Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 1:12

«Και είπε ο Κύριος προς εμένα: Καλά είδες, διότι εγώ επαγρυπνώ πάνω στα λόγια μου για να τα εκπληρώσω.» Επομένως, ο Χριστός, νοούμενος υπό τη μορφή της ράβδου, παραθέτει κατά κάποιον τρόπο τον εαυτό του σε εμάς, ως νεκρό, και αναστημένο, και υψωμένο στους ουρανούς, και διευρύνοντας νοητώς μέσω του Πνεύματος τις καρδιές εκείνων που τον δέχονται. Αλλά πού τοποθέτησε τις ράβδους ο Ιακώβ; Στις ληνούς των ποτιστηρίων.

Θα μας επιβεβαιώσει δε κάπως σε αυτό και ο ίδιος που γνωρίζει τα πάντα και είναι ο Δημιουργός των όλων, λέγοντας προς τον Ιερεμία: «Τι βλέπεις εσύ, Ιερεμία;» Και εκείνος απάντησε: «Ραβδί καρυδιάς». Και ο Θεός του είπε για αυτό: «Ορθά είδες, διότι εγώ αγρυπνώ πάνω στους λόγους μου, για να τους εκπληρώσω». Επομένως, το ραβδί της καρυδιάς θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί ως σύμβολο της αγρυπνίας. Εγρήγορση δε, σαν από ύπνο, υπήρξε η εκ νεκρών αναβίωση του Χριστού. Γι' αυτό λοιπόν και μέσω της λύρας του Ψαλμωδού λέει: «Εγώ κοιμήθηκα και ύπνωσα, εξυπνήθηκα, διότι ο Κύριος με υποστήριξε». ΠΑΛΛ. Αληθινός ο λόγος. ΚΥΡ. Σχετικά δε με τον λύχνο και την τράπεζα, που βρίσκονταν στην πρώτη σκηνή, έχει γραφτεί πάλι ως εξής: «Και μίλησε ο Κύριος προς τον Μωυσή λέγοντας: Δώσε εντολή στους υιούς Ισραήλ να πάρουν καθαρό ελαιόλαδο, εκλεκτό για φωτισμό, ώστε να καίει ο λύχνος διαρκώς, έξω από το καταπέτασμα στη σκηνή του μαρτυρίου. Και θα τον ανάβουν ο Ααρών και οι υιοί του από το εσπέρας έως το πρωί ενώπιον του Κυρίου ακατάπαυστα, ως αιώνιο νόμο για τις γενεές σας. Πάνω στην καθαρή λυχνία θα ανάβετε τους λύχνους ενώπιον του Κυρίου μέχρι το πρωί».

Τη θέση του Μωυσή κατέχει ο Χριστός· διότι και αυτός είναι νομοθέτης και μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων· του Ααρών τη θέση κατέχουν οι ιερείς και οι αρχιερείς των Ιουδαίων· και της Μαρίας, η Συναγωγή των Ιουδαίων. Διότι τόσο οι ιερείς όσο και ο λαός των Εβραίων κατηγόρησαν τον Σωτήρα μας Χριστό για παράβαση του νόμου και ότι μνηστεύθηκε την από τα έθνη Εκκλησία, η οποία ήταν μαύρη από το σκοτάδι της αμαρτίας. Είναι πιθανό η ράβδος του Ααρών να ήταν καρυδένια, ως σύμβολο εγρηγόρσεως. Διότι, όταν ο Ιερεμίας είδε καρυδένια ράβδο, ο Θεός του είπε: «Ιδού, εγώ αγρυπνώ για τους λόγους μου». Και εβλάστησε καρύδια, ως σημείο και της αρετής του ανδρός, ο οποίος κατείχε τον βρώσιμο καρπό της εσωτερικά, ως κατάσταση της ψυχής, και όχι στο ανάστημα του σώματος.

Διότι το ξύλο αυτό είναι σκληρό, βαρύ και ικανό να προκαλέσει πλήγματα. Για ποιο λόγο τα έβλεπαν αυτά; Επειδή τα ίδια τα γεγονότα και τα οράματα ήταν πιο σαφή, και συγκλόνιζαν περισσότερο τον ακροατή. Διότι η ράβδος είναι σύμβολο τιμωρίας. Αφού τον προέτρεψε στην προφητεία, τον πείθει ακόμη περισσότερο μέσω του οράματος. Τη δε λέξη «καρυΐνην», ορισμένοι την ερμήνευσαν ως «αμυγδαλίνην». Το δε εβραϊκό κείμενο αναφέρει τα εξής: «Εγώ βλέπω μία ράβδο που αγρυπνά». Διότι η εγρήγορση και το αμύγδαλο προφέρονται με τις ίδιες λέξεις στην εβραϊκή γλώσσα. Προσθέτει, λοιπόν: «Και μου είπε ο Κύριος, καλά είδες»· δηλαδή, δεν δείχνω πλέον μακροθυμία απέναντί τους, αλλά επιβάλλω την καταδίκη. Το χρησιμοποίησε δε μεταφορικά, παίρνοντας την εικόνα από εκείνους που παρακολουθούν στενά όσους αμαρτάνουν και τους βρίσκουν επ’ αυτοφώρω.

Μερικοί υποστήριξαν ότι φάνηκε καρυδένια εξαιτίας της σφοδρότητας της τιμωρίας. Το ότι λοιπόν τους τιμωρεί, το φανέρωσε μέσα από αυτά· το με ποιον τρόπο όμως, το προσθέτει αμέσως μετά: «Διότι, ιδού, εγώ αγρυπνώ». Επειδή και ο ύπνος, όταν αποδίδεται στον Θεό, αποτελεί μια μορφή μακροθυμίας: «Έως πότε θα κοιμάσαι, Κύριε;», το οποίο σημαίνει: «Ήδη επεμβαίνω». Δεν πείθω με τον λόγο; Πείσου από τη θέα της ράβδου. Δεν ομιλώ απλώς, αλλά πράττω.