Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 5:16

Και θα υψωθεί ο Κύριος Σαβαώθ εν κρίσει. Δηλαδή, κατά τη δίκαιη ανταπόδοση για τα προειρημένα, υψώνεται ο Κύριος ο Θεός εν κρίσει, καθώς ένα από τα στοιχεία που συντελούν στη δόξα του Θεού είναι και η κρίση που επιβάλλεται στους ασεβείς από τον Κριτή σύμφωνα με την αξία των έργων τους· ώστε και μέσα από την κρίση να αναγνωρίζεται το ύψος της συνέσεως και της δυνάμεως του Κυρίου. —Διότι, όπως ακριβώς εκείνοι που παρατηρούν τη σοφία της διατάξεως των ουρανίων σωμάτων (κατά τη θέση, την κίνηση και τη σχέση που έχουν τα άστρα μεταξύ τους) κατανοούν το μεγαλείο της συνέσεώς Του (ώστε να μπορούν να πουν ότι: «Της συνέσεώς Του δεν υπάρχει αριθμός»), έτσι και εκείνοι που εξετάζουν τους λόγους της κρίσεως, δεν θα θαυμάσουν λιγότερο το πόσο σοφή και συνετή είναι η κρίση, καθώς και το πώς ανταποδίδει στον καθένα, μέχρι και στις παραμικρές λεπτομέρειες, αυτό που του αξίζει. —Ίσως, λοιπόν, με κάθε μας πνευματικό κατόρθωμα υψώνουμε τον Θεό, ώστε να υψώνεται Εκείνος με τη σωφροσύνη μας και να υψώνεται με τη δικαιοσύνη μας. Επειδή δε αυτά κατορθώνονται με τη συνέργεια του Θεού, όταν Εκείνος μας αναλάβει και μας ανορθώσει, υποστηρίζοντας και στηρίζοντάς μας με τη δική Του συνέργεια, τότε λέμε: «Θα σε υψώσω, Κύριε, διότι με ανέλαβες».

Γι' αυτό απορούν οι Άγιοι, λέγοντας: «Τι να ανταποδώσω στον Κύριο για όλα όσα ανταπέδωσε σε μένα;». Και ο άγιος Θεός θα δοξαστεί εν δικαιοσύνη. Το να δοξαστεί ο Άγιος εν δικαιοσύνη ακολουθεί το να υψωθεί εν κρίσει. Εκείνοι που τον έχουν δει να υψώνεται μέσα από τις κρίσεις, αυτοί κατανοούν τη δόξα της δικαιοσύνης του. —Και θα βοσκήσουν οι λεηλατημένοι σαν ταύροι, και τις ερήμους των αποστερημένων θα φάνε τα αρνιά. Ο λαός που γίνεται αιχμάλωτος, επειδή δεν γνώριζε τον Κύριο και επειδή αμάρτησε εξαιτίας της μέθης, θα βοσκήσει με τον τρόπο ενός κοπαδιού. Αυτοί ακριβώς είναι οι λεηλατημένοι, κατά τον καιρό που αιχμαλωτίζονται. —Είναι δε φανερό ότι, όταν ηττηθούμε στον πόλεμο από τις αντίπαλες ενέργειες, αιχμαλωτιζόμενοι από αυτές, διαρπαζόμαστε σαν λάφυρα μετά τη νίκη τους. Και αφού διαρπαγούμε, δεν λαμβάνουμε πλέον για τροφή μας εκείνα που προσιδιάζουν στα λογικά όντα, αλλά παρασυρόμενοι όπως τύχει από άλογες ορμές, θα διάγουμε τη ζωή μας σαν τους ταύρους μέσα στην έρημο αυτού του βίου. —Γι' αυτό τον λόγο δεν μίλησε για βόδια, αλλά για ταύρους· διότι τα μεν βόδια συναγελάζονται μεταξύ τους, ενώ οι ταύροι, επειδή λόγω του θυμοειδούς τους είναι οργίλοι ο ένας απέναντι στον άλλο, βόσκουν αποσπασμένοι ο ένας από τον άλλο.

