Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 5:9

Αλίμονο σε εκείνους που ενώνουν σπίτι με σπίτι και προσαρτούν αγρό σε αγρό, προκειμένου να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον τους. Μήπως θα κατοικήσετε μόνοι σας επάνω στη γη; Διότι αυτά ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ. Επειδή εάν χτιστούν πολλά σπίτια, θα ερημωθούν· αν και μεγάλα και ωραία, δεν θα υπάρχουν εκείνοι που θα κατοικούν σε αυτά. Διότι η έκταση που καλλιεργούν δέκα ζευγάρια βοδιών θα αποδώσει ένα κεράμιο, και εκείνος που σπέρνει έξι αρτάβες θα παραγάγει τρία μέτρα.

Διότι αυτά ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ. Για να μην νομίσει κανείς ότι μάταια κατηγόρησε τον Ισραήλ και άσκοπα διέβαλε την άμπελο, ότι δηλαδή καθόλου δεν έβγαλε σταφύλια, αλλά μάλλον αγκάθια, δηλαδή αντί για κρίση, ήτοι δίκαιες κρίσεις, έβγαλε ανομία, και αντί για δικαιοσύνη κραυγή, απαριθμεί ωφέλιμα εκείνα εξαιτίας των οποίων ήταν φυσικό να τον δούμε να κατακρίνεται όχι ελαφρώς, και όχι απλώς για τυχαία πράγματα, αλλά για τα πλέον παράνομα και αυτά που είναι εξαιρετικά μισητά στον φιλάρετο Θεό. Γι' αυτό λέει: «Αλίμονο σε εκείνους που ενώνουν οικία με οικία και πλησιάζουν αγρό με αγρό, για να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον». Διότι, ως επί το πλείστον, σε όσους θέλουν να πλουτίζουν, και μάλιστα έχουν την ικανότητα προς τούτο, υπάρχει η τάση να θέλουν πάντοτε να συσσωρεύουν και άλλα σε όσα έχουν ήδη αποκτήσει, και να κάνουν την περιουσία τους να φαίνεται ότι αυξάνεται ακατάπαυστα. Και γι' αυτό επιτίθενται πάντοτε στους συνορίτες και τους γείτονες, επιδιώκοντας να κάνουν πιο ευρύχωρα τα σπίτια τους στις πόλεις, καταπιέζοντας τους ιδιοκτήτες των γειτονικών τους κτημάτων και ενώνοντάς τα με τα δικά τους. Διότι ο πλούσιος άνθρωπος είναι κάτι το αχόρταγο, εάν τυχόν του παρασχεθεί η δυνατότητα να κατορθώνει εύκολα ό,τι επιθυμεί. Επειδή δεν παύει ποτέ να επιτίθεται στα αγαθά του πλησίον· και πάντοτε διψά για αυτό που δεν έχει ακόμη, και λαχταρά εκείνα που δεν έχει ακόμη αποκτήσει.

Αν όμως πρέπει να αντλήσουμε κάτι και από τις ιερές Γραφές για να το αναφέρουμε, υπήρξε κάποιος που βασίλευσε στη Σαμάρεια κατά τους καιρούς του Ισραήλ, ο οποίος, αφού ανήγειρε για τον εαυτό του έναν πολυτελέστατο οίκο, έπεσε από αυτόν και σκοτώθηκε ακαριαία. Ο Θεός, όμως, ελέγχοντάς τον ότι μάταια το έπραξε, λέει: Οικοδόμησες για τον εαυτό σου σπίτι σύμμετρο, αεριζόμενα ανώγεια, με διανοιγμένα παράθυρα, επενδυμένα με ξύλο κέδρου και βαμμένα με μίλτο. Μήπως έτσι θα βασιλεύσεις, επειδή παροξύνθηκες όπως ο Άχαζ ο πατέρας σου; Θα ήταν καλύτερο για σένα να εφαρμόζεις κρίση και καλή δικαιοσύνη. «Διότι δεν θα ωφελήσουν τους ανόμους οι θησαυροί», σύμφωνα με ό,τι είναι γραμμένο, «ενώ η δικαιοσύνη σώζει από τον θάνατο.» <Διότι, εάν χτιστούν σπίτια πολλά, μεγάλα και ωραία, θα καταλήξουν σε ερήμωση και δεν θα υπάρχουν αυτοί που θα κατοικούν σε αυτά. Διότι η έκταση που οργώνουν δέκα ζευγάρια βοδιών θα δώσει μόνο ένα κεράμιο, και εκείνος που σπέρνει έξι αρτάβες θα συγκομίσει μόνο τρία μέτρα.> Επειδή ομολογουμένως, λέει, ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ τα εγκλήματα της πλεονεξίας των ισχυρότερων εις βάρος των άλλων. Μήπως, λοιπόν, σιώπησε άραγε ο Θεός, τα παρέβλεψε σιωπηρά και έβαλε χαλινάρι στην οργή Του;

