Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 13:4

Φωνή πολλών εθνών πάνω στα όρη, όμοια με πολλών εθνών, φωνή βασιλέων και εθνών που έχουν συναχθεί. Ίσως η φωνή των πολλών εθνών που βρίσκονται πάνω στα όρη να είναι η φωνή της Εκκλησίας. Γι' αυτό και επιλέχθηκε η ίδια ως πεδινό όρος, ώστε να διαθέτει ευρυχωρία για τη συγκέντρωση του πλήθους εκείνων που αναβαίνουν στο ύψος της γνώσεως του Θεού. Είδε, λοιπόν, στο πεδινό όρος μεγάλο πλήθος που είχε συγκεντρωθεί από παντού, να αναπέμπει μία κοινή φωνή πίστεως. Και λέει το Άγιο Πνεύμα δια του Προφήτου: Φωνή πολλών εθνών πάνω στα όρη (στα οποία υψώθηκε το σημείο), όμοια με πολλών εθνών. Και η φωνή είναι μεν μία, αλλά μοιάζει με πολλές φωνές εθνών. Είναι μία, ως προς τη συμφωνία της πίστεως, αλλά μοιάζει με πολλές φωνές εξαιτίας του ότι μερίστηκε σε γλώσσες πυρός από το Άγιο Πνεύμα πάνω στον καθένα από τους Αποστόλους, οι οποίοι επρόκειτο να διασπείρουν το Ευαγγέλιο στα έθνη της οικουμένης.

«Φωνή βασιλέων», λέει, «και εθνών που έχουν συγκεντρωθεί». Ίσως πρέπει να εννοήσουμε ως μεν έθνη εμάς που προστρέξαμε από παντού προς την κλήση, ως βασιλείς δε τους εκλεκτούς μέσα στην Εκκλησία, τους οποίους ο Κύριος ονόμασε και υιούς της βασιλείας. Ή ίσως φανερώνει το πλήθος των γιγάντων, ότι δηλαδή είναι φωνή πολλών εθνών και φωνή βασιλέων. Διότι, καθώς τρέχουν χαίροντας και συμπεριφερόμενοι αλαζονικά προς την εκπλήρωση του θυμού του Κυρίου, έχοντας ταχθεί σε αυτή τη διακονία, μιμούνται τον ήχο πολλών εθνών και κάποιων βασιλέων με επηρμένο φρόνημα, αγνοώντας ότι είναι υπηρέτες της τιμωρίας και βασανιστές όσων αμαρτάνουν· και ότι δεν επιφέρουν αυτά στους άξιους τιμωρίας με δική τους εξουσία, ούτε εξαιτίας κάποιου αξιώματος που διαθέτουν.

Έρχονται λοιπόν, λέει, αυτοί που εγώ οδηγώ, σαν κάποιοι γίγαντες για να εκπληρώσουν τον θυμό μου, χαιρόμενοι και ταυτόχρονα υβρίζοντας· χαιρόμενοι βέβαια επειδή έχουν την πεποίθηση ότι θα επικρατήσουν· και υβρίζοντας, με την έννοια ότι περιφρονούν τους άλλους ως πάσχοντες από μεγάλη αδυναμία και ως ανάξιους για οτιδήποτε. Διότι κάπως έτσι είναι πάντοτε το βαρβαρικό φρόνημα, και ορμητικό προς την ελπίδα ότι θα μπορέσει να επικρατήσει, και υποτιμώντας πάντα τους αντιπάλους. Διότι ο θυμός κυρίως τους καθοδηγεί ως στρατηγός σε αυτό, και γεννά μέσα τους τον πόθο της ανδρείας, ώστε να περιφρονούν κάθε κίνδυνο και φόβο. <Φωνή πολλών εθνών πάνω στα όρη όμοια με πολλών εθνών, φωνή βασιλέων και εθνών συγκεντρωμένων.

Ο Κύριος Σαβαώθ έδωσε εντολή σε έθνος πολεμικό να έρθει από γη μακρινή, από την άκρη του θεμελίου του ουρανού ο Κύριος, και οι πολεμιστές του για να καταστρέψουν όλη την οικουμένη. Σαν να αλαλάζουν ήδη οι Μήδοι και να υψώνουν τη φωνή που ταιριάζει στους πολέμους, σαν άλογο που χρεμετίζει και κάποιους που καταδιώκουν, ενώ άλλοι έχουν ήδη τραπεί σε φυγή, και καθώς διασκορπίζεται μια μεγάλη και ανάμικτη βοή, «Φωνή», λέει, «πολλών εθνών πάνω στα όρη, όμοια με πολλών εθνών.» Δεν είναι τέτοια, λέει, η φωνή, ώστε να υποθέσει κανείς ότι είναι λίγοι αυτοί που κραυγάζουν, αλλά μάλλον να νομίζει ότι το πλήθος αυτών που φωνάζουν ξεπερνά κάθε αριθμό. Ο λόγος φανερώνει ότι, μαζί με τους υποταγμένους, και εκείνοι που έτυχε να ηγούνται έχουν καταληφθεί από τρόμο. Διότι ισχυρίζεται ότι η φωνή ανήκει σε έθνη και βασιλείς. Επομένως, αυτοί που κραυγάζουν θα πρέπει να είναι ο απέραντος λαός των Βαβυλωνίων, και μαζί τους οι πιο επιφανείς, βλέποντας την πόλη να έχει ήδη καταληφθεί, ή αλλιώς οι Πέρσες και οι Μήδοι που αλαλάζουν εναντίον των ηττημένων. Και αυτούς, νομίζω, αποκαλεί πολεμιστές και έθνος που έρχεται από μακρινή γη· από την άκρη του θεμελίου του ουρανού, δηλαδή, από τα ίδια τα σύνορα της Μηδίας και από τα πιο εσωτερικά μέρη της βορειότατης γης.

