Πατερικές αναφορές στο ΗΣΑΪΑΣ 8:13

Έτσι λέγει ο Κύριος: Με ισχυρό χέρι απειθούν στην πορεία της οδού αυτού του λαού, λέγοντας: Ποτέ να μην πείτε κάτι σκληρό· διότι κάθε τι που θα πει αυτός ο λαός, είναι σκληρό. — Τον δε φόβο του να μην τον φοβηθείτε, ούτε να ταραχθείτε. Τον ίδιο τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σου· και αν έχεις την πεποίθησή σου σε αυτόν, θα γίνει σε σένα αγιασμός· και δεν θα τον συναντήσετε ως λίθο προσκόμματος, ούτε ως πέτρα πτώσεως.

Έπειτα προσθέτει: «Τον δε φόβο αυτού μην τον φοβηθείτε». Αυτό κατανοείται με δύο τρόπους· διότι και προς τα έθνη λέγει να μη φοβούνται τον φόβο, τον οποίο τώρα λόγω έλλειψης παιδείας φοβούνται, μη παραδίδοντας τους εαυτούς τους στην άσκηση των ανώτερων πραγμάτων· σαν να έλεγε: μη φοβάσαι τη σωφροσύνη, μη φοβάσαι την ανδρεία· μη φοβάσαι την ευσέβεια, καμία από τις αρετές να μη φοβηθείς. Είναι ήμερες, ευπρόσιτες, παρέχουν αγαθά και γίνονται πρόξενοι ζωής. —Ή, μεταστρέφοντας τον λόγο, απευθύνεται προς τον λαό: ότι εκείνοι μεν αυτές τις αντιλήψεις έχουν σχηματίσει για εσάς, μη αποδεχόμενοι την ένωση μαζί σας μέσω της πορείας του νόμου. Εσείς όμως μη φοβηθείτε τις εναντίον σας επιβουλές των εθνών, αλλά, αφού κατανοήσετε τον Κύριο, αγιάστε Τον. —Και Αυτός θα είναι ο φόβος σου. Είναι μέγιστο βήμα προς την τελείωση το να φοβάται κανείς με πνευματική επίγνωση και να μην καταπτοείται από τα πάντα, ούτε να είναι δειλός, φοβούμενος τα ακίνδυνα. Διότι ο ψαλμός κατακρίνει τέτοιου είδους ανθρώπους, λέγοντας: «Εκεί κυριεύθηκαν από φόβο, όπου δεν υπήρχε φόβος».

Αγίασε, λοιπόν, τον Κύριο. Και αυτός θα είναι ο φόβος σου. —Εκείνου την παρουσία να προσδοκάς, εκείνου το κριτήριο να φοβάσαι. Φοβερός είναι αυτός που αποδίδει στον καθένα κατά τα έργα του· φοβερός αυτός που πρόκειται να έλθει από τους ουρανούς με ήχο σάλπιγγας μαζί με τους αγίους Αγγέλους· φοβερός εκείνος, του οποίου η απόφαση είναι αιώνια κόλαση. Εάν, λοιπόν, έχεις εναποθέσει την εμπιστοσύνη σου στον Κύριο, δεν θα τον συναντήσεις ως λίθο προσκόμματος, ούτε ως πέτρα πτώματος.

Αλλά όσοι πίστεψαν σε αυτόν, δεν ντροπιάστηκαν· όσοι όμως ήταν άπιστοι και αμαθείς, και δεν μπόρεσαν να δουν το μυστήριό του, έπεσαν και συντρίφτηκαν. Διότι είπε κάπου πάλι ο Θεός και Πατέρας: «Ιδού, θέτω στη Σιών λίθο προσκόμματος, και πέτρα σκανδάλου, και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν πρόκειται να ντροπιαστεί· και πάνω σε όποιον πέσει, θα τον συντρίψει». Αλλά εξασφάλιζε τους απογόνους του Ισραήλ ο προφήτης λέγοντας: «Και αυτόν αγιάστε, και αυτός θα είναι φως σας· και αν έχεις πεποίθηση σε αυτόν, θα σου είναι για αγιασμό, και δεν θα τον συναντήσετε ως λίθο προσκόμματος, ούτε ως πέτρα παραπτώματος». Επομένως, επειδή ο Ισραήλ δεν αγίασε τον Εμμανουήλ, που είναι Κύριος και Θεός, ούτε καν θέλησε να έχει πεποίθηση σε αυτόν, σκοντάφτουν [πέφτουν] πάνω του ως λίθο εξαιτίας της απιστίας τους, συνετρίβησαν και έπεσαν· αναστήθηκαν όμως πολλοί, δηλαδή, αυτοί που αποδέχθηκαν την πίστη σε αυτόν.

