Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 41:17

Και θα αγαλλιάσουν οι φτωχοί και οι ενδεείς. Διότι θα αναζητήσουν νερό, και δεν θα υπάρχει· και η γλώσσα τους ξεράθηκε από τη δίψα. Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός, εγώ θα εισακούσω, ο Θεός του Ισραήλ, και δεν θα τους εγκαταλείψω. Επομένως, οι εχθροί του θείου κηρύγματος και εκείνοι που ανακόπτουν τον δρόμο σου, ω Ισραήλ, λέει, θα πορευθούν προς την απώλεια. Εσύ όμως θα ευφρανθείς ανάμεσα στους αγίους, Ισραήλ, δηλαδή θα νιώσεις αγαλλίαση όταν δεις πολλούς να έχουν γίνει άγιοι και να έχουν ταχθεί ανάμεσα στους υιούς του Ισραήλ. «Διότι δεν είναι όλοι όσοι κατάγονται από τον Ισραήλ, αυτοί ο Ισραήλ, ούτε επειδή είναι σπέρμα του Αβραάμ είναι όλοι τέκνα, αλλά τα τέκνα της επαγγελίας λογίζονται ως σπέρμα.» Και το ότι συνηθιζόταν να χαίρονται και να αγαλλιάζουν οι άγιοι απόστολοι για εκείνους που ευδοκιμούσαν, προφανώς μέσω της πίστης στον Χριστό, το διασαφηνίζει και ο Παύλος στέλνοντας επιστολή σε αυτούς και λέγοντας: «Χαρά και στέφανός μου.» Και εγώ θα έλεγα ότι καθένας από τους αγίους μαθητές είχε την ίδια διάθεση, και μάλιστα πολύ εύλογα. Διότι η αφορμή της ύψιστης χαράς τους ήταν η επιστροφή των πλανεμένων και η επαναφορά προς το καλύτερο εκείνων που δεν γνώριζαν την αλήθεια.

Θα ευφρανθείς, λοιπόν, ανάμεσα στους αγίους, Ισραήλ. Και το ποιοι είναι αυτοί το καταδεικνύει, λέγοντας: Θα αγαλλιάσουν οι φτωχοί και οι ενδεείς, δηλαδή τα έθνη. Διότι βρίσκονταν σε στέρηση κάθε αγαθού και ήταν εντελώς αμέτοχοι των χαρισμάτων του Θεού. Επειδή εκείνοι που τον αγνοούν παντελώς, κατ' ανάγκην στερούνται και τα καυχήματα της αρετής. Οι φτωχοί, λοιπόν, και οι ενδεείς θα αγαλλιάσουν. Πώς, ή με ποιον τρόπο; Διότι θα ζητήσουν νερό, λέει, και δεν θα υπάρχει, και η γλώσσα τους ξεράθηκε από τη δίψα.

Το δε «θα ζητήσουν», σε αυτά τα λόγια, το αναφέρει αντί του «ζήτησαν». Επειδή όμως δεν βρήκαν, η γλώσσα τους ξεράθηκε από τη δίψα. Διότι υπήρξαν μεν και μεταξύ των Ελλήνων πολλοί φιλόλογοι και φιλομαθείς ερευνητές, καθώς και αναζητητές της αλήθειας· αλλά δεν υπήρχε ανάμεσά τους αυτός που να γνωρίζει να τα διδάξει αυτά. Δεν υπήρχε το ζωοποιό ύδωρ.

Δεν υπήρχε κανείς που να μπορεί να χορτάσει με τα δόγματα της αλήθειας εκείνους που την ποθούσαν. Ξεράθηκε, λοιπόν, η γλώσσα τους από τη δίψα. Αλλά εγώ θα τους εισακούσω, λέει ο Θεός του Ισραήλ, και δεν θα τους εγκαταλείψω. Διότι σπλαχνίστηκε το πλήθος των πλανεμένων, και δεν το άφησε στην έλλειψη των άνωθεν χαρισμάτων, αλλά μάλλον το χόρτασε, και με ποιον ακριβώς τρόπο, το διασαφηνίζει πολύ καλά με τα όσα ακολουθούν: <Αλλά θα ανοίξω πάνω στα όρη ποταμούς, και στο μέσο των πεδιάδων πηγές· θα κάνω την έρημο λίμνες, και τη διψασμένη γη υδραγωγεία. Θα φυτέψω στην άνυδρη γη κέδρο, και πυξάρι, και μυρτιά, και κυπαρίσσι, και λεύκα· για να δουν και να γνωρίσουν, και να εννοήσουν, και να καταλάβουν συγχρόνως, ότι το χέρι του Κυρίου τα έκανε όλα αυτά, και ο Άγιος του Ισραήλ τα υπέδειξε.> Έρημη και άνυδρη ονομάζει τη χώρα των εθνών. Έρημη μεν επειδή είχε απογυμνωθεί κατά κάποιον τρόπο, και ήταν έρημη από τα πιο εύθαλη φυτά, τα νοητά βεβαίως· και φαινόταν ότι τρέφει μόνο αγκάθια, και ότι ήταν μητέρα άγριων δέντρων, και όσων είναι κατάλληλα για να καταναλωθούν από το πυρ. Αυτά καρποφορούσαν κάποτε τα έθνη, αλλά για εκείνους που άλλοτε διψούσαν λέει: Θα ανοίξω πάνω στα όρη ποταμούς, δηλαδή αγίους άνδρες που έχουν πλουτίσει από τον θείο και άνωθεν λόγο, και που τον εκχέουν και τον αναβλύζουν σαν ποτάμια νάματα σε όσους διψούν.

