Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:25

Πάλι ο εκατόνταρχος αυτός λέει: «Πες μόνο έναν λόγο, και θα θεραπευτεί ο δούλος μου»· και θαυμάζοντάς τον έλεγε: «Ούτε στον Ισραήλ δεν βρήκα τόση πίστη». Για να μάθεις όμως το ίδιο και από την αντίθετη περίπτωση: επειδή η Μάρθα δεν είπε τίποτα από αυτά, αλλά το αντίθετο, δηλαδή ότι «Όσα κι αν ζητήσεις από τον Θεό, θα σου τα δώσει», όχι μόνο δεν επαινέθηκε, μολονότι του ήταν γνωστή και αγαπητή και από εκείνους που είχαν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον γι' αυτόν, αλλά και επιτιμήθηκε και διορθώθηκε από τον ίδιο, επειδή δεν μίλησε ορθά. Διότι της έλεγε: «Δεν σου είπα ότι, εάν πιστέψεις, θα δεις τη δόξα του Θεού;», ελέγχοντάς την επειδή δεν είχε ακόμη πιστέψει. Και πάλι, επειδή έλεγε «Όσα κι αν ζητήσεις από τον Θεό, θα σου τα δώσει», για να την απομακρύνει από αυτή τη λανθασμένη αντίληψη και να την διδάξει ότι δεν έχει ανάγκη να λάβει από άλλον, αλλά ο ίδιος είναι η πηγή των αγαθών, της λέει: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή»· που σημαίνει: Δεν περιμένω να λάβω δύναμη (ενέργεια) από αλλού, αλλά τα πάντα τα ενεργώ από τον εαυτό μου. Γι' αυτό και τον εκατόνταρχο τον θαυμάζει, τον τοποθετεί ψηλότερα από ολόκληρο τον λαό, τον τιμά με τη δωρεά της βασιλείας και προσκαλεί τους υπόλοιπους να επιδείξουν τον ίδιο ζήλο. Και για να μάθεις ότι γι' αυτό είπε αυτά τα λόγια, προκειμένου να εκπαιδεύσει και τους άλλους να πιστεύουν κατ' αυτόν τον τρόπο, άκουσε την ακρίβεια του ευαγγελιστή, πώς το υποδήλωσε αυτό. Διότι αναφέρει: «Στράφηκε ο Ιησούς και είπε σε εκείνους που τον ακολουθούσαν: Ούτε στον Ισραήλ δεν βρήκα τόση πίστη».

Γνωρίζουμε ότι εσύ είσαι ο Κτίστης των ορατών και των αοράτων· διότι και ασθένειες θεράπευσες με το άγγιγμα του χεριού σου, και τα διαλυμένα σώματα των νεκρών τα συγκρότησες με τον λόγο σου, και πηγές αιμάτων στέρεψες με τα κράσπεδα των ενδυμάτων σου, από πέντε άρτους έθρεψες πέντε χιλιάδες άνδρες μέχρι χορτασμού, επιτίμησες τους ανέμους και τη θάλασσα, και τα πάντα σε υπάκουσαν με τρόμο· και εσύ, ο δημιουργός τόσων θαυμάτων και ο λυτρωτής από τον θάνατο, τώρα φοβάσαι τον θάνατο, και λες: «Πατέρα, αν είναι δυνατόν, ας παρέλθει αυτό το ποτήριο»; Και αν εσύ φοβάσαι τον θάνατο, σε ποιον πλέον θα εναποθέσουμε τις ελπίδες της ζωής; Και αν φοβάσαι τον θάνατο, πώς λες: «Εγώ είμαι η ζωή και η ανάσταση»; Διότι η ζωή και η ανάσταση ποτέ δεν φοβάται τον θάνατο.

Απλός είναι ο συγγραφέας που παραθέτει μια ανεπιτήδευτη ιστορία· διότι ο Ιωάννης ήταν αλιέας. Προκειμένου, λοιπόν, να εκθέσει ένα παράδοξο έργο, δεν προσπάθησε να τέρψει με τα λόγια του τον ακροατή. Πρόσεξε αυτό που λέω: έγραψε για το θαύμα στο χωριό Βηθανία, τον τρόπο που συνέβη, τις γυναίκες που ήταν παρούσες αλλά και τις απούσες, τι ελέχθη, τι επράχθη, πού συνάντησαν τον Διδάσκαλο, πώς δάκρυσε, πώς παρακάλεσαν, πώς διαμαρτυρήθηκαν μέσα στο πένθος τους στον Δεσπότη επειδή δεν ήταν παρών όταν πέθαινε ο Λάζαρος, και δεν έκλεισε με τον λόγο του τις πύλες του θανάτου ούτε ανέκοψε τα κύματα της απώλειας· διότι, εάν ήταν παρών ο κυβερνήτης, το σκάφος θα είχε σωθεί. Και τα έγραψε αυτά καθισμένος στην Έφεσο, σε τέτοιο βαθμό ώστε, εξαιτίας της ακτημοσύνης και της πενίας του, να μη χρησιμοποιήσει ούτε καν δικό του μελάνι και χαρτί.