«Σε καμία περίπτωση», λέει. Και σαφής απόδειξη αυτού είναι το γεγονός ότι αποδεικνύεται μάταιη η προσπάθεια σε εκείνους που επιθυμούν τα ξένα. Διότι ποιο είναι το όφελος του να προσθέτει κανείς οικία σε οικία, και να κατασκευάζει λαμπρές και πολυτελείς κατοικίες, αν δεν πρόκειται να υπάρξει κανείς, λέει, που θα κατοικήσει σε αυτές, επειδή ο πόλεμος θα έχει εξολοθρεύσει μικρούς και μεγάλους; Και ποιο όφελος θα έχουν από τους απέραντους αγρούς, εφόσον ο Θεός δεν επιτρέπει να καρποφορήσουν, εξαιτίας της πλεονεξίας εκείνων που τους απέκτησαν, ή ορθότερα, που τους άρπαξαν;

Και αυτό θα το μάθεις, καθώς εκείνος λέει μέσω της φωνής των αγίων προφητών: «Γι' αυτό, επειδή καταπιέζατε τους φτωχούς και δεχτήκατε εκλεκτά δώρα από αυτούς, θα χτίσετε λαξευτά σπίτια, αλλά δεν θα κατοικήσετε σε αυτά· και θα φυτέψετε επιθυμητούς αμπελώνες, αλλά δεν θα πιείτε το κρασί τους· διότι γνώρισα τις πολλές σας ασέβειες, και οι αμαρτίες σας είναι μεγάλες.» Και πάλι: «Αλίμονο σε εκείνους που ενώνουν σπίτι με σπίτι, και πλησιάζουν αγρό σε αγρό, για να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον. Μήπως θα κατοικήσετε μόνοι σας πάνω στη γη; Διότι αυτά ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ. Διότι εάν τα σπίτια σας γίνουν πολλά, θα ερημώσουν· αν και μεγάλα και ωραία, δεν θα υπάρχουν αυτοί που θα κατοικούν σε αυτά. Διότι εκεί όπου οργώνουν δέκα ζευγάρια βοδιών, θα παραχθεί μόνο μια στάμνα· και εκείνος που σπέρνει έξι αρτάβες, θα παραγάγει τρία μέτρα.» Επομένως, με κάθε τρόπο η πλεονεξία είναι ανωφελής· και από άλλη άποψη, άχρηστη. Διότι «δεν συνίσταται η ζωή του ανθρώπου από την περίσσεια των υπαρχόντων του», λέει, δηλαδή, το μέτρο της ζωής δεν παρατείνεται ανάλογα με τον πλούτο. Και αυτό μας το υπέδειξε με σαφήνεια και ενάργεια ο Σωτήρας, έχοντας συνθέσει άριστα την παραβολή που συνδέεται με τα προλεχθέντα· διδάσκει, λοιπόν, ο Χριστός τα πιο εξαίρετα από όλα, και προ πάντων το κεφάλαιο όλων των αρετών, την αγάπη, της οποίας το ωραιότερο γνώρισμα αποτελεί η ελεημοσύνη.

