Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 34:7

Διότι τέτοιοι έγιναν οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων, καταναλώνοντας κατά κάποιον τρόπο ως παχύ και ευρύχωρο τόπο τις προσφορές των λαών· και έχοντας παχύνει από τις τιμές όλων. Αλλά έπεσαν σαν κριάρια και ταύροι, καθώς έπεσαν πάνω στη μάχαιρα του Κυρίου οι άθλιοι. «Διότι υπάρχει θυσία για τον Κύριο στη Βοσόρ, και σφαγή μεγάλη στην Ιδουμαία· και θα πέσουν μαζί τους οι δυνατοί, και τα κριάρια, και οι ταύροι, και θα μεθύσει η γη από το αίμα, και θα χορτάσει από το λίπος τους». Το όνομα Βοσόρ ερμηνεύεται ως συνοχή, και οχύρωση, και ευαγγελισμός, αλλά βεβαίως και σάρκα. Την ονομάζει λοιπόν Ιδουμαία και Βοσόρ, για να την κατανοήσεις ως σαρκική, ή ευρισκόμενη σε συνοχή, δηλαδή πολιορκημένη· ή ως ευαγγελισμό, διότι σε αυτήν κήρυξε το Ευαγγέλιο ο Χριστός.

Το ότι δεν θα εξολοθρευτεί πλήθος μόνο στην Ιδουμαία, αλλά ότι θα υπάρξει και τεράστια και οικτρή πτώση των επιφανών ανάμεσά τους, το υποδηλώνει αινιγματικά λέγοντας ότι οι δυνατοί, οι κριοί και οι ταύροι θα πέσουν μαζί τους, και ότι η γη θα μεθύσει από το αίμα τους και θα χορτάσει από το λίπος τους. Διότι τα λέγει αυτά σαν να πρόκειται για ταύρους και κριούς πεσμένους στη γη, που χύνουν άφθονο αίμα καθώς αποσυντίθενται, σχεδόν ποτίζοντας τη γη. <Διότι είναι ημέρα κρίσεως του Κυρίου και έτος ανταποδόσεως για την κρίση της Σιών. Και οι φάραγγές της θα μετατραπούν σε πίσσα, και η γη της σε θειάφι· και η γη της θα καίγεται σαν πίσσα νύχτα και μέρα, και δεν θα σβήσει εις τον αιώνα, και ο καπνός της θα ανεβαίνει προς τα πάνω. Για γενιές θα παραμείνει ερημωμένη, και θα κατοικήσουν σε αυτήν όρνεα και σκαντζόχοιροι, ίβεις και κοράκια. Και θα απλωθεί πάνω της σκοινί μετρήσεως της ερήμου, και θα κατοικήσουν σε αυτήν ονοκένταυροι.> Με αυτά άφησε να εννοηθούν πιο ξεκάθαρα όσα είχε πει με αινίγματα.

Ονομάζει «εχίνους» τα ποντίκια που είναι καλυμμένα με αγκάθια. Αν όμως κάποιος επιθυμούσε να λάβει και την εσωτερική, πνευματική θεωρία αυτών, λέμε ότι τις ερημωμένες και τρόπον τινά μεμονωμένες διάνοιες των ανθρώπων, εξαιτίας του ότι δεν κατοικεί μέσα τους μέσω του Πνεύματος ο Θεός των όλων, θα τις καταλάβουν τα πονηρά θηρία, και θα κατασκηνώσουν σε αυτές τα ακάθαρτα πνεύματα, υπό τη μορφή των ονομασθέντων εχίνων, εννοώ, και των κοράκων και των άγριων όνων. <Οι άρχοντές της δεν θα υπάρχουν, διότι οι βασιλείς της, και οι άρχοντες, και οι μεγιστάνες της θα οδηγηθούν σε απώλεια.> Ενώ στα προηγούμενα ονομάζει «αδρούς» και «κριούς» και «ταύρους» τους καθοδηγητές των Ιουδαίων, δηλαδή εκείνους που έλαβαν περίοπτη δόξα, είτε λόγω της ιεροσύνης, είτε επειδή βρέθηκαν σε πλούτο και πολλή περιφάνεια· εδώ τους ονομάζει άρχοντες, καθιστώντας πιο σαφή τη δήλωση γι' αυτούς. Αυτοί λοιπόν που κάποτε βασίλευαν σε αυτούς, λέγει, και οι άρχοντες και οι μεγιστάνες δεν θα υπάρχουν πλέον. Διότι δεν θα εντρυφούν πια στην εξουσία τους πάνω σε όλους, ούτε θα υψώνουν αλαζονικά το φρύδι, σπαταλώντας τον εαυτό τους σε τόσο υπερυψωμένες τιμές, αλλά θα εκδιωχθούν από τους θώκους της εξουσίας. Και έχοντας τρόπον τινά εκπέσει από τη βασιλεία και έχοντας αποβληθεί από την εξουσία, θα οδηγηθούν στην απώλεια, μαζί με τους άλλους που καταστράφηκαν από αυτούς.

