Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 14:28

Όσα δε έπρεπε να λεχθούν για το όλο ζήτημα τα έχουμε προαναφέρει επαρκώς και δεν πρέπει να τα επαναλαμβάνουμε πολλές φορές. Εάν δε, όπως ήδη έχουμε αποδείξει, δεν είναι κάθε υποστατικό (αίτιο) κάποιου ανώτερο από τη φύση αυτού που λαμβάνει υπόσταση, τότε ούτε αυτό που δίνει το υποστατικό αίτιο είναι κατώτερο από τη δική του ουσία, ενώ αυτό που είναι το ίδιο (το αίτιο) είναι μεγαλύτερο και τελειότερο. Αλλά εάν βέβαια το πατρικό αίτιο – ακριβώς και μόνο κατά τούτο, δηλαδή το ότι είναι πατρικό, το οποίο δηλώνει τη δική του υπόσταση – θα μπορούσε να λεχθεί ότι είναι μεγαλύτερο από εκείνα που προέρχονται από αυτό, σύμφωνα με το οποίο και ο Υιός λέει ότι «ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου»· όχι βέβαια ως προς τον λόγο της ουσίας· διότι ως προς αυτήν, λέει, «εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα», και έτσι το καθένα από τα δύο είναι το ίδιο, δηλαδή και αυτό που γεννά και προβάλλει και αυτό που γεννάται και προβάλλεται, και ο λόγος της ουσίας είναι ένας και για τα δύο. Άλλο όμως είναι το αίτιο και άλλα εκείνα που προέρχονται από αυτό ως προς τις ιδιαίτερες υποστάσεις τους, και κατά τούτο εκείνο είναι μεγαλύτερο από αυτά, όπως ακριβώς επισημαίνει και ο δικός μας Γρηγόριος ο Θεολόγος.

Το Ένα, το οποίο είναι και το μοναδικό παραγωγικό αίτιο των πάντων, είναι ομολογουμένως ασυγκρίτως ανώτερο από όλα τα παραγόμενα, εφόσον βεβαίως είναι υπεράγαθο και το ύψιστο εφετό [επιθυμητό]· και μεταξύ αυτών που παράγονται από αυτό από το μη ον στο είναι, το να υφίστανται δημιουργικά από αυτό εκείνα που μετέχουν περισσότερο σε αυτό και, ανάλογα με το μέτρο της μετοχής, είναι πιο όμοια με αυτό, πριν από τα ανόμοια, θα είχε βέβαια κάποια λογική, όπως (προηγούνται) τα νοητά πριν από τα αισθητά και τα απλά πριν από τα σύνθετα. Ως προς εκείνα όμως που έχουν προαχθεί φυσικώς, δηλαδή από την υπερφυή του φύση προαιωνίως, το ένα γεννητώς και το άλλο εκπορευτώς, και τα οποία συνεκλάμπουν μαζί του συνανάρχως και είναι ενωμένα ασυγχύτως και διακρίνονται αχωρίστως τόσο μεταξύ τους όσο και με αυτό, και πιστεύεται ότι είναι συναίτιά του στην παραγωγή των όντων, δεν θα μπορούσε πλέον να λεχθεί (το Ένα) ανώτερο με τον ίδιο τρόπο. Απεναντίας, ο Πατέρας είναι μεν αίτιος και αυτός που δίνει υπόσταση στον Υιό και στο Πνεύμα (υποστάτης), και αν κανείς το δεχθεί, μόνο κατά τούτο είναι και μεγαλύτερος και ανώτερος (όπως και ο Υιός λέει: «ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», και προς αυτόν που τον προσφώνησε «διδάσκαλε αγαθέ», απάντησε: «γιατί με λες αγαθό; κανένας δεν είναι αγαθός παρά μόνο ένας, ο Θεός»), δεν είναι όμως και παραγωγικό αίτιο αυτών, αλλά μάλλον προακτικός εκείνων που είναι ίσα με τον εαυτό του και κατά πάντα ταυτά, ως προς την αγαθότητα, την κυριότητα, την αγιότητα, την ουσία, τη δύναμη, την ενέργεια, και όλα τα άλλα κοινά γνωρίσματα της μίας και όλης θεότητας. Διότι όλα όσα είναι του Πατέρα, είναι και του Υιού, και όσα είναι του Υιού, είναι και του Πνεύματος, με εξαίρεση τα υποστατικά ή προσωπικά ιδιώματα, κατά τα οποία ο μεν Πατέρας είναι και αίτιος, ενώ τα προερχόμενα από τον Πατέρα είναι και αιτιατά, δηλαδή ο μεν Υιός, το δε Πνεύμα.

