Πατερικές αναφορές στο ΙΕΡΕΜΙΑΣ 7:21

Τίποτα λοιπόν δεν εμποδίζει να υποθέσουμε ότι ο Ιησούς έλεγε τέτοια πράγματα προς τους Ιουδαίους, καθώς ο λόγος επεκτείνεται σε ευρύτερη θεώρηση. Είναι δε πιθανό να λάμψει σε εμάς και κάποιο άλλο νόημα από τα προκείμενα. Ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή καθόριζε ως τύπους βαπτίσματα και ραντισμούς, αλλά και για όποιον τυχόν συνέβαινε να αιχμαλωτιστεί και να γλιστρήσει στον βόθρο της αμαρτίας, πρόσταζε να θυσιάσει μοσχάρι ή πρόβατο, και έτσι να αποκόψει τις κατηγορίες για τα όσα είχε σφάλει. Όμως εκείνα δεν προσέφεραν τίποτα στην έκπλυση της αμαρτίας. Διότι ποτέ δεν θα μπορούσαν να απαλλάξουν από την ενοχή τους καταδικασμένους, ούτε καθιστούν ελεύθερους από την ανάγκη της τιμωρίας εκείνους που έχουν καταπατήσει τον θείο νόμο. Διότι τι θα ωφελούσε τον άνθρωπο που έσφαλε το να θυσιάζει βόδια, και ποιο κέρδος θα έβρισκε κανείς στο να σφάζει πρόβατα; Διότι ποια χάρη θα προσφέρει μέσω αυτών, τρόπον τινά, στον Θεό που έχει υβριστεί, όσον αφορά την παράβαση του νόμου; Άκουσε τον ίδιο να λέει: «Μήπως θα φάω κρέατα ταύρων, ή θα πιω αίμα τράγων;» Εκτός από αυτά λέει ακόμη προς τους Ιουδαίους ξεκάθαρα: «Προσθέστε τα ολοκαυτώματά σας στις θυσίες σας και φάτε κρέας, διότι δεν μίλησα προς τους πατέρες σας για ολοκαυτώματα και θυσίες, παρά μόνο αυτή την εντολή τους έδωσα, λέγοντας: Κρίνετε δίκαιη κρίση». Συνεπώς, είναι εντελώς ανώφελη η προσέγγιση μέσω αιμάτων, και δεν μπορεί να ξεπλύνει την κηλίδα που έχει προστριφθεί στον άνθρωπο από την αμαρτία.

Διότι, λέει, δεν σημαίνουν τίποτα για εμένα τα πρόβατα των ολοκαυτωμάτων σου, ούτε βέβαια με δόξασες με τις θυσίες σου. Διότι αυτό που είναι εντελώς απαράδεκτο και προσφέρεται μάταια, πώς θα μπορούσε να γίνει προς δόξα δική μου; Αλλά ούτε με υπηρέτησες με τις θυσίες σου. Διότι εκείνος που επιδιώκει κάποιο από τα αγαθά, λέει, και γίνεται εκτελεστής των καυχημάτων της αρετής, αυτός που υποτάσσει τον αυχένα του στα δικά μου προστάγματα και είναι εργάτης των ιερών θεσπισμάτων, αυτός θα μπορούσε να λεχθεί ότι υπηρετεί τον Θεό των πάντων. Εκείνος όμως που γεμίζει καπνό από λιβάνι την αγία σκηνή και προσφέρει βόδια ή πρόβατα, σαν να έχει κατορθώσει κάτι από τα άριστα, δεν θα αποκομίσει τη δόξα της γνησιότητας. Διότι ένας τέτοιος άνθρωπος δεν έχει πράξει απολύτως τίποτα από όσα μου αρέσουν, επομένως η αληθινή λατρεία δεν βρίσκεται στο να θυσιάζει κανείς, αλλά στο να προαιρείται να υποτάσσει τον αυχένα του με πραότητα και αβίαστα στα θελήματα Αυτού. Διότι, λέει, όσον αφορά τη δική μου θέληση, δεν θα σε κούραζα με λιβάνια, ούτε θα χρειαζόταν να αγοράσεις για μένα θυμίαμα με ασήμι, ούτε βέβαια επιθύμησα το λίπος των θυσιών σου. Με αυτό μοιάζει και εκείνο που ειπώθηκε προς αυτούς μέσω άλλου προφήτη: «Συγκεντρώστε τα ολοκαυτώματά σας μαζί με τις θυσίες σας και φάτε κρέας, διότι δεν μίλησα στους πατέρες σας περί ολοκαυτωμάτων και θυσιών την ημέρα που τους έβγαλα από τη γη της Αιγύπτου».

