Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 36:2

Προστάζεται δε να ανέλθει στην άνω οδό, η οποία βρίσκεται προς την κολυμβήθρα του αγρού του γναφέως. Είναι, βεβαίως, και σύμφωνα με την ιστορία, ονομαστός αυτός ο τόπος· διότι είναι γεγραμμένο ότι ο βασιλεύς των Ασσυρίων απέστειλε τον Ραψάκη από τη Λάχις στην Ιερουσαλήμ με μεγάλη στρατιωτική δύναμη, και στάθηκε στο υδραγωγείο της άνω κολυμβήθρας, στην οδό του αγρού του γναφέως. —Ίσως όμως ο λόγος αυτός να έχει και κάτι το διδακτικό για την ηθική διαπαιδαγώγηση, ότι δηλαδή πρέπει να απομακρυνόμαστε από τα ταπεινά και τα επίγεια, και να σπεύδουμε προς τα άνω· όπου, όταν βρεθούμε εκεί, θα υπάρχει διαθέσιμο ύδωρ για κάθαρση και ο αγρός του γναφέως, ο οποίος καθαρίζει τον ρύπο· πράγμα που μας είναι χρήσιμο για το παράγγελμα του Εκκλησιαστή, ο οποίος λέγει: «Σε κάθε καιρό ας είναι τα ενδύματά σου λαμπρά».

Πολιόρκησε, λοιπόν, στέλνοντας τον Ραψάκη από τη Λαχείς, όπως είναι γεγραμμένο, αλλά ο Θεός των όλων έσωσε απροσδόκητα τους Ισραηλίτες. Διότι οι Ασσύριοι έπεσαν, καθώς τους εξολόθρευσε άγγελος Κυρίου· ενώ το σπέρμα των αλλοφύλων και κάθε υπόλειμμα από την πρώτη πολιορκία που έγινε στα χρόνια του Θεγλαφαλαασάρ εξοντώθηκε εντελώς και αφανίστηκε ολοκληρωτικά, πιθανώς καταπιεσμένο από την πείνα. Διότι πάντοτε, κατά κάποιον τρόπο, την πολιορκία των πόλεων ακολουθούν και οι άλλες συμφορές. Επομένως, οι φτωχοί και οι ταπεινόφρονες άνδρες θα ποιμανθούν από τον Θεό, δηλαδή θα νέμονται τα δικά τους αγαθά και θα αναπαύονται εν ειρήνη. Το δικό σου όμως σπέρμα και το υπόλειμμά σου θα τα καταστρέψει με την πείνα.

ΤΟΜΟΣ Δ'. <Και εγένετο κατά το δέκατο τέταρτο έτος της βασιλείας του Εζεκία, ανέβηκε ο Σενναχειρείμ, ο βασιλιάς των Ασσυρίων, εναντίον των οχυρωμένων πόλεων της Ιουδαίας και τις κυρίευσε. Και απέστειλε ο βασιλιάς των Ασσυρίων τον Ραψάκη από τη Λαχίς στην Ιερουσαλήμ, προς τον βασιλιά Εζεκία, με μεγάλη στρατιωτική δύναμη, και στάθηκε στο υδραγωγείο της άνω κολυμβήθρας, στον δρόμο του αγρού του γναφέως.> Ο λόγος της ιστορίας είναι μεν σαφής σε όλους τους φιλομαθείς· ωστόσο, θα τον εκθέσω όσο πιο σύντομα μπορώ. Όταν βασίλευε ο Άχαζ στα Ιεροσόλυμα, και στη συνέχεια ο Φακεέ, γιος του Ρομελία, και ο Ραασσών, ο βασιλιάς της Συρίας, πολιορκούσαν την Ιουδαία και σχεδίαζαν να επιτεθούν και στα ίδια τα Ιεροσόλυμα, ο προαναφερθείς (Άχαζ), επειδή αδυνατούσε να αντισταθεί, έστειλε πρεσβεία και μάλιστα κάλεσε σε βοήθεια τον Θεγλαφαλλασάρ, τον βασιλιά των Ασσυρίων, και με πολλά δώρα τον έπεισε να τον συνδράμει και να ανακόψει τις πλεονεξίες των βασιλέων που είχαν συμμαχήσει εναντίον του, εννοώ του βασιλιά της Σαμάρειας και εκείνου της Συρίας. Αφού συνέβη αυτό, καταστράφηκαν όσοι τον πολεμούσαν. Διότι ο Ασσύριος κυρίευσε και τη Δαμασκό και τη Συρία, ενώ ο Άχαζ περιήλθε υπό την εξουσία του και έγινε πλέον υποτελής καταβάλλοντας φόρους και τέλη. Αυτός όμως (ο Άχαζ) ήταν από τους πλέον διεφθαρμένους. Διότι ήταν ειδωλολάτρης και θεομίσητος, και ίσως είχε ξεπεράσει όλους τους άλλους στις δυστροπίες και παραβάσεις εναντίον του Θεού.

