Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 41:22

Οδηγεί δε μέσω αυτών σε ανάμνηση των σημείων που έγιναν για τη λύτρωση των απογόνων του Ισραήλ, μέσω των οποίων διαγιγνώσκεται πολύ καλά η δύναμη της ενυπάρχουσας σε αυτόν θεοπρεπούς εξουσίας ή ασύγκριτης υπεροχής. «Ας πλησιάσουν και ας σας αναγγείλουν όσα πρόκειται να συμβούν, ή ποια ήταν τα προηγούμενα· πείτε, και θα στρέψουμε τον νου μας, και θα γνωρίσουμε ποια θα είναι τα έσχατα, και τα επερχόμενα. Πείτε μας, αναγγείλετε τα επερχόμενα στο τέλος, και θα γνωρίσουμε ότι είστε θεοί. Κάντε καλό, και κάντε κακό, και θα θαυμάσουμε, και θα δούμε συγχρόνως από πού είστε εσείς, και από πού είναι το έργο σας· από τη γη βδέλυγμα σας εξέλεξαν». Της θείας και άρρητης δόξας ίδιον και εξαίρετο γνώρισμα είναι το να γνωρίζει τα πάντα, και να μην αγνοεί απολύτως τίποτα ούτε από τα προγεγονότα, ούτε από τα παρόντα, ούτε από τα μελλοντικά. Και βέβαια μέσω του πάνσοφου Μωυσή καθιστά φανερά στους ανθρώπους της γης τα πριν από τη δημιουργία αυτού του κόσμου, και τα εν αρχή, λέγοντας: «Εν αρχή εποίησεν ο Θεός τον ουρανόν και την γην. Η δε γη ην αόρατος και ακατασκεύαστος, και σκότος επάνω της αβύσσου»· και διηγείται με απόλυτη ακρίβεια τη δημιουργία όλου του κόσμου. Αλλά και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ο οποίος πάλαι ποτέ τα λάλησε εκείνα δια του Μωυσή, μας ανήγγειλε τα έσχατα· διότι όπως λέει ο μαθητής του: «Καινούς ουρανούς και καινήν γην, σύμφωνα με τα επαγγέλματά του, προσδοκούμε».

Μπορεί κανείς να τον ακούσει να λέει ξεκάθαρα: «Μήπως θα κρυφτεί κάτι από εμένα;»—«Διότι πράγματι είναι ζωντανός ο λόγος του Θεού, και ενεργός, και πιο κοφτερός από κάθε δίκοπο σπαθί, και διεισδύει μέχρι τον διαχωρισμό της ψυχής και του πνεύματος, των αρθρώσεων και των μυελών, και δεν υπάρχει κτίσμα αφανές ενώπιόν του, αλλά τα πάντα είναι γυμνά και εκτεθειμένα στα μάτια του.» Και επειδή είναι Θεός, σώζει και ευεργετεί και γεμίζει με κάθε ευφροσύνη, πνευματική φυσικά, όσους τον σέβονται· αντίθετα, τιμωρεί και υποβάλλει σε δίκαιες ποινές εκείνους που έχουν συνηθίσει να καταφρονούν και δεν ανέχονται να πράττουν το αγαθό. Αλλά τίποτα από αυτά δεν μπορεί κανείς να δει σε εκείνα που έχουν κατασκευαστεί από λίθους. Διότι, τι γνωρίζει η άψυχη ύλη; Ή πώς θα μπορούσαν να ευεργετήσουν κάποιον ή και να τον βλάψουν, εκείνα που ούτε τον εαυτό τους δεν μπορούν να προστατέψουν, και που έλαβαν από άλλους το να στέκονται μόνο και να φαίνονται; Ας έρθουν λοιπόν, λέει, αυτοί που νομίζονται από εσάς ότι είναι θεοί· ας αναγγείλουν αυτά που πρόκειται να συμβούν, ας πουν τα προηγούμενα, και τα έσχατα, και τα επερχόμενα. Διότι τότε θα γνωρίσουμε, λέει, ότι είστε θεοί. Αλλά δεν μπορείτε, λέει, να τα αναγγείλετε.

Γι' αυτό απευθύνεται προς αυτούς λέγοντας: «Πλησιάζει η κρίση σας, λέγει ο Θεός»· «διότι είστε αναπολόγητοι», λέει, εσείς που, μετά από τόσο μεγάλη χάρη η οποία κατεργάστηκε τόσα θαυμαστά, παραμείνατε στην πολυθεϊστική πλάνη, μη έχοντας κατανοήσει ότι το «χέρι του Κυρίου» ήταν αληθινά εκείνο που κατεργάστηκε όλα αυτά και έδωσε μαρτυρία «πριν καν συμβούν», ότι αυτά θα γίνουν, «ώστε να δουν και να γνωρίσουν και να κατανοήσουν και να επιστήσουν την προσοχή τους στο ότι το χέρι του Κυρίου τα έκανε αυτά». Σε όσους λοιπόν δεν έδωσαν προσοχή και δεν επέγνωσαν ούτε κατανόησαν, ακολούθως ο λόγος απειλεί λέγοντας: «Πλησιάζει η κρίση σας, λέγει Κύριος ο Θεός»· διότι η καταδίκη τους επιφέρεται παρευθύς σε αυτούς, «επειδή είναι αναπολόγητοι». Γι' αυτό προσθέτει: «Πλησίασαν οι βουλές σας», αντί του οποίου ο Σύμμαχος λέει: «Πλησιάστε τα ισχυρά σας», και ο Θεοδοτίων: «Πλησιάστε τα κραταιώματά σας», ενώ ο Ακύλας: «Προσεγγίστε τις οστεώσεις σας». Δηλαδή, φέρτε στο μέσον, λέει, αυτά που νομίζετε ότι είναι «ισχυρά» και «τα κραταιώματά σας», σαν να έλεγε σαφέστερα: φέρτε στο μέσον τους θεούς σας, «ας πλησιάσουν και ας σας τα αναγγείλουν», και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «ας προσέλθουν και ας σας απαγγείλουν αυτά που πρόκειται να συμβούν, ή πείτε μας ποια ήταν τα προηγούμενα, και θα επιστήσουμε την προσοχή μας και θα γνωρίσουμε τα έσχατα, και πείτε μας τα επερχόμενα. Αναγγείλετέ μας αυτά που πρόκειται να έρθουν στο τέλος, και θα γνωρίσουμε ότι είστε θεοί».