Άπιστος είναι ο λόγος, αλλά και ασθενής· διότι, με παρόντα τον κεραμέα, ήταν δυνατόν το σκεύος που έπεσε να αναπλασθεί και πάλι. Λέγει προς αυτήν ο Ιησούς: Θα αναστηθεί ο αδελφός σου. Εκείνη δε του αποκρίνεται: Γνωρίζω ότι θα αναστηθεί κατά την εσχάτη ημέρα. Είπε τότε ο Ιησούς: Εγώ είμαι η ανάσταση. Γιατί, λοιπόν, ζητάς αυτό που ήδη έχεις; Περίμενε λίγο, και θα δεις τη χάρη. Άκουσε και πίστεψε η Μάρθα, και εγείρει την αδελφή της, και σπεύδουν δρομαίοι όλοι οι πενθούντες, εκείνοι που τις παρηγορούσαν για τον πόνο τους.

Γιατί; Για να μην απευθύνει τη φωνή του αόριστα προς τους νεκρούς και αναστήσει όλους όσοι βρίσκονται στους τάφους, γι' αυτό λέει: «Λάζαρε, έλα έξω». Εσένα μόνο, προς το παρόν, ανακαλώ στη ζωή ενώπιον του παρευρισκόμενου πλήθους, ώστε μέσω του ενός μέρους να επιδείξω τη δύναμή μου και για τα μελλοντικά· διότι εγώ που ανέστησα τον έναν, ανασταίνω την οικουμένη. Διότι εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή. «Λάζαρε, έλα έξω». Και εξήλθε ο νεκρός, δεμένος με τις κειρίες.

Στερήθηκα τον άνδρα μου, χάρισέ μου τουλάχιστον το παιδί μου· παρηγόρησε τα γηρατειά μου, διότι ήδη καταρρέω. Δεν λέω όπως η Μάρθα: Αν ήσουν εδώ, δεν θα πέθαινε ο αδελφός μου· διότι και τώρα που είσαι παρών κρατάς την ψυχή του, και ενώ δίνεις την εντύπωση ότι απέρχεσαι, δεν εγκαταλείπεις κανέναν. Συγχώρησε για λίγο τη δούλη σου, Δέσποτα. Εσύ έκλαψες για τον Λάζαρο, τον οποίο με τη δύναμή σου ανέστησες από τους νεκρούς· και εγώ να μην κλάψω για τον γιο μου; Και αφού πλησίασε ο Ιησούς, άγγιξε το φέρετρο, Αυτός που αγγίζει τα όρη και βγάζουν καπνό. Και εκείνοι που το βάσταζαν, στάθηκαν. Και είπε: Νεανίσκε, αναστήσου· ανάλαβε φρόνημα νέου ανθρώπου και καταπάτησε τον θάνατο. Σε σένα λέω, εγέρσου· μην καθυστερείς προς την ανάσταση· διότι Εγώ είμαι η ζωή και η ανάσταση. Κάλεσα τον Λάζαρο από τον τάφο, και αυτός αμέσως πετάχτηκε έξω από το μνήμα, μολονότι επί τέσσερις ημέρες βρισκόταν σε σήψη μέσα στο μνήμα, και πολλά από τα σπλάχνα του είχαν καταφαγωθεί από τα σκουλήκια.

