Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 11:44

Το ότι βέβαια ο Σωτήρας είπε: «Πού έχετε βάλει τον Λάζαρο;», το είπε για να παρακινήσει τους παρόντες Ιουδαίους σε επισταμένη προσοχή και ανάμνηση, και όχι μόνο αυτό, αλλά και για να πράξουν κάποια άλλα, όπως το: «Λύστε τον και αφήστε τον να φύγει», ώστε, από όσα είδαν λεπτομερώς και από όσα άκουσαν, να γίνει αυτό που είδαν πιστευτό και αδιαμφισβήτητο, και να παραδοθεί ανεξίτηλο στη μνήμη.

Αναγνώσθηκε απόσπασμα του μακαρίου Λεοντίου, επισκόπου Αραβισσού, από τον λόγο του για την κτίση και για τον Λάζαρο. Το να σιωπά κανείς σε ακατάλληλο χρόνο μιμείται το θράσος στα λόγια· και τον ίδιο ψόγο που δέχεται αυτός που δεν συγκρατεί τα χείλη του, τον δέχεται και εκείνος που σιωπά από οκνηρία. Είναι ίδιον των αρίστων στρατηγών να εγείρουν το τρόπαιο κατά του αντιπάλου μέσω αυτών που έχουν ηττηθεί, και με τα ίδια τα βέλη που χρησιμοποίησε ο εχθρός, με αυτά να τον εξοντώνουν. Για να μη θεωρηθεί, λοιπόν, η σιωπή αμαρτία, και κινδυνεύσει το κάλλος της εορτής μέσα στη σαθρότητα της σιωπής, αν και είναι τολμηρό να προφέρει κανείς με ακάθαρτα χείλη τα δεσποτικά μυστήρια, αποβλέποντας στο παρόν θα αποτολμήσω τον ύμνο, εναποθέτοντας ό,τι μου λείπει σε αξία στο θαύμα· διότι Εκείνος που ανέχθηκε τη δυσωδία του νεκρού, για να επιδείξει την ευωδία της δικής Του φιλανθρωπίας, θα ανοίξει μαζί με τον τάφο του Λαζάρου και το δικό μου στόμα, καθαρίζοντας την κηλίδα της ζωής μου όπως τη δική του νέκρωση.

Πώς σε όλα αυτά προκύπτει η γέννηση από έναν σπόρο που φθάρηκε; Αυτό είναι πιο θαυμαστό από την ανάσταση. Διότι τότε μεν η κτίση αποδίδει τους νεκρούς που παρέλαβε, ενώ τώρα προβάλλει προς αναγέννηση πολλούς σπόρους αντί για έναν που νεκρώθηκε. Ω, τι αθεράπευτη φρενοβλάβεια των Ελλήνων! Βλέπουν τη γη να δίνει στον γεωργό εκείνα που δεν παρέλαβε· δεν ελπίζουν όμως ότι αυτή θα αποδώσει στον Κτίστη αυτούς που της εμπιστεύθηκε. Γι' αυτό και ο Παύλος χρησιμοποιεί το παράδειγμα των σπόρων, αν και έχει ως λαμπρότερο παράδειγμα την προέλευση των ανθρώπων από τη μήτρα. Διότι το βρέφος, ενώ δεν υπάρχει, πλάθεται μέσα στη μήτρα σαν σε τάφο, και τυλιγμένο με τα σπάργανα της φύσης μοιάζει με νεκρό δεμένο με σάβανα. Διότι το βλέμμα του είναι κλειστό πιο ερμητικά και από των νεκρών, το στόμα του είναι άπρακτο μέσα στην κοιλιά, τα χέρια και τα πόδια του εκτείνονται μαζί στη γαστέρα σαν σε φέρετρο. Ακριβής τάφος για τα έμβρυα η μήτρα, τάφος που δεν είναι καν απαλλαγμένος από τη δυσοσμία των μνημάτων. Καθώς λοιπόν το βρέφος μορφοποιείται σε ένα τέτοιο μνήμα, ακολουθεί το νεύμα Εκείνου που το μορφοποιεί, όταν καλείται. Γιατί λοιπόν ο μακάριος Παύλος, διαθέτοντας ένα τόσο σπουδαίο παράδειγμα, αποσιωπά μεν τη δημιουργία της ζωής μέσα στον τάφο της μήτρας, και βεβαιώνει την ανάσταση με τους τύπους των σπόρων; Επειδή γνώριζε ότι η σπορά που διαπλάθει τα βρέφη είναι ζωντανή μέσα στην κοιλιά, αναζητούσε όμως μια εικόνα κάποιων νεκρών που ορατά επανέρχονται στη ζωή, και γι' αυτό έστρεψε το βλέμμα του στους σπόρους.