Επειδή λοιπόν παραμελήθηκαν τα του Θεού, και δεν δόθηκε φροντίδα στο πιο σημαντικό, «Δεν έχω καμία ευαρέσκεια σε εσάς, λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ, και δεν θα δεχτώ θυσία από τα χέρια σας. Διότι από την ανατολή του ηλίου έως τη δύση το όνομά μου έχει δοξαστεί ανάμεσα στα έθνη, και σε κάθε τόπο προσφέρεται θυμίαμα στο όνομά μου και θυσία καθαρή· διότι μέγα είναι το όνομά μου στα έθνη, λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ». Απορρίπτει λοιπόν ξεκάθαρα την προσφορά της κατά νόμον θυσίας, και σχεδόν απομακρύνεται από την αγάπη προς τους Ιουδαίους, και καθιστά την ιεροσύνη ανεπιθύμητη και τη σκιά της απαράδεκτη, εννοώ δηλαδή τις θυσίες των βοδιών και τους καπνούς, διότι ούτε εξ αρχής ήταν αυτός ο σκοπός του. Και αυτό το έκανε σαφές σε εμάς και μέσω άλλων προφητών, λέγοντας αφενός μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Έχω χορτάσει από ολοκαυτώματα κριαριών, και λίπος αρνιών, και αίμα ταύρων και τράγων δεν θέλω, ούτε να έρχεστε να εμφανιστείτε μπροστά μου. Διότι ποιος τα ζήτησε αυτά από τα χέρια σας; Δεν θα συνεχίσετε να πατάτε την αυλή μου. Εάν φέρετε σιμιγδάλι, είναι μάταιο· το θυμίαμα μου είναι βδέλυγμα»· αφετέρου δε μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Συγκεντρώστε τα ολοκαυτώματά σας μαζί με τις θυσίες σας και φάτε τα κρέατα, διότι δεν μίλησα προς τους πατέρες σας περί ολοκαυτωμάτων και θυσιών, την ημέρα που τους έβγαλα από τη γη της Αιγύπτου».

Μπορεί κανείς να τον ακούσει πολύ καθαρά να λέει προς αυτούς που προέρχονται από τον Ισραήλ, μέσω της φωνής του Ιερεμία: «Αυτά λέει ο Κύριος: Συγκεντρώστε τα ολοκαυτώματά σας μαζί με τις θυσίες σας και φάτε κρέας. Διότι δεν μίλησα προς τους πατέρες σας, ούτε τους έδωσα εντολές κατά την ημέρα που τους έβγαλα από τη γη της Αιγύπτου σχετικά με ολοκαυτώματα και θυσίες. Αλλά αυτήν την εντολή τους έδωσα λέγοντας: Ακούστε τη φωνή μου». Διότι, όσον αφορά την ακριβή πρόθεση του νομοθέτη, ο σκιώδης νόμος δεν θα είχε θεσπιστεί καθόλου εξαρχής, με την εν πνεύματι λατρεία να μένει αποσιωπημένη. Επειδή όμως το πράγμα ήταν βαρύ, και το να μπορέσουν να εκπληρώσουν το τέλειο αγαθό δεν ήταν τότε κατορθωτό, θα έλεγα μάλιστα ότι ήταν σκληρό και διόλου ομαλό, ο γραπτός νόμος θεσπίστηκε κατ' οικονομίαν ως μια νηπιώδης άσκηση, η οποία διέθετε τη μορφή της αλήθειας. Πλην όμως, ο νομοθέτης μας δήλωνε σαφώς ότι δεν ήταν εκείνα που τον ευχαριστούσαν περισσότερο, αλλά ότι τα πλέον επιθυμητά ήταν όσα θα γίνονταν μέσω του Χριστού. Γι' αυτό, εξάλλου, είπε πάλι: «Γι' αυτόν τον λόγο θέρισα τους προφήτες σας, τους θανάτωσα με τα λόγια του στόματός μου, και η κρίση μου θα εξέλθει ως φως· διότι έλεος θέλω και όχι θυσία, και επίγνωση του Θεού παρά ολοκαυτώματα».

