προαιρέσεως, θα είναι πιο πολύτιμοι από κάθε άπυρο χρυσάφι και από κάθε πολυτιμότατο λίθο, ο οποίος θεωρείται ότι βρίσκεται στο Σουφείρ. —Φαίνεται δε ότι ονομάζει Σουφείρ κάποια χώρα στο ινδικό έθνος, στην οποία δημιουργούνται με φυσικό τρόπο οι πολύτιμοι λίθοι.

Διότι το έθνος των Ασσυρίων υπήρξε πάντοτε κατά κάποιον τρόπο αλαζονικό και εξαιρετικά διεφθαρμένο, και επιπλέον θεομίσητο. Επειδή τίποτα από τα άριστα δεν τιμούνταν από αυτούς· απεναντίας, τιμούσαν κάθε τι που από τη φύση του προκαλεί λύπη στον Θεό των όλων. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι εκείνοι που ερμήνευσαν τη θεία Γραφή, έκαναν μνεία στον Ωρίωνα, υποδηλώνοντας μέσα από αυτόν ένα από τα πιο επιφανή άστρα, και βεβαίως δεν τα λένε αυτά ακολουθώντας τις φλυαρίες των Ελλήνων, αλλά μάλλον χρησιμοποίησαν το όνομα σύμφωνα με τη συνήθεια, όπως ακριβώς άλλωστε είναι γραμμένο και στο βιβλίο του Ιώβ: «Αυτός που δημιούργησε την Πλειάδα και τον Έσπερο και τον Αρκτούρο και τα ταμεία του Νότου». <Και οι εναπομείναντες θα είναι πιο πολύτιμοι από το καθαρό χρυσάφι· και ο άνθρωπος θα είναι πιο πολύτιμος από τον λίθο από το Σουφείρ.> Ως «πολύτιμο» σε αυτά τα λόγια εννοείται το δυσεύρετο. Λέει, λοιπόν, ότι θα λειψανδρήσει τόσο πολύ η χώρα των Βαβυλωνίων, αλλά και ολόκληρη η χώρα των Ασσυρίων, ώστε θα γίνουν δυσεύρετοι εκείνοι που θα ζουν σε αυτήν, και θα είναι τόσο μεγάλη η σπανιότητα αυτών που θα έχουν απομείνει, όσο σπάνιοι είναι και οι ινδικοί πολύτιμοι λίθοι, και το πιο δοκιμασμένο χρυσάφι. Διότι φαίνεται πως τέτοια πράγματα θεωρούνται πολύτιμα από μερικούς, εξαιτίας του ότι είναι εξαιρετικά δυσεύρετα, και επιπλέον επειδή είναι λιγοστά, και αποκτώνται με δυσκολία.

Και βέβαια, είπε κάπου για τους αγίους αποστόλους, ότι άγιοι λίθοι κυλίονται πάνω στη γη. Διότι οι θεσπέσιοι μαθητές περιόδευσαν όλη την υπ' ουρανόν, διακηρύττοντας και ευαγγελιζόμενοι σε όλους παντού τη χάρη της σωτηρίας δια του Χριστού. Είπε πάλι και ο προφήτης Ησαΐας, ως εκ προσώπου του Θεού: «Και θα καταστρέψω την αλαζονεία των ανόμων, και θα ταπεινώσω την υπερηφάνεια των αλαζόνων, και εκείνοι που έχουν απομείνει θα είναι πιο πολύτιμοι και από το άπυρο χρυσάφι, και ο άνθρωπος πιο πολύτιμος και από τον λίθο του Σουφείρ». Διότι καταστράφηκαν μεν, έχοντας παρανομήσει απέναντι στον Χριστό, οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, ενώ εκείνοι που διασώθηκαν δια της πίστεως, ευλόγως θα μπορούσαν να θεωρηθούν πολυτιμότεροι από κάθε χρυσό και λίθο. Εξάλλου και ο πάνσοφος Παύλος, αποκαλώντας τον Ιησού Χριστό θεμέλιο, λέγει ότι εκείνοι που πίστεψαν σε αυτόν εποικοδομούνται ως εκλεκτοί λίθοι σε ναό άγιο, σε κατοικητήριο του Θεού εν Πνεύματι. Επομένως, τους αγίους μυσταγωγούς, οι οποίοι διαπρέπουν με την ποικιλία των αρίστων αρετών και το νοητό κάλλος, τους παρομοιάζει με τους πολυτιμότατους λίθους· και για άλλους μεν λέγει ότι έχουν τεθεί ως θεμέλια στην αγία πόλη, για άλλους ως επάλξεις, ενώ άλλοι αναπληρώνουν τη χρεία των πυλών και του περιβόλου. Και αυτά μεν ελέχθησαν για τους προεστώτες της πόλεως, την οποία μας περιγράφει ο λόγος. Αλλά για αυτούς που την κατοικούν, τι λέει άραγε; «Και όλοι οι υιοί σου θα είναι διδακτοί του Θεού».

