Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 61:10

Και μη σε παραξενεύει ότι ο Ιωσήφ έφερε την εικόνα του Χριστού. Διότι τα ίδια τα πράγματα θα σε διδάξουν. Για τον Ιωσήφ έχει γραφτεί: «Ο δε Ιακώβ αγαπούσε τον Ιωσήφ περισσότερο από όλους τους γιους του»· για τον Χριστό: «Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και τα έχει δώσει όλα στο χέρι του». Στον Ιωσήφ ο πατέρας έφτιαξε ποικιλόχρωμο χιτώνα· και ο Χριστός λέει: «Θα αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και μου φόρεσε χιτώνα ευφροσύνης, σαν να μου έβαλε μίτρα όπως στον νυμφίο». Για τον Ιωσήφ έχει γραφτεί: «Και ο Ιωσήφ ήταν ωραίος στη μορφή και πάρα πολύ όμορφος στην όψη»· και ο προφήτης είπε για τον Χριστό: «Είσαι ο πιο ωραίος σε κάλλος από τους γιους των ανθρώπων». Οι αδελφοί προσήψαν στον Ιωσήφ πονηρή κατηγορία, και οι Ιουδαίοι κατακρίνοντας τον Κύριο έλεγαν: «Εμείς δεν γεννηθήκαμε από πορνεία», αντί να πουν: Όπως εσύ, που είσαι γιος ανύμφευτης κόρης. Ο Ιωσήφ στάλθηκε προς τους αδελφούς του ως ιατρός για να τους επισκεφθεί και βρέθηκε να αντιμετωπίζεται ως εχθρός που επιβουλεύεται, και ο Χριστός στάλθηκε ως ποιμένας που σπλαγχνίζεται και φάνηκε ως ληστής που σταυρώνεται. Ο Ιωσήφ πουλήθηκε για είκοσι χρυσά νομίσματα, και ο Χριστός για τριάντα αργύρια. Τον Ιωσήφ τον πούλησε στους Ισμαηλίτες ένας από τους δώδεκα αδελφούς, αυτός που είπε: «Ελάτε να τον πουλήσουμε στους Ισμαηλίτες»· και τον Χριστό τον πούλησε στους Ισραηλίτες ένας από τους δώδεκα μαθητές, ή μάλλον αδελφούς.

Αθανάσιος: Γι' αυτό σου έχει αναφερθεί και ο τόπος και ο χρόνος, ώστε, πηγαίνοντας στον τόπο αυτόν, να λάβεις την απόδειξη των πραγμάτων και να γνωρίσεις ότι η προφητεία έχει εκπληρωθεί σε όλους όσους πιστεύουν σε αυτόν, βλέποντας αιώνια ευφροσύνη πάνω στο κεφάλι τους, και να λένε: «Σημειώθηκε πάνω μας το φως του προσώπου σου, Κύριε· έδωσες ευφροσύνη στην καρδιά μου». Ζακχαίος: Αλλά αυτό δεν έχει ειπωθεί για εσάς τους Χριστιανούς, αλλά έχει ειπωθεί για εμάς τους Ισραηλίτες. Αθανάσιος: Άκουσε τη συνέχεια της προφητείας, για να καταλάβεις ότι έχει ειπωθεί για εμάς. Ζακχαίος: Πες την. Αθανάσιος: Λέει τα εξής: «Και θα συνάψω μαζί τους αιώνια διαθήκη, και θα γίνει γνωστό στα έθνη το σπέρμα τους». Ζακχαίος: Το σπέρμα των Ιουδαίων θα γίνει γνωστό στα έθνη. Αθανάσιος: Αλήθεια λες· διότι οι άγιοι Απόστολοι, όντας σπέρμα του Αβραάμ, έγιναν γνωστοί σε εμάς τα έθνη, καθώς και οι απόγονοί τους ανάμεσα στους λαούς, οι άγιοι Μάρτυρες. Διότι καθένας που τους βλέπει, θα τους αναγνωρίσει, ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό, και με ευφροσύνη θα ευφρανθούν εν Κυρίω. Ζακχαίος: Εμείς ευφρανθήκαμε εν Κυρίω. Αθανάσιος: Και πάλι λέω: Ποια είναι η δική σας αιώνια ευφροσύνη;

ενώ η γη σας έχει ερημωθεί, και οι πόλεις σας έχουν κατακαεί από το πυρ, και για τον λόγο αυτόν οφείλετε πάντοτε να πάσχετε; 〈Ναι ή όχι;〉 Πες: Ο Ζακχαίος είπε: Αλλά είπα ότι πρόκειται να γίνουν αυτά και να ανοικοδομηθεί η πόλη. Ο Αθανάσιος είπε: Ας δούμε από τα παρακάτω εάν αυτό δεν συνέβη· λέγει τα εξής: Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας, και μου φόρεσε χιτώνα ευφροσύνης. Εάν δε γνώριζες ότι όσοι βαπτιστήκαμε στον Χριστό, ενδυθήκαμε τον Χριστό, και λάβαμε τη χάρη του Πνεύματος ως χιτώνα ευφροσύνης, και ως νυμφίοι έχουμε για μίτρα το σημείο του σταυρού.

Και ως νύμφη στολιστήκαμε με τα κοσμήματα των πράξεων· και όπως η γη που αναπτύσσει το άνθος της, έτσι και η Εκκλησία κάθε χρόνο ανθίζει με εκείνους που φωτίζονται [βαπτίζονται]· και όπως ένας κήπος βλαστάνει τους σπόρους του αναδεικνύοντας τους κατηχουμένους, έτσι θα ανατείλει ο Κύριος τη δικαιοσύνη· διότι είναι ημέρα σωτηρίας και αγαλλιάσεως· και αναφέρομαι στην ανάσταση ενώπιον όλων των εθνών. Ζακχαίος: Τα ερμηνεύεις για τον εαυτό σου όπως θέλεις· και όπως λέγεται, κηρύττεις νεομηνίες. Αθανάσιος: Επειδή ακόμη απειθείς, άκουσε τα εξής· και αφού φοβηθείς, πες την αλήθεια. Για χάρη της Σιών δεν θα σιωπήσω, και για χάρη της Ιερουσαλήμ δεν θα ησυχάσω, μέχρις ότου εξέλθει ως φως η δικαιοσύνη της, και το σωτήριό μου ανάψει ως λαμπάδα· και θα δουν τα έθνη τη δικαιοσύνη σου, και όλοι οι βασιλείς τη δόξα σου· και θα καλέσει το νέο μου όνομα, το οποίο ο Κύριος θα το ονομάσει. Και θα είσαι στέφανος κάλλους στο χέρι του Κυρίου, και διάδημα βασιλείας στο χέρι του Θεού σου. Ζακχαίος: Για ποιον λες ότι λέγονται αυτά; Αθανάσιος: Για την Ιερουσαλήμ· διότι δεν είναι πλέον πόλη των Ιουδαίων, αλλά πόλη των Χριστιανών, η οποία καλείται με το νέο όνομα. Εάν πας εκεί, θα δεις ότι η πόλη αυτή ανήκει στον Χριστό, και είναι κατοικητήριο μοναχών· και την ανάσταση του Χριστού· και όλους τους βασιλείς να φέρνουν τη δόξα τους· και τα έθνη μαζί με όλους τους λαούς να αναγγέλλουν τη δικαιοσύνη της με την οποία δικαιώθηκε. Ζακχαίος είπε: Δεν είναι λοιπόν πλέον πυρίκαυστη και άδοξη;

