Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 5:18

Και ο Κύριος, εξάλλου, ονόμασε αμνούς τους αρτιγέννητους στην πίστη, όταν έλεγε στον Πέτρο: Σίμων βαρ Ιωνά, με αγαπάς; Βόσκε τα αρνία μου. Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν πάνω τους τις αμαρτίες σαν με μακρύ σκοινί και τις ανομίες σαν με ιμάντα από ζυγό δαμάλης, σε αυτούς που λένε: Ας πλησιάσουν γρήγορα όσα πρόκειται να κάνει, για να τα δούμε· και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε.

Αλίμονο λοιπόν, λέει, σε εκείνους που έλκουν τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί, δηλαδή σε όσους συνδέουν με το πρώτο πταίσμα δεύτερα και τρίτα και καθεξής ασεβήματα, αδικήματα και ακολαστήματα. Διότι θα έπρεπε αυτοί που παρασύρθηκαν στις αμαρτίες, αντί να συσσωρεύουν και να επισυνάπτουν στα κακά και άλλα, αμέσως από την πρώτη εμπλοκή στα κακά να εξαλείφουν τα αμαρτήματά τους. Το να μην αμαρτήσει βέβαια η ανθρώπινη φύση είναι αδύνατον, διότι δεν υπάρχει δίκαιος πάνω στη γη, ο οποίος θα πράξει το αγαθό και δεν θα αμαρτήσει· είναι όμως δυνατόν (μετά την αμαρτία που προήλθε από απερισκεψία ή από συναρπαγή εκείνου που μας επιβουλεύεται) μεταστρεφόμενοι αμέσως να μετανοούν και να μην επισωρεύουν κακά στα κακά.

Και έτσι όλος τους ο βίος, καθώς προχωρά διαμέσου των αμαρτιών, μοιάζει με ένα μακρύ σχοινί που πλέκεται, έχοντας συνδεδεμένο εκείνο που προηγήθηκε, και συνάπτοντας το εκάστοτε παρόν σε ομοιότητα με το προηγούμενο. Γι' αυτό λέει: «Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί».

Έπειτα, συγκεντρώνοντας χρήματα, ώστε μέσω αυτών να εξαγοράσει την ομορφιά της ερωμένης του· έπειτα, αναζητώντας προξενήτρες που θα λειτουργήσουν ως προαγωγοί για λογαριασμό του, μηχανευόμενος φθοροποιά λόγια, κατασκευάζοντας για τον εαυτό του αφορμές για συναντήσεις, οινοποσίες και συμπόσια, μακροσκελείς συζητήσεις... Μέσω όλων αυτών που παρεμβάλλονται στο ενδιάμεσο, προσελκύοντας στον εαυτό του το κακό της πορνείας, αυτός είναι που επισύρει την αμαρτία σαν με μακρύ σχοινί· και με μία λέξη, κάθε κακία εναντίον του πλησίον (η οποία δεν διαπράττεται τυχαία, αλλά κατόπιν σχεδίου και ενέδρας, και συντελείται μέσω μακρών μεθοδεύσεων) είναι ένα μακρύ σχοινί, μέσω του οποίου οι άνθρωποι τραβούν πάνω τους τις αμαρτίες, ακόμη και αν αυτές βρίσκονται μακριά. Επειδή δε αυτά τα σχοινιά είναι τόσο μακριά, είναι και δυσδιάλυτα, εξαιτίας της επιμονής των αμαρτανόντων στις κακίες, οι οποίοι συμπλέκουν γύρω τους τα αμαρτήματα με τρόπο σφοδρό και πυκνό.

Γι' αυτό λέει: «Και ως λουρί ζυγού δαμαλίδος». Διότι οι ζυγόδεσμοι δεν διαρρηγνύονται εύκολα ούτε από τα πιο ισχυρά ζεύγη ζώων που έλκουν βίαια τα βάρη. Ο λόγος μάλιστα τόνισε την ισχύ, αναφέροντας ότι το λουρί του ζυγού προέρχεται από δαμάλι, δηλαδή από ένα εξαιρετικά ισχυρό ζώο, το οποίο δεν έχει εξασθενήσει ούτε από τους κόπους ούτε από την πάροδο του χρόνου. Αλίμονο, λοιπόν, σε εκείνους που μηχανεύονται εκτενείς προετοιμασίες για να αμαρτήσουν, και μάλιστα με ένταση και δύναμη. —Είναι ωστόσο δυνατόν, κάποιος που έχει καταστεί δέσμιος της αμαρτίας να ακολουθήσει τον Χριστό, ο οποίος πρόκειται να πει σε όσους βρίσκονται στα δεσμά: «Εξέλθετε», και σε όσους βρίσκονται στο σκότος: «Αποκαλυφθείτε».

