Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 34:13

«Οι άρχοντές της δεν θα υπάρχουν πια· και οι βασιλιάδες και οι μεγιστάνες της θα οδηγηθούν στην απώλεια. Και θα φυτρώσουν στις πόλεις της ακανθώδη φυτά, όπως και στα οχυρώματά της. Και θα γίνει κατοικία σειρήνων και αυλή στρουθοκαμήλων, και θα συναντηθούν δαίμονες με ονοκενταύρους, και θα φωνάζει ο ένας στον άλλον. Εκεί θα αναπαυθούν ονοκένταυροι· διότι βρήκαν ανάπαυση για τον εαυτό τους. Εκεί έκανε τη φωλιά του ο σκαντζόχοιρος, και η γη διαφύλαξε τα πεδία της με ασφάλεια.» Αυτά υπέστησαν οι Ιουδαίοι, νομίζοντας ότι σκοτώνουν τον Κύριο· αυτά προκάλεσαν εναντίον του εαυτού τους, κραυγάζοντας κατά του Σωτήρα· με αυτά καταδικάστηκαν, επειδή θέλησαν να δικάσουν τον Κύριο. Και ας έλθει εμπρός όποιος επιθυμεί για να γίνει κριτής, αναλογιζόμενος την αλήθεια όχι από αφανή πράγματα, αλλά από τα ίδια τα γεγονότα. Και ας εξετάσει, ποιος είναι ο καρπός του θανάτου του Κυρίου, και ποιο είναι το κέρδος από την επιβουλή των Ιουδαίων. Διότι ο μεν θάνατος του Σωτήρα ελευθέρωσε την οικουμένη, και τα έθνη δόξασαν τον Θεό· ο δε θυμός των Ιουδαίων κατέστρεψε την πόλη μαζί με τους ίδιους τους Ιουδαίους, και τους τύφλωσε ως προς τη θεογνωσία. Και ο μεν θάνατος του Κυρίου ζωοποίησε τους νεκρούς, ενώ η επιβουλή των Ιουδαίων στέρησε τη ζωή από τους ίδιους τους Ιουδαίους, και τώρα βρίσκονται χωρίς τον Κύριο.

Διότι έγιναν αφορμή για τον όλεθρο εκείνων που βρίσκονται υπό την εξουσία τους. Και αυτό θα το διδάξει ο Θεός των όλων, λέγοντας: «Πολλοί ποιμένες κατέστρεψαν τον αμπελώνα μου, μόλυναν τη μερίδα μου.» Παρέδωσαν την επιθυμητή μου μερίδα σε άβατη έρημο. Κατέληξε σε αφανισμό απώλειας. <Και θα φυτρώσουν στις πόλεις τους ακανθώδη δέντρα, και στα οχυρώματά της· και θα γίνει κατοικία σειρήνων και αυλή στρουθοκαμήλων. Και θα συναντήσουν δαιμόνια τους ονοκενταύρους, και θα φωνάζουν το ένα στο άλλο· εκεί θα αναπαύονται ονοκένταυροι. Διότι βρήκαν εκεί ανάπαυση για τον εαυτό τους· εκεί φώλιασε ο σκαντζόχοιρος.> Πάλι, με άλλον τρόπο, προσπαθεί να μας καταστήσει σαφή όσα συμβαίνουν στις ερήμους. Διότι, όσο οι πόλεις είναι πολυάνθρωπες, κανένα από τα άγρια δέντρα δεν φυτρώνει σε αυτές· απομακρύνονται επίσης και τα θηρία που χαίρονται τις ερήμους. Όταν, όμως, αδειάσουν από ανθρώπους και στερηθούν αυτούς που τις κατοικούν, τότε θα βρεθούν σαν μια χέρσα γη, γεμάτη από αγκάθια, καταφύγιο στρουθοκαμήλων, και μάλιστα σειρήνων. Και λέγοντας σειρήνες εννοεί τα πτηνά που βγάζουν θρηνητική φωνή τη νύχτα και σχεδόν ολολύζουν, τα οποία την ημέρα μένουν ήρεμα και φωλιάζουν στις ερημικές περιοχές· και πραγματοποιούν τις πτήσεις τους κυρίως στο σκοτάδι, όπως η κουκουβάγια και τα παρόμοια. Λέγοντας δε ότι τα δαιμόνια και οι ονοκένταυροι συναντώνται μεταξύ τους και φωνάζουν το ένα στο άλλο, υπονοεί την απόλυτη ερήμωση των πόλεων.

