Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 14:23

Δόξα σε αυτόν που την αγάπησε και έπαθε για αυτήν και την ανέστησε από τη νέκρωσή της. Δόξα στη μεγαλειότητά του. Διότι, όπως ακριβώς στην εποχή του Μωυσή τοποθετούσαν κάλυμμα στο πρόσωπό του επειδή ο λαός δεν μπορούσε να ατενίσει το πρόσωπό του, έτσι και σήμερα υπάρχει κάλυμμα πάνω στην καρδιά σου, για να μην ατενίσεις εκείνη τη δόξα, την οποία είχε στο πρόσωπό του ο Μωυσής. Όταν όμως αυτό αφαιρεθεί από τους Χριστιανούς και από εκείνους που αγαπούν τον ίδιο τον Χριστό και τον αναζητούν αληθινά, σε αυτούς επιφαίνεται και φανερώνει τον εαυτό του, καθώς είπε το Ευαγγέλιο: «Εκείνος που με αγαπά, θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου», και πάλι λέει ο Κύριος: «και θα κάνω κατοικία μαζί του». Βλέπεις, αδελφέ, την προτροπή του Χριστού, πώς μας καλεί στη δική του βασιλεία και στη σωτηρία των ψυχών μας. Εφόσον λοιπόν βρίσκεται μπροστά μας η βασιλεία, ας σπεύσουμε να προσέλθουμε με όλη μας την καρδιά προς τον αψευδή, ώστε να επιτύχουμε την υπόσχεση και την Καινή Διαθήκη, την οποία εγκαινίασε ο Κύριος μέσω του θανάτου και του σταυρού, κατεβαίνοντας και συντρίβοντας τις πύλες του Άδη και εξάγοντας τις πιστές ψυχές και δίνοντάς τους εσωτερικά τον Παράκλητο και ανεβάζοντάς τες στην ετοιμασμένη βασιλεία του, στον εκεί αιώνα, στην πόλη Ιερουσαλήμ, στην επουράνια εκκλησία, στον χορό των αγίων αγγέλων.

Πρέπει, λοιπόν, να πιστέψουμε με όλη μας την καρδιά και την αγάπη και να αναζητήσουμε τον Κύριο και να τον παρακαλέσουμε, ώστε να φανερωθεί και να εμφανιστεί και να ενεργήσει μέσα στις ψυχές μας αυτός που είναι παρών εδώ και βρίσκεται μέσα μας. Διότι, εάν η ενέργεια και η θερμότητα του ήλιου εισχωρεί μέχρι το εσωτερικό του σώματος, παρομοίως και η ψυχρότητα του κρύου διαπερνά και ενεργεί μέχρι το εσωτερικό του σώματος, και εάν η θερμότητα και η ενέργεια της φωτιάς εισέρχεται μέχρι το εσωτερικό των λεβήτων, βράζοντας το κρέας ώστε να γίνεται χρήσιμο για τους ανθρώπους, πόσο μάλλον ο ποιητής και κτίστης αυτών, η δύναμη του θείου Πνεύματος, όταν με τη δική του ευδοκία φανερωθεί και ενεργήσει στην ψυχή, θα τη φωτίσει με το δικό του φως και με το δικό του θείο πυρ της θερμότητας θα την απομακρύνει, μέσω του ψησίματος, από την ωμότητα της αμαρτίας, και έτσι θα την καταστήσει ευχάριστη και χρήσιμη και βρώσιμη για την επουράνια τράπεζα στον επουράνιο Πατέρα. Διότι, εάν αυτός ο αέρας σε αυτή τη ζωή βρίσκεται παντού, και εάν το σκοτάδι της νύχτας είναι παντού και σε όλα τα κτίσματα, πόσο μάλλον ο κτίστης και δημιουργός τους. Εδώ, λοιπόν, είναι ο Κύριος και βρίσκεται κοντά μας, αλλά σε εκείνους που τον πιστεύουν και τον αγαπούν και τον προσδοκούν αποκαλύπτεται και φανερώνεται σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου: «Εκείνος που με αγαπά, θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα εμφανίσω σε αυτόν τον εαυτό μου», και πάλι: «Θα έρθουμε —εγώ και ο Πατέρας μου— και θα κάνουμε την κατοικία μας σε αυτόν».