Αφού δε εξήλθαν από τη φυλακή οι δέσμιοι και, βγαίνοντας από το σκοτάδι, αντίκρισαν το αληθινό φως μέσω της μετάνοιας, ακολουθούν τον Χριστό εξομολογούμενοι, δεμένοι με χειροπέδες, μέχρις ότου, μέσω της μεταστροφής τους προς το αγαθό, καταστούν άξιοι να λυθούν από Αυτόν από τα δεσμά που μέχρι τότε θεωρούνταν αναπόδραστα. Αυτοί όμως, οι οποίοι επισύρουν πάνω τους τις αμαρτίες και καταφρονούν τη θεία κρίση, πολλές φορές προκαλούν με τα λόγια τους την επίσπευση των απειλούμενων τιμωριών, νομίζοντας ότι δεν πρόκειται να πάθουν τίποτα από αυτές, και λένε: «Ας πλησιάσει γρήγορα αυτό που πρόκειται να κάνει, για να το δούμε· και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε».

ΛΟΓΟΣ Δ'. <Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν πάνω τους τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί και τις ανομίες σαν με λουρί από ζυγό δαμαλιού, σε αυτούς που λένε: «Ας πλησιάσουν γρήγορα όσα πρόκειται να κάνει, για να τα δούμε, και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε».> Ο Δημιουργός και Κύριος των όλων, νικώντας με την πραότητά Του την ασθένεια της ανθρώπινης φύσης, μιλούσε στους παλαιότερους μέσω των αγίων προφητών για εκείνα με τα οποία ήταν επόμενο να στραφούν προς τα καλύτερα, εγκαταλείποντας τα χειρότερα, και αφενός να σταματήσουν τη φαυλότητα και την αμαρτία, αφετέρου να ζήσουν μάλλον με αρετή και να επιλέξουν να πράττουν το αγαθό. Για αυτήν ακριβώς την αιτία, άλλοτε τους παρουσίαζε τα έπαθλα που ήταν ετοιμασμένα για τους αγίους· άλλοτε πάλι τους περιέγραφε τους τρόπους της κολάσεως που ταιριάζουν σε όσους αγαπούν την αμαρτία, ώστε από παντού να τους οδηγήσει προς το ωφέλιμο.

Έμπειροι στον πόλεμο είμαστε και εμείς, και γνωρίζουμε καλά την τακτική. Εκείνους που έχουν τέτοια φρονήματα τους θεωρεί δικαίως αξιοθρήνητους, και λέει: «Αλίμονο σε εκείνους που τραβούν πάνω τους τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες σαν με λουρί ζυγού δαμάλεως.» Ως αμαρτίες και ανομίες εδώ εννοεί τις τιμωρίες, δηλαδή τις κολάσεις για τις αμαρτίες τους, οι οποίες βρίσκονται μεν ακόμη μακριά, και δεν είναι ακόμη κοντά, επειδή ο Θεός θέλει ακόμη να δείχνει ανεξικακία, αλλά ελκύονται κατά κάποιον τρόπο από αυτούς, εξαιτίας της επιθυμίας τους να περιπέσουν στις ενέργειες της θείας οργής. Νομίζω δε εγώ ότι στον καθένα από αυτούς μπορούμε πάρα πολύ ταιριαστά και αληθινά να πούμε: «Ή μήπως περιφρονείς τον πλούτο της χρηστότητάς Του, και της ανοχής, και της μακροθυμίας, αγνοώντας ότι η χρηστότητα του Θεού σε οδηγεί σε μετάνοια; Αλλά σύμφωνα με τη σκληρότητά σου και την αμετανόητη καρδιά σου θησαυρίζεις για τον εαυτό σου οργή κατά την ημέρα της οργής και της αποκαλύψεως και της δικαιοκρισίας του Θεού;» Διότι ελκύουν, όπως είπα, οι ίδιοι εναντίον του εαυτού τους τον καιρό της τιμωρίας, ίσως επειδή δυσανασχετούν, διότι ο Θεός καθυστερεί να τους τιμωρήσει, και δεν επιβάλλει αμέσως τις ποινές σε όσους αμαρτάνουν αχαλίνωτα. Ελκύουν λοιπόν τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες σαν με λουρί ζυγού δαμάλεως.