Ενδύθηκαν οι κριοί των προβάτων. Ονομάζει, βέβαια, κριούς των προβάτων τους άρχοντες των λαών. Τι όμως θα ενδυθούν, παρά το ιμάτιο της αφθαρσίας και τον χιτώνα της ευφροσύνης; Ονομάζει κριούς των προβάτων και τους αγίους αποστόλους, ως εκείνους που προέβαλαν και έχουν τη δύναμη να κερατίζουν τους εχθρούς, όπως ακριβώς είπε ο Κύριος: «Ιδού, εγώ σας αποστέλλω ως πρόβατα εν μέσω λύκων».

Αλλά εμείς ας ευχηθούμε, οι άρχοντες των Εκκλησιών και οι καθοδηγητές του λαού να μην αντλούν την καλή τους μαρτυρία από την εξωτερική περιβολή και το επιτηδευμένο σχήμα, αλλά από την ίδια την αλήθεια, ώστε να λέμε: όχι επειδή η εξωτερική σου εμφάνιση είναι κοσμημένη και έχεις κατορθώσει επαρκώς να διαμορφώσεις μια επίφαση ευσέβειας, αλλά επειδή ο Θεός έντυσε την ψυχή σου με ιμάτιο σωτηρίου και χιτώνα ευφροσύνης και σε μεγάλυνε με κάθε πλούτο, γίνε ηγέτης μας, ώστε από την αφθονία σου στον λόγο, στη σοφία και στα αγαθά έργα, να βρούμε μέσω της διακονίας σου ευημερία πνευματικών απολαύσεων. Και η τροφή μου ας είναι υπό την εξουσία σου, δηλαδή το σιτομέτριο ας είναι υπό την εξουσία σου.

Επειδή, λοιπόν, μας γύμνωσε με δόλιες επινοήσεις, θα αποτίσει ως αντάλλαγμα κάθε στολή που αποκτήθηκε με δόλο και κάθε ιμάτιο. Διότι όχι μόνο ανακτούμε όσα μας αφαιρέθηκαν, αλλά και βελτιωνόμαστε με την προσθήκη της επίγνωσης του Χριστού. «Διότι», λέει, «με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης».

Περιβάλλεται δε με τον χιτώνα της ευφροσύνης και με το ιμάτιο του σωτηρίου, αυτά τα λαμπρά και γαμήλια ενδύματα, με τα οποία όποιος είναι στολισμένος δεν θα εκδιωχθεί από τον νυμφώνα. «Έσχισες τον σάκκο μου και με περιέζωσες με ευφροσύνη». Ο σάκκος είναι συνεργός στη μετάνοια, αποτελώντας σύμβολο ταπεινώσεως.

Διότι κόσμημα των εκκλησιών είναι το σύστημά τους. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο η θεόπνευστη Γραφή συνηθίζει να στολίζει την Εκκλησία με ενδυμασία κατάχρυση και ποικιλόχρωμη. Διότι, όπως ακριβώς οι πολύμορφοι και πολυτιμότατοι λίθοι -εννοώ τους ινδικούς- στερεωμένοι σε χρυσά πλαίσια, δημιουργούν ένα θαυμαστό και αξιοθέατο κόσμημα, έτσι και οι ψυχές των αγίων, καλλωπισμένες με τα καυχήματα των αρετών, εκπέμπουν λαμπρή ομορφιά στα μάτια της Θεότητας, ώστε και ο καθένας, ευχαριστώντας τον Χριστό, να λέει: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο. Διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης· μου έβαλε στολίδι σαν σε νυμφίο, και σαν σε νύμφη μου περιέθεσε μίτρα». «Διότι τα ερημωμένα σου, τα κατεστραμμένα και τα γκρεμισμένα, τώρα θα γίνουν στενά από το πλήθος των κατοίκων, και θα απομακρυνθούν από εσένα εκείνοι που σε καταπίνουν. Διότι θα πουν στα αυτιά σου οι γιοι σου, τους οποίους είχες χάσει: Στενός είναι ο τόπος για μένα, κάνε μου χώρο για να κατοικήσω. Και θα πεις στην καρδιά σου: Ποιος μου τους γέννησε αυτούς; Εγώ ήμουν άτεκνη και χήρα. Και ποιος μου τους ανέθρεψε αυτούς; Εγώ είχα εγκαταλειφθεί μόνη».

Διότι, όπως ακριβώς λέει ο πάνσοφος Παύλος, «Όπου επλεόνασε η αμαρτία, υπερεπερίσσευσε η χάρις»· έτσι, όπου είναι πολλή η πίκρα της καταδίκης, εκεί υπάρχει παρηγοριά ισόρροπη με τις συμφορές, ή μάλλον πάρα πολύ πιο πλούσια από τις αμυδρές θλίψεις. Πρόσταξε δε να ενδυθεί την ισχύ της, και επιπλέον αυτού τη δόξα. Και ως ισχύς μεν θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί η έμπρακτη ενέργεια, κατά την οποία η ψυχή του καθενός ορμά προς κάποιο από τα πρακτέα με νεανικό φρόνημα. Δόξα δε, ποιος άλλος θα μπορούσε να είναι παρά ο Κύριος της δόξης, ο οποίος είναι ο Χριστός; Προς τον οποίο λέει κάπου και ο θεσπέσιος μελωδός, άλλοτε μεν, «Εξεγέρθητι, η δόξα μου»· άλλοτε δε πάλι για τον καθένα που πιστεύει σε αυτόν, ότι «Το καύχημα της δυνάμεώς τους είσαι εσύ». Το με ποιον τρόπο θα ενδυθούμε τη δόξα και την ίδια την ισχύ, μας το αποσαφήνισε ο πάνσοφος Παύλος. Είπε δε πάλι: «Ενδυθείτε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, και μην προνοείτε για τη σάρκα προς ικανοποίηση των επιθυμιών». Και επιπλέον αυτού: «Διότι όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ενδυθήκατε τον Χριστό». Μάλιστα δε και ο προφήτης Ησαΐας εισήγαγε το πρόσωπο της Εκκλησίας σε θέση γυναίκας στολισμένης με πολλούς τρόπους, λέγοντας: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο. Διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας, και με χιτώνα ευφροσύνης». Επομένως, ο Χριστός είναι το πιο ταιριαστό ένδυμα για κάθε άγιο· και χιτώνας της νοητής ευφροσύνης, πρόξενος ισχύος και δόξας για εμάς.

