Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 60:16

Σε εκείνη την πόλη μέσω του Ησαΐα υπόσχεται ο Θεός: «Θα σε καταστήσω αιώνιο αγαλλίαμα, ευφροσύνη από γενιά σε γενιά· και δεν θα υπάρξει συντριβή ούτε ταλαιπωρία μέσα στα όριά σου, αλλά τα τείχη σου θα ονομαστούν σωτηρία». Υψώνοντας, λοιπόν, τους οφθαλμούς της ψυχής, αναζήτησε με τρόπο αντάξιο των άνω τα όσα αφορούν την πόλη του Θεού. Και τι θα μπορούσε να στοχαστεί κανείς αντάξιο της εκεί μακαριότητας, την οποία αφενός ευφραίνει ο ποταμός του Θεού, αφετέρου τεχνίτης και δημιουργός της είναι ο Θεός; Αγίασε το σκήνωμά Του ο Ύψιστος.

Διότι οι γιοι εκείνων που κάποτε την ταπείνωσαν, δηλαδή εκείνοι που κρατούν τα ηνία των επίγειων πραγμάτων, και με τη διαδοχή των σκήπτρων προέρχονται κατά κάποιον τρόπο από εκείνους, θεωρούν σεβαστή την Εκκλησία, και με φόβο, δηλαδή με ευλάβεια, και έχοντας στον νου τους τον θείο φόβο, την πλησιάζουν· «Διότι ονομάστηκε πόλη του Κυρίου, Σιών του αγίου του Ισραήλ». Διότι πόλη του Θεού είναι η Εκκλησία, και αυτό διδάσκει ο θεσπέσιος Δαβίδ απευθυνόμενος σε αυτήν: «Δεδοξασμένα πράγματα ειπώθηκαν για σένα, η πόλη του Θεού». Και κάπου λέει ο ίδιος ο Κύριος των όλων μέσω της λύρας του Ψαλμωδού: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα, τη θύρα της θα ευλογήσω, τους φτωχούς της θα χορτάσω με άρτο, τους ιερείς της θα ντύσω με σωτηρία». Αν, όμως, κάποιος ήθελε να ονομάσει έτσι στη συνέχεια και τους γιους των βασιλέων που κάποτε καταδίωξαν την Εκκλησία, οι οποίοι με τιμή και δέος την προσεγγίζουν τώρα, και την τιμούν ως θεία πόλη, δεν απομακρύνεται από τον σκοπό. Διότι βλέπουμε ότι σε αυτό έχει καταλήξει η έκβαση των πραγμάτων. <Επειδή έγινες εγκαταλελειμμένη και μισητή, και δεν υπήρχε βοηθός. Και θα σε καταστήσω αιώνια αγαλλίαση, ευφροσύνη σε γενεές γενεών. Και θα θηλάσεις γάλα εθνών, και θα γευθείς τον πλούτο των βασιλέων. Και θα γνωρίσεις ότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε σώζει, και αυτός που σε λυτρώνει, ο Θεός του Ισραήλ.> «Διότι έγινες», λέει, «εγκαταλελειμμένη και μισητή, και δεν υπήρχε βοηθός».

Και θα θηλάσεις γάλα εθνών, και πλούτο βασιλέων θα φας. Και σε κάποιους βέβαια φαίνεται ότι το νόημα της προφητείας διδάσκει κάτι τέτοιο, ότι πολλοί από εκείνους που προέρχονται από το πλήθος των Ελλήνων, έχοντας αποκτήσει σοφία στον νου από τις θεόπνευστες Γραφές, και έχοντας ανέλθει στη γνώση της δογματικής δεξιοτεχνίας, θα γίνουν δάσκαλοι της Συναγωγής που προέρχεται από τους Ιουδαίους.