Διότι, όπως ακριβώς υποβάλλουν στον ζυγό τις δαμάλεις ή τα βόδια, τα οποία μερικές φορές τα σέρνουν με πολλή βία και τα δένουν για να κοπιάσουν· με τον ίδιο τρόπο, νομίζω, και εκείνοι, υποβάλλοντας τον εαυτό τους σε όσα επρόκειτο να συμβούν από τη θεία οργή, έλεγαν: «Ας πλησιάσουν γρήγορα όσα πρόκειται να κάνει, για να δούμε, και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ για να γνωρίσουμε». Εκείνους που τα έλεγαν αυτά και σκέφτονταν με αυτόν τον τρόπο, και ένας άλλος από τους αγίους προφήτες τους ταλανίζει λέγοντας: Αλίμονο σε εκείνους που επιθυμούν την ημέρα του Κυρίου· διότι αυτή είναι σκοτάδι, και όχι φως, και ζόφος που δεν έχει λάμψη. Πρέπει λοιπόν, όταν μαθαίνουμε ότι ο Θεός έχει λυπηθεί, να μετανοούμε αμέσως, και να τον εξευμενίζουμε μάλλον με ακατάπαυστες προσευχές, και όχι να τον παροτρύνουμε περισσότερο ενώ έχει κινηθεί σε οργή· ούτε βέβαια να τον περιφρονούμε όταν απειλεί· διότι είναι μακρόθυμος και πολυέλεος, συγχωρώντας ανομίες και παραβλέποντας αδικίες· και μερικές φορές με λίγα δάκρυα εκείνων που έχουν αμαρτήσει επανέρχεται στην τόσο αγαπητή του γαλήνη. <Αλίμονο σε εκείνους που αποκαλούν το πονηρό καλό, και το καλό πονηρό, σε εκείνους που θέτουν το σκοτάδι φως, και το φως σκοτάδι, σε εκείνους που θέτουν το πικρό γλυκό, και το γλυκό πικρό. Αλίμονο στους συνετούς κατά τη δική τους γνώμη, και στους επιστήμονες στα δικά τους μάτια.> Ότι είναι εντελώς ασύνετοι ελέγχει και μέσα από αυτά τα λόγια εκείνους που επισύρουν τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί.

Διότι, άλλοι μεν ορισμένες φορές θα προβάλουν ως δικαιολογία ότι τυχόν δεν γνώριζαν το θέλημα του κυρίου τους· άλλοι όμως, αν και το γνώριζαν με μεγάλη ακρίβεια, δεν το έπραξαν. Γι' αυτόν τον λόγο, δικαίως θα υποστούν την πιο βαριά οργή εκείνου που τιμωρεί. «Γι' αυτό, όπως θα καεί η καλαμιά από τα κάρβουνα της φωτιάς και θα κατακαεί από την ανεξέλεγκτη φλόγα, η ρίζα τους θα γίνει σαν το χώμα, και το άνθος τους θα σκορπίσει σαν τη σκόνη». Επειδή, λέγει, οι ίδιοι επισώρευσαν στους εαυτούς τους τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί, και δεν έγιναν σωστοί κριτές των πραγμάτων, κατηγορώντας μεν το καλό και επαινώντας το πονηρό, και θεωρούσαν τους εαυτούς τους σοφούς και συνετούς στα δικά τους μάτια, και αποβλέποντας σε πράγματα ακόμη πιο αισχρά από αυτά, αθώωσαν τον ασεβή εξαιτίας δώρων και αφαίρεσαν το δίκαιο του δικαίου· εξαιτίας όλων αυτών, σαν εύφλεκτη ύλη και σαν την καλαμιά, θα γίνουν τροφή της φωτιάς, και ανεξέλεγκτες φλόγες θα τους καταφάγουν, ώστε οι καρποί τους να καταστραφούν μαζί με τις ρίζες, δηλαδή να εξολοθρευτούν οι απόγονοι μαζί με εκείνους που τους γέννησαν, και σαν χώμα ή σκόνη να διασκορπιστούν από τις ριπές ενός σφοδρότατου ανέμου. «Ανεξέλεγκτη φλόγα» ονομάζει αυτήν που δεν σβήνεται από κανέναν. Διότι κάποιες φορές πέφτει φωτιά σε σπαρτά ή σε αμπέλια· αλλά δεν γίνεται ανεξέλεγκτη, επειδή πολλοί σπεύδουν να την αντιμετωπίσουν και δεν την αφήνουν να προχωρήσει, ούτε βέβαια να καταφάει ανεμπόδιστα τους αγρούς.