Αυτοί δε ήταν κάποιοι υπερήφανοι και επηρμένοι, οι οποίοι κατά καιρούς και εποχές κυριάρχησαν επί της γης, για τους οποίους λέει: «και θα εξολοθρεύσω την ύβριν των ανόμων και θα ταπεινώσω την ύβριν των υπερηφάνων». Αντί δε του: «και οι εναπομείναντες θα είναι έντιμοι», ο Σύμμαχος λέει: «θα καταστήσω τον άνδρα πολυτιμότερο από το χρυσίον και τον άνθρωπο πολυτιμότερο από τον λίθο από το Σουφείρ»· διότι, όπως λέει, σπάνιος θα είναι αυτός που θα βρεθεί ανάμεσά τους, ο οποίος να είναι άξιος της προσωνυμίας του άνδρα.

Και τα υπόλοιπα της προφητείας θα τα εξετάσεις αναλόγως με αυτά, αναλύοντας προσεκτικά μέσα σου την κάθε λέξη, και αποκρούοντας κάθε αβάσιμο και ταπεινό στοιχείο της, κατανοώντας αντίθετα το νόημα του Πνεύματος, όπως ακριβώς το ίδιο το Πνεύμα του Θεού σου υποβάλλει να το θεωρήσεις. Διότι σε εμάς ο χρόνος δεν επιτρέπει να ενδιατρίψουμε περισσότερο σε αυτά τα χωρία, καθώς επειγόμαστε να ολοκληρώσουμε το προκείμενο θέμα. 〈〈μβ'〉.〉 «Και θα διατάξω να έλθουν κακά σε όλη την οικουμένη, και στους ασεβείς για τις αμαρτίες τους· και θα αφανίσω την αλαζονεία των ανόμων, και θα ταπεινώσω την υπεροψία των υπερηφάνων. Και όσοι απομείνουν θα είναι πιο πολύτιμοι από το καθαρό χρυσάφι, και ο άνθρωπος θα είναι πιο πολύτιμος από τον λίθο του Σουφείρ». Και στη συνέχεια προσθέτει: «Και όσοι απομείνουν θα είναι σαν ζαρκάδι που τρέπεται σε φυγή και σαν πρόβατο που περιπλανάται».