Ιω. 14, 27-28 Δύο αιτίες παραθέτει μέσω των οποίων προσπαθεί να τους παρηγορήσει, επειδή ήταν πολύ απογοητευμένοι για το πάθος και τον σταυρό: την πρώτη, γιατί ταράζεται η καρδιά σας; διότι σας είπα ότι πηγαίνω, αλλά σας είναι γνωστό ότι πάλι έρχομαι σε εσάς. Εάν λοιπόν η αναχώρησή μου είναι αιτία λύπης, το ότι θα έρθω πάλι οφείλει να γίνει για εσάς αιτία χαράς και ευφροσύνης, ή μάλλον η ελπίδα της επιστροφής μου δεν πρέπει να επιτρέπει καθόλου να δημιουργείται λύπη για την αποδημία μου. Έτσι λοιπόν και για αυτήν την αιτία δεν οφείλετε να ταράζεστε ούτε να δειλιάζετε. Τη δεύτερη δε, ότι εσείς οι ίδιοι θεωρείτε τον Πατέρα μεγαλύτερο· διότι αλλιώς δεν θα λέγατε «δείξε μας τον Πατέρα, και μας αρκεί»· διότι, ενώ με είχατε μαζί σας και ακούσατε πάρα πολλούς λόγους παρηγοριάς, ωστόσο ακόμα αναζητούσατε τον Πατέρα θεωρώντας τον μεγαλύτερο. Από αυτήν λοιπόν τη δική σας αντίληψη πρέπει να αντλήσετε την παρηγοριά· διότι εάν ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου, όπως εσείς θεωρήσατε, και εγώ πηγαίνω προς αυτόν, δεν πρέπει να απογοητεύεστε ούτε να δειλιάζετε· διότι πηγαίνω προς τον μεγαλύτερο. Και τι λέω ότι δεν πρέπει να απογοητεύεστε, μάλλον πρέπει και να χαίρεστε εάν με αγαπούσατε, διότι πηγαίνω προς εκείνον τον οποίο εσείς θεωρήσατε μεγαλύτερο.

Στον Σάββα, πρεσβύτερο και ησυχαστή. Την ευαγγελική ρήση «ο πατήρ μου μείζων μού εστιν» οι πατέρες μας την έχουν ερμηνεύσει με διάφορους τρόπους, χωρίς καμία από αυτές τις εκδοχές να βλάπτει την αλήθεια. Διότι άλλοι μεν λένε ότι ελέχθη πως είναι μεγαλύτερος ως προς το αίτιο, πράγμα το οποίο δεν υποδηλώνει διαφορά ουσίας, αλλά μάλλον ταυτότητα και συμφυΐα. Διότι κάθε πατέρας που προηγείται του υιού ως προς το αίτιο, συσφίγγει μάλλον μέσω αυτού και διατηρεί από κοινού την ενότητα της ουσίας, έστω και αν ο διαχωρισμός των υποστάσεων, ο οποίος είναι τόσο μεγάλος, ιδίως στα γενητά όντα, και ο οποίος απορρέει και πληθύνεται από μύριες περιστάσεις, ωθεί βίαια προς την ετερότητα. Επομένως, το να είναι ο πατέρας μεγαλύτερος του υιού ως προς το αίτιο αποτελεί γνώρισμα της ομοουσιότητας και της συμφυΐας, και σε καμία περίπτωση ετερότητας ως προς την ουσία.