«Καθένας που τους βλέπει θα τους αναγνωρίσει, ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό, και θα ευφρανθούν με αγαλλίαση για τον Κύριο.» Αφού είπε ότι «Θα έρθουν αλλογενείς για να ποιμάνουν τα πρόβατά σου, και αλλόφυλοι γεωργοί και αμπελουργοί», εφόσον προφανώς εκδιώχθηκαν οι πρώτοι και απομακρύνθηκαν από το να καθοδηγούν τους λαούς, φανερώνει τις αιτίες για τις οποίες το έπαθαν αυτό, με την όσια απόφαση Εκείνου που κρίνει τα δίκαια. Διότι επειδή αγαπώ, λέει, τη δικαιοσύνη και μισώ τις αρπαγές που προέρχονται από την αδικία, και επειδή τέτοιοι έγιναν οι προεστώτες της Συναγωγής των Ιουδαίων, τους εγκατέλειψα, λέει, και τους απέβαλα.

Διότι τα μέσω μαθητείας πνευματικά τέκνα των αγίων μυσταγωγών, εξαιτίας της υπερβολικής αγαθοεργίας και της ευσεβούς ζωής τους, είναι σε όλους πολύ γνωστά, ότι έχουν γίνει απόγονοι αγίων μέσω της μαθητείας, όπως ανέφερα: «Και ότι είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό», όπως είναι οι κοινότητες των αγίων μοναχών, για τις οποίες λέει ο Παύλος: «Εκείνοι δε που ανήκουν στον Χριστό Ιησού σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες», αυτοί που ζουν τον επιεική και φιλόπονο βίο· τα πλήθη εκείνων που ζουν εν παρθενία, και οι χοροί που είναι γεμάτοι από την ευλογία του Θεού, αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό, αυτοί χαίρονται και ευφραίνονται εν Κυρίω· διότι δεν αντλούν ηδονή από τα κοσμικά πράγματα, αλλά αντίθετα γεμίζουν τις καρδιές τους με την αγάπη προς τον Χριστό, και το πράγμα αυτό είναι σωτήριο και πρόξενος κάθε πνευματικής χαράς. <Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου εν Κυρίω· διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης, σαν σε νυμφίο μου φόρεσε μίτρα, και σαν νύμφη με στόλισε με κόσμημα, και όπως η γη αναδύει το άνθος της, και όπως ο κήπος βλασταίνει τα σπέρματά του, έτσι θα ανατείλει ο Κύριος δικαιοσύνη και αγαλλίαση ενώπιον όλων των εθνών.> Αφού άπλωσε το χέρι Του με γενναιοδωρία πάνω τους, και αφού είπε ότι θα τους στεφανώσει με πάρα πολλά και αξιόλογα χαρίσματα: «Διότι καθένας που τους βλέπει, λέει, θα αναγνωρίσει ότι αυτοί είναι σπέρμα ευλογημένο από τον Θεό», έπειτα προσθέτοντας ότι «Και θα ευφρανθούν εν Κυρίω», τους παρέχει αμέσως την ευφροσύνη.

Για τον λόγο αυτόν, λοιπόν, και πολύ λογικά εισήχθη το πρόσωπο της Εκκλησίας να αναφωνεί από υπερβολική χαρά: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο, διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης». Χιτώνα ευφροσύνης ονομάζει τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Γράφει εξάλλου και ο πάνσοφος Παύλος σε όσους πίστεψαν σε αυτόν: «Ενδυθείτε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, και μην φροντίζετε για τη σάρκα ώστε να ικανοποιείτε τις επιθυμίες της». Εκείνοι μάλιστα που τον έχουν ενδυθεί σαν ένδυμα, μαζί με τη σωτηρία κερδίζουν την ευημερία και το να ζουν σε διαρκείς ευφροσύνες. Είπε εξάλλου ο ίδιος ο Σωτήρας: «Ο κλέφτης δεν έρχεται παρά μόνο για να κλέψει και να θυσιάσει και να καταστρέψει. Εγώ ήλθα για να έχουν ζωή, και να την έχουν σε αφθονία». Διότι δεν σώζει μόνο, όπως είπα, αλλά και ευφραίνει με ατελεύτητη χαρά· και αυτό είναι το «περισσόν», η ζωή που πρόκειται να προστεθεί στους αγίους. Ο Χριστός λοιπόν είναι το εξ ουρανού και άνωθεν ένδυμα, ο χιτώνας της αφθαρσίας, τον οποίο αν κάποιος λάβει, θα στεφανωθεί με κάθε στολίδι, νοητό βεβαίως, και με τα καυχήματα που προέρχονται από τα αγαθά έργα. Διότι θα είναι σαν τον νυμφίο που έχει ζωστεί μίτρα, και σαν τη νύμφη που διαπρέπει με κάθε στολίδι. Διότι υπάρχουν, υπάρχουν εκείνοι που εν Χριστώ είναι ικανοί και ρωμαλεότατοι ως προς το να ανδρίζονται νοητώς, και οι οποίοι πλουτίζουν υπερβολικά και με την ευπρέπεια σε κάθε είδος αρετής. Μοιάζουν δε και με νύμφες, εξαιτίας της καρποφορίας τους, μαζί με το ότι διαθέτουν ποικίλο κάλλος μέσα στη λαμπρότητα των αρετών.

