Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 13:15

Και όσοι εναπομείνουν θα είναι σαν το ζαρκάδι που τρέπεται σε φυγή και σαν το πρόβατο που περιπλανάται, και δεν θα υπάρχει κανείς για να τους συνάξει, ώστε ο κάθε άνθρωπος να επιστρέψει στον λαό του και ο κάθε άνθρωπος να καταδιώξει προς τη χώρα του. Διότι όποιος συλληφθεί θα ηττηθεί· και όσοι έχουν συγκεντρωθεί, θα πέσουν από μάχαιρα. Και τα τέκνα τους θα τα συντρίψουν ενώπιόν τους, και τις οικίες τους θα τις λεηλατήσουν και τις γυναίκες τους θα τις έχουν.

Θα είναι, λοιπόν, οι άνθρωποι εκείνης της εποχής, διαφεύγοντας μεν σαν ζαρκάδια, αβοήθητοι δε σαν τα πλανώμενα πρόβατα, εξαιτίας του ότι δεν θα έχουν άρχοντα. —Και δεν θα υπάρχει αυτός που θα τους συνάξει, αλλά οι μεν δειλοί θα διασκορπιστούν από τους διώκτες τους, οι δε εναπομείναντες θα ηττηθούν από τους εχθρούς· κι αν ακόμη μπορέσουν να συγκροτηθούν και να συνάψουν κάποια κοινωνία αλληλοβοήθειας, παρ' όλα αυτά θα πέσουν από μάχαιρα. —Έπειτα, αναφέρει τα ελεεινά πάθη εκείνων που εξανδραποδίζονται. Τα τέκνα τους θα τα συντρίψουν μπροστά στα μάτια των γονέων τους, θα λεηλατήσουν τις οικίες τους και θα πάρουν μαζί τους τις γυναίκες τους για να τις ατιμάσουν.

Αλλά ούτε εκείνος που διασώζει τον κατά φύσιν λογικό άνθρωπο δεν θα βρεθεί ανάμεσά τους· διότι αυτοί ήταν θηριώδεις και εξαγριωμένοι στους τρόπους τους, ώστε ακόμη και ο 〈ουρανός〉 να κινείται εναντίον τους, ⌜εννοώ δε τις ουράνιες δυνάμεις ή και την ίδια την κτίση του Θεού, η οποία σαν να αγανακτεί μαζί με τον Θεό για την παράνοια, την αλαζονεία και την αθεΐα⌝ αυτών που αναφέρονται. Γι' αυτό είναι γραμμένο: 〈διότι ο ουρανός θα θυμώσει και η γη θα σειστεί εκ των θεμελίων της εξαιτίας του θυμού της οργής του Κυρίου〉. Νομίζω δε ότι σημαίνει τη συντέλεια με το να λέει ότι 〈θα σειστεί η γη εκ των θεμελίων της〉. ⌜Εάν δε κάποιοι από αυτούς, λέει, προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν τη σωτηρία με τη φυγή, και αυτοί θα γίνουν εύκολα θηράματα, μη μοιάζοντας με 〈ζαρκάδες〉 τέλειας ανάπτυξης που αποπηδούν κάνοντας το τρέξιμό τους ελαφρύ και γρήγορο, αλλά με 〈μικρό ζαρκάδι〉·⌝ γι' αυτό, σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές, ονομάστηκε 〈μικρό ζαρκάδι〉. Και θα είναι όμοιοι με 〈πρόβατο που πλανάται〉 και ούτε αναζητείται ούτε 〈συγκεντρώνεται〉 από κανέναν· ⌜διότι αυτοί που φεύγουν θα εύχονται να τύχουν ευνοϊκής αντιμετώπισης από κάποιον και να βρουν καταφύγιο σε κάποιον από τους γνωστούς τους, όμως δεν θα βρουν· 〈διότι δεν θα υπάρχει αυτός που θα τους συγκεντρώσει〉.⌝ Γι' αυτό, άλλοι μεν από αυτούς 〈θα ηττηθούν〉, ή σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές: 〈θα κατατρυπηθούν· και αφού συλληφθούν, όσοι συγκεντρώθηκαν όλοι μαζί〉 και σχημάτισαν σαν μια συσπείρωση, θα πέσουν κάτω από τη 〈μάχαιρα〉 της οργής του Θεού.