Φαίνεται όμως κάπως, στο παρόν, ότι ο λόγος δεν ακολουθεί μάλλον αυτόν τον δρόμο των εννοιών, αλλά ίσως θέλει να καταδείξει εκείνο, ότι δηλαδή θα γεμίσει από τις καρποφορίες των εθνών και από τα βασιλικά αναθήματα. Διότι η πείρα των πραγμάτων αποδεικνύει ότι και αυτό είναι αληθινό. Και εφόσον αυτά έχουν εκπληρωθεί έτσι, λέει: «Εγώ είμαι ο Κύριος που σε σώζει». Όπως γράφει άλλωστε και ο προφήτης Ησαΐας: «Αν ο Κύριος Σαβαώθ δεν μας άφηνε σπέρμα, θα είχαμε γίνει σαν τα Σόδομα και θα είχαμε ομοιωθεί με τα Γόμορρα». Διότι με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Θεού σώθηκε το υπόλειμμα του Ισραήλ, ώστε να μην καταστραφεί ολοσχερώς το έθνος που προέρχεται από αγίους πατέρες. <Και αντί για χαλκό θα σου φέρω χρυσάφι, και αντί για σίδερο θα σου φέρω ασήμι, και αντί για ξύλα θα σου φέρω χαλκό, και αντί για πέτρες, σίδερο. Και θα ορίσω τους άρχοντές σου με ειρήνη, και τους επισκόπους σου με δικαιοσύνη.> Λαμβάνει μεν τα υλικά ως παραδείγματα, τα οποία έχουν μεταξύ τους τεράστια διαφορά.

Και πάλι προφητεύει ότι θα της παρέχει το «γάλα των εθνών» λέγοντας: «και θα θηλάσεις γάλα εθνών»· το δε «γάλα των εθνών» τι άλλο θα μπορούσε να είναι παρά το καινό μυστήριο της ευαγγελικής διδασκαλίας και η στοιχειώδης διδασκαλία της Καινής Διαθήκης, της οποίας μετέχουν οι αναγεννώμενοι εν Χριστώ; Και υπόσχεται επίσης τον «πλούτο» των «βασιλέων» στον προαναφερθέντα λαό. Πάλι και εδώ, ως «βασιλείς» δεν πρέπει να νοήσουμε άλλους από αυτούς που είναι άξιοι των μακαρισμών, στους οποίους ο Σωτήρας έχει υποσχεθεί «τη βασιλεία των ουρανών». Ποιος δε, βλέποντας να χορηγούνται σιτοδοσίες στην Εκκλησία του Θεού από τους άρχοντες και να της προσφέρονται δώρα και πλούσια αναθήματα, δεν θα έλεγε αναμφίβολα ότι αυτά έχουν επαληθευθεί και κατά λέξη; Μετά από όλα όσα έχουν ειπωθεί: «Θα γνωρίσεις», λέει, «ότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε σώζει, και ο λυτρωτής σου, ο Θεός του Ιακώβ».

Δεν εξιστορούσε μόνο αυτά παραβολικώς, αλλά ότι δήθεν θα αναλάβει και τη μοναρχία, θα θηλάσει το γάλα των εθνών, και αυτός ο ίδιος θα ελευθερώσει την Παλαιστίνη, αποκτώντας τη δόξα του Λιβάνου, και θα εξολοθρεύσει και θα λεηλατήσει τους Ισμαηλίτες πέρα από τον Ευφράτη, εκκαθαρίζοντας το βαρβαρικό στοιχείο ολόγυρα. Πρόσθετε δε ότι και οι ηγεμόνες που θα τελούν τότε υπό την εξουσία του δεν θα είναι όμοιοι με τους σημερινούς, αλλά θα αποκτήσουν τεράστια ισχύ, θα καταναλώσουν τον πλούτο των εθνών και θα εκμυζήσουν τα πάχη τους, αποκτώντας εξουσία και λαμπρότητα όμοια με των βασιλέων και των τοπαρχών.

Πότε θα σε δούμε, όχι όπως τώρα σαν πεδίο αφανισμού και κοιλάδα κλαυθμώνος και καταπατημένη από στρατόπεδα ή ακόμη εξουθενωμένη και απορριγμένη, αλλά ελευθερωμένη και σωσμένη και προσκυνούμενη από εκείνους που σε ταπείνωσαν και σε πίκραναν, και να θηλάζεις γάλα εθνών και να τρέφεσαι με τον πλούτο των βασιλέων, όπως παλαιότερα; Πότε επίσης, όπως τα φύλλα συκής και τους δερμάτινους χιτώνες, θα αποβάλουμε αυτά τα ζαρωμένα ράκη, που δεν φτάνουν καν να καλύψουν όλο το σώμα, τα οποία μας φόρεσαν οι επίβουλοι αλλόφυλοι σαν το φίδι, αυτά τα κακά που συνοικούν μαζί μας και μας επιβουλεύονται;