Και τι θα μπορούσε να είναι πιο αξιοθρήνητο από αυτή την ψυχή; Αυτός λοιπόν ο Βασιλιάς δεν έρχεται για να κρίνει τη γη έχοντας ζευγάρι λευκών ημιόνων, ούτε χρυσό όχημα, ούτε φορώντας πορφύρα και διάδημα. Αλλά πώς; Άκουσε τους προφήτες που φωνάζουν και λέγουν, στο μέτρο που είναι δυνατόν να εκφραστεί από ανθρώπους· διότι ο μεν ένας λέει: «Ο Θεός, ο Θεός μας, θα έλθει φανερά και δεν θα σιωπήσει· φωτιά θα καίει μπροστά του, και γύρω του σφοδρή καταιγίδα· θα προσκαλέσει τον ουρανό άνω και τη γη, για να κρίνει τον λαό του». Ο δε Ησαΐας μας παρουσιάζει και την ίδια την κόλαση, λέγοντας τα εξής: «Ιδού, έρχεται η ημέρα του Κυρίου, αδυσώπητη, γεμάτη θυμό και οργή, για να καταστήσει όλη την οικουμένη έρημη, και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν. Διότι τα άστρα του ουρανού και ο Ωρίωνας και όλος ο διάκοσμος του ουρανού δεν θα δώσουν το φως τους, και θα σκοτεινιάσει ο ήλιος κατά την ανατολή του και η σελήνη δεν θα δώσει το φέγγος της. Και θα επιφέρω συμφορές σε όλη την οικουμένη και θα τιμωρήσω τους ασεβείς για τις αμαρτίες τους· και θα αφανίσω την αλαζονεία των ανόμων και θα ταπεινώσω την υπεροψία των υπερηφάνων, και εκείνοι που θα εναπομείνουν θα είναι πιο πολύτιμοι και από το καθαρό χρυσάφι, και ο άνθρωπος θα είναι πιο πολύτιμος και από τον λίθο του Σουφίρ. Διότι ο ουρανός θα σαλευτεί και η γη θα σειστεί από τα θεμέλιά της, εξαιτίας του θυμού της οργής του Κυρίου Σαβαώθ, κατά την ημέρα που θα επέλθει ο θυμός του».

Από τον Ησαΐα: και οι εγκαταλελειμμένοι θα είναι ανώτεροι από το άπυρο χρυσίο. Εκείνοι που δοκιμάστηκαν μέσα από τους πειρασμούς και εγκαταλείφθηκαν για μεγαλύτερη δοκιμασία, όπως ο Ιώβ, ο Ιωσήφ και οι όμοιοί τους, αυτοί είναι ανώτεροι από το άπυρο χρυσίο, ανώτεροι από τον Αδάμ, που πλάστηκε ευθύς σαν το χρυσάφι, ο οποίος όμως δεν δοκιμάστηκε στο πυρ των πειρασμών και δεν υπέμεινε.

Τι λέει όμως και ο Ησαΐας για μια τέτοια ημέρα; «Διότι έρχεται η ημέρα», λέει, «του Κυρίου Σαβαώθ εναντίον κάθε υβριστή και υπερήφανου και εναντίον κάθε υψηλού και μετέωρου, και θα ταπεινωθούν», και όλα τα υψηλά και μετέωρα δεν θα υπολογιστούν ως τίποτα, «και θα ταπεινωθεί κάθε άνθρωπος, και θα καταπέσει η έπαρση των ανθρώπων, και μόνο ο Κύριος θα υψωθεί εκείνη την ημέρα». Και πάλι λέει: «Ιδού έρχεται η ημέρα του Κυρίου, αδυσώπητη από θυμό και οργή, για να κάνει όλη την οικουμένη έρημο και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν. Διότι τα αστέρια του ουρανού και ο Ωρίων και όλος ο διάκοσμος του ουρανού δεν θα δώσουν το φως τους, και θα σκοτεινιάσει ο ήλιος καθώς ανατέλλει, και η σελήνη δεν θα δώσει το φως της. Και θα επιφέρω συμφορές σε όλη την οικουμένη και θα τιμωρήσω τους ασεβείς για τις αμαρτίες τους· και θα εξολοθρεύσω την αλαζονεία των ανόμων και θα ταπεινώσω την υπεροψία των υπερηφάνων. Και αυτοί που θα εναπομείνουν θα είναι πιο πολύτιμοι από το καθαρό χρυσάφι, και ο άνθρωπος θα είναι πιο πολύτιμος από τον λίθο του Σουφίρ. Διότι ο ουρανός θα σαλευθεί, και η γη θα σειστεί από τα θεμέλιά της εξαιτίας του θυμού της οργής του Κυρίου Σαβαώθ την ημέρα που θα επέλθει ο θυμός Του».