Πολέμησε δε, όπως είπα, και τη Συναγωγή των Ιουδαίων κατά καιρούς ο Θεός των όλων, και επέβαλε τιμωρία για την ασέβεια απέναντι στον Χριστό, αναδεικνύοντάς την γυμνή και άσχημη και εντελώς στερημένη από την άνωθεν περιβολή. Και αυτό το προανήγγειλε διαμέσου της φωνής του Ωσηέ, λέγοντας: «Γι' αυτό θα επιστρέψω και θα πάρω πίσω τον σίτο μου στην εποχή του και τον οίνο μου στον καιρό του, και θα αφαιρέσω τα ιμάτιά μου και τα λινά μου υφάσματα, ώστε να μην καλύπτουν την αισχύνη της· και τώρα θα αποκαλύψω την ακαθαρσία της ενώπιον των εραστών της, και κανένας δεν πρόκειται να την γλυτώσει από το χέρι μου». Διότι η μεν Εκκλησία που προήλθε από τα έθνη θα δοξολογήσει λέγοντας: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης»· η δε, όπως είπα, φαίνεται πλέον γυμνή και άσχημη και δίχως κάλλος, μη έχοντας την περιβολή των θείων χαρισμάτων, έγινε δε και παράδειγμα προς αποφυγή και βδελυρότατη, πάσχοντας από κάθε είδους κοσμική ακαθαρσία. <Και θα συμβεί, καθένας που σε βλέπει θα απομακρυνθεί από εσένα και θα πει: Άθλια Νινευή, ποιος θα την θρηνήσει; Από πού να ζητήσω παρηγοριά για αυτήν;> Εάν κάποιος, λέγει, από εκείνους που γνώριζαν από παλιά τη δύναμή σου σε δει πεσμένη και ερημωμένη, θα θρηνήσει δυνατά και θα απομακρυνθεί γοργά, λέγοντας το εξής: Ποιος θα την θρηνήσει; Τα λέει αυτά, επειδή δεν υπάρχει πλέον κανένας, δηλαδή δεν έχει απομείνει κανένας που να μπορεί έστω και μόνο να τη θρηνήσει.

Διότι παλαιότερα ο Θεός των όλων, υποδεικνύοντας στον θεσπέσιο Μωυσή τον καιρό της αγίας μας εορτής, και το πώς θα μπορούσε να τελεστεί από εμάς με ιεροπρέπεια και αμεμπτότητα, προτυπώνοντάς το, του απευθυνόταν λέγοντας: «Πες να τελέσουν οι υιοί του Ισραήλ το Πάσχα στον καιρό του, τη δέκατη τέταρτη ημέρα του πρώτου μήνα προς το βράδυ· θα το τελέσεις στους καθορισμένους καιρούς σύμφωνα με τον νόμο του, και σύμφωνα με τη διάταξή του θα το τελέσεις.» Σε εμάς δε, που είμαστε επιφορτισμένοι με τις ιερές λειτουργίες, υπάρχει η ανάγκη να χρησιμοποιούμε λαμπρό και ηχηρό κήρυγμα, και να αναφωνούμε προς εκείνους που έχουν δικαιωθεί εν Χριστώ: «Ελάτε, και ας ανεβούμε στο όρος του Κυρίου και στον οίκο του Θεού του Ιακώβ.» Εκεί θα επιτελέσουμε την πάναγνη εορτή, και γεμάτοι από την ύψιστη ευφροσύνη, θα δοξολογήσουμε τον Σωτήρα των όλων, λέγοντας το προφητικό εκείνο λόγιο: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο. Διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης.»

Αλλά αν δεν υπάρχει τίποτα το μυστικό σε αυτά, αν δεν είναι ένας αληθινός λόγος του μυστηρίου του Χριστού που έχει τη δύναμή του ζωγραφισμένη ακόμη μέσα σε σκιές, για ποιον λόγο δεν σώζει πλέον κανέναν ο αμνός που σφαγιάζεται, και ο οποίος με το ίδιο του το αίμα αποτρέπει τον ολεθρευτή; Διότι η δύναμη των θείων μυστηρίων με κανέναν τρόπο δεν πρόκειται να ατονήσει. Και όπως γράφει ο πάνσοφος Παύλος, «Αμεταμέλητα είναι τα χαρίσματα και η κλήση του Θεού». Είναι λοιπόν ολοφάνερο σε όλους, ότι εν Χριστώ και μόνο έχουμε κερδίσει το ανώλεθρο· διότι Αυτός είναι ζωή και ζωοποιός· ώστε και εκείνο που από τη φύση του υπόκειται σε φθορά, θα μπορούσε να ξεπεράσει αυτό το πάθος και μάλιστα πολύ εύκολα, έχοντας ενδυθεί πλουσιοπάροχα τον χιτώνα της αφθαρσίας, δηλαδή τον Χριστό. «Διότι όσοι», λέει, «βαπτιστήκατε στον Χριστό, έχετε ντυθεί τον Χριστό». Και θα ταίριαζε απόλυτα και πολύ εύλογα στον καθένα από τους βαπτισμένους να λέει, μέσα από τη φωνή του προφήτη: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο. Διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης». Διότι, έχοντας ντυθεί, όπως είπα, τον χιτώνα της ευφροσύνης, δηλαδή τον Χριστό, διαφεύγουμε από το κράτος του θανάτου.

Διότι στο πρόσωπό του έχουμε δικαιωθεί και αποβάλαμε το όνειδος της αρχαίας κατάρας. Επειδή ντυθήκαμε την ευφροσύνη και τη χαρά, απαλλαγμένοι από τον θάνατο και την αμαρτία, και με ποιο άραγε από τα άνωθεν αγαθά του Θεού δεν έχουμε πλουτίσει; Γι' αυτόν τον λόγο, έχουμε διδαχθεί να δοξολογούμε, λέγοντας: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο. Διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης». Και ποιος ακριβώς είναι αυτός ο χιτώνας της ευφροσύνης, το διασαφηνίζει ο ιερότατος Παύλος, λέγοντας: «Διότι όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, τον Χριστό ντυθήκατε». Και πάλι: «Ντυθείτε τον Κύριο Ιησού Χριστό, και μην φροντίζετε για τη σάρκα ώστε να ικανοποιείτε τις επιθυμίες της». Επομένως, ο Ισαάκ αποτελεί αγαλλίαμα, έχοντας συμπεριληφθεί με τον πλέον απαραίτητο τρόπο ως τύπος του Χριστού στις προκείμενες θεωρήσεις μας.

Διότι, πώς ο Χριστός, αφού απομακρύνθηκε τρόπον τινά από τις αγέλες των Ιουδαίων, δηλαδή από τις παρεμβολές και το πλήθος τους, και αποχώρησε μακριά, ανέδειξε ως ασάλευτη σκηνή την Εκκλησία που προήλθε από τα έθνη; Την οποία, αποδεικνύοντάς την ως δική του, λέει κάπου μέσω της φωνής του Ψαλμωδού τα εξής: «Εδώ θα κατοικήσω, διότι την εξέλεξα». Έπρεπε, λοιπόν, στο εξής να φαίνονται απογυμνωμένοι και από στολισμό και από δόξα εκείνοι που δεν έχουν τον Εμμανουήλ, τον Κύριο της δόξας, αυτόν που περιβάλλει όσους τον αγαπούν με τον στολισμό της πίστεως και των αρετών· ώστε, δοκιμάζοντας μεγάλη χαρά γι' αυτό, να πουν: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο».

«Διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης. Σαν σε νυμφίο μού φόρεσε μίτρα, και σαν νύμφη με κατεστόλισε με κοσμήματα.» Διότι είναι εξαιρετικά λαμπρό το κάλλος, προφανώς δε το νοητό κάλλος εν Χριστώ, διά του οποίου και μετά του οποίου ανήκει στον Θεό και Πατέρα η δόξα μαζί με το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Απεκδυόμαστε επίσης και κατά το άγιο βάπτισμα, σχεδόν απορρίπτοντας στον Σατανά τα ενδύματα της αιχμαλωσίας. Έτσι λοιπόν, αφού ενδυθούμε τον ίδιο τον Εμμανουήλ, αναπέμπουμε ευχαριστίες στον Θεό και Πατέρα λέγοντας: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο· διότι με ενέδυσε με ένδυμα σωτηρίας και χιτώνα ευφροσύνης». Είπε πάλι ο Παύλος, νομοθετώντας: «Ενδυθείτε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, και μην προνοείτε για τη σάρκα ικανοποιώντας τις επιθυμίες της». Βλέπεις πώς, απεκδυόμενοι τα της σάρκας ως ενδύματα αιχμαλωσίας, ενδυόμαστε ως λαμπρή και θεϊκή περιβολή τον Χριστό.

Διότι αυτός είναι ο χιτώνας της ευφροσύνης και το ένδυμα της σωτηρίας. Αφού λοιπόν κόψει τα μαλλιά της και αφού αφαιρέσει, λέει, τα ρυπαρά και μακριά νύχια της, καθώς και τα ενδύματα της αιχμαλωσίας, τότε πλέον, τότε θα κατοικήσει στο δωμάτιό σου και θα εγκατασταθεί έχοντας τη θέση της νόμιμης συζύγου. Όμως «θα πενθήσει τον πατέρα και τη μητέρα της επί έναν μήνα», δηλαδή θα θυμάται τα του οίκου της. Και μετά από αυτά θα εισέλθεις προς αυτήν και θα γίνει γυναίκα σου.

Αυτό ακριβώς, άλλωστε, είχε αναφωνήσει από πριν ο προφήτης Ησαΐας, λέγοντας εκ μέρους της Εκκλησίας: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο, διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης». Ένδυμα, λοιπόν, που πραγματικά προσδίδει τιμή και δόξα στο ιερό και άγιο γένος είναι ο Χριστός, καθώς και λαμπρό και υπερκόσμιο κόσμημα για τις ψυχές των αγίων. Διότι «όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ενδυθήκατε τον Χριστό», λέγει, και ο λόγος αυτός είναι αληθινός.

Επομένως, ονομάζει σαφώς υποδύτη και ποδήρη, έναν μακρύ χιτώνα, κατάλληλο για κάλυψη, ο οποίος κατεβαίνει από τον ίδιο τον λαιμό μέχρι τα άκρα των ποδιών· από υάκινθο δε, διότι είναι σύμβολο της άνωθεν αφθαρσίας, δηλαδή του Χριστού. Διότι κάτι τέτοιο έχει προαναφωνήσει και ο θεσπέσιος Δαβίδ, λέγοντας εκ προσώπου του Θεού για εκείνους που ιερουργούν στις εκκλησίες: «Τους ιερείς της θα ενδύσω με σωτηρία.» «Ενδυθείτε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό», μας γράφει και ο σοφός Παύλος. Και αυτό, νομίζω, είναι το εξ ουρανού οικητήριό μας, το οποίο επιποθούμε να ενδυθούμε, ο χιτώνας της ευφροσύνης, το ιμάτιο του σωτηρίου, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη.

Και πού ακριβώς αποβλέπει το αίνιγμα του νόμου, επειδή το εξηγήσαμε μόλις προηγουμένως, δεν θα το επαναλάβουμε. Όμως, θα πούμε αναγκαστικά εκείνο, ότι δηλαδή ο καιρός των νέων καρπών προτυπώνει το μυστήριο της αναστάσεως του Σωτήρος μας· διότι αναθάλησε η ανθρώπινη φύση πρωτίστως στο πρόσωπο του Χριστού, αφού αποτίναξε τη φθορά και απέβαλε πλέον την παλαιότητα που προήλθε από την αμαρτία. Γι' αυτόν τον λόγο, μάλιστα, σεμνυνόταν πολύ γι' αυτό λέγοντας: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και χιτώνα ευφροσύνης». Ιμάτιο σωτηρίας, και βεβαίως ένδυμα ευφροσύνης, ονόμασε την άνωθεν και εξ ουρανού και εν Χριστώ αφθαρσία, και κατέστησε σαφέστερο τον νόμο για αυτή την πανήγυρη, και με πολλά άλλα έκανε εμφανές το αίνιγμα λέγοντας στο βιβλίο του Λευιτικού: «Μίλησε στους υιούς Ισραήλ, και θα τους πεις: Όταν εισέλθετε στη γη που εγώ σας δίνω, και θερίσετε τον θερισμό της, θα φέρετε το δεμάτι, ως απαρχή του θερισμού σας, προς τον ιερέα, και εκείνος θα προσφέρει το δεμάτι ενώπιον του Κυρίου για να γίνει δεκτό υπέρ υμών· την επομένη της πρώτης ημέρας θα το προσφέρει ο ιερέας».

Διότι αναμορφωνόμαστε ως προς τη θεία εικόνα στον Χριστό Ιησού, όχι υφιστάμενοι σωματική ανάπλαση —διότι είναι εντελώς ανόητο να νομίζει κανείς κάτι τέτοιο— αλλά με το να μετέχουμε στο Άγιο Πνεύμα, έχοντας ως πλούτο μέσα μας τον ίδιο τον Χριστό, ώστε με χαρά πλέον να αναφωνούμε εκείνο: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης». «Διότι όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ντυθήκατε τον Χριστό», λέει. Β— Άραγε, λοιπόν, έχουμε βαπτιστεί σε άνθρωπο, και θα πούμε ότι αυτό είναι αλήθεια; Α— Μίλα με ευλάβεια, άνθρωπε. Τι κάνεις; Κατεβάζεις την ελπίδα μας στη γη. Διότι δεν έχουμε βαπτιστεί απλώς σε άνθρωπο, αλλά σε Θεό που ενανθρώπησε και απαλλάσσει από την ποινή και από τα αρχαία σφάλματα όσους έχουν αποδεχθεί την πίστη σε αυτόν. Γι' αυτό άλλωστε και ο θεσπέσιος Πέτρος απευθυνόμενος στους Ιουδαίους είπε: «Μετανοήστε, λοιπόν, και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Ιησού Χριστού για την άφεση των αμαρτιών σας, και θα λάβετε τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος». Διότι, αφού ελευθερώσει από τις αμαρτίες αυτόν που τον προσεγγίζει, τον χρίει στη συνέχεια με το δικό του Πνεύμα, το οποίο χορηγεί ο ίδιος ως Λόγος που προέρχεται από τον Θεό Πατέρα, και το αναβλύζει σε εμάς από τη δική του φύση, καθιστώντας το δώρημα αυτό κοινό στην ένσαρκη οικονομία εξαιτίας της ενώσεως, και ως άνθρωπος το εμφύσησε σωματικώς.