Μήπως θα κατοικήσετε μόνοι σας πάνω στη γη; Διότι αυτά ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ. Δείχνει λοιπόν ότι κοπιάζουν ανώφελα, άσκοπα και μάταια. Επειδή οι κολάσεις και οι τιμωρίες δεν συνηθίζουν να αποτρέπουν τέτοιου είδους ανθρώπους τόσο, όσο το να μάθουν με βεβαιότητα ότι δεν θα απολαύσουν τα προϊόντα της αρπαγής, γι' αυτό τους επιφέρει αυτήν την απειλή, λέγοντας ότι θα κοπιάσουν βέβαια και θα ταλαιπωρηθούν και θα καρπωθούν την αμαρτία, αλλά θα στερηθούν την απόλαυση. Διότι, λέγει, δεν εφησυχάζει ο ακοίμητος οφθαλμός με όσα συμβαίνουν. Το δε «ακούστηκε», δεν το λέει εδώ με την έννοια ότι μόλις τότε του έγιναν γνωστά τα γεγονότα, αλλά με την έννοια ότι πλέον η θεία δίκη ακολουθεί κατά πόδας και η ανταπόδοση πραγματοποιείται.

Διότι, εάν γίνουν σπίτια πολλά, μεγάλα και ωραία, θα μετατραπούν σε έρημο και δεν θα υπάρχουν κάτοικοι σε αυτά. Τέτοια είναι άλλωστε η πλεονεξία· όταν προσθέτει περισσότερα αγαθά σε εκείνους που ήδη έχουν, τους αποστερεί και από τα προηγούμενα. Αυτό ακριβώς υπονοεί και εδώ λέγοντας ότι, όταν οικοδομήσετε λαμπρά σπίτια και κάνετε δικά σας τα υπάρχοντα όλων των άλλων, τότε θα στερηθείτε και τα προηγούμενα. Και θα στέκονται τα σπίτια χωρίς να έχουν κατοίκους, εκπέμποντας όμως φωνή πιο ηχηρή από κάθε σάλπιγγα εναντίον εκείνων που τα είχαν αρπάξει εξαρχής, καθώς η παρατεταμένη ερήμωση θα φαντάζει σαν ένα είδος τροπαίου.

Αλλά «πάχυνε», λέει ο Θεός μέσω του Ησαΐα, «η καρδιά αυτού του λαού και με τα αυτιά τους άκουσαν βαριά και έκλεισαν τα μάτια τους, μήπως τυχόν δουν με τα μάτια τους και ακούσουν με τα αυτιά τους και κατανοήσουν με την καρδιά τους και επιστρέψουν, και τους θεραπεύσω», αλλά θέλουν, λέει, να εμμένουν έτσι στην αμαρτία, μέχρις ότου «ερημωθούν οι πόλεις από το να μην υπάρχουν άνθρωποι και η γη θα εγκαταλειφθεί έρημη». Το οποίο βλέπουμε ότι έπαθε και αυτή η νήσος μας η Κύπρος, και πολλά σπίτια και σχεδόν όλα τα χωριά έμειναν έρημα από ανθρώπους και ακατοίκητα· «Σπίτια», λέει, «μεγάλα και ωραία», «και δεν θα υπάρχουν αυτοί που θα κατοικούν σε αυτά, και εκείνος που σπέρνει έξι αρτάβες θα βγάλει τρία μέτρα». Αυτό εμείς το πάθαμε για πάρα πολλά χρόνια, αλλά ούτε έτσι δεν αναγνωρίσαμε τον καρπό των έργων μας, ούτε κατανοήσαμε με την καρδιά μας από πού άραγε και με ποιον τρόπο προήλθε τόση συμφορά, ούτε ακούσαμε αυτόν που μας καλεί και λέει, «επιστρέψτε σε εμένα και θα επιστρέψω σε εσάς», αλλά ο καθένας όρισε το δικό του θέλημα ως δικό του νόμο και αμαρτάνει όπως θέλει, χωρίς να φέρνει στη μνήμη του ούτε τον θάνατο, ούτε τον Θεό, ούτε την κρίση.