Τί φῂς, ὦ οὗτος; πάλιν ἡμῖν ὡς ἐξ ἀδύτων, ἤτοι τριπόδων Ἑλληνικῶν, ἀναφέρεις τὰς μαντείας, ἢ κατ᾽ ἐκεῖνον ἔρχῃ “τὸν ἐλαμίτην Σαμέαν” τὰ ἀπὸ καρδίας ἐρευγόμενος σῆς, καὶ οὐκ ἀπὸ στόματος Κυρίου; τὸ δὲ πρέπον ἡμῖν, ὡς ἀκαταγώνιστον ἐν τούτοις, ἀντεξάγων οὐκ ἐρυθριᾷς; ἢ γὰρ οὐκ οἴῃ πρέπειν τὸν ὄντα κατὰ φύσιν Θεὸν, Θεὸν ἔχειν τὸν ἐξ αὐτοῦ γεννηθέντα Λόγον καὶ τὸν ᾧ προσκυνεῖ πᾶσα ἡ κτίσις, προσκυνουμένου δὲ μᾶλλον ἢ προσκυνοῦντος Υἱοῦ Πατέρα καλεῖσθαι καὶ εἶναι τῇ φύσει; ἀλλ᾽ οἶμαι τοῖς ὄντως σοφοῖς οὐκ ἀπᾴδοντα λέγειν. πῶς δὲ καὶ πρέπειν ὁριούμεθα προσκυνεῖσθαι παρὰ τοῦ ἰδίου γεννήματος τὸν Πατέρα, τοσαύτην ὑπομενούσης ζημίαν τῆς ἐπ᾽ ἀμφοῖν ὑπολήψεως; πρῶτον μὲν γὰρ οὔτε ἐν ἰσότητι τῆς ἀξίας, οὔτε ἐν ἀπαραλλάκτῳ τῆς φύσεως εἰκόνι τὸ μὴ προσκυνοῦν τῷ προσκυνοῦντι κείσεται. προσκυνεῖ γὰρ ὡς ἐλάττων, καὶ οὐ ποσότητι μετρητὸς τῇ κατά τι τῶν προσπεφυκότων· οὐ γὰρ ἐλάττων ἔσται Θεὸς ἢ Κύριος· ἀλλ᾽ ὡς ὅρῳ διαφέρων τῷ κατὰ τὸν τοῦ πῶς εἶναι λόγον. εἶτα πῶς ἀληθὴς ἀναφανεῖται λέγων “Ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα;” πῶς δὲ χρῆναι τιμᾶσθαί φησιν ἑαυτὸν οὐκ ἐν ἐλάττονι μοίρᾳ τοῦ Πατρὸς, τὸ ἴσον οὐκ ἔχων ἐν δόξῃ κατά γε τὸν τοῦ προσκυνοῦντος λόγον; εἶτα πρὸς τούτῳ, καὶ αὐτὸς ἡμῖν ὁ Πατὴρ οὐ τῆς τυχούσης ἀκοσμίας εἴσω γεγονὼς ὀφθήσεται.
Μετάφραση
Τι ισχυρίζεσαι εσύ; Μας αναφέρεις πάλι μαντείες σαν από άδυτα ή από τους ελληνικούς τρίποδες, ή έρχεσαι σαν εκείνον τον "Ελαμίτη Σαμαία" ξεστομίζοντας αυτά που βγαίνουν από την καρδιά σου και όχι από το στόμα του Κυρίου; Και δεν ντρέπεσαι να προβάλλεις αντίρρηση σε αυτό που θεωρούμε πρέπον, το οποίο είναι ακαταμάχητο σε αυτά; Ή μήπως δεν νομίζεις ότι αρμόζει σε Αυτόν που είναι εκ φύσεως Θεός, να έχει Θεό τον Λόγο που γεννήθηκε από Αυτόν και τον οποίο προσκυνά όλη η κτίση, και να ονομάζεται και να είναι εκ φύσεως Πατέρας ενός Υιού που περισσότερο προσκυνείται παρά προσκυνά; Αλλά νομίζω ότι για όσους είναι όντως σοφοί, δεν λέω πράγματα παράλογα. Πώς όμως θα καθορίσουμε ότι πρέπει ο Πατέρας να προσκυνείται από το ίδιο του το γέννημα, όταν η υπόληψη και για τους δύο υφίσταται τόση ζημία; Διότι, πρώτον, αυτός που δεν προσκυνά δεν θα βρίσκεται σε ισότητα αξίας, ούτε σε απαράλλακτη εικόνα της φύσεως σε σχέση με αυτόν που προσκυνά. Διότι προσκυνά ως κατώτερος, και όχι ως μετρούμενος με κάποια ποσότητα ως προς τις ιδιότητές του· διότι δεν θα είναι κατώτερος ως Θεός ή Κύριος, αλλά επειδή θα διαφέρει ως προς τον όρο του τρόπου της υπάρξεώς του. Έπειτα, πώς θα αποδειχθεί αληθινός όταν λέει: "Εκείνος που είδε εμένα, είδε τον Πατέρα"; Και πώς λέει ότι πρέπει να τιμάται ο ίδιος σε όχι κατώτερη μοίρα από τον Πατέρα, αν δεν έχει ίση δόξα, ακριβώς λόγω του ότι έχει τη θέση εκείνου που προσκυνά; Έπειτα, εκτός από αυτό, και ο ίδιος ο Πατέρας θα φανεί σε εμάς να έχει περιπέσει σε όχι τυχαία απρέπεια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες