Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 36:18

Μήπως έσωσαν οι θεοί των εθνών, ο καθένας τη δική του χώρα, από το χέρι του βασιλιά των Ασσυρίων; Πού είναι ο θεός της Ομάθα και της Αρφάθ; Και πού είναι ο θεός της πόλης Σεπφαρουείμ; Μήπως μπόρεσαν να σώσουν τη Σαμάρεια από το χέρι μου; Είχε καταστρέψει λοιπόν από πριν τη Σαμάρεια ο Σενναχειρείμ, μαζί με τις άλλες πόλεις και χώρες· έπειτα πολιόρκησε την Ιερουσαλήμ.

«Όπως λοιπόν», λέει, «από τα ίδια τα πέρατα της ανατολικής γης έθεσα τα όρια της δικής μου βασιλείας, και κυρίευσα τη Δαμασκό και τη Σαμάρεια, οι οποίες δεν ωφελήθηκαν καθόλου από τους θεούς που υπήρχαν σε αυτές· έτσι θα καταλάβω και τις εξωτερικές χώρες». Είναι δε αναγκαίο να θυμηθούμε ότι και ο Ραψάκης, αναγγέλλοντας τα λόγια του βασιλιά των Ασσυρίων, προσφώνησε όσους κάθονταν πάνω στο τείχος: «Αυτά λέει ο βασιλιάς των Ασσυρίων: Ας μην σας εξαπατά ο βασιλιάς Εζεκίας με λόγια, τα οποία δεν θα μπορέσουν να σας γλιτώσουν· και ας μη σας λέει ο Εζεκίας ότι θα μας γλιτώσει ο Θεός»· και μετά από άλλα πάλι λέει: «Μήπως οι θεοί των εθνών γλίτωσαν ο καθένας τη δική του χώρα από το χέρι του βασιλιά των Ασσυρίων; Πού είναι ο θεός της Εμάθ και της Αρφάθ; Και πού είναι ο θεός της πόλης Σεπφαρουείμ; Μήπως μπόρεσαν να γλιτώσουν τη Σαμάρεια από το χέρι μου; Ποιος από όλους τους θεούς αυτών των εθνών γλίτωσε τη γη του από το χέρι μου, για να γλιτώσει ο Ισραήλ από το χέρι μου;» Επειδή λοιπόν ο Ασσύριος υπερηφανεύτηκε πολύ και επέλεξε να περιγελάσει τη θεία οργή, εξαγγέλλει ο Θεός ότι θα τον υποβάλει σε τιμωρία. Διότι το πάθος της αλαζονείας είναι απεχθές ακόμη και σε εμάς τους ίδιους. Όταν μάλιστα αποθρασύνεται απέναντι και στην ίδια τη θεία δόξα, τότε ακριβώς το «ουαί» πολύ δίκαια θα επιβληθεί σε όσους επιθυμούν να το πράττουν αυτό. <Ολολύξτε τα γλυπτά στην Ιερουσαλήμ και στη Σαμάρεια.

Διότι γη σίτου και οίνου, και άρτων και αμπελώνων, είναι αυτή των Περσών και των Ασσυρίων. <Μην σας εξαπατά ο Εζεκίας, λέγοντας: Ο Θεός θα σας λυτρώσει. Μήπως έσωσαν οι θεοί των εθνών ο καθένας τη δική του χώρα από το χέρι του βασιλιά των Ασσυρίων; Πού είναι ο θεός της Εμάθ και της Αρφάθ; Και πού είναι ο θεός της πόλης Σεπφαρουίμ;

<Ιδού, εγώ θα του εμφυσήσω πνεύμα, και αφού ακούσει κάποια είδηση θα επιστρέψει στη χώρα του, και θα πέσει από μαχαίρι στη δική του γη.> Ο Θεός ενθαρρύνει εκείνον που έχει πεποίθηση σε Αυτόν, και μάλιστα όχι μετά από καιρό, αλλά αμέσως και στη στιγμή, και του απέδειξε ότι η ελπίδα είναι ωφέλιμη, και ότι δεν μένει χωρίς ανταμοιβή το να προστρέξει κανείς στον οίκο του Κυρίου, χύνοντας δάκρυα πόνου μαζί με τις ικεσίες του. Με αυτόν τον τρόπο κατευνάζεται ο Δεσπότης των όλων, ως φιλάνθρωπος που είναι. Επειδή όμως ο Ραψάκης, αποκόπτοντας από τους Ισραηλίτες την ελπίδα της σωτηρίας, ακόμη κι αν ο παντοδύναμος Θεός επέλεγε να τους διασώσει, έλεγε με ανόσιο τρόπο: Ας μην σας εξαπατά ο Εζεκίας λέγοντας ότι ο Θεός θα γλιτώσει την Ιερουσαλήμ από τα χέρια μου. Μήπως οι θεοί των εθνών αυτών γλίτωσαν ο καθένας τη δική του χώρα από τα χέρια μου;