Αλλ' η φωνή της ζωής, αφού έκανε τον νεκρό να οσφρανθεί την ευωδία, αναχάλκευσε τη διάλυση των σαρκών, και το μνήμα έγινε μήτρα αυτού που κειτόταν εκεί. Σε σένα λοιπόν πρόσφατα ο θάνατος έστησε τις μεθοδείες του· σε σένα λέω, μην καθυστερείς να προσέλθεις στην ανάσταση· διότι Εγώ είμαι η ανάσταση. Νεκρός ήταν αυτός που έβλεπαν, και ο Κύριος μιλούσε στον νεκρό σαν να μπορούσε να τον ακούσει. Πότε ακούει ένας νεκρός; Και τι λέει ο Δεσπότης; Σε σένα λέω, σήκω· και αμέσως ο νεκρός ανακάθισε· έτσι ώστε τα πλήθη που παρακολουθούσαν έγιναν σαν νεκροί, πρώτον μεν εξαιτίας της δυσπιστίας τους, δεύτερον δε μπροστά στην αλήθεια του γεγονότος. Γιατί άραγε δεν πετάχτηκε κάτω, αλλά ανακάθισε; Για να δουν όλοι την ανάσταση ολοκάθαρη, χωρίς καμία σκιά, και να μην εκληφθεί το γινόμενο ως φαντασία. Σαν να τους έλεγε σχεδόν: Εγώ διαβεβαιώνω εσάς που ακούσατε, ότι αυτός είναι ο ίδιος που πριν από λίγο είχε πεθάνει. Και αφού άπλωσε το χέρι ο Ιησούς, έπιασε τον νεκρό, και τον παρέδωσε ζωντανό στη μητέρα του. Εκείνη δε, όταν πήρε τον υιό της, διακατεχόταν από χαρά και απιστία· χαιρόταν μεν για την ανάσταση του παιδιού, δυσπιστούσε δε με τον νου της για την πραγματικότητα των όσων συνέβαιναν. Με βιασύνη η γυναίκα παρατηρούσε προσεκτικά τον υιό της, τον ψηλαφούσε με τα χέρια της, εξετάζοντας τη θέση των ματιών, της μύτης, των χειλέων, του μετώπου, και τον σχηματισμό ολόκληρου του προσώπου· έπειτα τα χέρια και τα πόδια, και με μια κουβέντα, ολόκληρο το σώμα· και συλλογιζόταν μέσα της λέγοντας: «Άραγε», έλεγε, «μήπως πλανώμαι;»

Εκείνος μιμήθηκε τον Δεσπότη, ενώ εσύ, που ανατράφηκες από την αρχή μέσα στην ευσέβεια, δεν μιμείσαι τον σύνδουλο, ο οποίος προσήλθε αργότερα στην πίστη ύστερα από μεταστροφή; Δεν γνωρίζεις ότι όσοι βρίσκονται στην αμαρτία, έστω και αν ζουν, έχουν πεθάνει, ενώ όσοι ζουν εν δικαιοσύνη, έστω και αν πεθάνουν, ζουν; Και ο λόγος αυτός δεν είναι δικός μου· είναι ρητή διακήρυξη του Χριστού, ο οποίος λέγει προς τη Μάρθα: «Όποιος πιστεύει σε εμένα, έστω και αν πεθάνει, θα ζήσει». Μήπως είναι μύθος η διδασκαλία μας; Εάν είσαι Χριστιανός, να πιστεύεις στον Χριστό· εάν πιστεύεις στον Χριστό, απόδειξέ μου την πίστη σου διά των έργων.

Διότι, όταν παρατάσσονταν τα στρατόπεδα και από τις δύο πλευρές, και εξαπολύονταν σύννεφα βελών, και οι δικοί του υποχωρούσαν, καθώς οι εχθροί επιτίθεντο σφοδρά, αφού πήδηξε από το άλογό του και έθεσε την ασπίδα του καταγής, γονάτισε και επικαλέστηκε τη συμμαχία από τους ουρανούς, μετατρέποντας τον τόπο της μάχης σε εκκλησία, πολεμώντας όχι με τόξα και βέλη, ούτε με δόρατα, αλλά με δάκρυα και προσευχές· και έτσι, αφού ενέσκηψε ξαφνικά μια ορμητική πνοή ανέμου, τα μεν βέλη των αντιπάλων στρέφονταν εναντίον εκείνων που τα εξαπέλυαν· οι δε εχθροί, που έπνεαν οργή και φόνο, βλέποντάς το, μετέβαλαν αμέσως στάση, τον ανακήρυξαν βασιλέα και του παρέδωσαν τον δικό τους ηγέτη, αφού του έδεσαν τα χέρια πίσω. Και επέστρεφε δοξασμένος ο μακάριος Θεοδόσιος, όχι μόνο για τη νίκη, αλλά και για τον τρόπο της νίκης. Διότι, αντίθετα από ό,τι συμβαίνει με τους άλλους βασιλείς, οι στρατιώτες δεν μοιράζονται το τρόπαιο μαζί του, αλλά το παν οφειλόταν αποκλειστικά σε αυτόν και στην πίστη του. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο τον μακαρίζουμε και λέμε ότι δεν έχει πεθάνει· διότι «κάθε ένας που πιστεύει σε εμένα», λέγει, «ακόμη και αν πεθάνει, θα ζήσει, και κάθε ένας που ζει και πιστεύει σε εμένα δεν πρόκειται ποτέ να πεθάνει». Αυτά έχει πει ο Χριστός, αυτά λάμπουν μέσα από τα έργα. Τι λοιπόν; Δεν πέθανε, θα ρωτήσει κάποιος; Σε καμία περίπτωση· διότι δεν θα έλεγα ότι αυτό είναι θάνατος, αλλά ένας ύπνος και μια αποδημία.

