Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 60:18

Σε εκείνη την πόλη μέσω του Ησαΐα υπόσχεται ο Θεός: «Θα σε καταστήσω αιώνιο αγαλλίαμα, ευφροσύνη από γενιά σε γενιά· και δεν θα υπάρξει συντριβή ούτε ταλαιπωρία μέσα στα όριά σου, αλλά τα τείχη σου θα ονομαστούν σωτηρία». Υψώνοντας, λοιπόν, τους οφθαλμούς της ψυχής, αναζήτησε με τρόπο αντάξιο των άνω τα όσα αφορούν την πόλη του Θεού. Και τι θα μπορούσε να στοχαστεί κανείς αντάξιο της εκεί μακαριότητας, την οποία αφενός ευφραίνει ο ποταμός του Θεού, αφετέρου τεχνίτης και δημιουργός της είναι ο Θεός; Αγίασε το σκήνωμά Του ο Ύψιστος.

ΤΟΜΟΣ Ε΄. «Και δεν θα ακουστεί πλέον αδικία στη γη σου, ούτε συντριβή και ταλαιπωρία στα όριά σου, αλλά τα τείχη σου θα ονομαστούν σωτήριο, και οι πύλες σου γλύμμα.» Και ο λόγος αυτός είναι πολύ εύλογος. Διότι, εάν οι άρχοντές της βρίσκονται σε ειρήνη, και οι επίσκοποι διαπρέπουν στα καυχήματα της δικαιοσύνης, οπωσδήποτε θα επικρατήσει και στους υφισταμένους η επιθυμία να ζουν με κάθε δικαιοσύνη και ευσέβεια κατά Χριστόν. «Δεν θα υπάρξει δε», λέει, «ούτε συντριβή στα όριά σου.» Και ως συντριβή εννοεί την πλεονεξία που στρέφεται εναντίον των ταπεινών και των ασθενών. Διότι αυτοί είναι εύκολα θύματα και αποτελούν ετοιμότατο θήραμα για εκείνους που θέλουν να καταληστεύουν. Άδικοι δε και πλεονέκτες υπήρξαν κατά καιρούς οι ηγέτες της ιουδαϊκής Συναγωγής, και, αντιστεκόμενοι στους θείους νόμους, εξέφεραν διεστραμμένες κρίσεις για κάθε ζήτημα.

Για τον λόγο αυτόν, και πολύ εύλογα, λέει ότι δεν θα ακουστεί πλέον αδικία στη γη τους, ούτε συντριβή και ταλαιπωρία· αλλά μάλλον θα ονομαστούν τα τείχη της σωτήρια, και οι πύλες της περίτεχνο γλυπτό. Και ως τείχη, καθώς νομίζω, εννοεί τους αγίους παιδαγωγούς, οι οποίοι με δογματικές και ηθικές διδασκαλίες ασφαλίζουν την Εκκλησία, ώστε να είναι απόρθητη στους εχθρούς, είτε αυτοί είναι ορατοί είτε αόρατοι. Οι ίδιοι θα μπορούσαν να θεωρηθούν και πύλες, καθώς μεταχειρίζονται εισαγωγικό λόγο και εισάγουν μέσω της πίστεως στην επίγνωση της αλήθειας εκείνους που προηγουμένως βρίσκονταν έξω από αυτήν. Τις ονομάζει δε περίτεχνο γλυπτό επειδή ο λόγος τους ήταν υπερβολικά ωραίος, και σαν να είχε σμιλευτεί πάνω στην αλήθεια· διότι κάθε τι σκαλιστό είναι ευπρεπές. Και οι μεν Εβδομήκοντα έδωσαν αυτή την ερμηνεία, ενώ οι άλλοι μεταφραστές, αντί για τη λέξη γλυπτό, τοποθέτησαν το όνομα Ιησούς. Είναι δε και αυτό αληθινό. Διότι έχει αναδειχθεί και είναι ωραίος στην ομορφιά περισσότερο από τους υιούς των ανθρώπων, και έχουμε πλουτίσει έχοντας Αυτόν ως τείχη και ως πύλες.

Σε αυτά προσθέτει το: 〈και δεν θα ακουστεί πλέον αδικία στη γη σου〉, δηλαδή στον τόπο της διαμονής σου, αλλά 〈ούτε συντριβή ούτε ταλαιπωρία στα όριά σου〉· επομένως δεν θα απομείνει πλέον κανένας εχθρός ούτε πολέμιος τότε, αλλά ούτε θα υπάρχει καμία ανάμνηση κακίας, αλλά «έφυγε μακριά η οδύνη και η λύπη και ο στεναγμός». Και τότε, λέει, 〈Σωτήριο θα ονομαστούν τα τείχη σου〉. ⌜Αντί για το 〈Σωτήριο〉, η εβραϊκή ανάγνωση περιέχει τον ίδιο τον 〈Ιησού〉, με τα ίδια γράμματα και τους χαρακτήρες με τους οποίους αναγράφεται ο Σωτήρας μας· ώστε η ίδια η δύναμη του Σωτήρα μας Ιησού να γίνει αντί για περίβολο και στερεό 〈τείχος〉 για όσους είναι άξιοι αυτών.⌝ Αυτά, βέβαια, μπορούμε εν μέρει να τα δούμε εδώ, αλλά θα πραγματοποιηθούν πλήρως κατά τον νέο αιώνα, μετά τη συντέλεια του παρόντος. Επιπλέον σε αυτά λέει: 〈και οι πύλες σου〉, λέει, 〈θα ονομαστούν Γλύμμα〉, σύμφωνα όμως με τον Ακύλα: 〈και οι πύλες σου〉, λέει, 〈ύμνηση〉, και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: 〈αίνεση〉. Βλέπεις πώς ο λόγος μάς απομακρύνει από την πιο σωματική αντίληψη, ώστε να μην εκπίπτουμε στις πρόχειρες και ιουδαϊκές αντιλήψεις. Γι' αυτό ονομάζει τις 〈πύλες〉 αυτής της νέας Ιερουσαλήμ 〈ύμνηση〉 και 〈αίνεση〉· διότι μέσω αυτών κυρίως συγκροτούνται οι είσοδοι του θεοσεβούς πολιτεύματος, δηλαδή με το να διδάσκονται όσοι εισάγονται να υμνούν και να αινούν τον Θεό.