Διότι προς το παρόν στέκεσαι έξω από τη θύρα· είθε όμως όλοι σας να πείτε: Με εισήγαγε ο βασιλιάς στον εσωτερικό του θάλαμο· ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο, διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης· σαν σε νυμφίο μού φόρεσε μίτρα, και σαν νύμφη με στόλισε με κοσμήματα· ώστε να βρεθεί η ψυχή όλων σας χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από τα παρόμοια. Δεν εννοώ πριν λάβετε τη χάρη· [διότι πώς θα μπορούσε να συμβεί αυτό, εφόσον κληθήκατε για την άφεση των αμαρτιών;] αλλά εννοώ ότι, όταν θα δίδεται η χάρη, η συνείδηση να βρεθεί ακατάκριτη και να συνεργήσει με τη χάρη.

Οχυρωμένος λοιπόν με αυτούς τους λόγους, να νήφεις. Διότι ο αντίδικός μας διάβολος, όπως μόλις αναγνώσθηκε, περιφέρεται σαν λιοντάρι, ζητώντας ποιον να καταπιεί. Αλλά στους μεν προηγούμενους χρόνους ο θάνατος επικράτησε και κατάπιε· στο άγιο όμως λουτρό της παλιγγενεσίας, ο Θεός αφαίρεσε κάθε δάκρυ από κάθε πρόσωπο. Διότι δεν πενθείς πλέον, έχοντας απεκδυθεί τον παλαιό άνθρωπο, αλλά πανηγυρίζεις, έχοντας ενδυθεί ως ιμάτιο σωτηρίας τον Ιησού Χριστό.

Τώρα πλέον, αφού απέβαλες τα παλαιά ενδύματα και ενδύθηκες τα πνευματικώς λευκά, πρέπει να φέρεις πάντοτε λευκή ενδυμασία. Δεν εννοούμε βεβαίως ότι πρέπει να είσαι πάντοτε ενδεδυμένος με λευκά υφασμάτινα ενδύματα, αλλά είναι αναγκαίο να περιβάλλεσαι τα αληθινά λευκά, λαμπρά και πνευματικά, ώστε να λες σύμφωνα με τον μακάριο Ησαΐα: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας, και μου φόρεσε χιτώνα ευφροσύνης.» Έχοντας μάθει αυτά και έχοντας αποκτήσει την πλήρη βεβαιότητα ότι ο φαινόμενος άρτος δεν είναι άρτος, έστω και αν έτσι φαίνεται στη γεύση, αλλά Σώμα Χριστού, και ο φαινόμενος οίνος δεν είναι οίνος, έστω και αν η γεύση αυτό μαρτυρεί, αλλά Αίμα Χριστού, και ότι γι' αυτό ακριβώς έλεγε παλαιά ψάλλοντας ο Δαβίδ: «Και ο άρτος στηρίζει την καρδιά του ανθρώπου, ώστε να κάνει το πρόσωπο ιλαρό με το έλαιο»· να στηρίζεις την καρδιά σου, μεταλαμβάνοντας από αυτόν ως πνευματικό άρτο, και να κάνεις ιλαρό το πρόσωπο της ψυχής σου. Είθε να διατηρείς το πρόσωπο αυτό ακάλυπτο με καθαρή συνείδηση, και αντικατοπτρίζοντας τη δόξα του Κυρίου, να προχωράς από δόξα σε δόξα, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Θα εξαποστείλει τον λόγο του και θα τα λιώσει. Θα φυσήξει το πνεύμα του και θα ρεύσουν τα ύδατα. Τότε η γη, λαμβάνοντας την ευωδία της θεωρίας, θα ντυθεί την ευπρέπειά της με πρόσταγμα του Θεού, και σαν σκεύος κατάλιθο και χρυσόπαστο θα τέρπει τους θεατές. Και τα μεν πτηνά, πετώντας, παράγουν μελωδικό ήχο, ευφραινόμενα από τη λαμπρότητα του αέρα, ενώ τα τετράποδα μαζί με τα μικρά τους σκιρτούν, διότι βλάστησαν οι πεδιάδες της ερήμου, και οι ποιμένες αγαλλιούντες χαίρονται για τις δωρεές του Κυρίου. Οι ποταμοί, αντί για την τραχύτητα και την άτακτη ορμή των υδάτων, ρέοντας ήσυχα ευφραίνουν τα υδρόβια πλάσματα, και τα ψάρια σκιρτούν στη λάμψη του ήλιου. Τα δέντρα, αντί για τη γύμνια των φύλλων, ντύνονται τη δική τους ανθοφορία, φουντώνουν με τα φύλλα τους κατά την καρποφορία. Τα όρη και οι λόφοι και οι κοιλάδες και όλη η γη ανθοφορώντας κηρύττουν τη δόξα του Κυρίου, διότι την καταστόλισε με κοσμήματα σαν νύφη.

Σε απόλυτη ακολουθία με τις προαναφερθείσες επαγγελίες, τις οποίες ο ίδιος ο Υιός του Θεού έδωσε κατά την πρώτη του παρουσία, ο λόγος, λοιπόν, προσωποποιεί την Εκκλησία του Θεού ως να έχει αξιωθεί τόσων αγαθών και να ευχαριστεί για όσα έχει δεχθεί. Αφού, λοιπόν, προσέλαβε ως δικά της μέλη το πλήρωμα εκείνων που σώζονται, και ούσα σαν μια νύμφη που συγκροτείται από ένα ευπρεπές και ωραίο σώμα και περιβάλλεται με το στολίδι του νυμφίου της, λέει: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο». Και προσθέτει την αιτία λέγοντας: «διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας». Το δε σώμα της ανάστασης, το οποίο ονομάζεται «ιμάτιο σωτηρίας», θα είναι σαν μια στήλη που θα αστράφτει από θεϊκό φως· διότι δεν θα είναι πλέον «σώμα θανάτου», όπως εκείνο που υποδήλωνε ο Παύλος λέγοντας: «ποιος θα με ελευθερώσει από το σώμα του θανάτου αυτού;».