Διότι αυτός ο Υιός του Ανθρώπου είναι Υιός του Θεού όχι κατά το όνομα ούτε κατά χάριν, αλλά εκ φύσεως, επειδή είναι εκ φύσεως ζωοποιός όπως ο Πατέρας, εκ φύσεως Θεός όπως και ο Πατέρας. Και πάλι προς τη Μάρθα: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή. Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, ακόμη κι αν πεθάνει, θα ζήσει». Και πάλι: «Εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα. Δεν πιστεύεις ότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα;» Και πάλι: «Αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό και εκείνον που απέστειλες, τον Ιησού». Όταν ο Φίλιππος είπε: «Δείξε μας τον Πατέρα, και αυτό μας αρκεί», ο Κύριος, γνωρίζοντας ότι είναι αδύνατον να δει κανείς τον Θεό με σωματικά μάτια και, επιπλέον, ότι η επίγνωση του εαυτού Του αποτελεί επίγνωση του Πατέρα εφόσον είναι ομοούσιος —διότι για τα ομοούσια υπάρχει μία και η αυτή γνώση—, του απαντά με κάπως επιπληκτικό τρόπο: «Τόσον καιρό είμαι μαζί σας και δεν με έχεις γνωρίσει, Φίλιππε;» Διότι τον είχε μεν γνωρίσει ως άνθρωπο, αλλά δέχεται επίπληξη επειδή δεν τον είχε επιγνώσει ως Θεό μέσω της πίστεως και με τα μάτια της διάνοιας. Διότι, αν τον είχε επιγνώσει ως Θεό, θα είχε επιγνώσει και τον Πατέρα· επειδή εκείνος που είδε αυτόν, δηλαδή τον Θεό, έχει επιγνώσει και τον Πατέρα.

Αφού απέδειξε ως παράλογα βάσει υποθέσεως αυτά και τόσα άλλα τα οποία ακολουθούν την άρνηση της αναστάσεως, στη συνέχεια θεμελιώνει ευθέως την ύπαρξη της αναστάσεως και λέει: «Ο Χριστός έχει αναστηθεί εκ νεκρών». Αυτό το λαμβάνει ως ομολογημένο, εφόσον συνάγεται από τα προλεχθέντα: Διότι, εάν το κήρυγμά μας δεν είναι κενό, αλλά γεμάτο από χάρη και αλήθεια· εάν η πίστη μας δεν είναι κενή και μάταιη, αλλά βεβαία και ασφαλής, και αποβλέπει στον έσχατο σκοπό, παρέχοντας όχι μόνο την άφεση των αμαρτιών, αλλά και τη θεία υιοθεσία, την ουράνια βασιλεία και την αιώνια απόλαυση των άρρητων αγαθών· και εάν δεν είμαστε ψευδομάρτυρες, αλλά κήρυκες της αλήθειας, η οποία επιβεβαιώνεται μέσω των θείων σημείων που ακολουθούν· και εάν δεν είμαστε οι πιο άθλιοι και αξιοθρήνητοι από όλους τους ανθρώπους εξαιτίας των παθημάτων αυτής της ζωής, αλλά μακάριοι λόγω της δόξας και των στεφάνων που πρόκειται να αποκαλυφθούν σε εμάς στην άλλη ζωή, απέναντι στην τεράστια αξία των οποίων τα παρόντα δεινά υπολείπονται κατά πολύ· εάν επίσης όσοι κοιμήθηκαν εν Χριστώ δεν χάθηκαν, αλλά ζουν και σώζονται μέσω Εκείνου που είπε: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, και αν πεθάνει, θα ζήσει· και καθένας που ζει και πιστεύει σε εμένα δεν θα δει ποτέ θάνατο στον αιώνα· και όποιος χάσει τη ζωή του για χάρη δική μου και του ευαγγελίου, αυτός θα τη σώσει». Εάν, λοιπόν, εκείνα είναι παράλογα και ασύστατα, ενώ αυτά είναι απολύτως αληθινά και βέβαια, τότε είναι απολύτως αληθινό και το κεφάλαιο όλων αυτών, το οποίο είναι, ότι ο Χριστός έχει αναστηθεί εκ νεκρών.

