Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 16:5

Κεφάλαιο 16. Μήπως είναι έρημος βράχος το όρος της θυγατέρας Σιών; Διότι θα γίνεις σαν τον αρπαγμένο νεοσσό του πτηνού που πετάει· έτσι θα γίνεις, θυγατέρα του Μωάβ. Έπειτα δε, Αρνών, πάρε περισσότερες αποφάσεις. Κάνετε παντοτινή σκέπη πένθους για αυτήν. — Μέσα σε μεσημβρινό σκοτάδι θα τραπούν σε φυγή· τρόμαξαν. Μην παρασυρθείς· θα κατοικήσουν κοντά σου οι φυγάδες του Μωάβ. Θα αποτελέσουν σκέπη για εσάς από το πρόσωπο εκείνου που σας καταδιώκει, διότι καταργήθηκε η συμμαχία σου, και χάθηκε ο άρχοντας που καταπατούσε τη γη. Και θα ανορθωθεί θρόνος με έλεος, και θα καθίσει σε αυτόν με αλήθεια μέσα στη σκηνή του Δαβίδ, κρίνοντας και αναζητώντας το δίκαιο, και σπεύδοντας να αποδώσει δικαιοσύνη.

«Μήπως, όταν ο πόλεμος βρισκόταν στις αρχές του», λέει, «δεν υποδέχτηκες τους φυγάδες; Δεν είναι άραγε απολύτως ευάριθμοι και εντελώς λίγοι εκείνοι που μπόρεσαν να διαφύγουν; Επομένως, έχουν εκπληρωθεί στο ακέραιο τα όσα ειπώθηκαν από τον Θεό εναντίον των Μωαβιτών. Διότι έχουν χαθεί και αν έχει διασωθεί κάποιο μικρό υπόλειμμα, αυτό έγινε με δυσκολία. Αλλά, ω Αρνών», λέει, «υποδέχτηκες τους Μωαβίτες, προσδοκώντας ίσως ότι και αυτοί με τον καιρό θα γίνουν σκέπη για εσάς από το πρόσωπο αυτού που σας καταδιώκει. Όμως αυτό δεν πρόκειται να συμβεί. Από πού άλλωστε; Διότι η συμμαχία σου αφανίστηκε· και ο άρχοντας που καταπατούσε τη γη εξολοθρεύτηκε. Διότι αυτός που πάντα σε προστάτευε», λέει, «ο ηγέτης των Μωαβιτών, ο φοβερός και υπερόπτης, αυτός που είχε συνηθίσει να καταπατά σαν χώμα αυτούς που του αντιστέκονταν, χάθηκε και καταστράφηκε. Διότι αφανίστηκε και εξαλείφθηκε από τη μέση. Μέσα από αυτά διδάσκει, ότι μαζί με τους Μωαβίτες έχει εξαλειφθεί και η ελπίδα τους να μπορέσουν ποτέ να επικρατήσουν ξανά. Διότι οι ασεβείς, λέει, θα ξεριζωθούν ολοκληρωτικά από τη γη· και όταν επιπέσει πλήρως ο θεϊκός θυμός, ποιο υπόλειμμα θα απομείνει από εκείνους που έχουν τιμωρηθεί; Ή ποιος μπορεί να τους ανορθώσει, όταν ο Θεός τους καταστρέφει; <Και θα ανορθωθεί θρόνος με έλεος, και θα καθίσει πάνω του με αλήθεια μέσα στη σκηνή του Δαβίδ, κρίνοντας και αναζητώντας το δίκαιο, και επιδιώκοντας τη δικαιοσύνη>. Με αυτά τα λόγια, υπόσχεται σαφώς ότι στον κατάλληλο καιρό ο Ισραήλ θα απαλλαγεί από την αφόρητη ταλαιπωρία και από τα δεινά της αιχμαλωσίας.»

