Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 16:1

Ακόμη προς τη Μωάβ απευθύνεται ο λόγος. Μήπως το όρος της θυγατέρας Σιών είναι έρημος βράχος; Ελέγχει την περιφρόνησή της, με την οποία περιφρονούσε τη Σιών, θεωρώντας ότι το όρος είναι έρημος βράχος, πως τάχα δεν έχει ούτε αξιόλογο μέγεθος, ούτε μπορεί να δεχθεί τα αγαθά της γεωργίας, ώστε να μην μπορεί να θρέψει ούτε εκείνους που το κατοικούν, ούτε εκείνους που το νέμονται.

Λέει δε ότι και αυτή θα κυριευθεί από τους Άραβες, ώστε όλο το σπέρμα του Μωάβ και ο Αριήλ να εξολοθρευθούν, δηλαδή να καταστραφούν και να αναλωθούν. Το υπόλοιπο όμως που έχει απομείνει θα το αποστείλω, λέει, σαν τα ερπετά πάνω στη γη. Διότι, όντας πάντα πικραμένοι, θα οδεύουν προς την αιχμαλωσία, σαν κάποια φίδια που έχουν μαγευτεί από τις επωδούς κάποιων, και σαν να έχουν ναρκωθεί, περιέρχονται σε μια ασυνήθιστη ημερότητα. Διότι το να λέει «Θα αποστείλω», σημαίνει την εκδίωξη. Επειδή είναι συνήθεια σε όσους κυριεύουν μια χώρα ή πόλη, μερικές φορές να μην τους εξολοθρεύουν όλους ολοσχερώς, αλλά, αφού αναλωθεί το πιο μαχητικό πλήθος, να κατατάσσουν τους εναπομείναντες στη θέση των αιχμαλώτων πολέμου. Εάν όμως πρέπει κανείς να εφαρμόσει κάποια αναγκαία ερμηνεία και σε αυτές τις ιστορίες, πρέπει να γνωρίζει ότι η ψυχή που είναι περιτειχισμένη με τον θείο φόβο είναι και ισχυρή και δυσάλωτη, και υπερισχύει της δύναμης εκείνων που την πολεμούν. Διότι νικά τις αρχές και τις εξουσίες και τους κοσμοκράτορες αυτού του σκότους, τα πνευματικά της πονηρίας στα επουράνια. Εάν όμως εκτραπεί προς εκείνα που δεν πρέπει, και βγει έξω από την ευθεία οδό, και, παραβλέποντας το θέλημα του Θεού, καταπέσει στα πάθη αυτού του κόσμου και αποτινάξει τον ζυγό της υπακοής, τότε απογυμνώνεται από κάθε βοήθεια, παρουσιάζεται σαν ατείχιστη, καθίσταται ευάλωτη απέναντι στους πολεμίους της, και διευκολύνονται οι επιθέσεις των παθών εναντίον της, ώστε με κανέναν τρόπο να μην μπορέσει να διαφύγει.

Ας παραμείνουμε λοιπόν στον θείο φόβο. Διότι έτσι θα κερδίσουμε τη χάρη της άνωθεν ευμένειας· και θα ανδρωθούμε πνευματικά, και, αψηφώντας εντελώς την αμαρτία, τα πάθη και την πλεονεξία του διαβόλου, θα φτάσουμε στο βραβείο της άνω κλήσεως, κατορθώνοντας την ένδοξη και δοκιμασμένη ζωή. <Μήπως είναι έρημος βράχος το όρος Σιών; Διότι θα γίνεις σαν αρπαγμένος νεοσσός πουλιού που πετά, θυγατέρα του Μωάβ.> Εκστράτευσε κατά καιρούς εναντίον της Σαμάρειας ο Σαλμανασάρ ο Ασσύριος, και κυρίευσε τις πόλεις της· και επιπλέον κατέστρεψε πολλές από τις πόλεις της Ιουδαίας, και μετέφερε πλήθος αιχμαλώτων στη δική του χώρα.

Για τον λόγο αυτόν, τα έθνη των Μωαβιτών περιγελούσαν τη Σιών, δηλαδή την Ιερουσαλήμ, και την ονόμαζαν ερημωμένο βράχο, χωρίς βέβαια να χλευάζουν την ίδια οι άθλιοι, αλλά τον Θεό των πάντων. Και μάλιστα έλεγαν ότι το χέρι που τους έσωζε είχε αδυνατίσει, και για αυτόν τον λόγο έπεσαν κάτω από τα πόδια των εχθρών τους. «Ω λοιπόν, θυγατέρα του Μωάβ», λέει – και ο λόγος ήταν προφανώς ειρωνικός –, «μήπως το όρος Σιών είναι έρημος βράχος; Μήπως», λέει, «μόνο η Σιών καταπονήθηκε; Μήπως μόνο αυτή έπεσε κάτω από τα πόδια των εχθρών και νόσησε από την ερήμωση των κατοίκων της; Ή μήπως εσύ περιέπεσες σε ακόμη χειρότερα από αυτήν; Διότι θα κυριευθείς από τους εχθρούς, και σαν νεοσσός που αρπάζεται από τη φωλιά, θα μεταφερθείς σε άλλη χώρα, και θα δουλεύεις σε εχθρούς, και θα είσαι σε αυτούς οικτρή αιχμάλωτη, καταρρακωμένη, και υπό τον ζυγό της δουλείας». Χρήσιμο λοιπόν και αναγκαίο είναι το παράγγελμα: «Αν πέσει ο εχθρός σου, μην επιχαρείς, διότι θα το δει ο Κύριος και δεν θα του αρέσει, και θα αποστρέψει τον θυμό Του από αυτόν».