Απειθούν δε ομοίως στην πορεία αυτού του λαού, λέει, το πρόσωπο του οποίου αναλαμβάνοντας έλεγε αμέσως: Μαζί μας είναι ο Θεός. Και ποια είναι η πορεία του λαού; Η πίστη σε αυτόν από εκείνους που έχουν τον Εμμανουήλ, η ευαγγελική πολιτεία, αφού έχει παραμεριστεί αυτή που υφίστατο στον νόμο και σαν σε σκιές. Απειθούν δε στην πορεία αυτού του λαού λέγοντας: Μην πείτε ποτέ, Σκληρό. Διότι καθετί που θα πει ο λαός αυτός, είναι σκληρό. Διότι ο λόγος των αγίων αποστόλων φαινόταν κάπως σκληρός στους Ιουδαίους, επειδή, καταργώντας τη σκιά όταν ήρθε ο κατάλληλος καιρός, δεν τους άφηναν να ζουν σύμφωνα με τον νόμο του Μωυσή, αλλά μάλλον ευαγγελικά και πνευματικά. <Τον δε φόβο τους να μην τον φοβηθείτε ούτε να ταραχθείτε· τον Κύριο αυτόν να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σου.

Επειδή, λοιπόν, αν και οι θεσπέσιοι μαθητές κατάγονταν από τους Ιουδαίους, έπρεπε να αποβάλουν τον φόβο εκείνων που απειθούσαν, οι οποίοι φοβούνταν, όπως είπα, μήπως προσκρούσουν στον νόμο επειδή θα επέλεγαν να ζήσουν μάλλον σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, τους προτρέπει λέγοντας: Τον δικό τους φόβο να μην τον φοβηθείτε, ούτε να ταραχθείτε. Αλλά μάλλον να αγιάζεται από εσάς, λέει, ο Κύριος της δόξης, δηλαδή ο Χριστός, και να τιμάται με την πίστη, και αυτόν να φοβάστε. Διότι έτσι θα γίνει για εσάς αγιασμός, και δεν θα τον συναντήσετε σαν λίθο προσκόμματος ούτε σαν πέτρα πτώματος. Δύο μεγάλα και εξαίρετα πράγματα θέτει σε αυτόν. Πρώτον, διότι θα αγιάσει, λέει, εσάς που πιστεύετε και θα σας αναδείξει μετόχους της θείας του φύσεως διά του Αγίου Πνεύματος. Επιπλέον δε θα κερδίσετε και αυτό: το να μην προσκρούσετε πάνω του ούτε σαν σε λίθο ούτε σαν σε πέτρα σκανδάλου. Αυτό ακριβώς έπαθαν οι ταλαίπωροι Ιουδαίοι εξαιτίας της πάρα πολύ μεγάλης τους αμάθειας, λέγοντας: «Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή έχει μιλήσει ο Θεός· αυτόν όμως δεν ξέρουμε από πού είναι». Επομένως, επειδή ούτε τον αγίασαν, ούτε θέλησαν να έχουν πεποίθηση σε αυτόν, παρέμειναν εντελώς αμέτοχοι του αγιασμού, και αφού σκόνταψαν πάνω του σαν σε λίθο, έπεσαν, και βρέθηκαν μέσα σε κάθε είδους κακό.