Διότι, αληθινά, από αυτό μπορεί κανείς να διαπιστώσει την αδυναμία των δαιμόνων, οι οποίοι παλαιότερα προσποιούνταν ότι μαντεύουν και ισχυρίζονταν ότι προλέγουν τα μέλλοντα, από το γεγονός ότι κανείς τους ποτέ δεν μάντεψε ούτε προείπε ότι θα έλθει και θα κατοικήσει κάποτε ανάμεσα στους ανθρώπους ο Χριστός του Θεού, προκειμένου να καταλύσει τη θεοποίησή τους, με αποτέλεσμα να ερημωθούν οι ναοί που είχαν ανεγερθεί γι' αυτούς στις πόλεις, και να ελεγχθούν ως ψευδείς οι μαντείες και τα χρηστήριά τους. Διότι αυτά συντελέστηκαν κατά τις έσχατες ημέρες μέσω της παρουσίας του Σωτήρος μας. Αυτά ακριβώς δεν έπρεπε να τα αγνοούν οι πονηροί δαίμονες που προσποιούνταν ότι μαντεύουν και γνωρίζουν το μέλλον· έπρεπε, λοιπόν, να τα γνωρίζουν εκ των προτέρων και να τα προφητεύσουν, εάν όντως υπήρχε σε αυτούς κάποια θεία δύναμη. Γι' αυτό ο Λόγος λέει απευθυνόμενος σε αυτούς: «Ποια είναι τα έσχατα και ποια τα επερχόμενα, πείτε μας. Αναγγείλετέ μας αυτά που πρόκειται να έλθουν στο τέλος, και θα γνωρίσουμε ότι είστε θεοί». Αντιθέτως, οι προφήτες του Θεού, έχοντας γίνει μέτοχοι του ένθεου Πνεύματος, προείπαν τα έσχατα, προφητεύοντας ρητά τη μεταβολή προς το καλύτερο της άνυδρης, άγονης και άκαρπης χώρας των εθνών, καθώς και την παρουσία του Χριστού και το κήρυγμα των αποστόλων Του, και όσα άλλα περιέχονται στις προφητείες τους. Εξ αυτού αναγνωρίζεται ότι είναι αληθινός Θεός Εκείνος που κατοικεί μέσα τους και που προφήτευσε αυτά μέσω αυτών.

Ας πλησιάσουν και ας σας αναγγείλουν αυτά που πρόκειται να συμβούν, ή πείτε ποια ήταν τα προηγούμενα, και εμείς θα προσέξουμε και θα γνωρίσουμε ποια θα είναι τα έσχατα και τα επερχόμενα. Πείτε μας, αναγγείλτε τα όσα πρόκειται να έρθουν στο τέλος, και θα γνωρίσουμε ότι είστε θεοί. Κάντε καλό και κάντε κακό, και θα θαυμάσουμε, από πού είστε εσείς και από πού προέρχεται το έργο σας. Από τη γη ως βδέλυγμα σας εξέλεξαν. Εγώ ξεσήκωσα αυτόν από τον βορρά και αυτόν από την ανατολή του ήλιου, θα κληθούν με το όνομά μου. Ας έρθουν οι άρχοντες, και όπως ο πηλός του κεραμέα και όπως ο κεραμέας ποδοπατά τον πηλό, έτσι θα καταπατηθείτε. Διότι ποιος θα αναγγείλει τα εξαρχής, για να τα μάθουμε, και τα προηγούμενα, ώστε να πούμε ότι είναι αληθινά; Δεν υπάρχει κανείς που να τα προλέγει, ούτε κάποιος που να ακούει τα λόγια σας. Εγώ θα δώσω αρχή στη Σιών, και την Ιερουσαλήμ θα την παρηγορήσω καθ' οδόν. Διότι από τα έθνη ιδού, δεν υπάρχει κανείς, και από τα είδωλά τους δεν υπήρχε κανείς που να αναγγέλλει. Και αν τους ρωτήσω: «Από πού είστε;», δεν πρόκειται να μου απαντήσουν. Διότι υπάρχουν αυτοί που σας κατασκευάζουν και μάταια αυτοί που σας πλανούν.