Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 41:14

Διότι πολλοί από εκείνους που έχουν συνηθίσει να υψηλοφρονούν κατεπαίρονται εναντίον του αναστήματος των αγίων μυσταγωγών. Αλλά θα εξολοθρευτούν από τη γη σύρριζα, όπως λέει το ιερό Γράμμα. Και εκείνοι που υψηλοφρονούν, θα υποστούν φοβερή και απροσδόκητη συντριβή. Διότι είναι γεγραμμένο: «Εκείνος που υψώνει τον οίκο του, επιζητεί συντριβή.» Επομένως, λέει, δεν θα υπάρξουν πλέον εκείνοι που σε πολεμούν· και βεβαίως δεν λέει ότι κανείς δεν θα αντισταθεί στους αγίους αποστόλους. Ούτε ότι πάντως θα πορεύονται μέσα σε λαμπρή γαλήνη. Διότι αυτό δεν είναι αληθές. Αφού αναρίθμητοι είναι εκείνοι που τους πολέμησαν, αλλά δεν θα βρεθούν ούτε καν να υπάρχουν, εφόσον δηλαδή θα ταπεινωθούν και θα υποκύψουν στις κινήσεις της θείας οργής. Για τον λόγο αυτόν τους ενθαρρύνει σε ανδρεία λέγοντας: Εγώ είμαι ο Θεός σου που κρατώ τη δεξιά σου, δηλαδή, εκείνος που σε βοηθά και σε αναδεικνύει ανώτερο από κάθε πειρασμό. Εγώ είμαι που σου λέω: Μη φοβάσαι, Ιακώβ, ολιγάριθμε Ισραήλ. Διότι, όσον αφορά στο πλήθος εκείνων που πολεμούσαν, δηλαδή τις εξουσίες, ο Ισραήλ ήταν εντελώς ολιγάριθμος, και δεν εννοώ σύμπαν το έθνος, αλλά εκείνους που ελήφθησαν από αυτό για την αποστολή.

Θα διαπίστωνες ότι αληθεύει και εκείνο, ότι δηλαδή είναι εντελώς λίγοι αυτοί που μεριμνούν για τη δικαιοσύνη, και είναι μεγάλη στη ζωή η σπανιότητα των αγαθών ανδρών· διότι είναι δύσκολο να βρει κανείς πιστό άνδρα, σύμφωνα με το γεγραμμένο. Πλην όμως, ένας τέτοιος άνθρωπος είναι εκλεκτός, και έχει αξιωθεί της άνωθεν φροντίδας όχι τυχαία. Διότι, ακόμη κι αν βρίσκεται μέσα στον κόσμο ανακατεμένος με τους άλλους, εντούτοις δεν υφίσταται καμία βλάβη από αυτό, σαν κρίνο που αρπάζεται μέσα από τα αγκάθια, και δεν πρόκειται να καταστραφεί ο δίκαιος μαζί με τους ασεβείς, σύμφωνα με τις φωνές των αγίων. ΠΑΛΛ. Είναι λοιπόν βέβαιο, ότι με την προστασία του Θεού και με τη συνδρομή των αγίων αγγέλων, και την πλεονεξία που προέρχεται από την κακία θα αποπλύνουμε, και το να μην περιπέσουμε σε καμία περίπτωση και με κανέναν τρόπο στις καταδίκες των πονηρών αναμφίβολα θα επιτύχουμε, πιστεύοντας στον Θεό που έχει ανακράξει ξεκάθαρα μέσω ενός από τους προφήτες: «Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός σου, που κρατώ το δεξί σου χέρι, που σου λέω, μη φοβάσαι, Ιακώβ, ολιγάριθμε Ισραήλ, εγώ σε βοήθησα, λέει ο Κύριος, ο λυτρωτής σου, Ισραήλ». ΚΥΡ. Ή μήπως το γεγονός ότι ο Λωτ κρατιόταν από το χέρι των αγγέλων δεν αποδεικνύει τον παντοδύναμο Θεό ως βοηθό των αγίων; Διότι αυτοί θα αποτελούσαν τύπο του Θεού. Ως τρεις βέβαια στην αρχή παρουσιάστηκαν στον Αβραάμ στη δρυ του Μαμβρή, και ως δύο επισκέφθηκαν τα Σόδομα. «

Γι' αυτό οφείλεις να δείχνεις καρτερία και να υπομένεις τις θλίψεις που προκαλούνται από αυτούς, αποβλέποντας στο τέλος που τους περιμένει και έχοντας θάρρος στην υπόσχεσή μου, αφού εγώ ήδη από τώρα σου το προλέγω αψευδώς: «Ότι εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου και θα κρατήσω το δεξί σου χέρι, εγώ που σου λέω: Μη φοβάσαι, εγώ σε βοήθησα». Η δε φράση: «εγώ σε βοήθησα, μη φοβάσαι σκουλήκι Ιακώβ», επειδή δεν υπάρχει στους Εβδομήκοντα, προστίθεται από τους υπόλοιπους μεταφραστές. Αυτός δε ο ίδιος, που ανωτέρω ονομάστηκε «εκλεκτός» σύμφωνα με το: «τον Ιακώβ, τον οποίο εξέλεξα», τώρα ονομάζεται «σκουλήκι», επειδή εισχωρεί σαν σκουλήκι στις πόλεις των άπιστων εθνών και φθείρει και αφανίζει όλη την πολυθεϊστική τους πλάνη και τη δαιμονική ενέργεια από το ίδιο το βάθος της διάνοιας των ανθρώπων, καθώς και λόγω του ταπεινού και απλοϊκού χαρακτήρα του αποστολικού κηρύγματος. Έτσι λοιπόν και ο ίδιος ο Σωτήρας αποκαλούσε τον εαυτό του «σκουλήκι» λέγοντας: «Εγώ όμως είμαι σκουλήκι και όχι άνθρωπος, όνειδος των ανθρώπων και εξουθένωμα του λαού». Έπειτα, επειδή ακριβώς οι μαθητές του Σωτήρα μας ήταν λίγοι σε αριθμό, όντες «δώδεκα» μεν απόστολοι και «εβδομήκοντα» δε εκείνοι που τους ακολούθησαν, για τον λόγο αυτό λέγει επιπλέον: «ολιγοστός Ισραήλ», ή σύμφωνα με τον Σύμμαχο «αριθμός Ισραήλ», ή σύμφωνα με τον Ακύλα «οι τεθνεώτες του Ισραήλ», ενώ και κατά τον Θεοδοτίωνα έχει ειπωθεί «οι νεκροί του Ισραήλ».

Πλην όμως, αφού τους ονόμασε «σκουλήκια» και τους αποκάλεσε «ολιγοστούς», προσθέτει: «Μη φοβάσαι, εγώ σε βοήθησα, λέει ο Θεός που σε λυτρώνει, ο Άγιος του Ισραήλ». Και συμπληρώνει: «Ιδού, σε έκανα σαν καινούργιους, πριονωτούς τροχούς άμαξας που αλωνίζουν». Διότι έτσι αποδεικνυόταν η δύναμη Εκείνου που τους ενίσχυε, όταν αυτοί μεν δεν διέφεραν σε τίποτα από το «σκουλήκι», αλλά και ήταν «ολιγοστοί» και ετύγχαναν «νεκροί» και «πεθαμένοι του Ισραήλ». Όμως, αν και βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση, έκοβαν σαν καλαμιά τη δαιμονική θεοποίηση των αλλοφύλων και άθεων εθνών, «αλωνίζοντας» και καταπριονίζοντάς την με τον τρόπο των «τροχών της άμαξας». Γι' αυτό επιλέγει τη φράση: «Και θα αλωνίσεις όρη και θα συντρίψεις βουνούς», υπονοώντας με τα «όρη και τους βουνούς» τις αντίπαλες δυνάμεις που παλαιότερα υψώνονταν ενάντια στη γνώση του Θεού. Αυτές λοιπόν τις δυνάμεις, σαν να είναι ψηλά «όρη», και τα υποδεέστερα πονηρά πνεύματα, σαν να είναι κάποιοι «βουνοί», λέει ότι «θα τα συντρίψεις και θα τα αλωνίσεις και θα τα λιχνίσεις, και θα τα πάρει ο άνεμος, και η καταιγίδα θα τα σκορπίσει», ώστε να μην κυριαρχεί πλέον στα έθνη η δαιμονική πλάνη.

Έτσι, έγινε και κατώτερος από τους ανθρώπους. Διότι, τι λέει ο Ησαΐας; «Τον είδαμε, και δεν είχε ούτε όψη ούτε κάλλος, αλλά η όψη του ήταν περιφρονημένη και υποδεέστερη από όλους τους υιούς των ανθρώπων»· γι' αυτόν τον λόγο ονόμασε τον εαυτό του σκώληκα. Διότι τι λέει; «Εγώ όμως είμαι σκώληξ και όχι άνθρωπος». Και στο βιβλίο του Ησαΐα ο Πατήρ λέει προς αυτόν: «Μη φοβάσαι, σκώληξ Ιακώβ». Έπειτα, κάνοντας μνεία και της ένδοξης τελευτής του, έλεγε: «Και το υπόλειμμά σου είναι σκώληξ». Διότι έπρεπε αυτός, σαν σοφός αλιέας, στο αστράπτον αγκίστρι της θεότητος να περιθέσει τον σκώληκα της σαρκός και να τον καταβιβάσει στον βυθό αυτού του βίου, και με αυτόν τον τρόπο να αγκιστρώσει τον δράκοντα, ώστε να εκπληρωθεί πραγματικά το γεγραμμένο στον Ιώβ: «Θα σύρεις άραγε τον δράκοντα με αγκίστρι;». Όμοια, λοιπόν, είναι η βασιλεία των ουρανών με κόκκο σινάπεως.