Διότι ο Θεός των όλων τους απευθυνόταν σχετικά με τον Εμμανουήλ: Αυτόν τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σας. Και εάν έχετε πεποίθηση σε αυτόν, θα σας γίνει αγίασμα. Αυτοί δε, αποδεχόμενοι με μεγάλη προθυμία τον λόγο της μυσταγωγίας που οδηγεί σε αυτό, χωρίς καμία χρονοτριβή υπόσχονται υπακοή, και θέτοντας κάθε ελπίδα σε αυτόν λένε: «Θα περιμένω τον Θεό, ο οποίος απέστρεψε το πρόσωπό του από τον οίκο του Ιακώβ, και θα έχω πεποίθηση σε αυτόν.» Και τι άραγε να σημαίνει το «θα περιμένω»; Ή μάλλον οπωσδήποτε εκείνο, το οποίο είπε και ο θεσπέσιος Δαβίδ: «Με υπομονή υπέμεινα τον Κύριο, και με πρόσεξε.» Υπομένει δε τον Κύριο εκείνος που έχει επιλέξει να φρονεί όσα είναι αρεστά σε Αυτόν, και να ακολουθεί τα προστάγματά Του, και να υπομένει με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση τους αγώνες για την ευσέβεια προς Αυτόν. Διότι προς αυτό τους παροτρύνει το Πνεύμα μέσω της φωνής του ψαλμωδού λέγοντας: «Να έχεις ανδρεία, και ας κραταιώνεται η καρδιά σου, και υπόμεινε τον Κύριο.» «Θα υπομείνω λοιπόν, λέει, τον Θεό που απέστρεψε το πρόσωπό του από τον οίκο του Ιακώβ.» Παρατήρησε, λοιπόν, παρατήρησε εκτός από την υπακοή τους, πόση σύνεση διαθέτουν. Διότι από τα σφάλματα στα οποία άλλοι προσέκρουσαν, και μάλιστα υπέστησαν την αποστροφή του θείου προσώπου, μέσα από αυτά τα ίδια καθιστούν τις καρδιές τους πιο ασφαλείς, ώστε να ρέπουν προς τα καλύτερα. Επειδή φοβούνται την αποστροφή των θείων οφθαλμών.

Αλλά όσοι πίστεψαν σε αυτόν δεν ντροπιάστηκαν· οι άπιστοι όμως, και όσοι δεν μπόρεσαν να δουν το μυστήριό του, έπεσαν και συντρίφτηκαν. Διότι είπε κάπου πάλι ο Θεός και Πατέρας: «Ιδού, θέτω στη Σιών λίθο προσκόμματος, και πέτρα σκανδάλου· και όποιος πιστεύει σε αυτόν δεν θα ντροπιαστεί· και πάνω σε όποιον πέσει, θα τον κατακομματιάσει». Αλλά ο προφήτης προφύλαξε εκείνους από τον Ισραήλ, λέγοντας: «Αυτόν θα τον αγιάσετε ως Κύριο, και αυτός θα είναι ο φόβος σου· και εάν έχεις πεποίθηση σε αυτόν, θα είναι για εσένα προς αγιασμό, και δεν θα συναντηθείτε με αυτόν σαν με λίθο προσκόμματος, ούτε σαν με πέτρα πτώματος.» — (A f. 39, E f. 129) Επομένως, επειδή ο Ισραήλ δεν αγίασε τον Εμμανουήλ, που είναι Κύριος και Θεός, ούτε θέλησε να έχει πεποίθηση σε αυτόν, σκοντάφτοντας σαν σε λίθο εξαιτίας της απιστίας του, συντρίφτηκε και έπεσε· αναστήθηκαν όμως πολλοί, δηλαδή αυτοί που αποδέχτηκαν την πίστη σε αυτόν. — (A f. 39 b, E f. 130, H f. 116) Ή και όπως γράφει ο σοφότατος Παύλος, «Για τους Ιουδαίους ο σταυρός είναι σκάνδαλο, και για τα έθνη μωρία.» Και πάλι: «Ο λόγος του σταυρού για όσους χάνονται είναι μωρία· αλλά για εμάς που σωζόμαστε, είναι δύναμη Θεού προς σωτηρία.»