Έχοντας αυτή την κατάσταση, πυρπολείται από το πνεύμα και γίνεται όλος φωτιά στην ψυχή, μεταδίδοντας και στο σώμα από τη δική της λαμπρότητα, όπως ακριβώς η ορατή φωτιά μεταδίδει τη δική της φύση στο σίδερο, και γίνεται η ψυχή για το σώμα ό,τι ακριβώς έγινε ο Θεός για την ψυχή, όπως λέει η θεολογική φωνή· διότι ούτε η ψυχή μπορεί να ζει, εάν δεν φωτίζεται από τον Δημιουργό της, ούτε το σώμα, εάν δεν ενδυναμώνεται από την ψυχή. Αναλογίσου με ακρίβεια τη δύναμη αυτών που λέγονται. Σώμα, ψυχή και Θεός, αυτά τα τρία. Ο Θεός, ο άναρχος, ο ατελεύτητος, ο απρόσιτος, ο ανεξιχνίαστος, ο αόρατος, ο άρρητος, ο αναφής, ο αψηλάφητος, ο απαθής, ο ανεκδιήγητος, ο οποίος κατά τις έσχατες ημέρες φανερώθηκε σε εμάς με σάρκα μέσω του Υιού και έγινε γνωστός μέσω του παναγίου Του Πνεύματος, όπως πιστεύουμε, όντας όμοιος με εμάς κατά πάντα εκτός από την αμαρτία, ενώνεται με νοερή ψυχή για χάρη της δικής μου ψυχής, όπως είπε κάποιος, ώστε και το πνεύμα να σώσει και τη σάρκα να καταστήσει αθάνατη. Αλλά μάλιστα υπόσχεται λέγοντας: «Θα κατοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους. Και εγώ και ο Πατέρας θα έλθουμε και θα κάνουμε κατοικία σε αυτούς», δηλαδή σε όσους πιστεύουν και αποδεικνύουν την πίστη τους από τα προαναφερθέντα έργα. Αλλά πρόσεχε.

Φρίξε, άνθρωπε, και σεβάσου τη μακροθυμία του Θεού, και μη φανείς ότι τρέφεις προς τον Θεό, τον επουράνιο βασιλιά, μικρότερο φόβο από εκείνον που τρέφουν οι κοσμικοί άρχοντες προς τον επίγειο βασιλιά. Ούτε να καταφρονείς τον πλούτο της αγαθότητας και της μακροθυμίας Του εξαιτίας της φιλοδοξίας και της φιλαρχίας, διότι Αυτός είναι εξουσιαστής των πάντων και φοβερός κριτής όλων, ο οποίος ανταποδίδει στον καθένα σύμφωνα με τις πράξεις και τις σκέψεις του. Αντιθέτως, όπως εκείνοι στον επίγειο, έτσι ακριβώς και εσύ να αποδίδεις την τιμή και τον φόβο στον επουράνιο βασιλιά και Θεό, ώστε, τιμώντας και φοβούμενος Αυτόν, να μπορέσεις να τηρήσεις τις εντολές Του και, έχοντας προετοιμάσει τον εαυτό σου μέσω της τήρησης των εντολών, να αξιωθείς να γίνεις οίκος της τριλαμπούς Του αίγλης, σύμφωνα με τις αψευδείς υποσχέσεις Του. Διότι λέει: «Εκείνος που με αγαπά θα τηρήσει τις εντολές μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα φανερώσω τον εαυτό μου σε αυτόν», και πάλι: «Και εγώ και ο Πατέρας μου θα έρθουμε και θα κάνουμε την κατοικία μας μαζί του».