Πρέπει λοιπόν, αφού ακούσουμε την αρχή των όσων λέγονται, να κατανοούμε τα επόμενα και έτσι να παρηγορούμε τον θλιβόμενο, μέσα από όσα παραλάβαμε από αγίους άνδρες ή από όσα δοκιμάσαμε εμείς οι ίδιοι. Διότι δεν είναι θέλημα του Κυρίου να πέσει ο ένας εξαιτίας του άλλου· επειδή Εκείνος θέλει να σωθούν όλοι. Εσύ όμως, αγαπητέ, μην αποκαλύπτεις τους λογισμούς σου σε κάθε άνθρωπο, αλλά σε εκείνους που θα διαπιστώσεις ότι είναι πνευματικοί· διότι είναι πολλές οι ενέδρες του Διαβόλου. Είπε άλλωστε ο Σωτήρας: προσέχετε από τους ψευδοπροφήτες, οι οποίοι έρχονται προς εμάς με ενδύματα προβάτων, ενώ από μέσα είναι λύκοι άρπαγες· από τα έργα τους θα τους αναγνωρίσετε. Από τους πνευματικούς όμως μην τους αποκρύπτεις, μήπως ο Εχθρός βρει γωνία και φωλιάσει μέσα σου. Με όσους έχουν σαρκικό φρόνημα μη συμβουλεύεσαι, διότι οι φιλήδονοι συσσωρεύουν στον εαυτό τους αμαρτίες καθημερινά, λέγοντας το εξής: ας μου καταλογιστεί μόνο αυτή η αμαρτία· ενώ ο Προφήτης τους ταλανίζει και λέει: αλίμονο σε αυτούς που τραβούν τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες τους σαν με τον ιμάντα του ζυγού της δαμάλεως. Επομένως, πρέπει να αποφεύγουμε τους ανωφελείς λόγους και να μην παρασυρόμαστε από αυτούς που καταφρονούν τον φόβο του Κυρίου, διότι δεν λένε τίποτα περί ωφελείας, ούτε πράττουν τίποτα για τον Κύριο, τίποτα περί αρετής και ευλαβείας, τίποτα περί σεμνότητος. Τα λόγια τους είναι παγίδες θανάτου· η βουλή τους βόθρος του άδη.

Επιπλέον, αφού αποστράφηκαν τον Λυτρωτή από την αιχμαλωσία των ψυχών, αυτόν που ήλθε «να κηρύξει στους αιχμαλώτους απελευθέρωση και στους τυφλούς ανάβλεψη», παραδόθηκαν στους νοητούς εχθρούς και παρέμειναν στην αιχμαλωσία των ψυχών. Αντί δε του: «και θα βοσκήσουν οι λεηλατημένοι σαν ταύροι», ο Σύμμαχος λέει: «και θα βοσκήσουν αμνοί κατά την απαγωγή τους, και τους έρημους τόπους των παρανόμων θα φάνε πάροικοι». Πράγματα που εκπληρώθηκαν και κατά λέξη· διότι, αφού οι άρχοντες του λαού, οι οποίοι σαν ταύροι ηγούνταν της αγέλης, οδηγήθηκαν σε μετοικεσία και καταλεηλατήθηκαν στην αλλοδαπή, τις έρημες χώρες τους κατέλαβαν κάποιοι «πάροικοι» που επήλθαν και κάποιοι μέτοικοι που τις παρέλαβαν. Αυτό ακριβώς φανερωνόταν και στα προηγούμενα, στα οποία είχε ειπωθεί: «τη χώρα σας, μπροστά σας την καταβροχθίζουν αλλότριοι, και έχει ερημωθεί, καταστραμμένη από αλλότριους λαούς». Και αυτά ακολουθούν τα προλεχθέντα· διότι, αν και άκουσαν πολλούς διδακτικούς λόγους του Σωτήρα, αλλά και των αποστόλων του μετά από αυτόν, δεν αποκόμισαν τίποτα προς ωφέλειά τους· απεναντίας, επιμένοντας στην απιστία και στα ατοπήματα, συσσώρευαν τις αμαρτίες τους, σφάλλοντας για δεύτερη φορά πάνω στην πρώτη και για τρίτη πάνω στη δεύτερη, και συμπλέκοντας πάλι με αυτά και άλλα σφάλματα. Γι' αυτό, σύμφωνα με τον Σύμμαχο, έχει ειπωθεί: «αλίμονο σε όσους σέρνουν τις ανομίες σαν με σχοινί ματαιότητας και την αμαρτία σαν με λουρί άμαξας».