Άλλοι πάλι εξέλαβαν το «μείζων» με βάση την ανθρώπινη φύση. Διότι λένε ότι, όπως ακριβώς η μετάβαση προς τον Πατέρα, το να μη μιλάει πλέον πολύ με τους μαθητές και ο ερχομός του άρχοντα του κόσμου, ο οποίος ερευνώντας δεν βρίσκει απολύτως τίποτα, όπως δηλαδή αυτά αναφέρονταν στο πρόσλημμα και όχι στον Λόγο, έτσι ισχύει και για το «ο Πατήρ μου είναι μείζων μου»· διότι αυτό ειπώθηκε ανάμεσα σε εκείνα και με παρόμοιο τρόπο προς αυτά.

Θα μπορούσε κανείς, διόλου παράλογα, να θεωρήσει ότι αυτός ο λόγος ειπώθηκε με βάση τον τρόπο σκέψης των μαθητών· διότι, επειδή αυτοί ήταν ακόμη ατελώς διατεθειμένοι απέναντι στον Θεό και Διδάσκαλο και θεωρούσαν τον Πατέρα κατά πολύ ανώτερο, αφενός μεν επειδή οι Μωσαϊκοί νόμοι τους εξήγγελλαν εμφανέστερα τον Πατέρα παρά τον Υιό, αφετέρου δε επειδή και ο Σωτήρας συνεχώς έστρεφε την προσοχή τους στον Πατέρα —επειδή λοιπόν είχε ριζωθεί μέσα τους μια τέτοια πεποίθηση (γι' αυτό άλλωστε έλεγαν: «Δείξε μας τον Πατέρα, και αυτό μας αρκεί»), απευθυνόμενος στην αντίληψή τους εκείνη, ο Σωτήρας φτάνει να λέει κάτι τέτοιο: Ενεργείτε σε ασυμφωνία με όσα οι ίδιοι ομολογείτε, παραδίδοντας τους εαυτούς σας στη λύπη επειδή ακριβώς είπα «πηγαίνω προς τον Πατέρα»· διότι, αν με αγαπούσατε, και εφόσον σας φαίνεται ότι ο Πατέρας είναι ανώτερος, θα έπρεπε να χαίρεστε που πηγαίνω προς τον ανώτερο· διότι επιμένατε ότι, αν έστω μόνο σας τον υπεδείκνυα, αυτό θα σας αρκούσε αντί παντός άλλου. Αλλά βέβαια, και αν κανείς ερμήνευε ότι, σύμφωνα με αυτή την έννοια, ειπώθηκε από τον Υιό ότι ο Πατέρας είναι ανώτερος, δεν θα απομακρυνόταν από το πρέπον.

Υπάρχουν βέβαια και εκτός από αυτά διάφορες σημασίες της έννοιας της οικονομίας, οι οποίες όμως έχουν την ίδια προέλευση. Εντούτοις, τώρα η λύση για χιλιάδες άλλα ζητήματα που εγείρουν απορίες, μέσα από την εξέταση και την κατανόηση του όρου που δηλώνει την κυρίως οικονομία, οδηγεί προς τη σαφήνεια. Με τον ίδιο τρόπο, και όχι λιγότερο από οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση, βρίσκουν τη λύση τους και τα χωρία «γιατί ζητάτε να με σκοτώσετε, έναν άνθρωπο που σας έχω πει την αλήθεια;» και «εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα». Διότι στους ασύνετους ή σε όσους διαστρεβλώνουν τα κείμενα φαίνεται πως αυτά συγκρούονται μεταξύ τους. Όμως ο σοφός λόγος της αλήθειας, αποδίδοντας τη μία από τις εκφράσεις στην άχραντη και μακάρια φύση της θεότητας, και την άλλη στο γεγονός ότι ο Λόγος ανέλαβε τη δική μας ουσία, αποκρούει κάθε αμφισβήτηση. Και δεν θα απείχε από τη λογική αν κάποιος με την ίδια θεώρηση επέλυε και το «ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου». Διότι αυτό το ιερό χωρίο, ακόμη και από μόνο του, απαιτεί συνετούς ακροατές, και πολύ περισσότερο εάν συνεξεταστεί και παραβληθεί με αυτό η προαναφερθείσα φράση, η οποία δήλωνε την ισότητα με τον Πατέρα.