Και για να μη νομίσεις ότι λέει πως έχουν τον θησαυρό του Πνεύματος όχι εκείνοι που εν μέρει τηρούν τις εντολές του Χριστού και εν μέρει τις καταφρονούν, αλλά εκείνοι που τις τηρούν όλες με ακρίβεια, δίδαξε λέγοντας: «Εκείνος που έχει τις εντολές μου και τις τηρεί, εκείνος είναι που με αγαπά· και εκείνος που με αγαπά θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου· και εγώ και ο Πατέρας θα έλθουμε και θα κατοικήσουμε κοντά του». Βλέπεις πώς εκείνος που απέκτησε αγαθή καρδιά μέσα από τους κόπους και την εφαρμογή των εντολών, έλαβε να κατοικεί μέσα του ολόκληρη η θεότητα, η οποία είναι ο αγαθός θησαυρός; Και ότι σε εκείνον που παραβαίνει μία, έστω και την παραμικρή, εντολή, ή που την αμελεί και δεν την εφαρμόζει, δεν κατοικεί τέτοιος θησαυρός, άκουσέ τον πάλι να λέει: «Εκείνος που θα καταλύσει μία από αυτές τις ελάχιστες εντολές και θα διδάξει έτσι τους ανθρώπους να κάνουν, ελάχιστος θα ονομαστεί στη βασιλεία των ουρανών». Και τις ονόμασε ελάχιστες, όχι επειδή είναι έτσι, αλλά επειδή από εμάς θεωρούνται ως τέτοιες· διότι το να αργολογούμε ή να επιθυμούμε κάτι από τον πλησίον ή να κοιτάζουμε εμπαθώς ή να εξουθενώνουμε και να υβρίζουμε κάποιον, επειδή τα θεωρούμε ως τίποτα, αδιαφορούμε, λησμονώντας Εκείνον που τα έθεσε αυτά υπό κρίση. Διότι τι λέει; «

Αυτά λοιπόν είναι τα θεία μυστήρια των χριστιανών, αυτή είναι η κρυμμένη δύναμη της πίστης μας, την οποία οι άπιστοι ή δύσπιστοι ή, για να πούμε καλύτερα, οι ημίπιστοι δεν βλέπουν, ούτε βέβαια μπορούν καθόλου να δουν. Και άπιστοι, δύσπιστοι και ημίπιστοι είναι αυτοί που δεν αποδεικνύουν την πίστη τους μέσω των έργων. Διότι χωρίς έργα και οι δαίμονες πιστεύουν και ομολογούν ότι ο Δεσπότης Χριστός είναι Θεός· «Διότι σε γνωρίζουμε», λένε, «ότι είσαι ο Υιός του Θεού», και αλλού: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι δούλοι του Θεού του Υψίστου». Αλλά όμως ούτε τους δαίμονες ούτε τους ίδιους τους ανθρώπους θα ωφελήσει μια τέτοια πίστη. Διότι δεν υπάρχει κανένα όφελος από αυτήν την πίστη, επειδή είναι νεκρή, σύμφωνα με τον θείο απόστολο· «Διότι η πίστη», λέει, «χωρίς τα έργα είναι νεκρή», όπως και τα έργα χωρίς την πίστη. Και πώς είναι νεκρή; Επειδή δεν έχει μέσα της τον Θεό που δίνει τη ζωή, επειδή δεν απέκτησε μέσα της Εκείνον που είπε: «Αυτός που με αγαπά θα τηρήσει τις εντολές μου, και εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε και θα κατοικήσουμε μέσα του», ώστε με την παρουσία του να αναστήσει από τους νεκρούς εκείνον που την απέκτησε και να του δώσει ζωή και να του χαρίσει την ικανότητα να δει Εκείνον που αναστήθηκε μέσα του και που τον ανέστησε.

Θεολογικά, οικία ονομάζεται και ο Υιός, όπως ακριβώς και ο Πατέρας—διότι λέει: «Εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα μου και εγώ μέσα σε αυτούς, και αυτοί μέσα μου και εγώ, Πατέρα, μέσα σε σένα, για να είμαστε ένα», και το Πνεύμα ομοίως: «Θα κατοικήσω, λέει, μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους. Εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του», προφανώς μέσω του Πνεύματος, όπως λέει ο Παύλος: «Διότι το Πνεύμα είναι ο Κύριος.» Εάν λοιπόν ο Κύριος είναι το Πνεύμα και ο Πατέρας βρίσκεται μέσα σε αυτό και αυτό μέσα μας, και ομοίως πάλι εμείς μέσα σε αυτό, τότε και αυτό είναι μαζί με τον Θεό και Πατέρα, και ο Θεός βρίσκεται μέσα σε αυτό.