Επειδή λοιπόν, όταν του επιτέθηκαν εκείνοι που τον έβαζαν σε πειρασμό, επήλθε σε αυτόν κάποια ατονία, και αισθάνθηκε τον εαυτό του όχι σύμφωνα με τα λόγια εκείνου που είπε: «Εμένα δε παρά λίγο να κλονιστούν τα πόδια μου», αλλά ότι είχε κλονιστεί αληθινά· αναγκαστικά διδάσκεται να λέει: «Δεν θα κλονιστώ περισσότερο»· ή, σύμφωνα με τον Ακύλα: «Θα σφάλλω πολύ»· και σύμφωνα με την πέμπτη έκδοση έχει ειπωθεί: «Δεν θα κλονιστώ περισσότερο». Το νόημα της προκείμενης διδασκαλίας θα ήταν σύμφωνο με την προφητεία που λέει: «Αλίμονο σε αυτούς που έλκουν τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες σαν με λουρί από ζυγό δαμαλίδας»· και με το, «Μήπως αυτός που πέφτει δεν σηκώνεται, και αυτός που απομακρύνεται δεν επιστρέφει;»

Διότι κάποια μεν από όσα συμβαίνουν στους ανθρώπους προέρχονται από το αυτεξούσιό μας, ενώ άλλα προέρχονται από τα εξωτερικά επακόλουθα του αυτεξουσίου μας. Γι' αυτό έχει ειπωθεί κάπου προς τον Θεό: «Με τον όσιο θα φανείς όσιος, και με τον διεστραμμένο θα συμπεριφερθείς με εναντίωση». Και στον Νόμο εξάλλου έχει ειπωθεί εκ μέρους Του: «Και εάν πορευθείτε απέναντί μου πλάγια, θα πορευθώ και εγώ απέναντί σας με πλάγιο (αντίθετο) θυμό». Επειδή λοιπόν οι ίδιοι, σαν με μακρύ σκοινί, έλκυσαν επάνω τους τις ανομίες τους, εύλογα και εσύ, ο δίκαιος Κριτής, θα προσθέσεις ανομία πάνω στην ανομία τους, καταλογίζοντάς τους δεύτερη επιπλέον της προηγούμενης.

Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν πάνω τους τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί και τις ανομίες σαν με το λουρί του ζυγού της δαμάλας, οι οποίοι λένε: Ας πλησιάσει γρήγορα εκείνο που πρόκειται να κάνει, για να το δούμε.... αλίμονο... σε αυτούς που παρουσιάζουν το σκοτάδι ως φως και το φως ως σκοτάδι, σε αυτούς που παρουσιάζουν το πικρό ως γλυκό και το γλυκό ως πικρό. Αλίμονο σε αυτούς που θεωρούν τους εαυτούς τους συνετούς και ενώπιον του εαυτού τους είναι σοφοί. Αλίμονο στους ισχυρούς σας, που πίνουν το κρασί, και στους άρχοντες που αναμειγνύουν τα μεθυστικά ποτά, οι οποίοι αθωώνουν τον ασεβή για χάρη δωροδοκιών και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο. Γι' αυτό, όπως ακριβώς καίγεται η καλαμιά από τα κάρβουνα της φωτιάς και κατακαίγεται από την ορμητική φλόγα, η ρίζα τους θα γίνει σαν χνούδι... διότι δεν θέλησαν τον νόμο του Κυρίου Σαβαώθ, αλλά παρόξυναν τον λόγο του Ισραήλ. Και οργίστηκε με θυμό ο Κύριος Σαβαώθ εναντίον του λαού του και άπλωσε το χέρι του πάνω τους και τους πάταξε· και συνταράχθηκαν τα όρη, και τα πτώματά τους έγιναν σαν κοπριά στη μέση του δρόμου· παρ' όλα αυτά δεν αποτράπηκε ο θυμός του, αλλά το χέρι του παραμένει ακόμη υψωμένο. Γι' αυτό θα υψώσει σημείο στα μακρινά έθνη και θα τους σφυρίξει από την άκρη της γης, και ιδού, έρχονται γρήγορα και ανάλαφρα.

Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί και τις ανομίες τους σαν με το λουρί από τον ζυγό της δαμαλίδας. Αυτούς που λένε: «Ας έλθει γρήγορα αυτό που θα κάνει ο Θεός, για να το δούμε· και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε». Ενώ οι προφήτες απειλούσαν συνεχώς και προανήγγελλαν φοβερά γεγονότα, οι ψευδοπροφήτες, μιλώντας για να γίνουν αρεστοί και χαλαρώνοντας την πνευματική εγρήγορση του λαού, ισχυρίζονταν ότι τα λόγια εκείνων ήταν ψευδή, ενώ τα δικά τους αληθινά. Πολλοί, επομένως, εξαπατημένοι δεν πίστευαν πλέον ούτε καν στα ίδια τα λόγια. Έπειτα, επειδή οι προφητείες δεν εκπληρώνονταν ταυτόχρονα με την εξαγγελία τους —καθώς η φύση της προφητείας συνίσταται στο να προαναγγέλλει από πολύ καιρό πριν τα όσα πρόκειται να συμβούν— επειδή, λοιπόν, οι προφήτες μιλούσαν διαρκώς για λιμούς, λοιμούς και πολέμους, αλλά δεν τα επιδείκνυαν εμπράκτως, οι περισσότεροι από τους εξαπατημένους, λαμβάνοντας στο μεταξύ τη χρονική καθυστέρηση ως αφορμή για απιστία, έλεγαν: «Ας έλθουν αυτά που λέγονται. Αν λέτε την αλήθεια, ας πλησιάσουν τα γεγονότα. Δείξτε μας στην πράξη τη βουλή του Θεού». Επειδή, λοιπόν, καθιστούσαν τη μακροθυμία του Θεού πρόφαση για απιστία, και από αυτό πρόσθεταν στα αμαρτήματά τους τόσο την ίδια την απιστία όσο και το να γίνονται πιο ράθυμοι εξαιτίας αυτής της απιστίας, δικαιολογημένα ο προφήτης τούς θρηνεί λέγοντας ότι, όπως ακριβώς με ένα μακρύ σχοινί, έτσι σύρετε εναντίον σας την οργή του Θεού και αυξάνετε την πονηρία σας.

Επειδή, λοιπόν, δεν πιστεύετε στα λόγια που λέγονται, απομένει πλέον να σας επιβληθεί η δοκιμασία μέσα από τα ίδια τα έργα. Ώστε εσείς είστε εκείνοι που επισύρετε τα κακά, εσείς που δεν πιστεύετε στα όσα λέγονται. Γι' αυτό λέγει: Αλίμονο σε αυτούς που επισύρουν τις αμαρτίες τους· δηλαδή, την ανταπόδοση των αμαρτημάτων. Σαν με μακρύ σχοινί από μακριά τραβάτε, λέγει, την καθορισμένη τιμωρία για τα αμαρτήματά σας, και τις ανομίες σας σαν με το λουρί του ζυγού μιας δαμάλης, μιας δαμάλης που βρίσκεται κάτω από ζυγό, για να εκφράσει την ένταση και τη βιασύνη. Όπως αν κάποιος τραβούσε κάτι με τεντωμένο λουρί, έτσι και εσείς εξαιτίας της απιστίας σας επισύρετε εναντίον σας την οργή του Θεού. Έπειτα αναφέρει και πώς την επισύρουν: Είναι εκείνοι που λένε: «Ας πλησιάσουν γρήγορα αυτά που θα κάνει ο Θεός, για να τα δούμε». Αυτό ακριβώς κατακρίνει και άλλος προφήτης, λέγοντας: «Αλίμονο σε αυτούς που επιθυμούν την ημέρα του Κυρίου. Και σε τι θα σας ωφελήσει αυτή η ημέρα; Αυτή είναι σκοτάδι και όχι φως, και γνόφος που δεν έχει καθόλου λάμψη». Διότι και εκείνοι, επειδή δεν πίστευαν, έλεγαν: πότε θα έρθει η ημέρα της κολάσεως και της τιμωρίας;