Και αυτό θα είναι σωτήριο, και η ψυχή θα περιβληθεί με «ιμάτιο σωτηρίου» και «χιτώνα ευφροσύνης»· διότι ο καθένας, μέσω των δικών του πράξεων που έπραξε σύμφωνα με τη δικαιοσύνη, «θα ενδυθεί τον δικό του στολισμό». Όταν δε φθάσει «σε άνδρα τέλειο και στο μέτρο της ηλικίας» και εξομοιωθεί με τον δικό της Νυμφίο, αφενός για εκείνους εντός της που είναι τέλειοι και έχουν διαμορφωθεί κατ' εικόνα του Νυμφίου θα πει: «μου φόρεσε μίτρα όπως σε νυμφίο», αφετέρου για εκείνους που δεν είναι ακόμη τέτοιοι, αλλά βρίσκονται στη δεύτερη τάξη των αγαθών, θα πει: «και σαν νύμφη με στόλισε με στολίδια». Αυτή δε η ίδια, όντας νύμφη του Νυμφίου Λόγου και έχοντας υποδεχθεί τα δικά του σπέρματα, αποδίδει καρπούς ωραίους και ανθισμένους. Γι' αυτό λέει: «και όπως η γη αυξάνει το άνθος της και όπως ο κήπος, θα ανατείλει τα σπέρματά του». Έπειτα, στη συνέχεια αυτών, προκειμένου να μην οικειοποιηθούν αυτά τα λόγια οι απόγονοι των Ιουδαίων, ο λόγος της Γραφής κάνει τον διαχωρισμό λέγοντας: «έτσι ο Κύριος, ο Κύριος, θα ανατείλει δικαιοσύνη και αγαλλίαση ενώπιον όλων των εθνών».

Αλλά, προς το παρόν, με αυτά η άλλοτε χήρα και έρημη, αφού περιβλήθηκε με άνθη χάριτι Θεού, έγινε αληθινά «σαν κρίνος», όπως λέει η προφητεία, και αφού φόρεσε τη νυφική στολή και περιβλήθηκε το στεφάνι της ευπρέπειας, διδάσκεται από τον Ησαΐα να χορεύει, προσφέροντας ευχαριστίες στον βασιλιά Θεό με εύφημες φωνές. Ας την ακούσουμε να λέει: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου για τον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και χιτώνα ευφροσύνης· μου φόρεσε μίτρα σαν σε νυμφίο, και με στόλισε με κοσμήματα σαν νύφη. Και όπως η γη που βλαστάνει το άνθος της, και όπως ο κήπος κάνει να βλαστήσουν τα σπέρματά του, έτσι ο Κύριος Θεός ανέτειλε δικαιοσύνη και αγαλλίαση ενώπιον όλων των εθνών». Με αυτά, λοιπόν, εκείνη χορεύει· αλλά με ποια λόγια την ανταμείβει και ο Νυμφίος, ο ουράνιος Λόγος, ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός, άκουσε τον Κύριο που λέει: «Μη φοβάσαι που ντροπιάστηκες, ούτε να εντραπείς που χλευάστηκες· διότι θα ξεχάσεις την αιώνια αισχύνη και δεν θα θυμηθείς πλέον το όνειδος της χηρείας σου. Όχι ως γυναίκα εγκαταλελειμμένη και απελπισμένη σε κάλεσε ο Κύριος, ούτε ως γυναίκα μισημένη από τη νεότητά της. Είπε ο Θεός σου: Για μικρό χρονικό διάστημα σε εγκατέλειψα, αλλά με μέγα έλεος θα σε ελεήσω· με λίγο θυμό απέστρεψα το πρόσωπό μου από εσένα, αλλά με αιώνιο έλεος θα σε ελεήσω, είπε ο Κύριος που σε λύτρωσε».

Ψ. ΛΒ΄. Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο, διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης, μου φόρεσε μίτρα ως σε νυμφίο, και με στόλισε με στολίδια ως νύμφη. Και όπως η γη που αυξάνει το άνθος της, και όπως ο κήπος που κάνει να ανατέλλουν τα σπέρματά του, έτσι ο Κύριος ο Θεός θα ανατείλει δικαιοσύνη και αγαλλίαση ενώπιον όλων των εθνών. Η ψυχή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, για την οποία έλεγε το, «περίλυπη είναι η ψυχή μου», και το, «τώρα η ψυχή μου έχει ταραχθεί», για κανένα από τα κτιστά δεν αγαλλιά και δεν ευφραίνεται, παρά μόνο στον Πατέρα και Κύριο· διότι τον ενέδυσε με το ιμάτιο της θεότητας, και με τον χιτώνα της αληθινής και τέλειας ευφροσύνης. Αλλά και επειδή Εκείνος μεν ήταν ο νυμφίος της νύμφης Εκκλησίας, η οποία δεν έχει σπίλο ούτε ρυτίδα, του φόρεσε μίτρα ως σε νυμφίο, ενώ η νύμφη [ανήκει στην] ανώτερη από κάθε ψόγο θεότητα, την οποία στόλισε σαν νύμφη με τον στολισμό που αρμόζει στο Πνεύμα του Κυρίου. Αλλά και την καλλιέργησε σαν εύφορη και αγαθή γη, και επιπλέον σαν κήπο που αυξάνεται και θάλλει από τα βλαστάρια μέσα του, με τα οποία λέγεται ότι έχει καταφυτευτεί και ο μεγάλος παράδεισος του Θεού. Και αυτά θα γίνουν, λέγει, επειδή ο Κύριος, όντας δίκαιος και αποτελώντας Θεό όχι μόνο των Ιουδαίων αλλά και των εθνών, ανέτειλε τη δική Του δικαιοσύνη, δηλαδή τον Χριστό Του, ενώπιον όλων των εθνών που πιστεύουν μέσω Αυτού.

Για όλα αυτά λοιπόν, ας ψάλουμε στον Θεό τον ύμνο της χαράς, τον οποίο ένα στόμα κατεχόμενο από το Πνεύμα αναφώνησε προφητικά στο παρελθόν: «Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο· διότι με ενέδυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με περιέβαλε με χιτώνα ευφροσύνης, σαν σε νυμφίο μού τοποθέτησε μίτρα και σαν νύμφη με στόλισε με κοσμήματα». Κοσμήτορας δε της νύμφης είναι αναμφίβολα ο Χριστός, ο Ών, ο προϋπάρχων και ο εσόμενος, ο οποίος είναι ευλογημένος τώρα και στους αιώνες των αιώνων, αμήν.