Και πάλι: «Συγκεντρώστε τα ολοκαυτώματά σας μαζί με τις θυσίες σας και φάτε το κρέας». Και ένας άλλος από τους προφήτες έλεγε τα εξής: «Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και την ψαλμωδία των οργάνων σου δεν θα την ακούσω». Και πάλι κάπου αλλού, όταν οι Ιουδαίοι έλεγαν: «Άραγε θα ευαρεστηθεί ο Κύριος με ολοκαυτώματα; Μήπως να προσφέρω τα πρωτότοκά μου για την ασέβειά μου, τον καρπό της κοιλιάς μου για την αμαρτία της ψυχής μου;», ο προφήτης τούς επέπληττε λέγοντας: «Σου έχει αναγγελθεί, άνθρωπε, τι είναι καλό και τι ζητά ο Κύριος ο Θεός από εσένα, παρά μόνο να αγαπάς το έλεος, να πράττεις το δίκαιο και τη δικαιοσύνη, και να είσαι έτοιμος να πορεύεσαι ακολουθώντας τον Κύριο τον Θεό σου». Και ο Δαβίδ έλεγε τα εξής: «Δεν θα δεχθώ από τον οίκο σου μοσχάρια, ούτε από τα ποίμνιά σου τράγους». Για ποιον λόγο, λοιπόν, ενώ μπορούσε να αναφέρει τόσες μαρτυρίες μέσα από τις οποίες ο Θεός φαίνεται να απορρίπτει εκείνες τις θυσίες, τις νουμηνίες, τα σάββατα και τις εορτές, εκείνος τις άφησε όλες κατά μέρος και μνημόνευσε μόνο τούτη; Όχι απλώς ούτε στην τύχη, αλλά αμέσως θα εξηγήσουμε την αιτία. Πολλοί από τους απίστους, αλλά και από τους ίδιους τους Ιουδαίους, όταν αντιδικούν μαζί μας, υποστηρίζουν ότι η παλαιά πολιτεία έχει καταργηθεί όχι εξαιτίας της ατέλειάς της, ούτε επειδή εισήχθη η δική μας ανώτερη πολιτεία, αλλά εξαιτίας της πονηρίας εκείνων που προσέφεραν τότε τις θυσίες.

Οι ονομαστοί μεταξύ των αρχόντων, που σφετερίστηκαν τις εξουσίες των εθνών· σε αυτούς προσήλθε ο οίκος του Ισραήλ. Περάστε όλοι στη Χαλάνη και δείτε, και πορευθείτε από εκεί στην Αμάθ τη μεγάλη, και κατεβείτε από εκεί στη Γεθ των αλλοφύλων, στις πιο ισχυρές από όλες αυτές τις βασιλείες, για να δείτε αν τα όριά τους είναι μεγαλύτερα από τα δικά σας όρια. Εσείς που πορεύεστε προς την κακή ημέρα, που πλησιάζετε και αγγίζετε τα ψευδή σάββατα, που κοιμάστε σε ελεφαντοστέινα κρεβάτια και σπαταλάτε τον χρόνο σας με τρυφηλότητα πάνω στα στρώματά σας, που τρώτε αρνιά από τα ποίμνια και τρυφερά μοσχαράκια που θηλάζουν από τα κοπάδια, που χειροκροτείτε στον ήχο των μουσικών οργάνων, θεωρώντας ότι αυτά είναι μόνιμα και όχι παροδικά, που πίνετε κρασί σε φιάλες και αλείφεστε με τα πιο εκλεκτά μύρα, και δεν πονάτε καθόλου για τη συντριβή του Ιωσήφ. Γι' αυτόν τον λόγο τώρα θα αιχμαλωτιστούν πρώτοι από τους άρχοντες που εξορίζονται, και θα μεταστραφεί η κατοικία των κακούργων, και θα εξαλειφθεί ο χρεμετισμός των αλόγων από τον Εφραίμ. Και πάλι μέσω του Ιερεμία λέει: Συγκεντρώστε τα κρέατά σας και τις θυσίες σας και φάτε τα, διότι δεν έδωσα εντολή στους πατέρες σας σχετικά με θυσίες ή σπονδές, την ημέρα που τους έπιασα από το χέρι για να τους βγάλω από τη γη της Αιγύπτου. Και πάλι μέσω του Δαβίδ στον τεσσαρακοστό ένατο ψαλμό είπε τα εξής: Ο Θεός των θεών, ο Κύριος, μίλησε και κάλεσε τη γη από την ανατολή του ήλιου μέχρι τη δύση. Από τη Σιών προέρχεται η μεγαλοπρέπεια της ωραιότητάς Του.

Συγκεντρώστε μαζί με τις θυσίες σας τα ολοκαυτώματά σας και φάτε τα κρέατα, διότι δεν σας έδωσα εντολές την ημέρα που σας έβγαλα από την Αίγυπτο σχετικά με ολοκαυτώματα και θυσίες.» Και πάλι: «Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου και τον ψαλμό των οργάνων σου δεν θα ακούσω...