Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 34:8

Το ότι δεν θα εξολοθρευτεί πλήθος μόνο στην Ιδουμαία, αλλά ότι θα υπάρξει και τεράστια και οικτρή πτώση των επιφανών ανάμεσά τους, το υποδηλώνει αινιγματικά λέγοντας ότι οι δυνατοί, οι κριοί και οι ταύροι θα πέσουν μαζί τους, και ότι η γη θα μεθύσει από το αίμα τους και θα χορτάσει από το λίπος τους. Διότι τα λέγει αυτά σαν να πρόκειται για ταύρους και κριούς πεσμένους στη γη, που χύνουν άφθονο αίμα καθώς αποσυντίθενται, σχεδόν ποτίζοντας τη γη. <Διότι είναι ημέρα κρίσεως του Κυρίου και έτος ανταποδόσεως για την κρίση της Σιών. Και οι φάραγγές της θα μετατραπούν σε πίσσα, και η γη της σε θειάφι· και η γη της θα καίγεται σαν πίσσα νύχτα και μέρα, και δεν θα σβήσει εις τον αιώνα, και ο καπνός της θα ανεβαίνει προς τα πάνω. Για γενιές θα παραμείνει ερημωμένη, και θα κατοικήσουν σε αυτήν όρνεα και σκαντζόχοιροι, ίβεις και κοράκια. Και θα απλωθεί πάνω της σκοινί μετρήσεως της ερήμου, και θα κατοικήσουν σε αυτήν ονοκένταυροι.> Με αυτά άφησε να εννοηθούν πιο ξεκάθαρα όσα είχε πει με αινίγματα.

Ποιος λοιπόν ήταν αυτός ο «ενιαυτός», για τον οποίο προστάζει να θρηνούν με οδύνη, το φανερώνει η παρούσα προφητεία λέγοντας τα προκείμενα. Σε αυτά είναι αναγκαίο να παραθέσουμε τον λόγο του ίδιου του προφήτη, ο οποίος μιλά εκ προσώπου του Χριστού στα εξής: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό με έχρισε· με απέστειλε για να φέρω το χαρμόσυνο μήνυμα στους πτωχούς, να κηρύξω στους αιχμαλώτους άφεση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να κηρύξω ευπρόσδεκτο ενιαυτό Κυρίου και ημέρα ανταποδόσεως στον Θεό μας, να παρηγορήσω όλους όσους πενθούν, να δοθεί δόξα σε όσους πενθούν για τη Σιών». Βλέπεις πώς και σε αυτά αναφέρεται «ενιαυτός Κυρίου» και «ημέρα ανταποδόσεως», με τα οποία τυγχάνει όμοιο το εξής: «διότι είναι ημέρα κρίσεως Κυρίου και ενιαυτός ανταποδόσεως της κρίσεως της Σιών»· επομένως ένας και ο αυτός «ενιαυτός» είναι και μία και η αυτή «ημέρα», κατά την οποία «οι πτωχοί ευαγγελίζονται», και όσοι «πενθούν για τη Σιών παρηγορούνται» κατά την παρουσία του Χριστού, ενώ οι γυναίκες που έγιναν «πλούσιες» καλούνται σε κοπετό, και όσα λέχθηκαν επρόκειτο να εκπληρωθούν μέσω όσων αφορούν τη Σιών.

Εξαιτίας λοιπόν όλων αυτών, αναφέρει ότι οι φάραγγές τους, δηλαδή οι ψυχές τους, επειδή βρίσκονται κάπου κάτω σε κοιλώματα και σε φάραγγες, θα μεταβληθούν σε πίσσα και σε θειάφι και η γη τους σε πίσσα που θα καίγεται ημέρα και νύχτα, και δεν θα σβήσει στον αιώνα. Διότι η αιώνια κόλασή τους θα είναι άσβεστη και ο καπνός της φωτιάς τους θα ανεβαίνει προς τα άνω, ενώ το θειάφι της εν τω βάθει τιμωρίας τους θα δίνει τη δυνατότητα σε όσους βρίσκονται άνω να βλέπουν, εξαιτίας της κακίας που τους υποτάσσει, η οποία παρομοιάζεται με την πίσσα λόγω του σκοτεινού και μαύρου της χρώματος. Ενώ δε πρόκειται να συμβούν τόσα πολλά δεινά στην έρημο της Σιών κατά τον ενιαυτό της ανταποδόσεώς της, ας δούμε ποια λέει στη συνέχεια ότι θα προσέλθουν, λέγοντας: «Εκεί συναντήθηκαν ελάφια και είδαν το ένα το πρόσωπο του άλλου». Τα δε ελάφια η Θεία Γραφή τα γνωρίζει ως καθαρό ζώο και διδάσκει πολλά καλά πράγματα περί των ελαφιών, όπως όταν λέει: «Όπως επιποθεί το ελάφι τις πηγές των υδάτων, έτσι επιποθεί η ψυχή μου εσένα, Θεέ μου», και πάλι: «Φωνή Κυρίου που καταρτίζει ελάφια», και ξανά: «Ελάφι φιλίας και πώλος χαρίτων ας συναναστρέφεται μαζί σου», και στον Ιώβ: «Φύλαξες και τους μήνες των ελαφιών, τις ωδίνες τους θα εξαποστείλεις».

Διότι ούτε «τα ίχνη του φιδιού πάνω στον βράχο» ήταν δυνατόν να βρεθούν, σύμφωνα με τον Σολομώντα. «Αλλά θα πορευθούν σε αυτήν», λέει, «οι λυτρωμένοι», αυτούς δηλαδή που ο ίδιος ελύτρωσε με το τίμιο αίμα του, «και οι συναγμένοι δια του Κυρίου», όχι μέσω κάποιου προφήτη, ούτε μέσω κάποιας ανθρώπινης προσπάθειας· αλλά λυτρωμένοι και συναγμένοι από τον ίδιο τον Κύριο, αυτοί θα πορευθούν την προαναφερθείσα οδό, μέσω της οποίας θα φθάσουν τελικά στον τρισμακάριο προορισμό της επουράνιας Σιών, για την οποία λέει ο Απόστολος: «έχουμε προσέλθει στο όρος Σιών και στην πόλη του ζώντος Θεού, την επουράνια Ιερουσαλήμ». Γι' αυτό έχει λεχθεί: «και θα έλθουν στη Σιών μετ' ευφροσύνης»· διότι δεν είναι βεβαίως δυνατόν να εννοήσουμε εδώ εκείνη τη Σιών για την οποία είχε ειπωθεί: «έτος ανταπόδοσης για την κρίση της Σιών, και οι φάραγγές της θα μεταβληθούν σε πίσσα», και τα εξής. Επομένως, είναι ανάγκη να εννοούμε ως διαφορετικές τις ομώνυμα ονομαζόμενες Σιών, αφενός την επίγεια, που υπόκειται στις απειλές, και αφετέρου την επουράνια, στην οποία λέγεται ότι θα έλθουν οι λυτρωμένοι και συναγμένοι από τον Κύριο, για τους οποίους ειπώθηκε: «και αιώνια ευφροσύνη θα είναι πάνω στο κεφάλι τους»· διότι όσοι αναδειχθούν νικητές του μεγάλου αγώνα, θα στεφανωθούν με το στεφάνι της ευφροσύνης, το οποίο γνωρίζοντας και ο θείος Απόστολος έλεγε: «στο εξής με περιμένει ο στέφανος της δικαιοσύνης».