Ιω. 1, 5 〈Το σκοτάδι είναι είτε〉 ο θάνατος είτε η πλάνη είτε η αμαρτία. Διότι εκείνους που έχουν πιστέψει σε αυτόν ειλικρινά και έχουν γίνει τηρητές των εντολών του και έχουν δεχθεί μέσα τους, μέσω αυτών, την αληθινή ζωή, ούτε ο θάνατος τους καταβάλλει· διότι «εκείνος που πιστεύει σε εμένα», λέει, «ακόμη και αν πεθάνει, θα ζήσει». Ούτε η αμαρτία· διότι εσείς «δεν είστε από τον κόσμο»· αλλά ούτε η πλάνη, ούτε η θλίψη ή η κακουχία· διότι «έχετε θάρρος», λέει, «εγώ έχω νικήσει τον κόσμο». Εάν λοιπόν όσοι αξιώθηκαν τη ζωή που χορηγείται από εκεί απόλαυσαν τόσο πολύ φως, ώστε να γίνουν ανώτεροι από κάθε σκοτάδι και να διαλύσουν την ομίχλη του, τι πρέπει να συλλογιστούμε για τον ίδιο που χορηγεί την ανέσπερη και φωτοφόρο ζωή;

Έπειτα, αν μεν η κόρη λέει αυτά, θα αισθανθούμε καλύτερα και θα αποβάλουμε τους θρήνους· αν όμως ο κοινός Πλάστης και Δεσπότης διακηρύσσει, «εκείνος που πιστεύει σε εμένα, κι αν πεθάνει, θα ζήσει», και ότι ετοίμασε για όσους τον αγαπούν αυτά που μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, εμείς, δείχνοντας απιστία, δεν θα βελτιώσουμε καθόλου τη διάθεσή μας, αλλά θα θρηνήσουμε ακόμη περισσότερο; Και πώς είναι αυτό καλό, πώς είναι δίκαιο, και πώς προσεγγίζει τους συλλογισμούς που βρίσκονται κοντά στο πρέπον ή στο συμφέρον;

Αν λοιπόν εκείνη που πέθανε, ή μάλλον εκείνη που μας πρόλαβε, συγκαταλεγόταν σε αυτούς που έζησαν με αμέλεια και χωρίς ευσέβεια, ίσως να δικαιολογούνταν οι στεναγμοί και τα δάκρυα. Αν και ο Κύριός μας και Σωτήρας, η πηγή της φιλανθρωπίας, δεν όρισε ως νόμο σε όσους επιλέγουν να τον ακολουθούν να στρέφονται ούτε καν προς αυτούς· διότι είπε: «Άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, εσύ ακολούθησέ με». Επειδή όμως εκείνο το παρθενικό και μακάριο σκεύος ανήκε σε αυτούς που έζησαν με οσιότητα και θεοφιλία και διατήρησαν την πίστη τους στον Θεό καθαρή, πώς να μη νιώσουμε δέος μπροστά στη δεσποτική φωνή; Πώς να μη βρούμε σε αυτήν την πλήρη διάλυση κάθε κατήφειας; «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, κι αν πεθάνει, θα ζήσει». Μέσα από τον θάνατο βρήκε την αθάνατη ζωή· μέσα από τη λύση του σώματος κληρονόμησε την αδιάλυτη κατοικία. Είπε πάλι ο κοινός σωτήρας των ανθρώπων και νυμφίος εκείνων που σώζονται: «Δεν μπορούν να πενθούν οι υιοί του νυμφώνα, εφόσον είναι μαζί τους ο νυμφίος». Ακούς τι λέει; Μην καταδικάσεις τον εαυτό σου μέσω του πένθους στον χωρισμό από έναν τέτοιο νυμφίο, και μην εκδώσεις καταδικαστική απόφαση εναντίον του εαυτού σου, πράγμα που, αν τολμούσε να το κάνει κάποιος άλλος, δεν θα ανεχόσουν την προσβολή, αλλά θα τον αποκήρυσσες ως εχθρό, ως πολέμιο και ως υπαίτιο κάθε κακού· ούτε θρηνώντας εκείνην που απολαμβάνει τη δόξα, να καταστήσεις τον εαυτό σου άξιο θρήνων.

