Σωφρονίου ἀρχιεπισκόπου Ἱεροσολύμων λόγος εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμίου σταυροῦ, καὶ εἰς τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν Σταυροῦ πανήγυρις, καὶ τίς οὐ σκιρτήσειεν; ἀναστάσεως κήρυξις, καὶ τίς οὐ γελάσειεν; Ὁ μὲν γὰρ ἐν τόπῳ Κρανίου παγεὶς καὶ τὸν Δεσπότην προσηλωμένον ἔχων τῆς κτίσεως, «τὸ καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον ἔῤῥηξε,» καὶ δεσμῶν ἁμαρτίας ἡμᾶς ἠλευθέρωσεν, ὅπερ Ἀδὰμ ἡμῶν ὁ προπάτωρ ὑπέγραψε, παραβὰς τοῦ Θεοῦ τὰ ἐντάλματα, καὶ σὺν θυμηδίᾳ σκιρτᾷν παρεσκεύασεν, ὡς ἐκ δεσμῶν ἀνειμένα μοσχάρια. «Ἔνθα γὰρ ἡ ἁμαρτία ἐπλεόνασεν, ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἐπερίσσευσεν.» Ἡ δὲ τοῦ θανάτου τὴν φθορὰν ἐξωστράκισε, καὶ τοῦ ᾅδου τὸν ζόφον ἀπήλασε, καὶ τοὺς τεθνεῶτας τῶν τάφων ἀνέστησε, καὶ προσώπου παντὸς, προφητικῶς εἰπεῖν, ἀπήλειψε δάκρυον, καὶ τὴν χάριν τὴν ἀληθῶς ἀδιάδοχον ἀνθρώπῳ παντὶ προσκεχάρισται. Οὐ γὰρ μερικὸν τὸ τῆς ἀναστάσεως δώρημα, οὐδ’ εἰς ὀλίγους τινὰς ἡ ταύτης ἐδείχθη κατόρθωσις. Θεὸς γὰρ ἁπάσης ὑπῆρχε τῆς κτίσεως, ὁ ἀνθρωπείᾳ σαρκὶ τὴν ταφὴν ἐν αὐτῇ ποιησάμενος, μᾶλλον δὲ τὴν ἀνάστασιν· ὃς μερικὰς οὐκ οἶδε παρασχέσθαι χάριτας, οὐδὲ προσωποληψία τις παρ’ αὐτῷ πολιτεύεται. Πάντων γὰρ Θεὸς ἀληθὴς γνωριζόμενος, εἰς πάντας ἀνθρώπους τῆς σωτηρίας ἐκτείνει τὸ χάρισμα, εἰκόνος τῆς ἰδίας φειδόμενος, καὶ ταύτην ἀνανεῶν τελεώτατα, ἐπεὶ καὶ πᾶς ἐπίγειος ἄνθρωπος ἐν εἰκόνι Θεοῦ πεπλαστούργηται.
Μετάφραση
Λόγος του Σωφρονίου, αρχιεπισκόπου Ιεροσολύμων, εις την ύψωσιν του τιμίου Σταυρού, και εις την αγίαν Ανάστασιν. Πανήγυρις του Σταυρού, και ποιος δεν θα σκιρτήσει; Κήρυγμα της αναστάσεως, και ποιος δεν θα αγαλλιάσει; Διότι ο μεν Σταυρός, αφού στήθηκε στον τόπο του Κρανίου και είχε προσηλωμένο πάνω του τον Δεσπότη της κτίσεως, «έσχισε το καθ' ημών χειρόγραφο» και μας ελευθέρωσε από τα δεσμά της αμαρτίας, το οποίο χειρόγραφο υπέγραψε ο προπάτοράς μας Αδάμ, παραβαίνοντας τις εντολές του Θεού, και μας έκανε να σκιρτούμε με χαρά, σαν μοσχάρια που λύθηκαν από τα δεσμά τους. «Διότι όπου επλεόνασε η αμαρτία, υπερεπερίσσευσε η χάρις του Θεού.» Η δε Ανάσταση εξόρισε τη φθορά του θανάτου, απομάκρυνε το σκοτάδι του άδη, ανέστησε τους νεκρούς από τους τάφους, και από κάθε πρόσωπο, για να μιλήσω προφητικά, σφούγγισε κάθε δάκρυ, και δώρισε σε κάθε άνθρωπο τη χάρη που είναι αληθινά αδιάδοχη. Διότι το δώρημα της αναστάσεως δεν είναι μερικό, ούτε το κατόρθωμά της φανερώθηκε σε λίγους μόνο. Διότι Θεός όλης της κτίσεως ήταν αυτός που με ανθρώπινη σάρκα καταδέχτηκε την ταφή σε αυτήν, ή μάλλον την ανάσταση· ο οποίος δεν γνωρίζει να παρέχει μερικές χάριτες, ούτε υπάρχει σε αυτόν προσωποληψία. Επειδή, αναγνωριζόμενος ως αληθινός Θεός όλων, εκτείνει σε όλους τους ανθρώπους το χάρισμα της σωτηρίας, φειδόμενος της δικής του εικόνας, και ανανεώνοντάς την με τον πιο τέλειο τρόπο, εφόσον και κάθε επίγειος άνθρωπος έχει πλαστεί κατ' εικόνα Θεού.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες