Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 41:15

Αλλά αυτός που τους έσωζε ήταν μέγας, ισχυρός και κραταιός στην παροχή βοήθειας, έχοντας ακαταμάχητο χέρι. Διότι, όταν ο Θεός λυτρώνει, ποιος είναι ικανός να βλάψει; <Ιδού, σε έκανα σαν τροχούς άμαξας που αλωνίζουν, καινούργιους, πριονωτούς. Και θα αλωνίσεις όρη, και θα καταλεπτύνεις βουνούς, και θα τους κάνεις σαν χώμα, και θα τους λιχνίσεις, και ο άνεμος θα τους πάρει, και η καταιγίδα θα τους διασκορπίσει.> Οι γιοι των Αιγυπτίων μεν, αφού συγκεντρώσουν από τους αγρούς στο αλώνι τα δεμάτια, στη συνέχεια αφήνουν πάνω τους τα βόδια, και περιφέροντάς τα κυκλικά, θρυμματίζουν με τις οπλές τα στάχυα. Διαχωρίζουν δε και ξεχωρίζουν το σιτάρι από τα άχυρα, εκείνοι τουλάχιστον σε άλλες πόλεις και χώρες που χρησιμοποιούν άμαξες και πριονωτούς τροχούς.

Αυτό ακριβώς έχουν επιδιώξει να κατορθώσουν. Ιδού λοιπόν, λέει, ω Ισραήλ, σε έκανα σαν τροχούς αλωνιστικής άμαξας, καινούργιους, πριονωτούς. Και τι είναι αυτό που αλωνίζεται; Στάχυα άραγε και σιτάρι, και τα γεννήματα των αγρών που έχουν συγκεντρωθεί στο αλώνι; Σε καμία περίπτωση, αλλά όρη και βουνά. Και ποιοι να είναι άραγε πάλι αυτοί;

Πρώτον μεν οι πονηρές και αντίπαλες δυνάμεις. Διότι ο Σωτήρας των πάντων μας έδωσε την εξουσία να πατάμε πάνω σε φίδια και σκορπιούς και πάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού. Έπειτα, φαίνεται να παρομοιάζει με όρη και βουνά αυτούς που συνηθίζουν να υπερηφανεύονται και να έχουν αλαζονικό φρόνημα, που έχουν εξυψωθεί και κατέχουν κοσμικές εξουσίες, και οι οποίοι εξεγείρονται εναντίον των αγίων μυσταγωγών, ορθώνοντας το ανάστημά τους μπροστά τους σαν όρη ή βουνά, με σκοπό να καταστήσουν εξαιρετικά δυσχερή την οδό τους, την ολοκλήρωση δηλαδή, εννοώ, του δρόμου της αποστολής τους. Αλλά και αυτούς που είναι έτσι, λέει, θα τους συντρίψεις, θα τους κάνεις να πετάξουν ψηλά σαν άχυρα διασκορπιζόμενοι από τις πνοές των ανέμων, και θα προκαλέσεις κάτι σαν καταιγίδα ώστε να τους διασκορπίσει. Διότι κατ' αυτόν τον τρόπο θα πορευθούν προς το μηδέν. <Εσύ όμως, Ισραήλ, θα ευφρανθείς για τους αγίους.>

Λέει λοιπόν: αφού μακροθύμησα πολλές φορές απέναντι στη Δαμασκό, δεν θα αγανακτήσω πλέον, και μάλιστα πολύ δικαιολογημένα, για τις τρεις και τέσσερις αμαρτίες της; Διότι, τι έπραξαν; Πολλά και διάφορα. Όμως θα πληρώσουν την ποινή για την υπερβολική τους ωμότητα. Διότι θα τους αποστραφώ, επειδή έπριζαν με σιδερένια πριόνια τις εγκύους της Γαλαάδ. Η Γαλαάδ, λοιπόν, είναι μια μικρή πόλη της Ιουδαίας, που βρίσκεται στα σύνορα της Παλαιστίνης. Αυτήν την κατέλαβαν οι Σύροι και την κατέστρεψαν ολοκληρωτικά, κόβοντας με σιδερένια πριόνια τις εγκύους και συνθλίβοντας ωμά τα έμβρυα των γυναικών μαζί με τα νήπια. Ως σιδερένια πριόνια, ονομάζει τους τροχούς των αμαξών, με τους οποίους οι Σύροι συνήθιζαν να αλωνίζουν τα σιτηρά. Γι' αυτό και μέσω της φωνής του Ησαΐα λέει κάπου ο Θεός προς τη Συναγωγή των Ιουδαίων: «Ιδού, σε έκανα σαν αλωνιστικούς τροχούς άμαξας, καινούργιους, σαν πριόνια». Είναι, λοιπόν, σαν να έλεγε ίσως προς τη Δαμασκό: Θα καθορίσω την τιμωρία σου, επειδή αλώνισες και συνέτριψες τους κατοίκους της Γαλαάδ, σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην λυπηθείς ούτε καν αυτά που βρίσκονταν ακόμη στην κοιλιά της μάνας τους, τα οποία δικαιούνται και στα οποία οφείλεται ο έλεος από όλους.

Πλην όμως, αφού τους ονόμασε «σκουλήκια» και τους αποκάλεσε «ολιγοστούς», προσθέτει: «Μη φοβάσαι, εγώ σε βοήθησα, λέει ο Θεός που σε λυτρώνει, ο Άγιος του Ισραήλ». Και συμπληρώνει: «Ιδού, σε έκανα σαν καινούργιους, πριονωτούς τροχούς άμαξας που αλωνίζουν». Διότι έτσι αποδεικνυόταν η δύναμη Εκείνου που τους ενίσχυε, όταν αυτοί μεν δεν διέφεραν σε τίποτα από το «σκουλήκι», αλλά και ήταν «ολιγοστοί» και ετύγχαναν «νεκροί» και «πεθαμένοι του Ισραήλ». Όμως, αν και βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση, έκοβαν σαν καλαμιά τη δαιμονική θεοποίηση των αλλοφύλων και άθεων εθνών, «αλωνίζοντας» και καταπριονίζοντάς την με τον τρόπο των «τροχών της άμαξας». Γι' αυτό επιλέγει τη φράση: «Και θα αλωνίσεις όρη και θα συντρίψεις βουνούς», υπονοώντας με τα «όρη και τους βουνούς» τις αντίπαλες δυνάμεις που παλαιότερα υψώνονταν ενάντια στη γνώση του Θεού. Αυτές λοιπόν τις δυνάμεις, σαν να είναι ψηλά «όρη», και τα υποδεέστερα πονηρά πνεύματα, σαν να είναι κάποιοι «βουνοί», λέει ότι «θα τα συντρίψεις και θα τα αλωνίσεις και θα τα λιχνίσεις, και θα τα πάρει ο άνεμος, και η καταιγίδα θα τα σκορπίσει», ώστε να μην κυριαρχεί πλέον στα έθνη η δαιμονική πλάνη.

Και όταν εκείνα που αποδόθηκαν ως 〈όρη〉 και εκείνα που δηλώθηκαν ως 〈βουνοί〉 γίνουν αφανή, «εσύ» ο ίδιος, «ο εκλεκτός μου δούλος», μέσω του οποίου αυτά κατορθώθηκαν, 〈θα ευφρανθείς εν Κυρίω και στον Άγιο του Ισραήλ θα επαινεθείς〉· διότι, αντί του 〈στους αγίους του Ισραήλ θα αγαλλιάσουν〉, ο μεν Ακύλας ανέφερε 〈στον άγιο του Ισραήλ θα καυχηθείς〉, ο δε Σύμμαχος 〈στον Άγιο του Ισραήλ θα επαινεθείς〉.

Σε εσένα ήλπισαν οι πατέρες μας, ήλπισαν και τους έσωσες. Προς εσένα έκραξαν και σώθηκαν· σε εσένα ήλπισαν και δεν ντροπιάστηκαν. Εδώ όμως, λέει, γνωρίζω πολύ καλά ότι όλοι οι πατέρες μας, έχοντας λάβει θάρρος από τη δική σου βοήθεια, δεν διαψεύστηκαν στην ελπίδα τους, και αφού σε κάλεσαν σε βοήθεια, απόλαυσαν τη δική σου πρόνοια· Εγώ όμως είμαι σκουλήκι και όχι άνθρωπος, όνειδος των ανθρώπων και περιφρόνημα του λαού. Το σκουλήκι τυχαίνει βέβαια να είναι το πιο ευτελές από όλα τα ζώα, και να δημιουργείται από τη φθορά των σωμάτων· είναι όμως ικανό να αφανίσει και να φθείρει οτιδήποτε αγγίξει. Αυτό το μνημονεύει ο προφήτης Ησαΐας, λέγοντας: Μη φοβάσαι, σκουλήκι Ιακώβ, ολιγοστέ Ισραήλ· εγώ σε βοήθησα, λέει ο Θεός που σε λυτρώνει, ο Άγιος του Ισραήλ. Ιδού, σε έκανα σαν αλωνιστικούς τροχούς άμαξας, καινούργιους, πριονωτούς· και θα αλωνίσεις όρη, και θα θρυμματίσεις βουνά, και θα τα κάνεις σαν χώμα· και θα τα λιχνίσεις, και ο άνεμος θα τα πάρει, και η καταιγίδα θα τα διασκορπίσει. Εσύ όμως θα ευφρανθείς στον Κύριο. Με αυτά τα λόγια η προφητεία, αν και τον ονόμασε σκουλήκι και τον αποκάλεσε ολιγοστό εξαιτίας της ευτέλειας και της μικρότητας του ζώου, του προσέδωσε μεγάλη δύναμη, λέγοντας: Θα αλωνίσεις όρη, και θα θρυμματίσεις βουνά, και θα τα κάνεις σαν χώμα, και θα τα λιχνίσεις.