Διότι, όταν ο Κύρος κυρίευσε τη χώρα των Βαβυλωνίων, ο Ισραήλ απελευθερώθηκε και, χάρη στην ευσπλαχνία του Θεού, επέστρεψε στην άγια πόλη, υπό την ηγεσία του Ζοροβάβελ του γιου του Σαλαθιήλ, ο οποίος καταγόταν από τη φυλή του Ιούδα και του Δαβίδ, και βεβαίως και του Ιησού του γιου του Ιωσεδέκ, του αρχιερέα. Λέει, λοιπόν, ότι ο θρόνος, δηλαδή η βασιλεία των Ιουδαίων, θα ανορθωθεί με έλεος, δηλαδή θα επανέλθει στην οικεία της τάξη, χάρη στο έλεος του Θεού. Και θα καθίσει και πάλι πάνω του με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ, για να κρίνει και να αναζητεί τη δικαιοσύνη. Και ως σκηνή, όπως φαίνεται, ονομάζει τα ανάκτορα, στα οποία διέμεναν και απένειμαν δικαιοσύνη εκείνοι που κατείχαν νόμιμα τα βασιλικά αξιώματα. Και, σε ό,τι αφορά το θέλημα του Θεού, έγιναν προστάτες της δικαιοσύνης, έστω κι αν μερικοί απέτυχαν στην αρετή, έχοντας παρεκκλίνει προς το χειρότερο.

Λέει λοιπόν ότι αυτός ο δαίμονας, ο οποίος έχει εγκατασταθεί πάνω στην πόλη των Μωαβιτών και μέσω του οποίου νόμιζαν ότι έβρισκαν βοήθεια στις συγκρούσεις με τους εχθρούς, θα καταστραφεί, επειδή καταπατούσε τις ψυχές τους, κάνοντάς τες να σκύβουν προς τη γη, ώστε να μην μπορούν ούτε να ανασηκωθούν ούτε να κοιτάξουν ψηλά. Γι' αυτό λέει: 〈διότι αφαιρέθηκε η συμμαχία σου, και καταστράφηκε ο άρχοντας που καταπατούσε τη γη〉. Μετά δε την καταστροφή του, προσθέτει στη συνέχεια: 〈και θα ανορθωθεί θρόνος με έλεος, και θα καθίσει πάνω σε αυτόν με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ, κρίνοντας και αναζητώντας το δίκαιο και σπεύδοντας να αποδώσει δικαιοσύνη〉. Βλέπεις το θαύμα του λόγου που περιέχεται στο συμπέρασμα της προφητείας; Διότι, ενώ ταυτόχρονα προφήτευσε τον αφανισμό της ειδωλολατρίας ανάμεσα στους προαναφερθέντες, τους ευαγγελίζεται ελπίδες αγαθών, λέγοντας ότι θα συσταθεί ανάμεσά τους 〈σκηνή του Δαβίδ〉 και 〈θρόνος〉 Θεού, και ότι αυτά δεν θα γίνουν πλέον από κάποια ανθρώπινη προσπάθεια, αλλά από το 〈έλεος〉 και τη φιλανθρωπία του Θεού. Γι' αυτό ειπώθηκε σύμφωνα με τον Ακύλα: 〈και θα ετοιμαστεί θρόνος εν ελέει〉, σύμφωνα με τον Σύμμαχο: 〈και θα ετοιμαστεί θρόνος εν ελέει〉, και σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα: 〈και θα ετοιμαστεί θρόνος με έλεος〉. Σε ποιον δε 〈θα ετοιμαστεί〉, παρά βεβαίως στον Χριστό, ο οποίος πρόκειται να γεννηθεί «εκ σπέρματος Δαβίδ»; Λέει, επομένως, ότι θα υπάρξει ανάμεσα στους Μωαβίτες 〈θρόνος〉 του Χριστού, στον οποίο 〈θα καθίσει με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ〉.