Διότι όλη η γη καταστρεφόταν από την πείνα και τη δίψα, επειδή δεν υπήρχε βροχή. Ο παρθένος όμως, ευφραινόμενος, λέει προς τη χήρα: «Τον γιο σου ζητάς; Θα αναστηθεί, θα σταθεί όρθιος λέγοντας: Εσύ είσαι η ζωή και η ανάσταση». Το πρόσφατο πάθημα μας έκανε να λησμονήσουμε την αρχαία πτώση, και πλέον σαν να μην ήταν τίποτα, ο Ηλίας μαζί με τον Ελισαίο παρήλθαν από εμάς. Βρίσκονται όμως ακόμη σε εμάς τα σημάδια των τραυμάτων τους, και μάλιστα του Ελισαίου που επιτέλεσε μεγαλεία. Διότι, ενώ ζούσε, ανέστησε νεκρό, και όταν πέθανε, άρπαξε από τον θάνατο τον νεκρό που ερρίφθη επάνω του.

Νικημένος από στοργή, ήλθε στον κόσμο για να αναζητήσει το πλανημένο κτίσμα του ο άναρχος και ανέκφραστος Υιός του Θεού και Θεός μας, και με σοφία και θεοπρέπεια, ως Θεός, πραγματοποιεί αυτή την αναζήτηση, και σαρκώνεται από μητέρα την οποία καθάρισε και αγίασε, και προβάλλει τη σάρκα σαν λύχνο φωτός, καταυγάζοντας τα σύμπαντα με το πυρ και το έλαιο της θεότητας· διότι πάντοτε το πυρ και ο πηλός δημιουργούν λύχνο· έτσι λοιπόν έλαμψε από τη θεότητα και τη σάρκωση το φως του λύχνου, ο Χριστός, η ζωή και η ανάσταση.

Αυτό δε το κάνω υπακούοντας απολύτως στον Σολομώντα που λέει: «Άδολα τα έμαθα, και άφθονα τα μεταδίδω», γι' αυτό λοιπόν έτσι φωνάζω δυνατά προς όλους, όπως ειπώθηκε: «Ελάτε να μάθετε ότι όχι μόνο στο μέλλον, αλλά ήδη τώρα βρίσκεται μπροστά στα μάτια, στα χέρια και στα πόδια σας ο ανεκλάλητος θησαυρός, που είναι υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας. Ελάτε να βεβαιωθείτε ότι το φως του κόσμου είναι αυτός ο θησαυρός, για τον οποίο σας μιλώ.» Και δεν τα λέω αυτά από τον εαυτό μου, αλλά ο ίδιος ο θησαυρός το είπε και το λέει: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή, εγώ είμαι ο κόκκος του σιναπιού που κρύβεται μέσα στη γη, εγώ είμαι το μαργαριτάρι που αγοράζεται από τους πιστούς, εγώ είμαι η βασιλεία των ουρανών που είναι κρυμμένη ανάμεσά σας, και όπως ακριβώς με βλέπουν τώρα εκείνοι που με αναζήτησαν και με βρήκαν, έτσι θα λάμψω και μέσα τους και πάνω από όλους αυτούς, όπως τώρα λάμπω —αν και κρυμμένος— υπεράνω όλων των ουρανών. Εγώ και εδώ, ο αχώρητος κατά τη φύση, γίνομαι σε εσάς χωρητός κατά χάριν και ο αόρατος ορατός, χωρίς να φανερώνομαι σε όλο μου το μεγαλείο, αν και παραμένω ολόκληρος όταν γίνομαι ορατός, αλλά φανερώνομαι τόσο, όσο μπορεί να δεχθεί η φύση και η δύναμη εκείνων που με βλέπουν.»

Πάλι, όταν ο Χριστός λέει, Εγώ είμαι η ζωή και η ανάσταση, αυτό ακριβώς θα μπορούσε να δηλώσει μέσω της επιγραφής και η δική Του απεικόνιση. Και δεν είναι δυνατόν παρά με όσα ονόματα δηλώνεται ο Σωτήρας στη θεόπνευστη Γραφή, με τα ίδια να αποκαλείται και η εικόνα Του.