Διότι, αν και με άλλες πατερικές ερμηνείες η φαινομενική αντίφαση σε αυτά ανέδειξε τη συμφωνία, όπως για παράδειγμα ότι η λέξη «μεγαλύτερος» αναφέρεται στο αίτιο, ενώ η λέξη «ένα» υποδηλώνει την ισότητα της φύσεως, εντούτοις και ο λόγος περί της οικονομίας, ο οποίος δέχεται για τον εαυτό του το «μεγαλύτερος», αποδεικνύει μέσω του «ένα» την ισότητα του Πατέρα προς τον Υιό, απαλλαγμένη από κάθε αμφισβήτηση. Και τίποτα δεν εμποδίζει τα επιχειρήματα που δέχονται την επίθεση της έριδας να την αποκρούουν με ποικίλους τρόπους. Επειδή και αυτό που έχει λεχθεί τώρα, το «ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», έχει απαλλαγεί από την απορία με άλλες δικές μας εξετάσεις, οι οποίες υποβλήθηκαν στην κρίση των ακροατών, επιφέροντας μία λύση που νομίζω πως δεν επιδέχεται καμία μομφή.

«διότι το τι να προσευχηθούμε όπως πρέπει δεν το γνωρίζουμε, αλλά το ίδιο το Πνεύμα μεσιτεύει υπέρ ημών με στεναγμούς αλάλητους». Διότι μόνο το ίδιο το Πνεύμα γνωρίζει το θέλημα του Θεού· επειδή «τα του Θεού κανείς δεν τα γνωρίζει παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού». Λέει δηλαδή ο Κύριος: «Αν δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν έρχεται. Σας συμφέρει να αναχωρήσω εγώ», <και πάλι: «αναχωρώ και έρχομαι προς εσάς»> και «πάλι θα σας δω, και θα χαρεί η καρδιά σας, και τη χαρά σας κανείς δεν την αφαιρεί από εσάς». Διότι τότε οι απόστολοι, βλέποντας τη σάρκα του, εφόσον δεν είχε έρθει ακόμη σε αυτούς η δύναμη του Πνεύματος, νόμιζαν ότι εγκαταλείπονται από τον Κύριο λόγω του αποχωρισμού του από αυτούς.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Και ότι, ό,τι είναι ο Πατέρας, αυτό είναι και ο Υιός, και ό,τι είναι ο Υιός, αυτό είναι και το Άγιο Πνεύμα, και ότι αυτά είναι ένα πνεύμα ομότιμο, ομοούσιο και ομόθρονο. Πάντοτε ο Θεός υμνείται και δοξάζεται από εμάς: ο άναρχος Πατέρας, ο συνάναρχος Υιός του Πατέρα, το συναΐδιο και ομοούσιο με τον Πατέρα και τον Υιό πανάγιο Πνεύμα, αυτά είναι μία φύση και δόξα και συμφυΐα, η ομοούσια Τριάδα, η μία θεότητα, η ομότιμη και τρισυπόστατη ουσία, η αρχή των πάντων και η υποστατική και δημιουργική δύναμη, η ομόθρονη, η ομόδοξη, η μία εξουσία και παντοκρατορική κυριότητα και βασιλεία, που είναι και ονομάζεται ένας Θεός, ο οποίος άλλοτε θεωρούμενος και πιστευόμενος ως μονάδα λατρεύεται από εμάς μοναδικά, και άλλοτε ομολογούμενος ως Τριάδα ανυμνείται τριαδικά στις διακριτές υποστάσεις, όπως ακριβώς μυσταγωγηθήκαμε από τον ίδιο, τον ένα της τρισυπόστατης θεότητας, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος προέτρεψε να βαπτίζουμε στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και πάλι λέγοντας τα εξής: «Ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», δείχνοντας έτσι τον εαυτό του ως έτερο πρόσωπο σε σχέση με τον Πατέρα, και «Εγώ από τον εαυτό μου δεν κάνω τίποτα» και πάλι: «Θα παρακαλέσω τον Πατέρα και θα σας στείλει άλλον Παράκλητο, το Πνεύμα της αληθείας, το οποίο εκπορεύεται από τον Πατέρα», ονομάζοντας πάλι το Πνεύμα άλλον Παράκλητο.