«Και τα υπεροπτικά μάτια θα ταπεινωθούν, και ο Κύριος Σαβαώθ θα υψωθεί, και ο άγιος Θεός θα δοξαστεί με δικαιοσύνη.» Ότι για όσους επιθυμούν να ζουν με απολαύσεις η κατάληξη είναι ο όλεθρος και φτάνουν στο έσχατο σημείο των κακών, μας το διδάσκει ο θείος λόγος μέσα από αυτά. Διότι, επειδή οι επιφανέστεροι στη χώρα των Ιουδαίων, αφού εγκατέλειψαν ως ανώφελο το καθήκον να ερευνούν τα έργα του Θεού, και έχοντας συνηθίσει να θεωρούν μηδαμινό το να παρατηρούν τα έργα των χειρών Του, αφιέρωναν τον χρόνο τους σε συνεχείς διασκεδάσεις και ήθελαν να μεθούν με τον πιο άσωτο τρόπο υπό τους ήχους αυλών, περνώντας έτσι ολόκληρη την ημέρα τους· γι' αυτό θα αναχωρήσουν αιχμάλωτοι και θα γίνουν δούλοι στους εχθρούς, και θα υπάρχει τόσο μεγάλο πλήθος νεκρών σε όλη τη χώρα, οι οποίοι θα έχουν χαθεί από την πείνα και τη δίψα, ώστε ο άδης σχεδόν να γλεντά με πλατύ και άπληστο στόμα, καταπίνοντας λαίμαργα όσους κατεβαίνουν σε αυτόν και κλείνοντάς τους στους δικούς του θησαυρούς. Διότι, όταν ακούς ότι η ψυχή του άδη πλαταίνει, δεν πρέπει να θεωρήσεις ότι εννοεί κάτι άλλο από αυτό που μόλις ανέφερα. Επειδή η θεόπνευστη Γραφή χρησιμοποιεί ορισμένες φορές τις λέξεις με τροπική σημασία, και σαν μεταφορά, ακόμη και για πράγματα που δεν διαθέτουν ψυχή, και δεν συγκαταλέγονται στην κατηγορία των ζωντανών πλασμάτων, έστω κι αν στην πραγματικότητα υπάρχουν. Διότι τι είδους ψυχή έχει ο άδης;

Και θα ταπεινωθεί ο άνθρωπος και θα ατιμαστεί ο άνδρας. Και τα υπεροπτικά βλέμματα θα ταπεινωθούν. Και θα υψωθεί ο Κύριος Σαβαώθ κατά την κρίση. Δες πάλι την πρόνοια του Θεού. Διότι δεν επιφέρει πανωλεθρία, ούτε εξαφανίζει εντελώς ολόκληρο τον λαό τους, αλλά αφήνει μερικούς, ώστε μέσω της τιμωρίας εκείνων που χάθηκαν να γίνουν οι ίδιοι καλύτεροι. Αυτό ακριβώς υπονοώντας είπε ότι, «θα ταπεινωθούν», δηλαδή εκείνοι που θα παραμείνουν, εκείνοι που θα επιζήσουν.

«Και θα υψωθεί ο Κύριος Σαβαώθ εν κρίματι, και ο Θεός ο άγιος θα δοξαστεί εν δικαιοσύνη». Αναφέρει δύο αγαθά: ότι και εκείνοι θα απαλλαγούν από τη φλεγμονή και θα γίνουν καλύτεροι, και ότι ο Θεός θα θαυμαστεί από όλους· διότι αυτό σημαίνει το «Θα υψωθεί και θα δοξαστεί»· μέσω αυτής της κολάσεως, μέσω της τιμωρίας. Τι σημαίνει όμως το «Εν κρίματι»;

«Αυτός κρίνει τα πέρατα της γης, όντας δίκαιος.» «Μήπως ο Κύριος θα αδικήσει κρίνοντας; Ή αυτός που δημιούργησε τα πάντα θα ανατρέψει το δίκαιο;» «Αυτός που συλλαμβάνει τους σοφούς στη δική τους πανουργία, και ματαιώνει τα σχέδια των πολυπλόκων.» «Κάθισες στον θρόνο, εσύ που κρίνεις με δικαιοσύνη.» «Δίκαιος είναι ο Κύριος, και αγάπησε τις δίκαιες πράξεις· το πρόσωπό του αντίκρισε την ευθύτητα.» «Οι κρίσεις του Κυρίου είναι αληθινές, απόλυτα και συνολικά δίκαιες.» «Αγαπά την ελεημοσύνη και τη δίκαιη κρίση ο Κύριος.» «Γεμάτο δικαιοσύνη είναι το δεξί σου χέρι.» «Η δικαιοσύνη και η δίκαιη κρίση είναι το θεμέλιο του θρόνου σου.» «Κρίση και δικαιοσύνη στον Ιακώβ εσύ εφήρμοσες.» «Ο δίκαιος Κύριος συνέτριψε τους αυχένες των αμαρτωλών.» «Όλα τα έργα του Κυρίου γίνονται με δικαιοσύνη. Η ζυγαριά της δικαιοσύνης προέρχεται από τον Κύριο, και τα έργα του είναι δίκαια σταθμά.» «Πολλοί επιδιώκουν την εύνοια των αρχόντων· αλλά από τον Κύριο απονέμεται το δίκαιο.» «Αυτός που έπλασε κάθε πνοή, αυτός γνωρίζει τα πάντα, και θα ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του.» «Ο Δεσπότης των πάντων δεν θα κάνει διακρίσεις προσώπων, ούτε θα διστάσει μπροστά σε αξιώματα.» —«Από τον Κύριο προέρχονται όλα τα δίκαια.» «Πάρτε δύναμη, μη φοβάστε, ιδού ο Θεός μας ανταποδίδει δίκαιη κρίση.» «Θα υψωθεί ο Κύριος Σαβαώθ μέσα από τη δίκαιη κρίση, και ο άγιος Θεός θα δοξαστεί με τη δικαιοσύνη.» «Έδωσα το Πνεύμα μου σε αυτόν, θα φέρει κρίση στα έθνη· δεν θα κραυγάσει, ούτε θα υψώσει τον τόνο του, ούτε θα ακουστεί η φωνή του έξω.»