Είπε λοιπόν σε αυτήν ο Ιησούς: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή· εκείνος που πιστεύει σε εμένα, και αν πεθάνει, θα ζήσει. Και καθένας που ζει και πιστεύει σε εμένα, δεν πρόκειται να πεθάνει ποτέ. Το πιστεύεις αυτό;» Του λέει: «Ναι, Κύριε. Εγώ έχω πιστέψει ότι εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού, που έρχεται στον κόσμο.» Και αφού τα είπε αυτά, αναχώρησε και φώναξε κρυφά τη Μαρία, την αδελφή της, λέγοντας: «Ο Διδάσκαλος είναι εδώ και σε φωνάζει.» Η Μάρθα είχε πίστη στον Χριστό, αλλά όχι όση έπρεπε. Γι' αυτό και λέει: «Κύριε, αν ήσουν εδώ, δεν θα πέθαινε ο αδελφός μου.» Διότι αυτό βεβαίως το είπε, επειδή δεν πίστευε ότι και ενώ απουσίαζε μπορούσε, εφόσον το ήθελε, να αποτρέψει τον θάνατο του αδελφού της. Και μάλιστα, με όσα ακολουθούν φανερώνει ακόμη μεγαλύτερη την ασθένεια της πίστης της. «Διότι όσα», λέει, «και αν ζητήσεις από τον Θεό, θα σου τα δώσει.» Βλέπεις ότι τον θεωρούσε ως κάποιον ενάρετο άνθρωπο που έχει την εύνοια του Θεού; Διότι δεν είπε: «Όσα θελήσεις, θα τα κάνεις», αλλά: «Όσα ζητήσεις, θα σου τα δώσει.» Αυτός δε, ανατρέποντας αυτήν την αντίληψή της, λέει: «Θα αναστηθεί ο αδελφός σου.» Διότι δεν της είπε: «Ναι, θα ζητήσω από τον Θεό, και θα μου το δώσει», ούτε ταυτίστηκε με τα λόγια της, αλλά χρησιμοποίησε μια ενδιάμεση έκφραση. Ωστόσο, με όσα λέει στη συνέχεια, καθιστά πιο φανερή τη δική του αυθεντία και εξουσία, λέγοντας: «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή.»

Επειδή, λοιπόν, η γυναίκα ακόμη δυσπιστεί, και τον λόγο, «Θα αναστηθεί ο αδελφός σου», δεν τον κατενόησε, αλλά νομίζει ότι αυτός θα αναστηθεί κατά την έσχατη ανάσταση (διότι γνώριζε ότι θα υπάρξει η έσχατη ανάσταση, αφενός μεν από τις θείες Γραφές, προπάντων δε από τις συνεχείς ομιλίες του Χριστού περί της αναστάσεως)· επειδή, λοιπόν, η γυναίκα σκεπτόταν ακόμη με ανθρώπινη αδυναμία, ο Κύριος την ανορθώνει, και διεγείρει τη σαν νεκρωμένη πίστη της, λέγοντας πιο ξεκάθαρα: Εσύ βέβαια μου λες ότι όσα ζητήσω από τον Θεό, θα μου τα δώσει· εγώ όμως φανερά σου λέω ότι «Εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή». Ώστε η δύναμή μου δεν περιορίζεται από τον τόπο, αλλά και απών και παρών μπορώ να θεραπεύω. Διότι εγώ είμαι ο χορηγός των αγαθών, όχι επειδή μου τα δίνει κάποιος άλλος, αλλά όντας ο ίδιος η ανάσταση και η ζωή, έχω τη δύναμη και να ανασταίνω και να ζωοποιώ· και, «Όποιος πιστεύει σε εμένα, κι αν πεθάνει», αυτόν τον φυσικό θάνατο, «θα ζήσει, και καθένας που ζει και πιστεύει σε εμένα, δεν θα πεθάνει ποτέ», τον ψυχικό θάνατο. Επομένως, μην ταράζεσαι· διότι κι αν πέθανε ο αδελφός σου, θα ζήσει.

Και τι λέγω για τον αδελφό σου; Ούτε εσείς, εάν βέβαια πιστεύετε σε εμένα, πρόκειται να πεθάνετε, αλλά θα αποδειχθείτε ανώτεροι του φοβερότερου θανάτου, του ψυχικού. Εκείνος δε που λυτρώνει από τον φοβερότερο, πόσο μάλλον θα λυτρώσει τον νεκρό αδελφό σου από τον ελάσσονα, τον σωματικό. Ερωτά δε τη γυναίκα εάν πιστεύει. Εκείνη όμως, αν και άκουσε τόσα πολλά, εντούτοις δεν κατανόησε τι της είπε ο Κύριος, πάσχοντας, νομίζω, από αδυναμία κατανοήσεως εξαιτίας του πένθους της. Διότι, ενώ εκείνος ρώτησε κάτι άλλο, αυτή αποκρίνεται κάτι άλλο. Επειδή εκείνος την ρώτησε εάν πιστεύει ότι αυτός είναι «η ανάστασις και η ζωή» και ότι «εκείνος που πιστεύει» σε αυτόν «δεν πρόκειται να πεθάνει ποτέ», είτε θέλει κανείς να εννοήσει τον ψυχικό θάνατο είτε τον σωματικό. Και πράγματι, οι πιστοί, εξαιτίας της ελπίδας της αναστάσεως, ούτε καν λέγεται ότι πεθαίνουν.