Όταν όμως τους λάμψει το φως της αλήθειας, και ξυπνήσουν σαν από νύχτα και σκοτάδι, μόλις τότε, μαθαίνοντας ποιος και πόσο μεγάλος είναι, τον ομολογούν άγιο των αγίων. Ότι δε αυτό έχει έτσι, θα το κατανοήσεις από το εξής. Είπε κάποιος από τους αγίους προφήτες: «Τον ίδιο τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σου· και εάν έχεις πεποίθηση σε αυτόν, θα σου γίνει για αγιασμό.» Άραγε λοιπόν εμείς καθιστούμε άγιο τον Θεό, αυτόν που από το δικό του πλήρωμα διανέμει πλουσιοπάροχα στην κτίση τα δικά του; Αλλά είναι φανερό πως λέμε ότι εκείνο διδάσκει, δηλαδή να πιστεύετε ότι αυτός είναι Άγιος· διότι τότε θα τον φοβηθείτε, και αυτός θα γίνει σε εσάς για αγιασμό. Είναι γραμμένο δε πάλι για τον Χριστό: «Αγιάσατε αυτόν που περιφρονεί την ψυχή του»· δηλαδή, δεν την υπολόγισε καθόλου· διότι την προσέφερε για χάρη μας. Όμως, ας αγιάζεται, λέει, από εσάς, δηλαδή ας ομολογείται άγιος. Και τούτο διότι είναι κατά φύση, επειδή είναι Θεός αληθινός και Υιός του Θεού. Διότι το να είναι κανείς ουσιαστικά άγιος δεν θα ταίριαζε σε κανένα από όσα έχουν παραχθεί από την ανυπαρξία στην ύπαρξη, παρά μόνο στην ανώτατη και πάνω από όλα φύση.

Διότι δεν ήθελαν να ακούσουν τη φωνή του Ησαΐα που λέει: «Αυτόν τον Κύριο αγιάστε, και αυτός θα είναι ο φόβος σας, και δεν θα τον συναντήσετε ως λίθο προσκόμματος, ούτε ως πέτρα πτώματος». Ο Χριστός, λοιπόν, είναι λίθος προσκόμματος για τους άπιστους εθνικούς, πέτρα σκανδάλου για τους Ιουδαίους, για εμάς όμως τους πιστούς είναι ο θεμέλιος λίθος, που συγκρατεί όλη την κρηπίδα της Εκκλησίας· και πέτρα λόγω του στερεού και αμετάπτωτου της ομολογίας, πάνω στην οποία συντρίβονται οι τρικυμίες των αιρέσεων και διαλύονται σε αφρό. Ο Ματθαίος, βέβαια, αφού ανέφερε και το υπόλοιπο της προφητείας, δηλαδή το «Παρά Κυρίου έγινε αυτή» και τα εξής, και στη συνέχεια αφού είπε: «Γι' αυτό σας λέω, θα αφαιρεθεί από εσάς η βασιλεία του Θεού, και θα δοθεί σε έθνος που θα παράγει τους καρπούς της», τότε πρόσθεσε: «Και όποιος πέσει πάνω σε αυτόν τον λίθο θα συνθλιβεί», και τα εξής.

Αφού ο λόγος απευθύνθηκε στα έθνη για να επιγνώσουν τον Εμμανουήλ, μεταβαίνει στον ιουδαϊκό λαό, ελέγχοντάς τον ως απειθούντα στην ισχυρή χείρα· διότι, μολονότι καλούνταν από αυτήν και όφειλαν να υπακούσουν, αυτοί απειθούσαν και έφερναν αντιρρήσεις. Γι' αυτό λέγει: «Έτσι λέγει ο Κύριος προς εκείνους που απειθούν στην ισχυρή χείρα» και προς όσους δεν βαδίζουν την ευθεία και βασιλική οδό που είναι προσφιλής στον Θεό, αλλά ακολουθούν «την πορεία της οδού αυτού του λαού». «Μην πείτε», λέγει, «ότι είναι σκληρός» ο λόγος περί της ανάγκης να απομακρυνθείτε «από την πορεία αυτού του λαού»· διότι αυτός ο λαός τον θεωρεί σκληρό, εσείς όμως που έχετε απομακρυνθεί «από την πορεία του λαού αυτού, μη λέγετε» ότι αυτό είναι σκληρό. Εάν δε σας επιβουλεύονται ως αποστάτες οι άνθρωποι του άπιστου λαού, εσείς αντιθέτως «να μη φοβηθείτε τον φόβο του» ούτε να ταράσσεστε όταν καταδιώκεστε και εκδιώκεστε από αυτούς, αλλά μόνο «τον Κύριο των δυνάμεων αγιάζοντας» να Τον αναγνωρίζετε ως τον δικό σας φόβο· «διότι αρχή σοφίας είναι ο φόβος Κυρίου». Και μέσω αυτού αποδιώκεται κάθε φόβος που προέρχεται από τους ανθρώπους. Ο Σύμμαχος το απέδωσε με τον ακόλουθο τρόπο: «Αυτά», λέγει, «μου είπε ο Κύριος με την ισχύ της χειρός Του και με απέτρεψε από το να πορεύομαι στην οδό του λαού αυτού, λέγοντας: δεν θα αποκαλείτε ανταρσία καθετί που αυτός ο λαός αποκαλεί ανταρσία».