Διότι έχει υψωθεί το σημείο του Σωτήρος, δηλαδή, έχουμε αναπέμψει επινίκιες ωδές σε Εκείνον που νίκησε δι' ημάς και υπέρ ημών· και έχουμε πραγματοποιήσει την ομολογία της ορθής πίστεως. Διότι αυτό, νομίζω, σημαίνει το «Υψώστε τη φωνή σας». Έχει δώσει δε εντολή ο Κύριος να έρθει έθνος πολεμικό, προφανώς το έθνος των αγίων, για τους οποίους η μάχη και ο πόλεμος δεν είναι εναντίον αίματος και σαρκός, αλλά μάλλον εναντίον των αρχών και των εξουσιών, και των κοσμοκρατόρων του σκότους τούτου, εναντίον των πνευματικών δυνάμεων της πονηρίας στα επουράνια.

Αν και έπρεπε λοιπόν να αναστενάζουν για αυτούς που χάνονταν, εκείνοι 〈ταυτόχρονα χλεύαζαν και χαίρονταν〉.⌝ Αυτά λοιπόν αφορούν εκείνους, ενώ τα εξής προσθέτει για τα έθνη που πρόκειται να κριθούν: 〈φωνή πολλών εθνών πάνω στα όρη, όμοια με φωνή πολλών εθνών, φωνή βασιλέων και συγκεντρωμένων εθνών〉· ⌜διότι εκείνοι που πρόκειται να παραδοθούν στην τιμωρία, δεν θα κάνουν τίποτε άλλο παρά να βγάζουν φωνές, ομολογώντας τα δικά τους κακά· και ταυτόχρονα, μαζί όλα τα 〈έθνη〉 και οι 〈βασιλείς〉 τους θα βγάλουν μία και την αυτή φωνή, οδυρόμενοι για τις δικές τους συμφορές.⌝ Έπειτα διδάσκει την αιτία της φωνής των 〈εθνών〉 και των 〈βασιλέων〉, λέγοντας: 〈ο Κύριος Σαβαώθ, ή Κύριος των δυνάμεων ή Κύριος των στρατευμάτων, έδωσε εντολή σε έθνος οπλομάχων να έλθει από γη μακρινή, από την άκρη του θεμελίου του ουρανού, ο Κύριος και οι οπλομάχοι του, για να καταστρέψουν όλη την οικουμένη〉. ⌜Εκείνους δε που προηγουμένως ονομάστηκαν 〈γίγαντες〉, εδώ τους αποκαλεί 〈οπλομάχους〉, οι οποίοι βρίσκονταν από παλαιά μακριά και ήταν σαν κλεισμένοι 〈στα θεμέλια του ουρανού〉, και τους οποίους, όταν ο καιρός το απαιτεί, προστάζει να έλθουν ο Κριτής των όλων, με σκοπό να 〈καταστρέψουν όλη την οικουμένη〉 των κακών μετά τον διαχωρισμό των δικαίων. ⌞Επειδή και στα Ευαγγέλια «ο Υιός του Ανθρώπου, καθήμενος επί του θρόνου της δόξης αυτού» καλεί πρώτους εκείνους «εκ δεξιών» στην «ετοιμασμένη» για αυτούς «βασιλεία προ καταβολής κόσμου»· και αφού αυτοί παραληφθούν και εισαχθούν στην επαγγελία, στα υπόλοιπα έθνη που θα βρεθούν στα αριστερά εκφέρεται η απειλή ‹του πυρός›.⌟ Αφού δίδαξε ο λόγος αυτά που πρόκειται να συμβούν κατά την ημέρα της κρίσεως, προσκαλεί σε μετάνοια εκείνους που δεν έχουν ακόμη φθάσει σε αυτήν, αλλά βρίσκονται ακόμη σε τούτο τον βίο, προτρέποντάς τους να επιστρέψουν, όσο είναι ακόμη καιρός, και να κλάψουν και να οδύρονται για τα δικά τους κακά.