Τις επιβουλές είτε των δαιμόνων είτε των ανθρώπων τις ονόμασε σχοινιά, λαμβάνοντας την αφορμή για τη μεταφορά αυτή από την πλέξη τους. Έτσι και ο Ησαΐας λέει: «Αλίμονο σε αυτούς που επισύρουν τις αμαρτίες τους σαν με ένα μακρύ σχοινί». Και αναφέρει ότι, παρόλο που αυτά τα σχοινιά τεντώθηκαν και με περικύκλωσαν, δεν αποτίναξα από πάνω μου τη μνήμη του θείου νόμου. Ως σχοινιά των αμαρτωλών, εξάλλου, πρέπει να εκληφθούν οι προσβολές των δαιμόνων, οι πονηροί λογισμοί και οι σαρκικές κινήσεις. Διότι ο καθένας σφίγγεται με τα δεσμά των δικών του αμαρτιών· και όταν κάποιος αμαρτήσει, εάν δεν επαναφέρει γρήγορα τον εαυτό του και δεν έλθει σε συναίσθηση, καταπίπτει και πάλι σε άλλη αμαρτία. Έτσι, λοιπόν, όταν αμάρτησε ο Κάιν, σκοτώνοντας τον ίδιο του τον αδελφό, ακολούθησε το ψέμα, σαν ένα συμπλεγμένο σχοινί. Διότι του είπε ο Θεός: «Πού είναι ο Άβελ ο αδελφός σου;». Και εκείνος αποκρίθηκε: «Μήπως είμαι εγώ φύλακας του αδελφού μου;»· και είπε ψέματα στον Θεό, ο οποίος ερευνά τα πάντα, ακόμη και τα βάθη των καρδιών μας.

Διότι εχόρτασε ψυχή άδεια, και ψυχή πεινασμένη τη γέμισε με αγαθά· εκείνους που κάθονταν στο σκοτάδι και στη σκιά του θανάτου, αλυσοδεμένους στην πενία και τα δεσμά. Και τους Ιουδαίους, που ήταν συζευγμένοι με τη δουλεία και την κακουχία και έλιωναν από την πείνα, τους ελευθέρωσε από τα δεινά που τους κατείχαν. Ολόκληρη δε την ανθρώπινη φύση την έθρεψε με τις θείες διδασκαλίες, και αφού την ελευθέρωσε από το ζόφο της άγνοιας, την καταύγασε με το φως της θεογνωσίας. Διέλυσε τη σκιά του θανάτου που απλωνόταν επάνω της, χαρίζοντάς της την ελπίδα της αναστάσεως, και συνέτριψε τα ισχυρά δεσμά της αμαρτίας. Διότι λέει η Γραφή: «ο καθένας σφίγγεται με τα σχοινιά των δικών του αμαρτημάτων»· και «αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν πάνω τους τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες τους σαν με δερμάτινο λουρί ζυγού δαμαλίδας». Εκείνη δε η ψυχή θα μπορούσε να ονομαστεί κυριολεκτικά κενή, η Ελληνική και η Ιουδαϊκή, η οποία είναι στερημένη από την πνευματική τροφή. «Διότι η δική μου τροφή είναι να πράξω το θέλημα του Πατέρα μου». Άρα και αυτό αποτελεί τροφή, και μάλιστα τροφή άριστη· γι' αυτό και έλεγε: «Μακάριοι όσοι πεινούν και διψούν την δικαιοσύνη». Και αυτό ακριβώς έπραξε ο Χριστός, χορταίνοντας την οικουμένη με αυτού του είδους την τροφή. Και δεν θα έσφαλλες εάν ονόμαζες ως «σκιά θανάτου» την ειδωλολατρία και τις πράξεις που γίνονται μέσα σε αθεΐα· διότι αυτές είναι που μας χωρίζουν από την αληθινή ζωή. Μέσα σε αυτές βρισκόμασταν πολύ παλαιότερα, επειδή παραπικραίναμε τον Θεό και παροξύναμε τη βουλή του Υψίστου.