Αναφέρει, λοιπόν, ότι αυτά πρόκειται να συμβούν όχι μέσω τύπων και συμβόλων, αλλά με αλήθεια· διότι, όταν η «σκηνή του Δαβίδ» θα συσταθεί ανάμεσα στους πλέον δεισιδαίμονες Μωαβίτες και ιδρυθεί «θρόνος» μέσα σε αυτήν, ο προεστώς της «θα καθίσει κρίνοντας και αναζητώντας κρίση και σπεύδοντας προς τη δικαιοσύνη», ενώ σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «και θα καθίσει σε αυτόν πραγματικά μέσα στη σκηνή του Δαβίδ, κρίνοντας και αναζητώντας κρίσεις και όντας ταχύς στη δικαιοσύνη». Και ποιος δεν θα έμενε έκπληκτος αντικρίζοντας με τα μάτια του την εκπλήρωση αυτού του λόγου, βλέποντας δηλαδή να έχουν συσταθεί εκκλησίες του Θεού και τον «θρόνο» του Χριστού μέσα σε αυτές, τόσο στην ίδια την Αρεόπολη και στις γύρω από αυτήν περιοχές, όσο και στις υπόλοιπες πόλεις της Αραβίας, ενώ την ίδια στιγμή οι δαίμονες, που παλαιότερα διέπρατταν ανάμεσά τους τα πάνδεινα, δεν μνημονεύονται πλέον ούτε καν κατ' όνομα.

Και 〈αυτό〉 είναι το τέλος του λόγου του Θεού, 〈τον οποίο ελάλησε για τον Μωάβ〉, με τα οποία θα συνδέσεις τα προηγουμένως λεχθέντα· διότι, όταν επήλθε η ερήμωση των βωμών και η απώλεια των θεών τους, «θα ανορθωθεί με έλεος θρόνος, και θα καθίσει επ' αυτού με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ αυτός που θα κρίνει με δίκαιη κρίση και θα σπεύδει να αποδώσει δικαιοσύνη». ⌜Αυτά έχουν παρεμβληθεί στη μέση της προφητείας ως σε μυστήρια, καθόσον το Άγιο Πνεύμα έχει ταμιεύσει τη γνώση τους μόνο για εκείνους που πρόκειται να κατανοήσουν και να αξιωθούν τη θεωρία τους.⌝ Αντί δε του: 〈ελάλησε ο Κύριος για τον Μωάβ, όποτε και ελάλησε〉, οι υπόλοιποι ερμηνευτές το απέδωσαν ως 〈ελάλησε ο Κύριος περί του Μωάβ, από τότε και τώρα ελάλησε〉, παρατηρώντας η Γραφή πολύ εύστοχα ότι 〈από τότε〉 μεν 〈ελάλησε, και τώρα〉 ομοίως ο Κύριος 〈λαλεί〉 τα ίδια μέσα από την προφητική ανάγνωση, και ότι αυτά παλαιά μεν προαναγγέλλονταν με λόγια, τώρα δε επιτελούνται και με έργα. ⌜Αντί δε του λόγου που αναφέρεται από τους Εβδομήκοντα: 〈Σε τρία έτη μισθωτού θα ατιμαστεί η δόξα του Μωάβ〉, σύμφωνα με την εβραϊκή γλώσσα και σύμφωνα με τους λοιπούς ερμηνευτές, η διαστολή που τέθηκε ενδιάμεσα κατέστησε σαφέστερο το νόημα· διότι, σύμφωνα με τον Ακύλα, έχει ειπωθεί: 〈σε τρία έτη μισθωτού〉, και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: 〈από τότε και τώρα ελάλησε ο Κύριος λέγοντας, Σε τρία έτη όπως επί μισθωτού〉, ενώ σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα: 〈από τότε και τώρα ελάλησε ο Κύριος λέγοντας, Σε τρία έτη όπως στα έτη του μισθωτού〉.

Ψ. Θʹ. Και θα στερεωθεί με έλεος ο θρόνος, και θα καθίσει μετ' (sic) αυτού με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ, κρίνοντας και επιζητώντας κρίση και επισπεύδοντας τη δικαιοσύνη. Για τη δεύτερη παρουσία του Χριστού προφητεύονται και αυτά, όταν ο Λόγος του Θεού, αφού στερεωθεί σε αυτόν με έλεος και φιλανθρωπία η επί πάντων βασιλεία, θα καθίσει κρίνοντας με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ· και έτσι θεωρώ ότι ονομάζεται η εκκλησία των αγίων και των πρωτοτόκων που έχουν απογραφεί στους ουρανούς, καθώς και όλοι οι άγιοι που έχουν βρεθεί υπό τη μερίδα του Λόγου του Θεού.