Ας ζητήσουν λοιπόν να πιστέψουν στον Χριστό, ώστε, αφού πιστέψουν, να ζήσουν και να λάβουν φως, και να δουν τον Θεό και να τον φοβηθούν και να προσεγγίσουν τη σοφία, διότι αρχή της σοφίας είναι ο φόβος του Κυρίου. Γι' αυτό, χωρίς τα έργα η πίστη είναι νεκρή, όπως το σώμα χωρίς την ψυχή, διότι δεν έχει μέσα της τον ζωοδότη Θεό, διότι δεν απέκτησε μέσα της εκείνον που είπε: «Όποιος με αγαπά, θα τηρήσει τις εντολές μου, και εγώ και ο πατέρας θα έρθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του», ώστε με την παρουσία του να αναστήσει αυτόν που την κατέχει από τους νεκρούς και να του δώσει ζωή. Για τον λόγο αυτόν τέτοια πίστη είναι νεκρή, μάλλον δε, νεκροί είναι αυτοί που την κατέχουν χωρίς τα έργα. Διότι αυτός που ζει εν Χριστώ έχει και τα φρονήματα του Χριστού· ενώ εκείνος που δεν έχει τα φρονήματα του Χριστού είναι νεκρός, ας μην απατάται· καθώς λέει ο ίδιος: «Γιατί με αποκαλείτε Κύριε, Κύριε, και δεν κάνετε αυτά που λέω;» Διότι σημάδι της νέκρωσης είναι η αδράνεια· κάθε νεκρός είναι ανενεργός. Διότι αυτό που υπάρχει, είναι· ενώ αυτό που δεν υπάρχει, δεν είναι· αυτό που έχει την ύπαρξη, έχει και τη ζωή· αυτό που έχει τη ζωή, έχει και το να πολιτεύεται κατά Θεόν· επομένως αυτό που υπάρχει, ζει και πολιτεύεται.

Ας αγωνιστούμε, αγαπητοί αδελφοί, να βρούμε τον Χριστό και να Τον δούμε πώς είναι στο κάλλος και στην τερπνότητα. Διότι Αυτός λέει: «Εκείνος που έχει τις εντολές μου και τις τηρεί, εκείνος είναι που με αγαπά· και εκείνος που με αγαπά θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου», και πάλι: «Εάν κάποιος με αγαπά, θα τηρήσει τον λόγο μου, και ο Πατέρας μου θα τον αγαπήσει, και προς αυτόν θα έρθουμε διά του Πνεύματος και θα κάνουμε κατοικία κοντά του». Αυτός ενδύεται την εξ ύψους δύναμη του Παναγίου Πνεύματος, η οποία δεν φανερώνεται αισθητά με μορφή φωτιάς ούτε με πολύ ήχο και βίαιη πνοή —διότι αυτά έγιναν τότε για τους αποστόλους— αλλά οράται νοερά με μορφή νοητού φωτός, με απόλυτη γαλήνη και αγαλλίαση, το οποίο είναι προοίμιο και απαύγασμα του αιώνιου και πρώτου φωτός, και αποτελεί λάμψη της αΐδιας μακαριότητας.

Εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του, διαμέσου του Πνεύματος βεβαίως, όπως λέει ο Παύλος: Διότι το Πνεύμα είναι ο Κύριος. Εάν λοιπόν ο Κύριος είναι το Πνεύμα και ο Πατέρας είναι μέσα σε αυτό και αυτό μέσα σε εμάς, και ομοίως πάλι εμείς μέσα σε αυτό, και αυτό μαζί με τον Θεό Πατέρα και ο Θεός μέσα σε αυτό.

θ' Εκείνος που έχει πλουτίσει με τον ουράνιο πλούτο, εννοώ την παρουσία και την εγκατοίκηση Εκείνου που είπε: «Εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του», γνωρίζει με επίγνωση ψυχής πόση χάρη απόλαυσε και πόσον και τι είδους πλούτο φέρει μέσα στα ανάκτορα της καρδιάς του· διότι συνομιλώντας με τον Θεό όπως ένας φίλος με τον φίλο του, στέκεται με παρρησία ενώπιον του προσώπου Εκείνου που κατοικεί σε φως απρόσιτο.