Αλλά για εκείνους μεν λέει ότι «δεν θα υπάρχει διαβάτης», ενώ τον τόπο «θα κατοικήσουν» άλλοι. Και ποιοι θα είναι αυτοί; «Όρνεα και εχίνοι και ίβεις και κόρακες», με τα οποία υπονοεί τις ακάθαρτες ψυχές, όπως ήταν εκείνες των ειδωλολατρών από αλλόφυλα και αλλογενή έθνη, οι οποίοι «κατοίκησαν» τον τόπο έπειτα από αυτά. Και λέει ότι όχι μόνο αυτοί «θα κατοικήσουν» τον τόπο αντί για τους παλαιούς κατοίκους, αλλά και «ονοκένταυροι» και «σειρήνες» και «στρουθοκάμηλοι», υπονοώντας κάποιους δαίμονες που φώλιασαν στα αγάλματα της ειδωλολατρίας τους. Γι' αυτό προσθέτει στη συνέχεια: «και θα συναντηθούν δαιμόνια με ονοκενταύρους, και θα φωνάζει το ένα στο άλλο», αλλά και «θα απλωθεί» στον τόπο, λέει, «σκοινί γεωμετρίας ερήμου», αντί του οποίου ο Σύμμαχος μετέφρασε: «και θα εκταθεί πάνω της μέτρο αφανισμού». Όμως, όλα αυτά θα συμβούν αφού οι προηγούμενοι κάτοικοι εκδιωχθούν και παραδοθούν στην απώλεια. Γι' αυτό επιλέγει: «οι άρχοντές της δεν θα υπάρχουν· διότι οι βασιλείς και οι μεγιστάνες της θα οδηγηθούν σε απώλεια». Όταν δε αντικρίζεις τις συναγωγές τους έξω από την Ιερουσαλήμ, άκου τι είδους πράγματα αναφωνεί και για αυτές λέγοντας: «και θα φυτρώσουν στις πόλεις τους ακάνθινα ξύλα», δηλώνοντας τις άκαρπες διδασκαλίες τους. Γι' αυτό και προηγουμένως δήλωνε ότι ο «αμπελώνας» τους έβγαλε «αγκάθια», λέγοντας: «περίμενα να βγάλει σταφύλια, αλλά έβγαλε αγκάθια».

Για αυτόν τον λόγο έχει ειπωθεί: «η μία δεν αναζήτησε την άλλη· διότι ο Κύριος τους έδωσε εντολή, και το πνεύμα του τους συγκέντρωσε»· διότι αυτός που τους είπε: «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη στο όνομά μου», ο ίδιος έδωσε εντολή να μην διαμένουν στο ίδιο μέρος, αλλά να περιτρέχουν παντού και να μεριμνούν για τη συγκρότηση των εκκλησιών του. «Και αυτός ρίχνει κλήρους για αυτούς, και το χέρι του τους μοίρασε τόπους για να βόσκουν εις τον αιώνα»· επομένως, τους παρείχε και δύναμη και βοήθεια, καθώς και «κλήρους εις γενεάς γενεών», ώστε να αναπαυθούν στους δικούς τους «κλήρους», δηλαδή στα έθνη που τους κληρώθηκαν, στα οποία «εις γενεάς γενεών» η μνήμη τους αναζωπυρώνεται μέσα στις εκκλησίες που ιδρύθηκαν από αυτούς. Βλέπεις τι προφητεύει για τις «ελάφους»· και το ότι δεν ήταν δυνατόν αυτές οι υποσχέσεις να εκπληρωθούν στην προαναφερθείσα έρημο της Σιών είναι σε όλους φανερό· διότι λεγόταν ότι «σκαντζόχοιροι» και «ονοκένταυροι και δαιμόνια θα κατοικήσουν σε αυτήν». Επομένως, άλλη θα πρέπει να είναι η χώρα των «ελάφων», στην οποία ο ίδιος ο Κύριος «έριξε κλήρους» για τις ελάφους, «και το χέρι του» τους έδωσε «να βόσκουν εις τον αιώνα». Αυτή λοιπόν είναι η χώρα που απονεμήθηκε στις «ελάφους», την οποία παρουσιάζει ο λόγος που αναφέρει στους Ψαλμούς: «φωνή Κυρίου που καταρτίζει ελάφους και θα αποκαλύψει δρυμούς».