Και πάλι λέει: Αλίμονο σε εκείνους που σέρνουν τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί και τις ανομίες τους σαν με λουρί ζυγού δαμαλίδας· αλίμονο σε αυτούς που αποκαλούν το κακό καλό και το καλό κακό, σε αυτούς που παρουσιάζουν το σκοτάδι ως φως και το φως ως σκοτάδι, σε αυτούς που παρουσιάζουν το πικρό ως γλυκό και το γλυκό ως πικρό. Αλίμονο στους ισχυρούς σας, στους δυνάστες, σε αυτούς που αναμειγνύουν τα μεθυστικά ποτά, σε αυτούς που αθωώνουν τον ασεβή για χάρη δώρων και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο, σε αυτούς που διαστρέφουν την κρίση των φτωχών και αρπάζουν το δικαίωμα των πενήτων, ώστε να γίνει σε αυτούς η χήρα λάφυρο και το ορφανό λεία. Και τι θα κάνουν την ημέρα της θείας επισκέψεως; Και σε ποιον θα καταφύγουν για να βοηθηθούν; Και πού θα αφήσουν τη δόξα τους για να μην πέσουν σε αιχμαλωσία; Όπως ακριβώς θα καεί η καλαμιά από τα κάρβουνα της φωτιάς και θα κατακαεί από την αναμμένη φλόγα, έτσι η ρίζα τους θα γίνει σαν χνούδι, και το άνθος τους θα υψωθεί σαν σκόνη· διότι δεν θέλησαν τον νόμο του Κυρίου Σαβαώθ, αλλά περιφρόνησαν τον λόγο του Αγίου του Ισραήλ.

Και πάλι σε άλλο σημείο: Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί, και τις ανομίες σαν με το λουρί του ζυγού της δαμάλεως, σε αυτούς που λέγουν: Ας πλησιάσει γρήγορα, και ας έλθει η βουλή του Αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε. Αλίμονο σε αυτούς που λέγουν το πονηρό καλό <και το καλό πονηρό>, που παρουσιάζουν το φως ως σκοτάδι και το σκοτάδι ως φως, που παρουσιάζουν το πικρό ως γλυκό και το γλυκό ως πικρό. Εναντίον λοιπόν του μόνου άμωμου και δίκαιου φωτός, το οποίο στάλθηκε στους ανθρώπους από τον Θεό, σπεύσατε να διαδοθούν σε όλη τη γη πικρά και σκοτεινά και άδικα λόγια. Διότι σας φάνηκε ενοχλητικός, όταν φώναζε ανάμεσά σας: Είναι γραμμένο: Ο οίκος μου είναι οίκος προσευχής, εσείς όμως τον κάνατε σπήλαιο ληστών. Και ανέτρεψε τα τραπέζια των αργυραμοιβών μέσα στον ναό. Και φώναζε: Αλίμονο σε εσάς, γραμματείς και Φαρισαίοι, υποκριτές, διότι αποδεκατίζετε τον δυόσμο και το πήγανο, αλλά την αγάπη του Θεού και την κρίση την παραβλέπετε· είστε τάφοι ασβεστωμένοι, που από έξω φαίνονται ωραίοι, από μέσα όμως είναι γεμάτοι οστά νεκρών. Και στους γραμματείς: Αλίμονο σε εσάς, γραμματείς, διότι έχετε τα κλειδιά, και εσείς οι ίδιοι δεν εισέρχεστε αλλά και αυτούς που εισέρχονται τους εμποδίζετε· τυφλοί οδηγοί.

Και σε άλλους πάλι λόγους ο ίδιος προφήτης είπε για το ίδιο θέμα: Αλίμονο σε εκείνους που επισύρουν τις αμαρτίες τους σαν με μακρύ σχοινί και τις ανομίες σαν με λουρί ζυγού δαμαλιού, σε αυτούς που λένε: Ας πλησιάσει γρήγορα, και ας έλθει η βουλή του αγίου του Ισραήλ, για να τη γνωρίσουμε. Αλίμονο σε αυτούς που αποκαλούν το πονηρό καλό και το καλό πονηρό, που θέτουν το φως ως σκοτάδι και το σκοτάδι ως φως, που θέτουν το πικρό ως γλυκό και το γλυκό ως πικρό.

Διότι με αυτά τα είδωλα και με τα παρόμοιά τους εξομοιώνονται εκείνοι που έρπουν εμπαθώς στον κόσμο και στα πάθη του σώματος μέσω της αμαρτίας και υποδουλώνονται από την ανομία στην ανομία· «Αλίμονο», λέει, «σε εκείνους που επισύρουν πάνω τους τις αμαρτίες». Ας ικετεύσουμε τον Κύριο να φανερωθούμε ξένοι προς τη δική τους μίμηση, να μας κατευθύνει προς το βραβείο της άνω κλήσεως και να μας αναδείξει κοινωνούς των εκλεκτών του στη βασιλεία του ως εύσπλαχνος, με το έλεος και τη φιλανθρωπία της αγαθότητάς του, διότι σε αυτόν πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, πάντοτε, και τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων· αμήν.