Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 13:20

Μετά από αυτά, περιγράφει την ταπείνωση της Βαβυλώνας. Και επειδή η υπενθύμιση της προηγούμενης δόξας καθιστά πιο σφοδρή την εντύπωση, δείχνει από ποια κατάσταση σε ποια μεταβολή περιήλθε. Και θα γίνει, λέγει, η Βαβυλώνα, η οποία ονομάζεται ένδοξη. Σαν να είχε γίνει αυτό αποκλειστικό της προσωνύμιο, και όλοι την ονόμαζαν με αυτή την προσθήκη: Βαβυλώνα η ένδοξη. Την έκανε δε ξακουστή ο βασιλιάς των Χαλδαίων, μεταφέροντας σε αυτήν τη δύναμη πολλών που είχε υποτάξει και αιχμαλωτίσει, περιβάλλοντάς την με μεγάλα τείχη, συγκροτώντας μεγάλη στρατιωτική δύναμη και αναδεικνύοντάς την με λαμπρά οικοδομήματα. —Αυτή, λοιπόν, θα καταστραφεί με τον τρόπο που κατέστρεψε ο Θεός τα Σόδομα και τα Γόμορρα, και δεν θα κατοικηθεί εις τον αιώνα χρόνο. Ίσως, μάλιστα, να περιορίζει την καταστροφή και την ερήμωσή της σε κάποιο χρονικό διάστημα, γι' αυτό και δεν είπε απόλυτα «και θα καταστραφεί εις τον αιώνα», αλλά πρόσθεσε: Εις τον αιώνα χρόνο. —Αυτό το δηλώνουν άλλωστε και τα επόμενα, ότι δηλαδή δεν προαναγγέλλει την παντελή ερήμωσή της: Διότι δεν πρόκειται να εισέλθουν σε αυτήν για πολλές γενεές, υποδεικνύοντας ότι η ερήμωση θα διαρκέσει για πολλές γενεές, αλλά μετά από αυτά θα κατοικηθεί και πάλι.

Ούτε Άραβες θα περάσουν από αυτήν, ούτε ποιμένες θα αναπαυθούν σε αυτήν. Ο λόγος περιγράφει μια σκυθρωπή ερήμωση, ότι δηλαδή θα είναι τόσο έρημη, ώστε ούτε οι ποιμένες να βρίσκουν σκέπη σε αυτήν, ούτε οι Άραβες που κατοικούν στην έρημο. Αυτοί, οι οποίοι λεηλατώντας και ληστεύοντας τα πάντα ερευνούν πόλεις και κώμες, δεν θα εισέλθουν, εξαιτίας της απελπιστικής της κατάστασης, επειδή ούτε κάτοικοι υπάρχουν ούτε βρίσκεται κάτι από τα αναγκαία προς το ζην. Αλλά θα γίνει, λέγει, καταφύγιο θηρίων, και οι οικίες θα γεμίσουν από ήχους.

«Τα βέλη των νεανίσκων θα συντρίψουν, και δεν θα ελεήσουν τα τέκνα σας, ούτε θα σπλαχνιστούν τα μάτια τους τα τέκνα σου. Και η Βαβυλώνα, που αποκαλείται Ένδοξη από τους βασιλείς των Χαλδαίων, θα γίνει όπως όταν ο Θεός κατέστρεψε τα Σόδομα και τα Γόμορρα, δεν θα κατοικηθεί ποτέ στον αιώνα τον άπαντα· ούτε πρόκειται να εισέλθουν σε αυτήν για πολλές γενεές, ούτε θα την διασχίσουν Άραβες, ούτε ποιμένες θα αναπαυθούν σε αυτήν.» Με αυτά τα λόγια, λοιπόν, καθιστά ολοφάνερη την προαγγελία του πολέμου, και αφού αφαίρεσε την ασάφεια που είχε ριφθεί σαν κάποια σκιά πάνω στα λόγια, παρουσιάζει γυμνή, ξεκάθαρη και σαν να βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας τη συμφορά που πρόκειται πολύ σύντομα να επέλθει.

Αλλά θα νικηθούν από τους εχθρούς. Τόσο σκληροί και άσπλαχνοι θα είναι οι νικητές, ώστε δεν θα δείξουν καμία επιείκεια στην αξιοθρήνητη ηλικία, ούτε θα ρίξουν από καλοσύνη ένα δάκρυ για τα νήπια που θα χάνονται οικτρά. Η δε Βαβυλώνα, η οποία ονομάζεται Ένδοξη από τον βασιλιά των Χαλδαίων, θα περιπέσει σε τέτοιο βαθμό ερήμωσης, λέει, ώστε να μη διαφέρει σε τίποτα από τα πυρπολημένα Σόδομα και τα Γόμορρα. Θα παραμείνει δε και ακατοίκητη, και τόσο αποφευκτέα ακόμη και για τους γείτονες, ώστε να την παρακάμπτουν από μακριά, και ούτε οι Άραβες βοσκοί δεν θα βοσκήσουν σε αυτήν κανένα από τα κοπάδια τους, εξαιτίας του ότι θα έχει ερημωθεί παντελώς. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι ονομάζει Άραβες τα έθνη των Σαρακηνών που εκτείνονται μέχρι την περιοχή των Ασσυρίων, και αυτούς που κατοικούν στην πιο βαθιά έρημο.