Όπως ακριβώς είπαμε και προηγουμένως, με τέτοια λόγια αναστέλλει την αποθάρρυνσή τους, διδάσκοντάς τους ότι τον αγαπά όχι εκείνος που θλίβεται για τον θάνατό του, πράγμα που και οι ίδιοι παθαίνουν, αλλά εκείνος που τηρεί τις εντολές του και τις παραγγελίες του, αυτές δηλαδή που αφορούν το να μην προσκολλάται κανείς στην παρούσα ζωή, αλλά να θυσιάζει τη ζωή του υπέρ του Θεού και του αγαθού. Είναι σαν να τους λέει σχεδόν το εξής: Εσείς μεν νομίζετε ότι από αγάπη λυπάστε για τον θάνατό μου, εγώ όμως θεωρώ το να μη λυπάστε μάλλον ως τεκμήριο αγάπης. Και ότι εννοεί αυτό, είναι φανερό από όσα λέει μετά από πολλά: «Αν με αγαπούσατε, θα χαιρόσασταν που πηγαίνω προς τον Πατέρα μου». Εκείνος λοιπόν που με αγαπά, έχει τις εντολές μου, και όχι μόνο τις έχει, αλλά και τις φυλάττει, για να μην έρθει ο κλέφτης διάβολος και του συλήσει τον θησαυρό. Διότι χρειάζεται προσεκτική φύλαξη, για να μην τις χάσουμε. Και αυτός που με αγαπά, ποιο έπαθλο βρίσκει; «Θα αγαπηθεί, λέει, από τον Πατέρα μου, και εγώ θα τον αγαπήσω, και θα εμφανίσω σε αυτόν τον εαυτό μου». Και για ποιον λόγο το είπε αυτό, το «Θα εμφανίσω σε αυτόν τον εαυτό μου»;

«Ας μην ταράζεται η καρδιά σας, ούτε να δειλιάζει.» Πάλι βρίσκονταν σε λύπη οι απόστολοι, ακούγοντας τον Κύριο να λέει ότι Εγώ μεν αναχωρώ, το δε Πνεύμα θα έλθει. Γι' αυτό, βλέποντας την καρδιά τους να βρίσκεται σε ταραχή, και μάλιστα εξαιτίας των θλίψεων και των πολέμων που επρόκειτο να τους βρουν, λέει: «Ειρήνη σας αφήνω»· λέγοντάς τους το εξής: Σε τι βλάπτεστε από την ταραχή του κόσμου, εφόσον έχετε ειρήνη με εμένα; Διότι η δική μου ειρήνη δεν είναι τέτοια, σαν εκείνη του κόσμου, η οποία πολλές φορές γίνεται για κακό και είναι ανώφελη. Αλλά εγώ σας δίνω τέτοια ειρήνη, ώστε να ειρηνεύετε αναμεταξύ σας, και να είστε ένα σώμα. Αυτό δε θα σας καταστήσει ισχυρότερους από όλους· και αν πολλοί ξεσηκωθούν εναντίον σας, δεν θα πάθετε τίποτα, οχυρωμένοι με την ομοψυχία και την ειρήνη μεταξύ σας. Έπειτα, επειδή είπε πάλι «αφήνω», το οποίο ήταν χαρακτηριστικό αυτού που αναχωρεί και ικανό να τους συγχύσει, προσθέτει: «Ας μην ταράζεται η καρδιά σας, ούτε να δειλιάζει». Την μεν ταραχή, λοιπόν, την υφίσταντο από φιλοστοργία και αγάπη προς αυτόν, επειδή επρόκειτο να τον στερηθούν· την δε δειλία, εξαιτίας των κακών που επρόκειτο να τους συμβούν μετά τον θάνατό του. Αυτός, λοιπόν, ούτε την ταραχή από τη φιλοστοργία, ούτε τη δειλία για τις μελλοντικές θλίψεις αφήνει αθεράπευτες σε αυτούς· αλλά καταστέλλει και τις δύο, λέγοντας: «Ας μην ταράζεται η καρδιά σας, ούτε να δειλιάζει». «Ακούσατε ότι εγώ σας είπα: Πηγαίνω, και έρχομαι προς εσάς.»

