Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 29:13

«Ο δόλιος δεν θα επιτύχει θήραμα.» «Οι ψυχές των δόλιων πλανώνται στις αμαρτίες, και για τον δόλιο γιο δεν θα υπάρξει κανένα αγαθό.» «Ο διεστραμμένος φέρει την απώλειά του στο ίδιο του το στόμα. Ο διεστραμμένος άνθρωπος διασπείρει κακά και χωρίζει φίλους.» «Στους διεστραμμένους ο Θεός θα αποστείλει διεστραμμένους δρόμους.» «Αγκάθια και παγίδες υπάρχουν στους διεστραμμένους δρόμους, αλλά εκείνος που προφυλάσσει την ψυχή του, θα μείνει μακριά από αυτά.» «Εκείνος που πορεύεται σε διεστραμμένους δρόμους, θα παγιδευτεί.» «Αυτός ο λαός με πλησιάζει με το στόμα του, και με τα χείλη του με τιμά· η καρδιά του, όμως, απέχει πολύ από εμένα.» «Αυτός ο λαός απέκτησε καρδιά ανυπάκουη και απειθή.» «Αυτά λέει ο Κύριος: Εκείνος που ακούει, ας ακούσει, και εκείνος που απειθεί, ας απειθήσει, διότι είναι ένας οίκος που με πικραίνει.» «Και θα είσαι για αυτούς σαν ήχος ψαλτηρίου με γλυκιά φωνή και ωραία αρμονία. Θα ακούσουν τα λόγια, αλλά δεν πρόκειται να τα υπακούσουν.» «Οι διεστραμμένοι λογισμοί χωρίζουν από τον Θεό. Σε δόλια ψυχή δεν θα εισέλθει η σοφία. Διότι το άγιο πνεύμα της σοφίας θα αποφύγει τον δόλο.» Το να είναι κανείς δόλιος, καχύποπτος, άπιστος, κακοήθης, επιβουλευτής και θρασύς, αποτελεί βλάστημα μιας κακής και απορριπτέας πολιτείας και διαγωγής.

Εσείς όμως είστε λαός σκληρόκαρδος και ασύνετος και τυφλός και χωλός, και υιοί στους οποίους δεν υπάρχει πίστη, όπως ο ίδιος λέγει, τιμώντας τον μόνο με τα χείλη, ενώ με την καρδιά σας βρίσκεστε μακριά του, διδάσκοντας δικές σας διδασκαλίες και όχι τα δικά του. Επειδή, πείτε μου, ήθελε ο Θεός να αμαρτάνουν οι αρχιερείς προσφέροντας τις προσφορές κατά τα Σάββατα, ή εκείνους που περιτέμνονται και περιτέμνουν την ημέρα των Σαββάτων, προστάζοντας να περιτέμνονται οπωσδήποτε τα νεογέννητα την όγδοη ημέρα, ακόμη και αν είναι ημέρα Σαββάτου; Ή μήπως δεν μπορούσε να ορίσει να περιτέμνονται τα νεογέννητα μία ημέρα πριν ή μία ημέρα μετά το Σάββατο, εάν γνώριζε ότι αυτό είναι κακό κατά τα Σάββατα; Ή γιατί δεν δίδασκε να τα πράττουν αυτά και στους προ του Μωυσή και του Αβραάμ ονομαζόμενους δικαίους, οι οποίοι του έγιναν ευάρεστοι χωρίς ούτε την ακροβυστία τους να έχουν περιτμηθεί ούτε τα Σάββατα να έχουν τηρήσει;

Διότι οι μάγοι, οι οποίοι ήταν υποδουλωμένοι σε κάθε είδους κακές πράξεις που ενεργούνταν από εκείνο το δαιμόνιο, όταν ήλθαν και προσκύνησαν τον Χριστό, φάνηκε ότι απομακρύνθηκαν από εκείνη τη δύναμη που τους είχε υποδουλώσει, για την οποία μυστηριωδώς μας φανέρωσε ο λόγος ότι κατοικούσε στη Δαμασκό. Επειδή δε η δύναμη εκείνη ήταν αμαρτωλή και άδικη, παραβολικά καλώς την ονομάζει Σαμάρεια. Το ότι η Δαμασκός ανήκε και ανήκει στην Αραβική γη, παρόλο που τώρα έχει προσαρτηθεί στη λεγόμενη Συροφοινίκη, κανένας από εσάς δεν μπορεί να το αρνηθεί. Επομένως, καλό θα ήταν για εσάς, ω άνδρες, όσα δεν έχετε κατανοήσει να τα μαθαίνετε από όσους έλαβαν τη χάρη από τον Θεό, δηλαδή εμάς τους Χριστιανούς, και να μην αγωνίζεστε με κάθε τρόπο να στηρίζετε τις δικές σας διδασκαλίες, ατιμάζοντας τα έργα του Θεού. Γι' αυτό και σε εμάς μετατέθηκε αυτή η χάρη, όπως λέει ο Ησαΐας, ο οποίος αναφέρει τα εξής: Με πλησιάζει αυτός ο λαός. Με τα χείλη τους με τιμούν, αλλά η καρδιά τους απέχει πολύ από εμένα. Μάταια με σέβονται, διδάσκοντας εντάλματα και διδασκαλίες ανθρώπων. Γι' αυτό, ιδού, εγώ θα προχωρήσω στο να μεταθέσω αυτόν τον λαό, και θα τους μεταθέσω, και θα αφαιρέσω τη σοφία των σοφών τους, τη δε σύνεση των συνετών τους θα την αθετήσω.