Αλλά αυτός μεν κατέλαβε έτσι την επισκοπή παράνομα και χωρίς κανένα δικαίωμα, αναλαμβάνοντας ο ίδιος την τιμή και θεωρώντας την λάφυρο, και παραγκωνίζοντας εκείνον που είχε κληθεί από τον Θεό με την τυραννία ενός αμαρτωλού βραχίονα. Και η αίρεση σηκώνει κεφάλι και καυχιέται ενάντια στο ορθόδοξο πλήθος των μαθητών του Μεθοδίου. Και αφού προκάλεσαν αναταραχή και ξεσηκώθηκαν εναντίον των πιστών, έλεγαν: «Γιατί εξακολουθείτε να διάκεισθε πιο ευνοϊκά προς τα δύσοσμα και νεκρά λόγια του Μεθοδίου, και δεν συντάσσεστε με τον ζωντανό αρχιεπίσκοπο, ομολογώντας ότι ο Υιός γεννήθηκε από τον Πατέρα και το Πνεύμα εκπορεύεται από τον Υιό;». Αυτοί όμως, δια στόματος του Γοράσδου και του Κλήμεντος, απάντησαν: «Ότι ο Μεθόδιος ζει ακόμη, το διδαχθήκαμε αναντίρρητα από τον Κύριο, ο οποίος άλλοτε βεβαιώνει ότι όποιος πιστεύει σε αυτόν, ακόμη κι αν πεθάνει, θα ζήσει, και άλλοτε διδάσκει ότι ο Θεός ονομάζεται Θεός του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ ως ζώντων και όχι ως νεκρών. Τι αμαρτάνουμε, λοιπόν, εάν έχουμε τον δάσκαλό μας ζωντανό εν Θεώ, να είναι πνευματικά μαζί μας, να συνομιλεί μαζί μας και να μας ενισχύει;»

Και επιστρέφοντας ο μέγας τη χούφτα με τους χουρμάδες λέει με δάκρυα: «Επειδή εμείς έχουμε αναλάβει τη διαχείριση του κόπου και των αναγκών των αδελφών, γι' αυτό τα εξουσιάζουμε για να τα καταναλώνουμε οι ίδιοι; Και πού είναι ο φόβος του Θεού; Άραγε πέρασες από όλες τις καλύβες των αδελφών αυτή την ώρα και βεβαιώθηκες ότι δεν υπάρχει κανείς ασθενής; Διότι και γι' αυτά ακόμη ο Θεός είναι κριτής.» 75. «Έχοντας πειστεί, λοιπόν, αδελφοί, για τη μέλλουσα ανάσταση των σωμάτων, οφείλουμε να γνωρίζουμε και την πνευματική ανάσταση, καθώς είπε ο ίδιος ο Κύριος: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, κι αν πεθάνει, θα ζήσει». Διότι είναι αληθινός ο λόγος του Κυρίου ότι: «Κάθε αμαρτωλός που πιστεύει και εφαρμόζει τις εντολές, η ψυχή του θα ζήσει». Επειδή θάνατος της ψυχής είναι η αμαρτία και ζωή είναι η δικαιοπραγία. Ας εξετάσουμε δε και τούτο, αδελφοί, πώς ο Κύριος άλλοτε μεν μας έδινε υποδείξεις διδάσκοντας με τις πράξεις Του (γιατί όταν Τον λοιδορούσαν λέγοντας: «Έχεις δαιμόνιο», δεν ανταπέδιδε τη λοιδορία), άλλοτε δε μας διαπαιδαγωγούσε με τον λόγο Του, ελέγχοντας τους γραμματείς και φαρισαίους, όπως λέει πολλές φορές: «Αλίμονο σε εσάς, γραμματείς και φαρισαίοι»· και τους αποκαλούσε τυφλούς οδηγούς και τάφους ασβεστωμένους και άλλα παρόμοια με αυτά.»