Εάν δε έχεις μόνο αυτόν ως 〈φόβο〉 σου, και 〈έχεις την πεποίθησή σου σε αυτόν〉, έχε θάρρος, γνωρίζοντας καλά ότι 〈θα είναι για σένα αγίασμα〉, ⌜ώστε να μην έχεις πλέον ανάγκη το σωματικό 〈αγίασμα. Αγίασμα〉 δε ονομαζόταν από τους Εβραίους ο ναός που υπήρχε παλαιά σε αυτούς και τα άδυτα αυτού. Θα είναι λοιπόν για σένα που καταδιώκεσαι μεν από εκείνους, αλλά έχεις 〈πεποίθηση〉 στον Κύριο, 〈αγίασμα〉, όχι ο σωματικός (υλικός) ναός, αλλά ο ίδιος ο Κύριος που σε αγιάζει, 〈εάν έχεις την πεποίθησή σου σε αυτόν〉. Γι' αυτό, χωρίς να φοβάσαι καθόλου αυτόν τον λαό, απομακρύνσου από αυτόν, πίστευε και έχε θάρρος στον 〈φόβο〉 σου· διότι θα έχεις αυτόν ως 〈αγίασμα〉⌝, και δεν θα σκοντάψεις σε αυτόν 〈ως σε λίθο προσκόμματος〉 ούτε 〈θα τον συναντήσεις ως πέτρα πτώσεως〉· διότι τέτοιος θα είναι 〈για τον οίκο του Ιακώβ〉 εξαιτίας της απιστίας τους· καθώς ζώντας ωσάν 〈σε παγίδα και σε κοίλωμα〉 οι 〈στην Ιερουσαλήμ〉 ⌜εξαιτίας της ‹απείθειάς› τους «στην ισχυρή χείρα» του Κυρίου, τον βρήκαν ως 〈λίθο προσκόμματος〉 και 〈πέτρα πτώσεως〉, αν και από τη φύση του δεν είναι τέτοιος· διότι για εκείνους που πιστεύουν σε αυτόν αποτελεί 〈αγίασμα〉.⌝ ⌞Βλέπεις πώς ονομάζει τον ίδιο τον Κύριο 〈λίθο προσκόμματος〉 και 〈πέτρα σκανδάλου〉. Και αναφέρει ότι τέτοιος θα είναι 〈για εκείνους που κατοικούν στην Ιερουσαλήμ και στους δύο οίκους του Ισραήλ〉, ενώ διδάσκει ότι για εκείνους που έχουν πιστέψει σε αυτόν θα είναι 〈αγίασμα〉.