Γνωρίζω τους πόνους σου, γνωρίζω τους κόπους της ψυχής σου, όλα όσα θα υπομείνεις έχοντας αποκοπεί από τον κόσμο. Αλλά έχε θάρρος· ο μισθός σου είναι πολύς στους ουρανούς. Ονομάζεσαι νύμφη του Χριστού, έστω κι αν υπήρξες έγγαμη, συμπολίτισσα των δικαίων και των αγίων, εφόσον παραμείνουμε σταθεροί στις θείες ομολογίες μέχρι τέλους. Τώρα σε προτρέπω και σε παρακαλώ θερμά να υπομείνεις με καρτερία την εξορία και την εγκατάλειψη από όλους, προσηλώνοντας το βλέμμα σου στα ουράνια, γνωρίζοντας καλά πόσο μάταια και εφήμερα είναι τα επίγεια. Μαζί σου είναι ο φύλακας άγγελος της ζωής σου, ο ίδιος ο Χριστός, ο οποίος είπε: Εγώ και ο Πατέρας θα έρθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του. Ένα όμως σου υπενθυμίζω: να φροντίζεις τον εαυτό σου, ακολουθώντας μια πιο ήπια και παρηγορητική διατροφή· διότι τώρα δεν είναι καιρός για τόσο μεγάλη εγκράτεια, όσο προηγουμένως. Και τέλος, προσεύχου για εμένα τον αμαρτωλό, ώστε να εναρμονίσω τη ζωή μου με τα λόγια μου.

Διότι, λέγει, σε ποιον θα επιβλέψω; Όχι σε εκείνον που είναι πράος και ήσυχος και τρέμει τα λόγια μου; Μήπως στον αυθάδη και υπερήφανο και αλαζόνα; Και πού θα έλθουμε, λέγει, και θα κατοικήσουμε μαζί του; Δηλαδή και η Αγία Τριάδα, όχι στην πιστή καρδιά που τηρεί τους θείους λόγους; Μήπως στην άπιστη και αμφιβάλλουσα και ακατάστατη;

Μήπως στον αυθάδη και υπερήφανο και αλαζόνα;» Και πού «θα έλθουμε», λέει, «και θα κατοικήσουμε μαζί του», δηλαδή η Αγία Τριάδα; Όχι στην πιστή καρδιά που τηρεί τους θείους λόγους; Μήπως στην άπιστη και αμφιταλαντευόμενη και ασταθή; Και ανάμεσα σε ποιους βρίσκεται ο Χριστός; Όχι όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά Του; Μήπως εκεί όπου συγκεντρώνονται μαζί δύο ή τρεις βουλευόμενοι πονηρά για ασωτία και αποστασία και για οποιοδήποτε άλλο πονηρό σχέδιο; Σε καμία περίπτωση, σε καμία περίπτωση, αλλά εκεί βρίσκεται ο Σατανάς, ο οποίος ενεργεί μέσα στους γιους της απείθειας.

Διότι ο προκείμενος καιρός είναι σωτήριος όχι μόνο για τους μοναχούς, αλλά και για τους λαϊκούς, για μικρούς και μεγάλους, για άρχοντες και αρχομένους, για βασιλείς και ιερείς, για κάθε γένος και για κάθε ηλικία. Διότι οι πόλεις και τα χωριά περιορίζουν περισσότερο τους θορύβους και τις ταραχές· αντίθετα, ανυψώνονται ψαλμωδίες και δοξολογίες, προσευχές και δεήσεις, με τις οποίες ο αγαθός μας Θεός, γινόμενος ίλεως, ειρηνεύει μεν τα πνεύματά μας, συγχωρεί δε τα παραπτώματά μας, εφόσον βέβαια με ειλικρινή καρδιά, με φόβο και τρόμο, προσπέσουμε και κλάψουμε ενώπιόν Του, υποσχόμενοι τη βελτίωσή μας στο εξής. Αλλά στους ανθρώπους του κόσμου ας ομιλήσουν τα πρέποντα οι προϊστάμενοι των εκκλησιών· διότι έχουν ανάγκη, όπως ακριβώς αυτοί που τρέχουν στο στάδιο χρειάζονται την εμψύχωση των συμπαραστατών τους, έτσι και αυτοί που νηστεύουν έχουν ανάγκη την προτροπή των δασκάλων τους. Εγώ όμως, επειδή ορίστηκα ως κεφαλή εσάς των τιμιωτάτων, σε εσάς θα μιλήσω, και μάλιστα με συντομία. Η νηστεία, λοιπόν, είναι ανακαίνιση της ψυχής· διότι λέει ο ιερός Απόστολος: «Όσο ο εξωτερικός μας άνθρωπος φθείρεται, τόσο ο εσωτερικός ανακαινίζεται ημέρα με την ημέρα». Και αν ανακαινίζεται, είναι φανερό ότι και εξωραΐζεται σύμφωνα με το αρχέτυπο κάλλος· και καθώς εξωραΐζεται, ελκύει κοντά της με αγάπη Εκείνον που είπε: Εγώ και ο Πατέρας «θα έλθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του».