«Αν με αγαπούσατε, θα χαιρόσασταν που είπα: Πηγαίνω προς τον Πατέρα, διότι ο Πατέρας μου είναι ανώτερός μου. Και τώρα σας το είπα πριν συμβεί, ώστε όταν συμβεί, να πιστέψετε.» Επειδή ο Κύριος έβλεπε τους αποστόλους να μην έχουν καμία απολύτως ελπίδα για την ανάστασή του, ούτε καν να γνωρίζουν τι ακριβώς είναι αυτή, και εξαιτίας αυτού να λυπούνται πάρα πολύ και να ταράζονται, επειδή επρόκειτο να τον στερηθούν, συγκαταβαίνει στην αδυναμία τους και λέει: «Εγώ σας είπα: Πηγαίνω και θα έρθω», και όμως ακόμη λυπάστε, διότι δεν έχετε εμπιστοσύνη σε εμένα, ότι, έστω κι αν πεθάνω, δεν πρόκειται να σας εγκαταλείψω στις θλίψεις σας. Τώρα λοιπόν, που ακούσατε ότι «Πηγαίνω προς τον Πατέρα μου», τον οποίο εσείς θεωρείτε μεγάλο και ανώτερο από εμένα, οφείλετε να χαίρεστε, διότι αναχωρώ προς εκείνον, που είναι ανώτερός μου και έχει τη δύναμη να διαλύσει όλα τα δεινά.

Βλέπεις την ακολουθία του νοήματος, πώς το, «Διότι ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου», το είπε για να παρηγορήσει τους μαθητές; Επειδή δηλαδή εκείνοι λυπούνταν, νομίζοντας ότι ο Χριστός δεν θα μπορούσε να τους προστατεύσει, λέει: «Ακόμη κι αν εγώ δεν μπορώ, τουλάχιστον ο Πατέρας μου, τον οποίο θεωρείτε μεγαλύτερό μου, δεν είναι ικανός να σας βοηθήσει;» Όπως ακριβώς και αλλού λέει: «Μη νομίζετε ότι δεν μπορώ να παρακαλέσω τον Πατέρα μου, και να θέσει στη διάθεσή μου δώδεκα λεγεώνες αγγέλων;» Διότι ούτε εδώ το λέει αυτό επειδή είναι ανίσχυρος (πώς θα μπορούσε άλλωστε, αυτός που μόνο με το να ρωτήσει τους Ιουδαίους, τους έριξε όλους μαζί προς τα πίσω;) αλλά επειδή είχαν την αντίληψη γι' αυτόν ως απλό άνθρωπο, γι' αυτό τα λέει αυτά. Έτσι λοιπόν και το, «Ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου.» Διότι αυτό το είπε προς τη δική τους αντίληψη, οι οποίοι νόμιζαν ότι αυτός μεν είναι αδύναμος, ενώ ο Πατέρας μπορεί να τους συνδράμει σε καιρό θλίψεων. «Και τώρα σας τα είπα πριν συμβούν, ώστε, όταν συμβούν, να πιστέψετε»· δηλαδή, Τόσο θαρρώ και δεν φοβάμαι τον θάνατο, ούτε λυπάμαι, ώστε και τα προλέγω, και σας προτρέπω να χαίρεστε, «ώστε, όταν συμβούν, να πιστέψετε σε εμένα». Ότι, όπως ακριβώς γνώριζα τις θλίψεις που πρόκειται να σας συμβούν, και προλέγοντάς τες δεν διαψεύστηκα, έτσι ούτε και για όσα προείπα περί της παρηγοριάς και της πνευματικής σας ενίσχυσης θα διαψευστώ, αλλά θα έλθουν σε εσάς όλα τα χαρμόσυνα γεγονότα.

Ορισμένοι δε εννοούν το ότι ο Πατέρας είναι μεγαλύτερος, κατά το ότι είναι αίτιος του Υιού. Διότι μεγαλύτερος, λέγει, είναι ο Πατέρας, καθόσον είναι αίτιος και αρχή μου· διότι από αυτόν έχω γεννηθεί.