Και η γλώσσα των μογιλάλων (βραδυγλώσσων), την οποία είχε δέσει ο σατανάς ώστε να μη θεολογούν τον αληθινό Θεό, έμαθε να φθέγγεται καθαρά και αρθρωμένα. Δεν θα έκανες λάθος, μάλιστα, αν ονόμαζες «μογιλάλους» εκείνους τους σοφούς του αιώνα τούτου, οι οποίοι μετά βίας τόλμησαν ποτέ να σκεφτούν και να πουν κάτι το ορθό περί Θεού. Εκτός από όλα αυτά, με την προφητευόμενη θεοφάνεια, λέγει ότι «ανέβλυσε ύδωρ» στην άλλοτε «έρημο»· καθώς φανερώθηκε σε αυτήν μια ζωοποιός πηγή, βρέθηκε «φάραγξ» και «χείμαρροι», σύμφωνα με τον Σύμμαχο, και «ρείθρα σε γη διψασμένη». Το μεν «ύδωρ», λοιπόν, ήταν εκείνο του Ιορδάνη, για το οποίο λεγόταν λίγο πιο πριν: «θα αγαλλιάσουν τα έρημα του Ιορδάνη», με το οποίο υπονοούνταν το «λουτρό της παλιγγενεσίας» και το μυστήριο της καινής διαθήκης, ενώ τα «ρείθρα» φανέρωναν τους ευαγγελικούς λόγους του Σωτήρος. Ακόμη, επιπλέον τούτων, εμφανίστηκε στην εν λόγω έρημο «ευφροσύνη πτηνών» και «έπαυλις ποιμνίων», δηλαδή ψυχών φτερωτών και υψιπετών, και άλλων, ήμερων και πράων, οι οποίες κυβερνώνται από έναν καλό ποιμένα ώστε να μπορούν να λένε: «Κύριος ποιμαίνει με, καὶ οὐδέν με ὑστερήσει». Πιο πάνω, λοιπόν, αναφερόταν ότι στην έρημο της Σιών θα «κατοικήσουν ίβεις, εχίνοι, κόρακες και ονοκένταυροι», καθώς και «δαιμόνια», ενώ για την προκειμένη έρημο ο Λόγος ευαγγελίζεται τόσα πολλά.

Και θα κατοικήσουν σε αυτήν όρνια και σκαντζόχοιροι και ίβιδες και κοράκια· και θα απλωθεί πάνω της το σχοινί μέτρησης της ερήμωσης, και ονοκένταυροι θα κατοικήσουν σε αυτήν. Οι άρχοντές της δεν θα υπάρχουν πλέον· διότι οι βασιλείς και οι μεγιστάνες της θα οδηγηθούν στην απώλεια. Και θα φυτρώσουν στις πόλεις τους και στα οχυρώματά της αγκάθια, και θα γίνει κατοικία σειρήνων και αυλή στρουθοκαμήλων· και θα συναντηθούν δαιμόνια με ονοκενταύρους, και θα φωνάζουν το ένα στο άλλο, εκεί θα αναπαυθούν ονοκένταυροι, ... εκεί έκανε τη φωλιά του ο σκαντζόχοιρος, και η γη διαφύλαξε τα μικρά της με ασφάλεια· εκεί συναντήθηκαν ελάφια και είδαν το ένα το πρόσωπο του άλλου· πέρασαν όλα μετρημένα, και κανένα από αυτά δεν χάθηκε, το ένα δεν αναζήτησε το άλλο, διότι ο Κύριος τα διέταξε, και το Πνεύμα Του τα συγκέντρωσε. Και Αυτός θα ρίξει για αυτά κλήρους, και το χέρι Του τους την μοίρασε για να βόσκουν· στον αιώνα θα την κληρονομήσετε, σε γενεές γενεών θα αναπαύονται πάνω σε αυτήν.