Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 1:11

Και βέβαια, στα πλήθη που προέρχονταν από τα έθνη φώναζε ο Θεός μέσω της φωνής του προφήτη: «Μάθετε να ακούτε όταν θλίβεστε». Στους Κορινθίους δε, ο Παύλος, επειδή επέλεξαν να επιστρέψουν στην αρχαία πλάνη μετά την ευρυχωρία της πίστης, στέλνει επιστολή λέγοντας: «Το στόμα μας έχει ανοίξει προς εσάς, Κορίνθιοι, η καρδιά μας έχει πλατυνθεί. Δεν στενοχωρείστε σε εμάς, αλλά στενοχωρείστε στα σπλάχνα σας. Ως ίση ανταπόδοση, σας μιλώ σαν σε παιδιά μου, πλατυνθείτε και εσείς, μην μπαίνετε σε ξένο ζυγό μαζί με τους απίστους. Διότι ποια μετοχή υπάρχει ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την ανομία; Και ποια κοινωνία έχει το φως με το σκοτάδι; Ποια δε συμφωνία υπάρχει μεταξύ του Χριστού και του Βελίαλ;» Και βέβαια, ο Ψαλμωδός απευθύνεται κάπου εν πνεύματι προς τον ίδιο τον Εμμανουήλ, στηλιτεύοντας τη στενότητα του νόμου: «Η εντολή σου είναι πάρα πολύ πλατιά.» Και πάλι: «Έτρεξα την οδό των εντολών σου, όταν πλάτυνες την καρδιά μου.» Εκτός από αυτό, λέει ακόμη: «Και πορευόμουν με ευρυχωρία, διότι αναζήτησα τα δικαιώματά σου.» Ότι δε και η ράβδος της καρυδιάς, όπως ανέφερα προηγουμένως, έχει τη φυσική ιδιότητα να προκαλεί εγρήγορση, φαίνεται από αυτά που λέει ο Θεός προς τον προφήτη Ιερεμία: «Τι βλέπεις εσύ, Ιερεμία; Και είπα, λέει, ράβδο καρυδιάς.»

Τη θέση του Μωυσή κατέχει ο Χριστός· διότι και αυτός είναι νομοθέτης και μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων· του Ααρών τη θέση κατέχουν οι ιερείς και οι αρχιερείς των Ιουδαίων· και της Μαρίας, η Συναγωγή των Ιουδαίων. Διότι τόσο οι ιερείς όσο και ο λαός των Εβραίων κατηγόρησαν τον Σωτήρα μας Χριστό για παράβαση του νόμου και ότι μνηστεύθηκε την από τα έθνη Εκκλησία, η οποία ήταν μαύρη από το σκοτάδι της αμαρτίας. Είναι πιθανό η ράβδος του Ααρών να ήταν καρυδένια, ως σύμβολο εγρηγόρσεως. Διότι, όταν ο Ιερεμίας είδε καρυδένια ράβδο, ο Θεός του είπε: «Ιδού, εγώ αγρυπνώ για τους λόγους μου». Και εβλάστησε καρύδια, ως σημείο και της αρετής του ανδρός, ο οποίος κατείχε τον βρώσιμο καρπό της εσωτερικά, ως κατάσταση της ψυχής, και όχι στο ανάστημα του σώματος.

Εγώ έδειξα στον Ιερεμία την καρυδένια ράβδο. Εγώ απεικόνισα στον Ζαχαρία τη χρυσή λυχνία. Εγώ υπέδειξα στον Δανιήλ τον αλατόμητο λίθο. Εγώ πλάτυνα την κοιλιά του κήτους για τον Ιωνά. Εμένα είδε ο μέγας Ιεζεκιήλ ως ηνίοχο των Χερουβίμ. Εγώ είμαι το πολυθρύλητο πρόβατο του Ησαΐα. «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» Πρόσεξε πού τεντώνεις τα τόξα σου. «Διότι για εμένα ο ουρανός είναι θρόνος και η γη υποπόδιο.» Πού στέλνεις τα βέλη; «Διότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα.» Προς ποιον ρίχνεις τους λίθους; Εγώ «μέτρησα με το χέρι το νερό και τον ουρανό με τη σπιθαμή και όλη τη γη με τη χούφτα μου.» Εναντίον ποιου οπλίζεις τη γλώσσα σου; Εγώ κάνω καθαρές τις γλώσσες των βραδυγλώσσων, εγώ έπλασα τον βαρύκοο και τον κωφό, εγώ ως κεραμέας διαμόρφωσα αυτόν που βλέπει και τον τυφλό. Δες ποιον αποκαλείς πλάνο. «Εγώ πλήθυνα τις οράσεις και μέσω των προφητών παρομοιάστηκα.» «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» Διότι εμένα ψάλλει ο Δαβίδ, εσύ όμως με χλευάζεις. Εκείνος με υμνεί, εσύ όμως με βλασφημείς. Εκείνος παίζει την κιθάρα, εσύ όμως κλωτσάς. Εκείνος κρούει τις χορδές, εσύ όμως χρησιμοποιείς τα όπλα. «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» Γιατί με πολεμάς με τα δικά μου, υπερασπίζεσαι τον νόμο και εκστρατεύεις εναντίον μου, για εμένα αγωνίζεσαι και τους δικούς μου τιμωρείς; Υπερασπίζεσαι τη δική μου δόξα, αλλά αγνοείς το πώς πρέπει να αρχίσεις τη μάχη, από πού αρμόζει να συγκροτήσεις πόλεμο.»