Επομένως και εμείς, αδελφοί, ας υπομείνουμε κάθε θλίψη, κάθε στενοχώρια, κάθε πειρασμό που μας προσβάλλει ορατά και αόρατα, και αυτήν τη νηστεία που διανύουμε, πεινώντας και διψώντας και ταλαιπωρούμενοι με διάφορους τρόπους, ώστε να καρποφορήσουμε και να μετάσχουμε στην ευλογία του Θεού. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και για να θρέψουμε τον Ιησού και να Τον φιλοξενήσουμε. Διότι, όπως εμείς τερπόμαστε με τη θέα της κτίσης, έτσι και Εκείνος τέρπεται με την ομορφιά της ψυχής μας. Και ποιοι είναι οι καρποί; «Αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότητα, αγαθοσύνη, πίστη, πραότητα, εγκράτεια». Με αυτά τρέφεται, με αυτά φιλοξενείται. Και μακάριος είναι εκείνος που Τον τρέφει, διότι θα τραφεί από Εκείνον με τα αιώνια αγαθά· και μακάριος είναι εκείνος που Τον φιλοξενεί, διότι θα φιλοξενηθεί από Εκείνον στη βασιλεία των ουρανών! Ω! Αν κάποιος δεχθεί εδώ υπό τη στέγη του έναν βασιλιά, χαίρεται και ευφραίνεται μεγάλως· πόσο μάλλον εκείνος που δέχεται υπό τη στέγη του τον Βασιλέα των βασιλευόντων και Κύριο των κυριευόντων. Και το ότι φιλοξενείται, είναι φανερό από όσα ο Ίδιος έχει πει: «Εγώ και ο Πατέρας θα έλθουμε και θα κατοικήσουμε μαζί του». Και πάλι: «Εκείνος που έχει τις εντολές μου και τις τηρεί, αυτός είναι που με αγαπά· και όποιος με αγαπά θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου».

Επειδή μετά την ανάσταση επρόκειτο να τους εμφανιστεί με σώμα περισσότερο θεοειδές, για να μην νομίσουν ότι είναι πνεύμα και φάντασμα, γι' αυτό τους το προλέγει, ώστε τότε να μην δυσπιστήσουν βλέποντάς τον, αλλά να θυμηθούν ότι αυτά τους τα προείπε, και ότι επειδή τηρούν τις εντολές του, τους εμφανίζεται· και μάλιστα να φροντίζουν πάντοτε να τις τηρούν, ώστε να τους εμφανίζεται διαρκώς. Επειδή το μυστήριο της αναστάσεως είναι μέγα, δύσκολα θα γινόταν αποδεκτό από αυτούς. Γι' αυτό προλειαίνει το έδαφος λέγοντας ότι θα εμφανίσει σε αυτούς τον εαυτό του. Αφού και όταν αναστήθηκε, γι' αυτό έφαγε, για να μην νομίσουν ότι είναι φάντασμα· αυτό που έπαθε και τώρα αυτός ο Ιούδας. Διότι νόμισε ο Ιούδας, ο οποίος μνημονεύεται τώρα, ότι όπως βλέπουμε τους νεκρούς στο όνειρό μας, έτσι και αυτός θα τους εμφανιστεί· γι' αυτό και λέει: «Κύριε, τι συνέβη και πρόκειται να εμφανίσεις τον εαυτό σου σε εμάς, και όχι στον κόσμο;» Διότι από μεγάλο θάμβος και έκπληξη το λέει αυτό, σαν να έλεγε: Αλίμονο σε εμάς επειδή πεθαίνεις, και όπως οι πεθαμένοι, πρόκειται να μας εμφανίζεσαι στο όνειρο! Διότι το «Τι συνέβη;» το είπε με έκπληξη και με θαμπωμένο λογισμό. Τι απαντά λοιπόν ο Κύριος σε αυτά; Πώς λύνει ως ψευδή αυτή την υπόνοιά του; «Αποκρίθηκε ο Ιησούς και του είπε: Εάν κάποιος με αγαπά, θα τηρήσει τον λόγο μου, και ο Πατέρας μου θα τον αγαπήσει· και θα έλθουμε προς αυτόν, και θα κάνουμε κατοικία κοντά του».