Κεφάλαιο ΙΓ΄. Απειλή κατά των Ιουδαίων, επειδή απέρριψαν τον λόγο της ευαγγελικής χάριτος και για τον λόγο αυτό θα υποπέσουν στην πλάνη του διαβόλου· και επιτίμηση κατά των δαιμόνων, διότι, έστω και αν προς καιρόν υπερισχύσουν εναντίον μας, με τη συμμαχία του Θεού θα ηττηθούν· και κατηγορία των Ιουδαίων επειδή απειθούν στον Χριστό και διάγουν μεν με υποκρισία, παραβαίνουν δε εκουσίως τον νόμο και καυχώνται μάταια για την πεποίθησή τους στον Θεό. ... Επειδή αυτός ο λαός δεν θέλησε το ύδωρ του Σιλωάμ που ρέει ήσυχα, αλλά θέλησε να έχει τον Ρασσίν και τον υιό του Ρομελίου βασιλιά πάνω σας, για τον λόγο αυτό, ιδού, ο Κύριος φέρνει εναντίον σας το ισχυρό και άφθονο ύδωρ του ποταμού, τον βασιλιά των Ασσυρίων και τη δόξα του· και θα ανέλθει σε κάθε φάραγγά σας και θα περιπατήσει πάνω σε κάθε τείχος σας, και θα αφαιρέσει από την Ιουδαία κάθε άνθρωπο που θα μπορεί να σηκώσει κεφάλι ή να επιτελέσει κάτι δυνατό· και θα είναι το στρατόπεδό τους ... Γνωρίστε το, έθνη, και ηττηθείτε, ακούστε το έως τα πέρατα της γης, εσείς που ενισχυθήκατε, ηττηθείτε· διότι, αν πάλι ενισχυθείτε, πάλι θα ηττηθείτε. ... Έτσι λέγει Κύριος ο Θεός: Με ισχυρό χέρι απειθούν στην πορεία της οδού αυτού του λαού, λέγοντας: Ποτέ μην πείτε σκληρό λόγο· διότι οτιδήποτε πει αυτός ο λαός είναι σκληρό ... Τον ίδιο τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σου.

«Ας είναι το όνομα», κ.τ.λ. «Δεν θα σε αινέσουν οι νεκροί, Κύριε, ούτε όλοι όσοι κατεβαίνουν στον άδη». «Σε εσένα θα προσφέρω θυσία αινέσεως, και στο όνομα του Κυρίου [θα επικαλεστώ]». «Αινείτε τον Κύριο, όλα τα έθνη· επαινέστε τον». «Ιδού λοιπόν, ευλογείτε τον Κύριο, όλοι οι δούλοι του Κυρίου». «Ψάλτε στο όνομά του, διότι είναι καλό. Διότι τον Ιακώβ», κ.τ.λ. «Αινείτε τον Κύριο, διότι ο ψαλμός προς τον Θεό μας είναι αγαθός». «Τίμα τον Κύριο και θα αποκτήσεις ισχύ· και εκτός από αυτόν μη φοβάσαι κανέναν άλλον». «Τον ίδιο τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός θα είναι ο φόβος σου. Και εάν έχεις την πεποίθησή σου σε αυτόν, θα γίνει για εσένα αγιασμός». «Υμνήστε τον Θεό με νέο ύμνο· η εξουσία του δοξάζεται από την άκρη της γης». «Επειδή δεν με θυμήθηκες, ούτε με έβαλες στην καρδιά σου, κι εγώ βλέποντάς σε, σε παραβλέπω». «Υμνείτε τον Κύριο, αναφωνείτε το όνομά του». «Δώστε στον Θεό μας δόξα πριν σκοτεινιάσει, και πριν σκοντάψουν τα πόδια σας σε σκοτεινά βουνά». «Ας είναι το όνομα του Θεού ευλογημένο από τώρα και έως τον αιώνα, διότι δική του είναι η σοφία και η αίνεση». «Πρέπει να προλαβαίνει κανείς τον ήλιο για να προσφέρει ευχαριστία στον Θεό, και κατά την ανατολή του φωτός να προσεύχεται σε αυτόν». «Ο ζωντανός και υγιής θα αινέσει τον Κύριο». «Ευλόγησε τον Κύριο που σε δημιούργησε, και σε μεθάει αφθόνως από τα αγαθά του». «