Ν'. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΟ. Τι σημαίνει η καρυδένια ράβδος. Καρυδένια ράβδο είδε ο Ιερεμίας, ο πλέον εκτεθειμένος σε κινδύνους μεταξύ των προφητών, ως σύμβολο της ιερωσύνης, της οποίας τα μεν φανερά και επιφανειακά μέρη, και όπως θα έλεγε κανείς τα προοίμια, είναι στυφά και τραχιά και διακατέχονται από δριμύτητα. Τα δε κρυφά και εσωτερικά της μέρη είναι σταθερά και βέβαια, και ικανά να προσφέρουν στήριγμα. Πρέπει, λοιπόν, και τα επίπονα της ιερωσύνης να τα υπομένει κανείς με γενναιότητα, και τα έπαθλά της να τα αναμένει με προθυμία.

Και έγινε λόγος Κυρίου. Του Χρυσοστόμου, αλλού του Ολυμπιοδώρου. Αυτά δίνονται με διακοπές, όταν αναφέρει: «Και έγινε λόγος Κυρίου προς εμένα, λέγοντας»· διότι δεν του μιλούσε συνεχόμενα, αλλά του έδινε τον χρόνο να κατανοήσει τα λεγόμενα. Ράβδο από καρυδιά.

Διότι το ξύλο αυτό είναι σκληρό, βαρύ και ικανό να προκαλέσει πλήγματα. Για ποιο λόγο τα έβλεπαν αυτά; Επειδή τα ίδια τα γεγονότα και τα οράματα ήταν πιο σαφή, και συγκλόνιζαν περισσότερο τον ακροατή. Διότι η ράβδος είναι σύμβολο τιμωρίας. Αφού τον προέτρεψε στην προφητεία, τον πείθει ακόμη περισσότερο μέσω του οράματος. Τη δε λέξη «καρυΐνην», ορισμένοι την ερμήνευσαν ως «αμυγδαλίνην». Το δε εβραϊκό κείμενο αναφέρει τα εξής: «Εγώ βλέπω μία ράβδο που αγρυπνά». Διότι η εγρήγορση και το αμύγδαλο προφέρονται με τις ίδιες λέξεις στην εβραϊκή γλώσσα. Προσθέτει, λοιπόν: «Και μου είπε ο Κύριος, καλά είδες»· δηλαδή, δεν δείχνω πλέον μακροθυμία απέναντί τους, αλλά επιβάλλω την καταδίκη. Το χρησιμοποίησε δε μεταφορικά, παίρνοντας την εικόνα από εκείνους που παρακολουθούν στενά όσους αμαρτάνουν και τους βρίσκουν επ’ αυτοφώρω.

Μερικοί υποστήριξαν ότι φάνηκε καρυδένια εξαιτίας της σφοδρότητας της τιμωρίας. Το ότι λοιπόν τους τιμωρεί, το φανέρωσε μέσα από αυτά· το με ποιον τρόπο όμως, το προσθέτει αμέσως μετά: «Διότι, ιδού, εγώ αγρυπνώ». Επειδή και ο ύπνος, όταν αποδίδεται στον Θεό, αποτελεί μια μορφή μακροθυμίας: «Έως πότε θα κοιμάσαι, Κύριε;», το οποίο σημαίνει: «Ήδη επεμβαίνω». Δεν πείθω με τον λόγο; Πείσου από τη θέα της ράβδου. Δεν ομιλώ απλώς, αλλά πράττω.

ΚΕΦ. ΙΔ΄. Λόγος του Κυρίου, ο οποίος έγινε προς τον Ιερεμία σχετικά με την ανομβρία. Είπε μύρια, απείλησε, δεν πίστεψαν μέσα από τις εικόνες, όπως του περιζώματος, της καρυδένιας ράβδου, και των λοιπών. Αρχίζει, λοιπόν, τις τιμωρίες.