Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 57:19

Διότι είναι Πατέρας των πνευμάτων. Εννοείται όμως όχι ότι τα εγέννησε από τη δική του φύση, όπως ακριβώς τον δικό του Υιό, αλλά ούτε και λέμε ότι αυτά έχουν την πρόοδο από την ουσία, δηλαδή την εκπόρευση, κατά τον ίδιο τρόπο με το Άγιο Πνεύμα. Μάλλον βεβαιώνουμε, σκεπτόμενοι ορθά, ότι προήλθαν στην ύπαρξη από τον Θεό δημιουργικά, διότι αυτός εποίησε κάθε πνοή. Και όπου γενικά αναφέρεται ποίηση (δημιουργία), εκεί οπωσδήποτε η προέλευση, δηλαδή η έξοδος, δεν νοείται ουσιωδώς, αλλά λέγεται καταχρηστικά, υποδηλώνοντας την κατασκευή. <Εξαιτίας της αμαρτίας τον λύπησα για λίγο, και τον επάταξα, και απέστρεψα το πρόσωπό μου από αυτόν. Και λυπήθηκε, και πορεύθηκε σκυθρωπός στους δρόμους του. Είδα τους δρόμους του, και τον θεράπευσα, και τον παρηγόρησα, και του έδωσα αληθινή παρηγοριά, ειρήνη πάνω στην ειρήνη σε αυτούς που είναι μακριά και σε αυτούς που είναι κοντά. Και είπε ο Κύριος: Θα τους θεραπεύσω. Οι άδικοι όμως θα κλυδωνιστούν με αυτόν τον τρόπο, και δεν θα μπορέσουν να αναπαυθούν.

Αληθινή είναι, επομένως, η παράκληση, η οποία, μαζί με όλα τα άλλα αγαθά, προσφέρει σε όσους αξιώθηκαν να τη λάβουν ειρήνη πάνω στην ειρήνη, δηλαδή συνεχή και αδιάλειπτη τη γαλήνη της ειρήνης, την οποία έδωσε ο Σωτήρας και σε αυτούς που ήταν μακριά και σε αυτούς που ήταν κοντά, δηλαδή, και σε αυτούς που προέρχονταν από τα έθνη, και σε αυτούς που προέρχονταν από το αίμα του Ισραήλ.

Διότι ο μακάριος Παύλος προσφώνησε στα έθνη ότι: «Τώρα όμως βεβαίως, εσείς που κάποτε ήσασταν μακριά, βρεθήκατε κοντά μέσω του αίματος του Χριστού». Διότι, όσον αφορά το ότι ο Ισραήλ ήταν δεμένος με τον νόμο και λάτρευε τον ζωντανό και αληθινό Θεό, σύμφωνα με αυτά που φαίνονται στα ιερά κηρύγματα (διότι ειπώθηκε προς αυτούς: «Ο Κύριος ο Θεός σου, είναι ένας Κύριος»), φαίνονταν κατά κάποιον τρόπο να είναι κοντά· τα έθνη όμως ήταν μακριά, επειδή είχαν αποξενωθεί εντελώς και από τα άγια διδάγματα και από τη γνώση του δημιουργού των πάντων και Κυρίου. Αλλά ειρήνη έχει δοθεί και στους μεν και στους δε από τον Θεό και Πατέρα, προφανώς μέσω του Χριστού, ο οποίος έκανε και τα δύο ένα, και έκτισε τους δύο λαούς σε έναν νέο άνθρωπο, και γκρέμισε το μεσότοιχο του φραγμού, και κατήργησε τον νόμο των εντολών με τα δόγματα. Επομένως, μέσω αυτού έχουμε λάβει τη συμφιλίωση και την αδιάρρηκτη ειρήνη, προς τον Θεό και μεταξύ μας. Διότι είπε κάπου ο Χριστός προς τον Πατέρα και Θεό στους ουρανούς: «Θέλω, όπως εγώ και εσύ είμαστε ένα, έτσι και αυτοί να είναι ένα σε εμάς». Και προσθέτει σε αυτά ο προφήτης: «Και είπε ο Κύριος, θα τους θεραπεύσω», κάνοντας μέσω αυτού σαν μια ανακεφαλαίωση όλου του λόγου, και καθιστώντας σαφή την αψευδή υπόσχεση του Θεού που κρατεί τα πάντα· διότι υποσχέθηκε, λέει, λέγοντας ότι θα τους θεραπεύσει· οι άδικοι όμως θα κλυδωνίζονται έτσι, και δεν θα μπορούν να αναπαυθούν.

Αυτό διδάσκει και ο Ιώβ λέγοντας: «το πνεύμα του Κυρίου είναι που με έπλασε, και η πνοή του Παντοκράτορα είναι που με διδάσκει». Δικαίως, λοιπόν, σε εκείνους που διαφύλαξαν αυτό «το πνεύμα που προέρχεται από εμένα και την πνοή που εγώ δημιούργησα», μέσω της οποίας «ο άνθρωπος έγινε ζωντανή ψυχή», «δεν θα οργίζομαι στον αιώνα». Διότι, ακόμη κι αν για «κάποιο μικρό» χρονικό διάστημα, εξαιτίας κάποιων «αμαρτιών» που προέκυψαν από ανθρώπινη αδυναμία, «λύπησα» αυτούς που αμάρτησαν «και τους πάταξα», σαν «πατέρας που παιδαγωγεί τους γιους του» («διότι όποιον αγαπά ο Κύριος τον παιδαγωγεί, και μαστιγώνει κάθε γιο που αποδέχεται»). Αλλά επειδή, αφού αποκτήσατε επίγνωση της παιδαγωγίας μου, «λυπηθήκατε» με «την κατά Θεόν λύπη» «και πορευτήκατε σκυθρωποί» έχοντας μετανοήσει· γι' αυτόν τον λόγο, βλέποντας την επιστροφή και τη μετάνοιά σας, καθώς και τις μετέπειτα πράξεις και «τις οδούς» του βίου σας, «σας θεράπευσα» «και σας παρηγόρησα» δίνοντάς σας «αληθινή παρηγοριά»· διότι όλα όσα χορηγούνται από εμένα στους δικούς μου ανθρώπους τυγχάνουν να είναι «αληθινά». Γι' αυτό, σε αυτούς που συνετίστηκαν από την παιδαγωγία μου, «έδωσα αληθινή παρηγοριά» και «ειρήνη» όχι κάποια απλή και πρόσκαιρη, αλλά πολλαπλασιαζόμενη, ώστε να την έχουν και από αυτούς που βρίσκονται «κοντά» και από αυτούς που κατοικούν «μακριά». Έχοντας υποσχεθεί αυτά ο θεολογηθείς «Κύριος», προσθέτει: «Θα τους θεραπεύσω», υποσχόμενος τη δική του ίαση σε αυτούς που έχουν κακωμένες την ψυχή και την καρδιά.