Διότι λέγει: «Σε όποιον πέσει, θα τον συντρίψει». Έτσι λοιπόν λιχνίστηκαν οι Ιουδαίοι και διασκορπίστηκαν, σαν το άχυρο από ένα αλώνι, την Ιουδαία, σε ολόκληρο τον κόσμο. Παρατήρησε δε ότι πρώτα εκείνοι έπεσαν πάνω στον λίθο, δηλαδή σκανδαλίστηκαν, και έπειτα ο λίθος έπεσε πάνω τους και τους τιμώρησε· διότι προηγείται η δική μου αμαρτία, και μετά έπεται η δίκαιη τιμωρία του Θεού εναντίον μου. Οι μεν Ιουδαίοι αποδοκίμασαν αυτόν τον λίθο· εκείνος όμως ήταν τόσο καλός και εκλεκτός, ώστε τοποθετήθηκε ως ακρογωνιαίος λίθος, για να ενώσει και να συνδέσει δύο τοίχους, τα παλαιά και τα νέα. Αν και έπρεπε να είχαν ακούσει τον Ησαΐα που λέγει: «Αυτόν τον Κύριο να αγιάσετε, και αυτός ας είναι ο φόβος σας, και δεν θα τον συναντήσετε ως λίθο προσκόμματος, ούτε ως πέτρα πτώσεως». Εκείνοι όμως, καίτοι κατάλαβαν ότι γι' αυτούς λέγει την παραβολή, συνωμοτούν εναντίον του, και αν δεν υπήρχε ο φόβος του λαού, θα άπλωναν τα χέρια τους πάνω του. Και ενώ ο Νόμος λέγει: «Αθώο και δίκαιο να μη φονεύσεις», τον παράκουσαν, φοβούνται όμως την οργή των ανθρώπων, και γι' αυτό συγκρατούνται από μια φανερή επίθεση, αλλά τον επιβουλεύονται με άλλον τρόπο. «Και αφού τον παρακολούθησαν, έστειλαν εγκάθετους που υποκρίνονταν τους δικαίους, για να τον παγιδεύσουν σε κάποιον λόγο του, με σκοπό να τον παραδώσουν στην αρχή και στην εξουσία του ηγεμόνα».

Ο Ιησούς σιωπά, και οι εχθροί μαρτυρούν υπέρ αυτού. Φωνάζουν οι Ιουδαίοι, και κανείς δεν επιβεβαιώνει τις κραυγές τους. Ο Πιλάτος, όμως, είναι ενδοτικός και ελάχιστα σταθερός στην υπεράσπιση της αλήθειας. Διότι φοβήθηκε τη συκοφαντία, μήπως κατηγορηθεί ότι απελευθέρωσε έναν αντάρτη. Επειδή δεν έμαθε να λέει: «Τον φόβο σας δεν πρόκειται να φοβηθούμε, αλλά ο ίδιος ο Κύριος θα είναι ο φόβος μου». Λέει λοιπόν: «Αφού τον παιδεύσω, θα τον απολύσω», δηλαδή αφού τον συνετίσω με μαστιγώσεις. Είχαν την υποχρέωση οι Ρωμαίοι κατά την εορτή να απολύουν έναν κατάδικο, κάνοντας χάρη στους Ιουδαίους. Διότι, εφόσον οι Ιουδαίοι είχαν γίνει υπόσπονδοι, τους έδωσαν την άδεια να πολιτεύονται σύμφωνα με τα δικά τους έθιμα και τους νόμους. Ήταν πατροπαράδοτο έθιμο στους Ιουδαίους να ζητούν από τον άρχοντα την απελευθέρωση καταδίκων, όπως ακριβώς είχαν ζητήσει από τον Σαούλ τον Ιωνάθαν. Εάν αγνοείς την ιστορία, ανέτρεξε στο πρώτο βιβλίο των Βασιλειών και θα τη βρεις. «Αναφώνησαν δε», λέει, «όλο το πλήθος μαζί λέγοντας: Απομάκρυνε τούτον». Τι το χειρότερο από αυτό; Το άγιο έθνος μαινόταν για φόνο, ο εθνικός Πιλάτος προσπαθούσε να αποτρέψει τον φόνο, τα πάνω ήρθαν κάτω. «Απομάκρυνε τούτον», λένε, «και απόλυσέ μας τον Βαραββά, ο οποίος, όντας στασιαστής και φονιάς, ρίχτηκε στη φυλακή».