Πρέπει δε να γνωρίζουμε ότι μετά την επιστροφή από τη Βαβυλώνα, οι Ισραηλίτες δεν κατοίκησαν πλέον διαιρεμένοι, ώστε να βρίσκονται αφενός στη Σαμάρεια οι δέκα φυλές και η μισή φυλή του Εφραίμ, με κάποιον να βασιλεύει σε αυτές, και αφετέρου στα Ιεροσόλυμα η φυλή του Ιούδα και η μισή φυλή του Μανασσή, με κάποιον άλλον πάλι να βασιλεύει ξεχωριστά σε αυτές, αλλά, έχοντας συνενωθεί σε ένα φρόνημα, κατοίκησαν μαζί στα Ιεροσόλυμα, χρίοντας πλέον έναν βασιλιά. Και αυτό ακριβώς ήταν που ειπώθηκε γι' αυτούς δια φωνής του προφήτη: Και θα αναβούν από τη γη και θα παύσουν για λίγο να χρίουν βασιλιά και άρχοντα. Όμως ο Θεός υπόσχεται την ανόρθωση του ιουδαϊκού θρόνου, σχεδόν ονειδίζοντας τον Μωάβ. Διότι φλυάρησε λέγοντας ότι το όρος Σιών είναι έρημος βράχος. Αλλά σε εσένα, λέει, θα συμβεί τούτο και εκείνο, επειδή γελάς πλατιά εις βάρος των Ισραηλιτών. Αυτούς όμως, με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε, θα τους ελεήσει ο Θεός, και θα τους απαλλάξει από τα όσα τους συνέβησαν· θα τους αποκαταστήσει δε στην αρχική τους κατάσταση, ανορθώνοντας τη βασιλεία τους. <Ακούσαμε την ύβρη του Μωάβ, είναι σφόδρα υβριστής.> Αφού προανήγγειλε πολύ καλά την επιστροφή των Ισραηλιτών από την αιχμαλωσία, και ότι θα υπάρξει και πάλι επάνοδος στην αρχαία τους εξουσία, δηλαδή στη βασιλεία, επανέρχεται πάλι στον Μωάβ και μεταφέρει τον λόγο σε αυτούς.

Θα στείλω σαν ερπετά πάνω στη γη· μήπως το όρος Σιών είναι έρημος βράχος; Διότι θα γίνεις, θυγατέρα του Μωάβ, σαν αρπαγμένος νεοσσός πτηνού που πετάει. Έπειτα, Αρνών, πάρε περισσότερες αποφάσεις και φτιάξε σκέπη πένθους· αυτοί φεύγουν διαρκώς στο σκοτάδι του μεσημεριού, έχασαν τα λογικά τους. Μην ταραχθείς, κοντά σου θα κατοικήσουν οι φυγάδες του Μωάβ· διότι θα γίνουν για εσάς σκέπη από το πρόσωπο εκείνου που σας καταδιώκει, επειδή η συμμαχία σου καταλύθηκε, η ταλαιπωρία ολοκληρώθηκε και ο άρχοντας που καταπατούσε τη γη χάθηκε. Και θα ανορθωθεί με έλεος ένας θρόνος, και θα καθίσει πάνω σε αυτόν με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ... Ακούσαμε την αλαζονεία του Μωάβ, είναι πολύ υβριστής, την υπερηφάνεια σου ύψωσες. Δεν είναι έτσι η μαντεία σου, δεν είναι έτσι. Θα θρηνήσει ο Μωάβ· διότι στη χώρα του Μωάβ όλοι θα θρηνήσουν· θα μελετήσεις για όσους κατοικούν στη Σηθ, και δεν θα ντραπείς για τις πεδιάδες της Εσεβών. Θα πενθήσει η άμπελος της Σεβαμά· καταπίνοντας τα έθνη καταπατήσατε τα αμπέλια της μέχρι την Ιαζήρ· δεν θα έρθετε σε επαφή, περιπλανηθείτε στην έρημο, εσείς που σταλθήκατε από αυτήν· εγκαταλείφθηκαν, διότι διέβησαν τη θάλασσα. Γι' αυτό θα κλάψω με τον κλαυθμό της Ιαζήρ για την άμπελο της Σεβαμά· τα δέντρα σου τα έριξε κάτω η Εσεβών και μίλησε: Στον θερισμό σου και στον τρύγο σου θα καταπατήσω, και όλα θα πέσουν. ... Στους αμπελώνες σου δεν θα ευφρανθούν και δεν θα πατήσουν σταφύλια στα πατητήρια για κρασί· διότι αυτό έχει σταματήσει.