Έτοιμος είναι ο θρόνος σου από τότε· από τον αιώνα εσύ υπάρχεις. Ονομάζει την ανθρώπινη φύση όχι μόνο ευπρέπεια και δύναμη, αλλά και θρόνο του Χριστού· για την οποία και ένας άλλος προφήτης έλεγε: «Και θα ανορθωθεί με έλεος θρόνος, και θα καθίσει σε αυτόν δίκαιος βασιλιάς στη σκηνή του Δαβίδ για να κρίνει». Ο ψαλμωδός, προφητεύοντας έτσι για τον Χριστό, λέει: «Ο θρόνος του θα είναι σαν τον ήλιο ενώπιόν μου». Το μυστήριο, λοιπόν, της σαρκώσεως του Κυρίου έχει ετοιμαστεί από τότε· «Από τότε, από τον αιώνα», λέει· δηλαδή, από την αρχή της κτίσεως του ορατού κόσμου. Διότι τότε, όταν έπλαθε τον άνθρωπο, τον δημιούργησε κατ' εικόνα δική του, περιβάλλοντάς τον με βασιλικό χαρακτήρα· επειδή γνώριζε ότι επρόκειτο να προσλάβει την ανθρώπινη φύση· γι' αυτό πρόσθεσε τη λέξη «Είσαι», σαν να έλεγε: Εσύ που τώρα σαρκώθηκες, «εσύ είσαι» αυτός που από τον αιώνα έπλασε τον άνθρωπο σύμφωνα με ό,τι σου φάνηκε καλό. Ύψωσαν οι ποταμοί, Κύριε, ύψωσαν οι ποταμοί τις φωνές τους.

Θα στείλω σαν ερπετά πάνω στη γη· μήπως το όρος Σιών είναι έρημος βράχος; Διότι θα γίνεις, θυγατέρα του Μωάβ, σαν αρπαγμένος νεοσσός πτηνού που πετάει. Έπειτα, Αρνών, πάρε περισσότερες αποφάσεις και φτιάξε σκέπη πένθους· αυτοί φεύγουν διαρκώς στο σκοτάδι του μεσημεριού, έχασαν τα λογικά τους. Μην ταραχθείς, κοντά σου θα κατοικήσουν οι φυγάδες του Μωάβ· διότι θα γίνουν για εσάς σκέπη από το πρόσωπο εκείνου που σας καταδιώκει, επειδή η συμμαχία σου καταλύθηκε, η ταλαιπωρία ολοκληρώθηκε και ο άρχοντας που καταπατούσε τη γη χάθηκε. Και θα ανορθωθεί με έλεος ένας θρόνος, και θα καθίσει πάνω σε αυτόν με αλήθεια στη σκηνή του Δαβίδ... Ακούσαμε την αλαζονεία του Μωάβ, είναι πολύ υβριστής, την υπερηφάνεια σου ύψωσες. Δεν είναι έτσι η μαντεία σου, δεν είναι έτσι. Θα θρηνήσει ο Μωάβ· διότι στη χώρα του Μωάβ όλοι θα θρηνήσουν· θα μελετήσεις για όσους κατοικούν στη Σηθ, και δεν θα ντραπείς για τις πεδιάδες της Εσεβών. Θα πενθήσει η άμπελος της Σεβαμά· καταπίνοντας τα έθνη καταπατήσατε τα αμπέλια της μέχρι την Ιαζήρ· δεν θα έρθετε σε επαφή, περιπλανηθείτε στην έρημο, εσείς που σταλθήκατε από αυτήν· εγκαταλείφθηκαν, διότι διέβησαν τη θάλασσα. Γι' αυτό θα κλάψω με τον κλαυθμό της Ιαζήρ για την άμπελο της Σεβαμά· τα δέντρα σου τα έριξε κάτω η Εσεβών και μίλησε: Στον θερισμό σου και στον τρύγο σου θα καταπατήσω, και όλα θα πέσουν. ... Στους αμπελώνες σου δεν θα ευφρανθούν και δεν θα πατήσουν σταφύλια στα πατητήρια για κρασί· διότι αυτό έχει σταματήσει.