Αυτό άλλωστε το μαρτύρησε και ο προφήτης Αββακούμ για τον βασιλιά των Ασσυρίων λέγοντας ότι «Και αυτός θα χλευάσει βασιλιάδες, και οι τύραννοι θα είναι τα παιχνίδια του, και αυτός θα εμπαίξει κάθε οχύρωμα». Ότι, λοιπόν, ήταν πάρα πολύ υπερόπτης, είχε υψωθεί υπερβολικά και είχε φτάσει σε άκρο αγερωχίας η μητρόπολη των Χαλδαίων, το διατρανώνει πάλι, παρομοιάζοντάς την με ανάστημα κέδρου και ονομάζοντάς την χλευάστρια. Αυτό δε θα μπορούσες να μάθεις ότι έχει ειπωθεί σωστά και με ακρίβεια από τα λόγια του Ραψάκη, ο οποίος, αφού ήρθε στην Ιουδαία και έπειτα προσέβαλε όσους βρίσκονταν στο τείχος, φλυαρούσε υβριστικά κατά της ύψιστης δόξας. Διότι έλεγε: «Αυτά λέει ο βασιλιάς: Ας μην σας εξαπατά ο Εζεκίας με λόγια, τα οποία δεν θα μπορέσουν να σας γλιτώσουν, και ας μην σας λέει ο Εζεκίας ότι θα σας γλιτώσει ο Θεός». Και λίγο πιο κάτω: «Μήπως οι θεοί των εθνών γλίτωσαν ο καθένας τη δική του χώρα από τα χέρια του βασιλιά των Ασσυρίων;» Αυτή, λοιπόν, η χλευάστρια πόλη, η οποία επαίρεται και λέει: Εγώ είμαι και καμία άλλη δεν θα υπάρξει μετά από εμένα. Επειδή, λοιπόν, συνηθίζει να θεωρεί ως λαμπρό καύχημα μια τόσο αισχρή και καταραμένη αλαζονεία, για αυτόν ακριβώς τον λόγο θα καταπέσει σε τέτοια αθλιότητα, ώστε να πρέπει να λεχθεί για αυτήν: Πώς παραδόθηκες στον αφανισμό, και έγινες βοσκότοπος θηρίων; Το δε «πώς» δεν είναι έκφραση κάποιου που ρωτά και θέλει να μάθει, αλλά μάλλον κάποιου που εκπλήσσεται για την πέρα από κάθε προσδοκία μεταβολή.

ΨΑΛΜΟΣ ΙΘ΄. <Είθε να σε εισακούσει ο Κύριος σε ημέρα θλίψεως.> (A f. 116 b.) Πάντοτε ο σκοπός των αγίων είναι στραμμένος προς τον Θεό, και, αποβλέποντας μόνο σε Αυτόν, ζητούν τη δική Του βοήθεια, ακόμη και αν κάπου σαλεύει κάποιο κύμα και εγείρεται σφοδρή τρικυμία από την επιβουλή των δαιμόνων. Γνωρίζοντας αυτό, και ο Ιερεμίας έλεγε: «Κύριε, ισχύ μου, και βοηθέ μου, και καταφυγή μου, σε ημέρα των συμφορών μου.» Διότι η μεν ανθρώπινη συνδρομή είναι σαθρή, ενώ ασφαλής είναι η άνωθεν βοήθεια. Εξαιτίας αυτού ακριβώς και οι άγιοι λένε ότι είναι ταλαίπωρος ο άνθρωπος, ή μάλλον καταραμένος, εκείνος που εναποθέτει την ελπίδα του σε άνθρωπο και απομακρύνει την καρδιά του από τον Κύριο. Φαίνεται δε τώρα ότι ο Δαβίδ ονομάζει ημέρα θλίψεως, ιστορικά μεν εκείνη κατά την οποία ο Σενναχηρείμ έστειλε μέσω του Ραψάκη εκείνα τα αλαζονικά γράμματα: «Ας μην σας εξαπατά ο Εζεκίας ότι ο Θεός θα γλυτώσει την Ιερουσαλήμ από τα χέρια μου.» Αλληγορικά δε, την ημέρα του πάθους, όταν έλεγε ο Σωτήρας: «Περίλυπη είναι η ψυχή μου.» Προσεύχονται λοιπόν και οι περί τον Εζεκία να τον εισακούσει ο Θεός, καθώς θλίβεται για όσα βλασφήμησε ο Σενναχηρείμ· και οι μαθητές του Σωτήρα, ώστε να Τον εισακούσει ο Θεός και Πατέρας. Μαθαίνουμε δε και εμείς σε καιρό θλίψεως να μην καταπτοούμαστε, αλλά να προσευχόμαστε, και να μην εμπιστευόμαστε τη σωτηρία μας σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό που τα πάντα δύναται. <Είθε να θυμηθεί κάθε θυσία σου.> (C f. 38 b.)