Και βρισκόταν μεν επί της γης ευεργετώντας και θεραπεύοντας όλες τις ασθένειες των ανθρώπων, αλλά ελάμβανε ανάξιες ανταμοιβές από τους θεομάχους Ιουδαίους· διότι ο μεν Κύριός μας Ιησούς Χριστός, από πολλή αγαθότητα, καθάρισε λεπρούς, χάρισε την όραση σε τυφλούς, θεράπευσε ασθενείς, έδιωξε δαίμονες, ανέστησε εκ των νεκρών τον τετραήμερο Λάζαρο και χόρτασε πεντακισχίλιους από πέντε άρτους· περπάτησε πάνω στη θάλασσα, μετέβαλε το ύδωρ σε οίνο, θεράπευσε την αιμορροούσα και ζωοποίησε τη νεκρή θυγατέρα του αρχισυναγώγου·

«Λάζαρε, έλα έξω. Και βγήκε ο νεκρός, δεμένος τα χέρια και τα πόδια με σάβανα, και το πρόσωπό του ήταν περιτυλιγμένο με σουδάριο. Λέει σε αυτούς ο Ιησούς: Λύστε τον, και αφήστε τον να φύγει. Πολλοί λοιπόν από τους Ιουδαίους που είχαν έλθει προς τη Μαρία, και είδαν αυτά που έκανε ο Ιησούς, πίστεψαν σε αυτόν. Μερικοί όμως από αυτούς πήγαν προς τους Φαρισαίους και τους είπαν αυτά που έκανε ο Ιησούς.» Αφού ευχαρίστησε τον Πατέρα ο Κύριος, μάλλον παρά προσευχήθηκε (διότι, όπως έχει ειπωθεί, δεν είχε ανάγκη από προσευχή και από τη βοήθεια που προέρχεται από αυτήν, εφόσον είναι ισοδύναμος με τον Πατέρα), κραυγάζει με φωνή μεγάλη, εξουσιαστική και δεσποτική. Διότι δεν είπε: «Στο όνομα του Πατέρα μου, Λάζαρε, έλα έξω», ούτε «Ανάστησέ τον, Πατέρα», αλλά, όπως ειπώθηκε, με αυθεντία, φράζοντας όλα τα στόματα όσων τον αποκαλούν κατώτερο του Πατέρα. Διότι τι θα μπορούσε να συγκριθεί με αυτήν την εξουσία, από το γεγονός ότι απευθυνόμενος στον νεκρό σαν να ήταν ζωντανός λέει: «Λάζαρε, έλα έξω;» Στην πράξη εξάλλου τώρα πραγματοποιήθηκε και το: «Έρχεται ώρα, κατά την οποία οι νεκροί θα ακούσουν τη φωνή του Υιού του Θεού, και όσοι την ακούσουν θα ζήσουν.» Διότι, για να μη νομίσει κανείς ότι έλαβε τη δύναμη να ενεργεί από κάποιον άλλον, προλέγει αυτό που επρόκειτο να αποδείξει μέσω των έργων. Συνεπώς, η μεγάλη φωνή του Σωτήρα, που ανέστησε τον Λάζαρο, αποτελεί σύμβολο της μεγάλης σάλπιγγας που πρόκειται να ηχήσει κατά την κοινή ανάσταση.

Ο Κύριος έκραξε με δυνατή φωνή, για τον εξής λόγο, για να κλείσει τα στόματα των Ελλήνων, οι οποίοι μυθολογούν ότι η ψυχή παραμένει μέσα στο μνήμα. Διότι την προσκαλεί με την κραυγή Του σαν να βρισκόταν αυτή μακριά. Και όπως ακριβώς συνέβη αυτή η μερική ανάσταση, έτσι και η καθολική ανάσταση θα γίνει σε μία στιγμή και σε ριπή οφθαλμού. «Και βγήκε έξω», λέει, «ο νεκρός, δεμένος στα χέρια και στα πόδια». Διότι το να βγει έξω δεμένος δεν φαινόταν λιγότερο παράδοξο από την ίδια την ανάσταση. Και αποτελούσε συνολικά θαύμα το να κινείται όντας δεμένος, ένα θαύμα ενωμένο με το θαύμα της αναστάσεως. Δίνει δε εντολή να τον λύσουν, ώστε, αφού τον πλησιάσουν και τον αγγίξουν, να βεβαιωθούν ότι αυτός είναι εκείνος. Και λέει να τον αφήσουν να φύγει, λόγω της έλλειψης κάθε ίχνους κομπασμού. Διότι δεν τον παίρνει μαζί Του, ούτε τον διατάζει να τον ακολουθεί, ώστε να κάνει επίδειξη. Μετά την τέλεση του θαύματος, κάποιοι από αυτούς που το είδαν πίστεψαν, ενώ άλλοι πήγαν και το ανήγγειλαν στους Φαρισαίους, διαβάλλοντάς Τον οπωσδήποτε, με τον ισχυρισμό ότι τόλμησε κάτι ανόσιο, επειδή διέταξε να ξεθάψουν έναν ενταφιασμένο. «Συγκάλεσαν, λοιπόν, οι αρχιερείς και οι Φαρισαίοι συνέδριο και έλεγαν: Τι κάνουμε τώρα που αυτός ο άνθρωπος κάνει πολλά θαύματα; Εάν Τον αφήσουμε έτσι, όλοι θα πιστέψουν σε Αυτόν. Και θα έρθουν οι Ρωμαίοι και θα μας αφαιρέσουν και τον τόπο και το έθνος.»