Ποιοι όμως είναι αυτοί οι «αμνοί» και οι «τράγοι» και οι «κριοί», λέγει; Οι μεν «αμνοί», ή σύμφωνα με τους υπόλοιπους ερμηνευτές «αρνία», υποδηλώνουν αυτούς που έζησαν τον κοινό και ιδιωτικό βίο, οι δε «τράγοι» και οι «κριοί» εκείνους που απέκτησαν μεγάλη δύναμη στα αξιώματα και τις εξουσίες, εναντίον των οποίων θα επέλθει η «μάχαιρα» του Θεού, τελώντας σαν «θυσία» μέσα από την κατασφαγή και τη θυσία των προαναφερθέντων «αμνών», «τράγων» και «κριών». Και αυτά θα τα πράξει «στη Βοσόρ», η οποία ερμηνεύεται ως η σάρκα, με τον Λόγο να υποδηλώνει μέσα από αυτά την ανάσταση της σαρκός. Γι' αυτό, διδάσκοντας ότι η «σφαγή» των προειρημένων θα γίνει στη σάρκα, λέγει: «Διότι θυσία προσφέρεται στον Κύριο στη Βοσόρ και σφαγή μεγάλη στην Ιδουμαία»· διότι θα επέλθει εναντίον κάθε γεώδους ψυχής. Επειδή το «Εδώμ» ερμηνεύεται ως ο γήινος και η «Ιδουμαία» ως γεώδης, όπως συμβαίνει και αλλού. Γι' αυτό ο ίδιος ο προφήτης, προχωρώντας στη συνέχεια, λέγει περί του Σωτήρος και της κρίσης που πρόκειται να γίνει από αυτόν: «Ποιος είναι αυτός που έρχεται από την Εδώμ, με κατακόκκινα ιμάτια από τη Βοσόρ;»· διότι την ένσαρκη παρουσία του που έγινε επί της γης, την δήλωνε με αυτόν τον τρόπο. Πάντως, λέγει ότι στα όσα προαναφέρθηκαν θα «πέσουν μαζί» οι «αδροί» και οι «κριοί» και οι «ταύροι», ώστε να «μεθύσει» η «γη από το αίμα και από το λίπος» εκείνων που σφάζονται από τη «μάχαιρα» του Θεού.

Σύμφωνα δε με τον Σύμμαχο λέει: «και θα κατεβούν ψηλοί μονόκεροι και μοσχάρια μαζί με ισχυρούς ταύρους, και θα μεθύσει η γη από το αίμα και το χώμα τους θα λιπανθεί από το πάχος». Νομίζω δε ότι το Θείο Πνεύμα χρησιμοποίησε τέτοιες απειλητικές λέξεις για να παραστήσει την εκδίκηση του Θεού εναντίον των ασεβών και για να φοβίσει όσους τις ακούν, οι οποίοι διαθέτουν συνηθισμένη και πιο χονδροειδή ακοή, επειδή δεν μπορούν όλοι να κατανοήσουν διαφορετικά τις τιμωρίες που θα επιβληθούν στους ασεβείς, ούτε να αντιληφθούν νοερά τον τρόπο της κολάσεως. Γι' αυτό χρησιμοποίησε πιο χονδροειδείς εκφράσεις και πιο συνηθισμένες λέξεις που προκαλούν φόβο, ώστε έστω και έτσι, αφού φοβηθούν, να επιστρέψουν (να μετανοήσουν) όσοι τις ακούν. Ο λόγος, υπαινισσόμενος την πολιορκία της Ιερουσαλήμ με το να πει: «κόπηκαν τα σχοινιά σου, επειδή δεν άντεξαν· το κατάρτι σου έγειρε, δεν θα ξεδιπλώσει τα πανιά· δεν θα υψώσει σημαία, έως ότου παραδοθεί σε λεηλασία». Έπειτα, στη συνέχεια, αφού μίλησε για τα έθνη που την πολιόρκησαν και για την καθολική κρίση του Θεού, η οποία θα επέλθει σε όλους τους ασεβείς, επαναλαμβάνει τον λόγο περί της Σιών και της Ιερουσαλήμ διδάσκοντας ότι θα έρθει για αυτήν «έτος ανταποδόσεως» και «ημέρα κρίσεως». Και στα προηγούμενα δε αναφερόταν το εξής: «Γυναίκες πλούσιες, σηκωθείτε», «κάντε μνεία των ημερών του έτους με οδύνη μαζί με ελπίδα».