Διότι, αν έχετε συναντήσει κάποιους που λέγονται Χριστιανοί, οι οποίοι δεν ομολογούν αυτό, αλλά τολμούν να βλασφημούν τον Θεό του Αβραάμ και τον Θεό του Ισαάκ και τον Θεό του Ιακώβ, και οι οποίοι λένε ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, αλλά ότι ταυτόχρονα με τον θάνατό τους οι ψυχές τους αναλαμβάνονται στον ουρανό, μην τους θεωρήσετε Χριστιανούς, όπως ακριβώς, αν κάποιος εξετάσει σωστά τα πράγματα, δεν θα ομολογούσε ότι είναι Ιουδαίοι οι Σαδδουκαίοι ή οι παρόμοιες αιρέσεις των Γενιστών και των Μεριστών και των Γαλιλαίων και των Ελληνιανών και των Φαρισαίων και των Βαπτιστών (και μην ακούτε με δυσαρέσκεια εμένα που λέω όλα όσα πιστεύω), αλλά ότι ονομάζονται μεν Ιουδαίοι και τέκνα του Αβραάμ, και με τα χείλη ομολογούν τον Θεό, όπως βροντοφωνάζει ο ίδιος ο Θεός, όμως η καρδιά τους απέχει πολύ από αυτόν. Εγώ όμως, και όσοι Χριστιανοί είναι ορθογνώμονες σε όλα, γνωρίζουμε ότι θα υπάρξει ανάσταση της σαρκός και χίλια έτη στην Ιερουσαλήμ, η οποία θα ανοικοδομηθεί, θα διακοσμηθεί και θα διευρυνθεί, όπως ομολογούν οι προφήτες Ιεζεκιήλ και Ησαΐας και οι υπόλοιποι.

Γι' αυτό και ο Ιακώβ, όπως προείπα, όντας και αυτός τύπος του Χριστού, είχε νυμφευθεί και τις δύο δούλες των δύο ελεύθερων γυναικών του, και από αυτές απέκτησε υιούς, για να προμηνυθεί ότι ο Χριστός θα προσλάβει και όλους όσοι ανήκουν στο γένος του Ιάφεθ από τον Χαναάν, παρόμοια με τους ελεύθερους, και θα τους κάνει τέκνα συγκληρονόμα. Εμείς είμαστε αυτά τα τέκνα, όμως εσείς δεν μπορείτε να το κατανοήσετε, επειδή δεν μπορείτε να πιείτε από τη ζωντανή πηγή του Θεού, αλλά από τα συντριμμένα πηγάδια που δεν μπορούν να κρατήσουν νερό, όπως λέει η Γραφή. Και συντριμμένα πηγάδια που δεν κρατούν νερό είναι αυτά που σας έσκαψαν οι ίδιοι οι διδάσκαλοί σας, όπως λέει ρητά και η Γραφή, διδάσκοντας ως διδασκαλίες εντάλματα ανθρώπων. Και εκτός από αυτά, εξαπατούν τους εαυτούς τους και εσάς, υποθέτοντας ότι οπωσδήποτε σε όσους προέρχονται από το κατά σάρκα σπέρμα του Αβραάμ, έστω και αν είναι αμαρτωλοί, άπιστοι και απειθείς προς τον Θεό, θα δοθεί η αιώνια βασιλεία, πράγματα τα οποία οι Γραφές απέδειξαν ότι δεν αληθεύουν.

Ας απορριφθεί λοιπόν στον αγύριστο από εδώ και στο εξής η λεγόμενη λυκοφιλία, η οποία και τιμάται και τιμά μόνο με τα χείλη, ενώ απέχει πολύ από την καρδιά. Αντιθέτως, ας προσέλθει και ας στολίζει τη ζωή μας εκείνη για την οποία ο μέγας Παύλος λέει ότι δεν ζητεί το συμφέρον της, ούτε φθονεί, ούτε ασπάζεται την αλαζονεία ούτε περιαυτολογεί. Ας αποπεμφθεί δε στο βαθύ πέλαγος και ας κατακρημνιστεί από τους απόκρημνους βράχους το αρχαίο και πρώτο κακό, ο φθόνος, η φθορά της φιλίας, που αρχίζει πρώτα από αυτούς που τον κατέχουν, και έπειτα δεν λυπάται ούτε εκείνους που βρίσκονται μακριά, το δόλιο και χείριστο πράγμα, το οποίο κατεξοχήν προσκολλάται στα ωραιότερα πράγματα.