Θα έλεγα δε ότι ίσως και στους Ιουδαίους, όταν επιστρέψουν προς τον Θεό στους έσχατους καιρούς του αιώνος, θα ταίριαζε να πουν αυτά τα λόγια, καθώς θα θλίβονται και θα οδύρονται από την έλλειψη των αγαθών. Διότι έχουν καταναλωθεί σε αυτούς σαν από φωτιά τα πνευματικά αγαθά, και η νοητή ακρίδα τα έχει καταφάγει, και στέρεψαν οι πηγές των υδάτων. Διότι «έδωσε εντολή στα σύννεφα να μη βρέξουν βροχή πάνω τους», σύμφωνα με το γεγραμμένο, και έχουν γίνει γη άβατη και άνυδρη, η οποία δεν θα κατοικηθεί. Για εμάς όμως, που έχουμε δικαιωθεί μέσω της πίστεως, προανήγγειλε ο Θεός, και υποδήλωσε ότι θα είναι πλουσιοπάροχη η χορηγία των χαρισμάτων διά του Χριστού, λέγοντας: «Εκείνη την ημέρα τα όρη θα σταλάξουν γλυκασμό, και οι λόφοι θα ρεύσουν γάλα, και όλες οι πηγές του Ιούδα θα αναβλύσουν ύδατα, και πηγή θα εξέλθει από τον οίκο του Κυρίου, και θα ποτίσει τον χείμαρρο των σχοίνων»· και μάλιστα και αλλού: «Εγώ Κύριος ο Θεός, εγώ ο Θεός του Ισραήλ θα εισακούσω, και δεν θα τους εγκαταλείψω, αλλά θα ανοίξω ποταμούς πάνω στα όρη, και πηγές στο μέσο των πεδιάδων, και τη διψασμένη γη σε υδραγωγούς»· επομένως, εμείς μεν βρισκόμαστε σε αυτά.

Αφού προφήτευσε αυτά για τους αποστόλους, ο λόγος στη συνέχεια, ξεκινώντας από άλλη αρχή, προσθέτει σχετικά με την επιστροφή των εθνών: 〈οι φτωχοί και οι ενδεείς θα ζητήσουν νερό, και δεν θα υπάρχει, η γλώσσα τους ξεράθηκε από τη δίψα〉. Αλλά αυτά βέβαια τα είχαν πάθει στο παρελθόν, ενώ τώρα λέει: 〈εγώ ο Κύριος ο Θεός, θα τους εισακούσω, εγώ ο Θεός του Ισραήλ, και δεν θα τους εγκαταλείψω, αλλά θα ανοίξω πάνω στα βουνά ποταμούς και στη μέση των πεδιάδων πηγές, θα μετατρέψω την έρημο σε λίμνες υδάτων και τη διψασμένη γη σε υδραγωγεία〉. Το πώς δε αυτά εκπληρώθηκαν και ακόμη και τώρα ενεργούνται μέσα στις Εκκλησίες του Θεού, οι οποίες ιδρύθηκαν σε κάθε τόπο από τους αποστόλους του Σωτήρα μας, θα το κατανοήσεις αν στρέψεις τον νου σου. Οι ψυχές λοιπόν ανάμεσα στα έθνη, που παλαιότερα βρίσκονταν σε απόλυτη φτώχεια και στερούνταν τη γνώση του Θεού, μην έχοντας ούτε μια σταγόνα ζωοποιού ποτού, με αποτέλεσμα η γλώσσα τους και ο λόγος που προφερόταν από αυτήν να έχουν ξηρανθεί επειδή δεν μετείχαν σε καμία ικμάδα σωτήριου λόγου, έτυχαν παράδοξης ευεργεσίας, αφού γέμισαν μέσω της ουράνιας χάρης από 〈πηγές〉 και 〈ποταμούς〉 και κάθε λογής ζωοποιά ύδατα, απολαμβάνοντας έτσι το ύδωρ για το οποίο λέχθηκε πιο πάνω: «και θα πιουν νερό από τις 〈πηγές〉 της σωτηρίας».