Ο Ζαχαρίας, θεωρώντας αυτά ανώτερα της πίστεως, δεσμεύεται στη γλώσσα του. Επειδή, δηλαδή, δεν θέλησε με τη θέλησή του να κηρύξει, σιωπώντας παρά τη θέλησή του βροντοφωνάζει την παράδοξη σύλληψη του παιδιού, μέχρι να δει να έρχεται στο φως η φωνή του Λόγου. Αφού δε συνελήφθη με τόσες και τόσο μεγάλες υποσχέσεις, πριν καν γεννηθεί χρίεται προφήτης, και μεταδίδει τη χάρη - ω του θαύματος! - στη μητέρα του· και κατά τον Ησαΐα, ενδύεται ιμάτιο σωτηρίου και χιτώνα ευφροσύνης, ενώ κατά τον Ηλία, χρίει προφήτη αντί για τον εαυτό του, και φτάνει και υπερβαίνει την τελειότητα και των δύο προφητών όντας ακόμη έμβρυο, επιδεικνύοντας τέτοια χαρίσματα ενώπιον του Κυρίου. Διότι, επειδή το έμβρυο, μετά τη διάρθρωση των μελών του, έχει μεν κίνηση αλλά δεν έχει ακόμη φωνή, λόγω του ότι δεν ζει ακόμη στον αέρα, και καθώς παρουσιάστηκε τότε η Παρθένος που κυοφορούσε τον Θεό, ο Ιωάννης, αν και βρισκόταν στην κοιλιά, δεν έμεινε αναίσθητος μπροστά στη θεϊκή παρουσία και οικονομία, αλλά την ανυμνεί από εκεί, θεολογώντας μέσω της γλώσσας της μητέρας του· σκιρτά και ο ίδιος μέσα και αγαλλιάται - ω του θαύματος! - έχοντας δεχθεί εν Αγίω Πνεύματι την τελειότητα του μέλλοντος αιώνος μέσα στη μητρική μήτρα.

Αλλά εμείς, αδελφοί, ας απεκδυθούμε τον χιτώνα που είναι ξεσχισμένος από τη μέθη και τον κορεσμό της κοιλιάς και σπιλωμένος από τη σάρκα και την ακράτεια που συνδέεται με αυτήν, και ας ενδυθούμε, σύμφωνα με τον Ησαΐα, με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης, μέσω της εγκράτειας και της σωφροσύνης. Ας αποβάλουμε τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, και ας ενδυθούμε τον νέο άνθρωπο, ο οποίος πλάστηκε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, με οσιότητα και δικαιοσύνη. Ας απεκδυθούμε κάθε ένδυμα της ζωής μας που προέρχεται από αρπαγή και πλεονεξία, ως άσχημο και κατακριτέο ενώπιον των θείων οφθαλμών, και ας ενδυθούμε, ως εκλεκτοί του Θεού, σπλάχνα οικτιρμών, ταπείνωση, μετριοφροσύνη και πραότητα. Και ας προσπαθήσουμε με κάθε τρόπο, σύμφωνα με την αποστολική παραίνεση, να καταστήσουμε βέβαιη την κλήση και την εκλογή μας. Διότι, πράττοντας έτσι, δεν θα στερηθούμε την υπόσχεση των μελλοντικών αγαθών και τη συνύπαρξη με όσους ευφραίνονται αιώνια.

Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο· διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με χιτώνα ευφροσύνης, σαν σε νυμφίο μού φόρεσε μίτρα ... και όπως η γη που αναπτύσσει το άνθος της, και όπως ο κήπος τα σπέρματά του, έτσι θα ανατείλει ο Κύριος δικαιοσύνη ...

Ας αγαλλιάσει η ψυχή μου στον Κύριο, διότι με έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας και με περιέβαλε με χιτώνα ευφροσύνης. Ποιο ιμάτιο; Το ένδυμα της πίστεως. Και χιτώνα ευφροσύνης. Ποιον; Όσοι βαπτιστήκατε στον Χριστό, ενδυθήκατε τον Χριστό, δηλαδή την ομολογία της αδιαιρέτου Τριάδος. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα, στον Πατέρα και στον Υιό και στο Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

γ΄. Δικό μας χρέος, λοιπόν, είναι να μην απεκδυθούμε το ιμάτιο της δικαιοσύνης, το οποίο και ο Προφήτης ονομάζει ιμάτιο σωτηρίου, προκειμένου να ομοιωθούμε με τον Θεό· διότι και ο Ίδιος έχει ενδυθεί δικαιοσύνη. Ας ενδυθούμε αυτό το ιμάτιο. Το να το ενδυθούμε, όμως, δεν δηλώνει τίποτε άλλο, παρά το να μην το απεκδυθούμε ποτέ. Διότι άκουσε τον Προφήτη που λέει: «Ενεδύθη την κατάρα ως ιμάτιο, και θα έλθει σε αυτόν». Και πάλι: «Αυτός που περιβάλλεται το φως ως ιμάτιο». Και πάλι, συνηθίζουμε να λέμε για τους ανθρώπους: «Ο τάδε ενεδύθηκε τον τάδε». Ώστε δεν θέλει να βρισκόμαστε μέσα στην αρετή για μία ημέρα, ούτε για δεύτερη ούτε για τρίτη, αλλά παντοτινά, και να μην βρεθούμε ποτέ γυμνοί από αυτό το ιμάτιο.

γ΄. Διότι δεν θεωρείς σπουδαίο το να κρατήσεις το ποτήριο από το οποίο πρόκειται να πιει ο Χριστός, και να το φέρεις στο στόμα του; Δεν βλέπεις ότι μόνο στον ιερέα επιτρέπεται να προσφέρει το ποτήριο του Αίματος; Εγώ όμως δεν απαιτώ καμία σχολαστικότητα ως προς αυτά, λέει· αλλά ακόμη και αν εσύ ο ίδιος το προσφέρεις, το δέχομαι· ακόμη και αν είσαι λαϊκός, δεν το αρνούμαι. Και δεν απαιτώ ποτό σαν αυτό που εγώ έδωσα· διότι δεν ζητώ αίμα, αλλά κρύο νερό. Αναλογίσου ποιον ποτίζεις, και νιώσε δέος. Αναλογίσου ότι εσύ γίνεσαι ιερέας του Χριστού, δίνοντας με το ίδιο σου το χέρι, όχι σάρκα, αλλά άρτο, όχι αίμα, αλλά ένα ποτήρι κρύο νερό. Εκείνος σε έντυσε με ιμάτιο σωτηρίας, και σε έντυσε ο ίδιος· εσύ ντύσε τον έστω και μέσω του υπηρέτη σου. Σε έκανε ένδοξο στους ουρανούς· εσύ απάλλαξέ τον από το ρίγος, και από τη γύμνια, και από την ασχήμια. Σε έκανε συμπολίτη των αγγέλων· εσύ πρόσφερέ του έστω μόνο μία στέγη, δώσε του οικία έστω όπως θα έδινες στον υπηρέτη σου· δεν αποστρέφομαι αυτό το κατάλυμα, και μάλιστα ενώ σου έχω ανοίξει ολόκληρο τον ουρανό.