Επειδή ο Σομνάς και ο Ελιακείμ, οι οποίοι αναφέρονται στο προκείμενο χωρίο, υπήρξαν σύγχρονοι του βασιλιά Εζεκία, όπως μαρτυρεί η ιστορική διήγηση, αλλά και ο ίδιος ο προκείμενος προφήτης, διδάσκοντας μέσω των όσων παρατίθενται στη συνέχεια, ότι όταν ο Ασσύριος έφτασε στην πόλη και «στεκόταν μπροστά στο υδραγωγείο της άνω δεξαμενής, στον δρόμο του αγρού του γναφέα, βγήκαν προς αυτόν ο Ελιακείμ, ο γιος του Χελκία, ο οικονόμος, και ο Σομνάς ο γραμματέας», είναι επόμενο να εφαρμόσουμε τα προκείμενα στην ιστορία. Έλεγε λοιπόν ο Εβραίος ότι ο Σομνάς είχε γίνει αρχιερέας, ένας άνθρωπος τρυφηλός και με άσεμνο βίο· ότι μάλιστα πρόδωσε τον λαό και αυτομόλησε στον Σενναχειρείμ, τον βασιλιά των Ασσυρίων, προς τον οποίο διατάσσεται να μεταβεί ο προφήτης «στο παστοφόριο», ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «προς αυτόν που κατασκευάζει σκηνή», ή σύμφωνα με τον Ακύλα: «προς αυτόν που κατοικεί σε σκηνή» —διότι έτσι ερμήνευσαν αυτοί το «παστοφόριο»— και να του πει: Μάταια, άνθρωπέ μου, και περιττά λατόμησες εδώ για τον εαυτό σου μνημείο στον «υψηλό βράχο», χαράσσοντας σε αυτό με γράμματα τα σύμβολα της δικής σου μνήμης, αγνοώντας ότι έχει εκδοθεί απόφαση εναντίον σου από τον «Κύριο Σαβαώθ», η οποία διατάσσει, αφού καθαιρεθείς από το αξίωμα το οποίο απολαμβάνεις επί του παρόντος, και αφού απογυμνωθείς από τη «στολή» που σε περιβάλλει, «από το στεφάνι» και από την υπόλοιπη δόξα, να πεθάνεις πολύ μακριά από τη γη αυτή, σε κάποια ξένη και πολύ απομακρυσμένη «χώρα».

Και συνέβη κατά το δέκατο τέταρτο έτος της βασιλείας του Εζεκία ... και ο βασιλιάς των Ασσυρίων έστειλε τον Ραψάκη από τη Λαχίς στην Ιερουσαλήμ προς τον βασιλιά Εζεκία με μεγάλη στρατιωτική δύναμη, και στάθηκε στο υδραγωγείο της άνω δεξαμενής, στον δρόμο του αγρού του γναφέα ... ιδού, έχεις στηρίξει την πεποίθησή σου σε αυτή την τσακισμένη καλαμένια ράβδο, στην Αίγυπτο ... τώρα, λοιπόν, συνάψτε συμφωνία με τον κύριό μου τον βασιλιά των Ασσυρίων ... και πώς μπορείτε να αποστρέψετε το πρόσωπο των τοπαρχών; Υπηρέτες είναι όσοι έχουν εμπιστευθεί τους Αιγυπτίους για ίππους και αναβάτες. Και τώρα, μήπως χωρίς το θέλημα του Κυρίου ανεβήκαμε σε αυτή τη χώρα για να την πολεμήσουμε; Και ο Ελιακείμ είπε προς αυτόν ... και μη μας μιλάς ιουδαϊκά ... Και ο Ραψάκης τους είπε ... μήπως δεν απευθύνομαι στους άνδρες που κάθονται πάνω στο τείχος, οι οποίοι θα φάνε την κοπριά τους ... Και ο Ραψάκης στάθηκε και φώναξε με δυνατή φωνή στα ιουδαϊκά ... ... Αν θέλετε να ευλογηθείτε, εξέλθετε προς εμένα ... πού είναι ο θεός της Αιμάρ και της Αρφάθ; Και ο θεός της πόλεως Σεπφαρείμ; ... Και εισήλθε ο Ελιακείμ ... προς τον Εζεκία, έχοντας σχίσει τους χιτώνες τους ... ... ... Αυτά λέει ο Εζεκίας: Ημέρα θλίψεως ... διότι έφτασαν οι ωδίνες σε αυτήν που γεννά, αλλά δεν έχει τη δύναμη να γεννήσει. ... και θα προσευχηθείς προς τον Κύριό σου για αυτούς που έχουν απομείνει ... ιδού, εγώ βάζω μέσα του ένα πνεύμα, και αφού ακούσει μια είδηση θα επιστρέψει στη χώρα του ... ...