Ο χρεώστης, λοιπόν, επειδή από τότε όφειλε στον Θεό, κατέβαλλε το χρέος έστω και ακούσια· αυτό δίδασκαν οι Φαρισαίοι τα παιδιά τους να κάνουν. «Υποκριτές, πολύ καλά προφήτευσε για εσάς ο Ησαΐας, λέγοντας: Ο λαός αυτός με πλησιάζει με το στόμα του και με τιμά με τα χείλη, αλλά η καρδιά τους απέχει πολύ μακριά από εμένα. Μάταια όμως με σέβονται, εφόσον διδάσκουν ως διδασκαλίες ανθρώπινες εντολές.» Αποδεικνύει μέσα από τη φωνή του Ησαΐα, ότι διακρίνονται από την ίδια συμπεριφορά απέναντι στον Πατέρα Του, όπως ακριβώς και απέναντι στον Ίδιο· διότι, όντας πονηροί και απομακρύνοντας τον εαυτό τους από τον Θεό εξαιτίας των πονηρών έργων τους, μόνο με το στόμα μιλούσαν για τα λόγια του Θεού. Είναι, πράγματι, μάταιο να σέβονται και να νομίζουν ότι τιμούν τον Θεό, εκείνοι που τον ατιμάζουν με τα έργα τους. «Και αφού προσκάλεσε το πλήθος, τους είπε:

Διότι οι Φαρισαίοι και όλοι οι Ιουδαίοι, εάν δεν νίψουν τα χέρια τους μέχρι τον αγκώνα, δεν τρώνε, τηρώντας την παράδοση των πρεσβυτέρων. Και όταν επιστρέφουν από την αγορά, εάν δεν πλυθούν, δεν τρώνε. Και υπάρχουν πολλά άλλα τα οποία παρέλαβαν να τηρούν, όπως πλυσίματα ποτηριών και κανατών και χάλκινων σκευών και κρεβατιών. Έπειτα τον ρωτούν οι Φαρισαίοι και οι Γραμματείς: «Γιατί οι μαθητές σου δεν πολιτεύονται σύμφωνα με την παράδοση των πρεσβυτέρων, αλλά τρώνε τον άρτο με άπλυτα χέρια;» Οι μαθητές του Κυρίου, έχοντας διδαχθεί να προσκολλώνται μόνο στην αρετή και να μην ασχολούνται με τίποτε άλλο περιττό, έτρωγαν με άπλυτα χέρια, χωρίς περιττές φροντίδες και απλά. Οι Φαρισαίοι λοιπόν, θέλοντας να βρουν αφορμή για κατάκριση, πιάνονται από αυτό. Και δεν τους κατηγορούν ότι παραβαίνουν τον νόμο, αλλά την παράδοση των πρεσβυτέρων. Διότι δεν έχει γραφτεί στον νόμο να πλένονται μέχρι τον αγκώνα (διότι «πυγμή» ονομάζεται το τμήμα από τον αγκώνα μέχρι και τις άκρες των δακτύλων), αλλά το είχαν παραλάβει αυτό ως παράδοση από τους πρεσβυτέρους. Εκείνος δε, αποκριθείς, τους είπε: «Καλά προφήτευσε ο Ησαΐας για εσάς τους υποκριτές, όπως είναι γραμμένο: Αυτός ο λαός με τιμά με τα χείλη, αλλά η καρδιά τους απέχει μακριά από εμένα. Μάταια όμως με σέβονται, διδάσκοντας ως διδασκαλίες εντάλματα ανθρώπων».

Τρώνε τους άρτους μου, αλλά εναντίον μου μηχανεύονται μεγάλο δόλο. Φαίνονται άνθρωποι ειρήνης, αλλά είναι υιοί του Εφραίμ, που τεντώνουν το τόξο και ρίχνουν βέλη. Φωνάζουν «χαίρε, ραββί» και προστρέχουν να με φιλήσουν, αλλά μέσα στη νύχτα με προδίδουν. Με ντύνουν με χλαμύδα, αλλά και με εμπαίζουν. Γονατίζουν, αλλά και με χτυπούν. Μου δίνουν σκήπτρο, αλλά και με φτύνουν. Με αναγράφουν δημόσια ως βασιλιά, αλλά και με συγκαταλέγουν στους ανόμους. Με τιμούν με τα χείλη, αλλά η καρδιά τους απέχει πολύ από εμάς.