Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 34:3

Ας ακούσει η γη και εκείνοι που βρίσκονται σε αυτήν· η οικουμένη και ο λαός που κατοικεί σε αυτήν. Διότι ο θυμός του Κυρίου στρέφεται εναντίον όλων των εθνών, και η οργή του ενάντια σε όλο το πλήθος τους, για να τους εξολοθρεύσει και να τους παραδώσει σε σφαγή. Οι δε τραυματίες τους θα ριφθούν, καθώς και οι νεκροί τους, και θα αναδυθεί η δυσωδία τους, και θα βραχούν τα όρη από το αίμα τους. Και θα τυλιχθεί ο ουρανός σαν ειλητάριο, και όλα τα άστρα θα πέσουν όπως τα φύλλα από το κλήμα, και όπως πέφτουν τα σύκα από τη συκιά. Μέθυσε η μάχαιρά μου στον ουρανό.> Αφού, λοιπόν, προείπε πολύ καθαρά ότι η Συναγωγή των Ιουδαίων θα περιπέσει σε ναυάγιο, και ότι θα παραδοθεί σε εκείνους που τη λεηλατούν προς διαρπαγή και άλωση· και προσθέτοντας σε αυτά την κλήση των εθνών (διότι «πολλοί χωλοί», λέει, «θα κάνουν διαρπαγή»), καθιστά αναγκαία την κατήχηση σε εκείνους που κάποτε είχαν χωλαίνουσα διάνοια, αλλά έμαθαν να ορθοποδούν μέσω της πίστεως στον Χριστό. Υπενθυμίζει, λοιπόν, την καθολική κρίση που πρόκειται να επέλθει για μικρούς και μεγάλους. Γι' αυτό λέει στα έθνη, σαν να βρίσκονται ακόμη μακριά: «Πλησιάστε, έθνη, και ακούστε, άρχοντες». Και το ρήμα «προσαγάγετε» (πλησιάστε) το έθεσε αντί του «προσεγγίσατε». Διότι, για όσο διάστημα βρίσκονται τυχόν στην πλάνη και λατρεύουν την κτίση παρά τον Κτίστη, παραμένουν κάπου μακριά από τον Θεό.

Διότι, λέει, τα όρη θα βραχούν από το αίμα τους. Έπειτα, καθιστώντας φανερό τον καιρό αυτών των γεγονότων, φέρνει στο προσκήνιο τη συντέλεια του κόσμου και λέει: Ο μεν ουρανός θα τυλιχθεί σαν βιβλίο, τα δε άστρα θα πέσουν σαν τα φύλλα. Διότι όπως έχει πει ο μαθητής του Σωτήρα για την έσχατη ημέρα: «Ότι κατ' αυτήν οι ουρανοί θα παρέλθουν με πάταγο, τα στοιχεία θα λιώσουν φλεγόμενα, και η γη και όλα τα έργα σε αυτήν θα κατακαούν. Καινούργιους δε ουρανούς και καινούργια γη προσδοκούμε σύμφωνα με τις υποσχέσεις Του.» Επομένως, το να τυλιχθεί ο ουρανός και το να πέσουν τα άστρα, θα μπορούσε να υποδηλώνει την ανακαίνιση ολόκληρου του σύμπαντος. Ότι δε η κτίση θα ελευθερωθεί από τη δουλεία της φθοράς για να εισέλθει στην ελευθερία της δόξας των τέκνων του Θεού, το είπε και ο θεσπέσιος Παύλος. Προσθέτοντας δε το «Μέθυσε η μάχαιρά μου στον ουρανό», δίνει να εννοηθεί ότι η έφοδος της θείας οργής δεν θα έρθει μόνο εναντίον εκείνων που βρίσκονται στη γη, αλλά θα στραφεί και εναντίον των ίδιων των ακαθάρτων πνευμάτων, τα οποία τα Ιερά Γράμματα συνηθίζουν να ονομάζουν κοσμοκράτορες του σκότους και πνεύματα της πονηρίας στους επουράνιους τόπους.

Από αυτούς, λοιπόν, που τιμωρούνται, άλλοι θα είναι «τραυματίες» και άλλοι «νεκροί», δηλαδή εκείνοι που «έχουν αμαρτήσει θανάσιμα», των οποίων οι πράξεις που τελέστηκαν κατά τη θνητή ζωή τους θα αναδίδουν δυσωδία κατά τον καιρό της κρίσεως. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έχει λεχθεί: «και θα αναβεί η δυσωδία τους», ενώ αντί του «θα βραχούν τα όρη από το αίμα τους», σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα, έχει λεχθεί «θα λιώσουν τα όρη από το αίμα τους». Το ποια είναι αυτά, προσθέτει στη συνέχεια ο μεν Ακύλας: «και θα λιώσει όλη η στρατιά των ουρανών», ενώ σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «και θα λιώσει κάθε δύναμη των ουρανών», και σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα: «και θα λιώσουν όλες οι δυνάμεις των ουρανών». Αυτά, λοιπόν, ήταν τα «όρη», για τα οποία έχει λεχθεί το: «και θα λιώσουν τα όρη από το αίμα τους»· διότι οι «δυνάμεις των ουρανών», νοούμενες ως «όρη», λέγεται ότι «θα λιώσουν», επειδή έγιναν αίτιες της απώλειας των προαναφερθέντων. Θα μπορούσαν δε να είναι αυτές για τις οποίες λέει ο Απόστολος: «ο αγώνας μας δεν είναι προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τις αρχές, προς τις εξουσίες, προς τους κοσμοκράτορες του σκότους τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας στα επουράνια»· διότι αυτές οι «δυνάμεις» που διατρέχουν τον εναέριο χώρο έχουν ονομαστεί «δυνάμεις των ουρανών»· επειδή και αυτά που φέρονται στον αέρα, η Γραφή συνηθίζει να τα ονομάζει «πετεινά του ουρανού», λέγοντας: «τα πετεινά του ουρανού και τους ιχθύες της θάλασσας».