Προσθέτει δε σχετικά με τη Βαβυλώνα, λέγοντας: 〈και θα γίνει η Βαβυλώνα, η οποία ονομάζεται ένδοξη, όπως ακριβώς κατέστρεψε ο Θεός τα Σόδομα και τα Γόμορρα· δεν θα κατοικηθεί εις τον αιώνα τον άπαντα〉. Το οποίο είναι αναγκαίο να το παρατηρήσουμε, καθώς επαληθεύεται από τα ίδια τα γεγονότα· ⌜ακατοίκητη λοιπόν και παντελώς έρημη φαίνεται μέχρι και σήμερα η Βαβυλώνα, και μάρτυρες αυτού είναι όσοι καταφθάνουν σε εμάς από εκείνους τους τόπους. Αλλά 〈ούτε θα διέλθουν〉, λέει, 〈μέσα από αυτήν Άραβες〉, εννοώντας έτσι, όπως νομίζω, εκείνους που εμείς ονομάζουμε Σαρακηνούς, οι οποίοι ασκώντας το εμπόριο έστηναν παλαιότερα τις σκηνές τους στην ίδια τη Βαβυλώνα.⌝ ⌞Είναι δε τόσο αποφευκτέα και από τους γείτονες και από όσους προέρχονται από μακρινά έθνη και την περιηγούνται, ώστε ούτε 〈οι ποιμένες〉 από τους 〈Άραβες〉 δεν βόσκουν κανένα από τα δικά τους ζώα σε αυτήν, ακριβώς επειδή έχει ερημωθεί παντελώς. Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι τα έθνη των Σαρακηνών, τα οποία εκτείνονται μέχρι και την Ασσυρία και νέμονται την πιο βαθιά έρημο, τα ονομάζει 〈Άραβες〉· διότι έχουν γειτονική τη χώρα των 〈Αράβων〉.⌟ Γι' αυτό, κατά τον Σύμμαχο, έχει ειπωθεί: 〈ούτε θα στήσει εκεί σκηνή Άραβας〉. Υπάρχει βέβαια και κάποια άλλη που ονομάζεται 〈η〉 ευδαίμων Αραβία, παρακείμενη στη χώρα των Περσών, ώστε το λόγιο να είναι δυνατόν να υποδηλώνει και όσους προέρχονται από αυτήν.

Επειδή δε σε πολλούς ερημικούς τόπους βόσκουν 〈ποιμένες〉, κατασκευάζοντας μέσα σε αυτούς μάντρες για τα ζώα τους, προλέγει ότι σε κανέναν δεν πρόκειται να είναι αυτό εφικτό στη Βαβυλώνα, λέγοντας: 〈ούτε ποιμένες θα αναπαυθούν σε αυτήν〉. ⌜Προφητεύει, λοιπόν, ότι κανένα από τα ήμερα και λογικά όντα δεν πρόκειται να κατοικήσει τη Βαβυλώνα, καθώς θα έχει καταστεί εντελώς έρημη. Λέει δε ότι θα υπάρξουν σε αυτήν κάποια 〈θηρία〉, ασαφή και άγνωστα σε εμάς, καθώς και δαίμονες και κάποια πνεύματα σκληρά και ανήμερα. Γι' αυτό, αντί για 〈θηρία〉, οι υπόλοιποι ερμηνευτές έχουν αποδώσει 〈σιείμ〉, και αντί για 〈σειρήνες〉 έχουν πει 〈στρουθοκαμήλους〉, και αντί για 〈ονοκένταυροι〉 κατέγραψαν 〈ιίμ〉, χρησιμοποιώντας την ίδια την εβραϊκή λέξη εξαιτίας της ασάφειας της ερμηνείας. Αλλά και αντί για 〈εχίνων〉, ομοίως οι τρεις ερμηνευτές απέδωσαν 〈σειρήνες〉, ίσως λόγω του απατηλού χαρακτήρα τέτοιων δαιμόνων, επειδή στους Έλληνες μνημονεύεται ότι αυτές υπήρξαν γλυκόφωνες και απατηλές.⌝ Όλα αυτά λοιπόν λέει ότι 〈έρχονται γρήγορα και δεν θα καθυστερήσουν〉· ⌜διότι κάθε χρόνος, ακόμη και αυτός που θεωρείται από τους ανθρώπους ως ο πιο μακρύς, λογίζεται ως πολύ βραχύς από τον Θεό τον κριτή· γι' αυτό και έχει ειπωθεί: «χίλια έτη ενώπιόν του είναι ως η χθεσινή ημέρα» και «ως φυλακή μέσα στη νύχτα».⌝