Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 15:1

73 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, καὶ ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–40 από 73

Μέγας Αθανάσιος Διάλογος κατὰ Ἀρείου
Ἄρ. εἶπε· Πῶς οὖν ὁ Κύριος λέγει· «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι;» Μὴ δύναται ἄμπελος καὶ γεωργὸς εἶναι ὁμοούσια; Ἀθ. εἶπε· Μὴ ἀκρωτηρίαζε τὴν Κυριακὴν φωνήν· ἀλλ᾽, ὡς κεῖται, ἀνάγνωθι. «Ἐγώ εἰμι,» φησὶν ὁ Κύριος, «ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, ὑμεῖς τὰ κλήματα, ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν.» Εἰπέ μοι οὖν· εἰ ὁ Υἱὸς ὁμοούσιος τῷ Πατρὶ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ παραδείγματος τῆς ἀμπέλου καὶ τοῦ γεωργοῦ, ἆρα τοῖς ἀνθρώποις ὁμοούσιον αὐτὸν φῄς; Ἄρ. εἶπε· Μὴ γένοιτο! Ἀθ. εἶπε· Πραέως ἄκουσον, καὶ πρὸς ταῦτα ἀπόδος μοι λόγον· Ἡ ἄμπελος καὶ τὰ κλήματα ὁμοούσια τυγχάνει, ναὶ ἢ οὔ; Ἄρ. εἶπεν· Ἀραρότως ταῦτα οὕτως ἔχει. Ἀξιῶ συντόμως καὶ τῇ τούτου κεφαλαίου σαφηνείᾳ ἐν τάχει πέρας ἐπιθεῖναι θέλησον, ὅπως κἀμὲ ποιήσῃς τοιοῦτον, οἷος καὶ σὺ τυγχάνεις. Ἀθ. εἶπεν· Ἐὰν μὴ πρότερον ὅνπερ ἐπερωτῶ ἀποδῷς μοι λόγον, οὐ μὴ λάβῃς τὸ αἴτημα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Άρειος είπε: Πώς λοιπόν ο Κύριος λέγει: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός;» Είναι δυνατόν η άμπελος και ο γεωργός να είναι ομοούσια; Ο Αθανάσιος είπε: Μην ακρωτηριάζεις τον λόγο του Κυρίου, αλλά διάβασέ τον όπως είναι γραμμένος. «Εγώ είμαι», λέει ο Κύριος, «η άμπελος η αληθινή, εσείς τα κλήματα, ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός». Πες μου, λοιπόν: αν ο Υιός δεν είναι ομοούσιος με τον Πατέρα με βάση το παράδειγμα της αμπέλου και του γεωργού, άραγε ισχυρίζεσαι ότι είναι ομοούσιος με τους ανθρώπους; Ο Άρειος είπε: Μη γένοιτο! Ο Αθανάσιος είπε: Άκουσε με πραότητα, και δώσε μου απάντηση σε αυτό: Η άμπελος και τα κλήματα τυγχάνουν ομοούσια, ναι ή όχι; Ο Άρειος είπε: Αναντίρρητα, έτσι έχουν τα πράγματα. Σε παρακαλώ, θέλησε με συντομία και με τη σαφήνεια αυτού του ζητήματος να δώσεις γρήγορα ένα τέλος, ώστε να κάνεις και εμένα όμοιον με εσένα. Ο Αθανάσιος είπε: Εάν δεν μου δώσεις πρώτα απάντηση σε αυτό που σε ρωτώ, δεν πρόκειται να λάβεις αυτό που ζητάς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Διάλογος κατὰ Ἀρείου
Ἄρ. εἶπε· Σύμφημι ὁμοούσιον εἶναι τὸν Υἱὸν τῷ Πατρί· ἀπόδος μοι λοιπὸν λόγον περὶ τῆς ἀμπέλου Ἀθ. εἶπε· Δύο γενεῶν ἀμπέλου εἴωθε μνημονεύειν ἡ θεία Γραφὴ, μίαν μὲν χρηστὴν καὶ εὐφραντικήν τε καὶ χαροποιοῦσαν καρδίαν ἀνθρώπου, τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν· θατέραν δὲ τὸν διάβολον, λύσσαν καὶ ἰὸν ἀποστάζοντα, κατὰ τὸ γεγραμμένον· «Ἡ γὰρ ἄμπελος αὐτῶν ἐκ Σοδόμων, καὶ ἡ κληματὶς αὐτῶν ἐκ Γομόῤῥας· ἡ σταφυλὴ αὐτῶν σταφυλὴ χολῆς, βότρυς πικρίας· ὁ οἶνος αὐτῶν θυμὸς ἀσπίδων ἀνίατος.» Καὶ ὁ λαὸς δὲ ἄμπελος ὠνομάσθη, καὶ δίκαιοι πολλαχοῦ ἐκλήθησαν ἀμπελῶνες, ἁπλῶς μέντοι καὶ ἀπολελυμένως, χωρὶς τοῦ, «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή.» Ἵνα μὴ οὖν καὶ ὁ Σωτὴρ ἐκ τῆς ἐπωνυμίας προσλογισθῇ ταῖς προειρημέναις ἀμπέλοις, οὐ λέγω τῷ διαβόλῳ, ἀλλ᾽ οἷον τῇ μετενεχθείσῃ ἐξ Αἰγύπτου καὶ φυτευθείσῃ, ἵνα ποιήσῃ καρπὸν σταφυλῆς, ἐποίησε δὲ ἀκάνθας, εἶπε μετὰ προσθήκης· «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ,» ἧς ὁ καρπὸς ζωὴ, χαρὰ, εἰρήνη, ἀγάπη, δικαιοσύνη, πίστις εἰλικρινεστάτη, γνῶσις, εὐσέβεια, ἁγνεία, σεμνότης, φιλανθρωπία, πραότης, ἐγκράτεια, καὶ τὰ παραπλήσια τούτοις. Ἐπειδὴ καὶ τὰ κλήματα, τῆς αὐτῆς εὐγενείας τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου τυγχάνοντα, δεῖ ὅμοιον καρπὸν προβάλλεσθαι, ἧς εἰσιν ἀμπέλου κλήματα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Αρ. είπε: Συμφωνώ ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Πατέρα· δώσε μου λοιπόν εξήγηση σχετικά με την άμπελο. Ο Αθ. είπε: Δύο είδη αμπέλου συνηθίζει να αναφέρει η Θεία Γραφή. Τη μία αγαθή και ευφραντική, που χαροποιεί την καρδιά του ανθρώπου, δηλαδή τον Κύριο Ιησού Χριστό· και την άλλη τον διάβολο, που στάζει λύσσα και δηλητήριο, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Διότι η άμπελός τους προέρχεται από τα Σόδομα, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα· το σταφύλι τους είναι σταφύλι χολής, τσαμπί πικρίας· το κρασί τους είναι ανίατο δηλητήριο ασπίδων». Ακόμη, και ο λαός ονομάστηκε άμπελος, και οι δίκαιοι πολλές φορές ονομάστηκαν αμπελώνες, απλώς όμως και αόριστα, χωρίς τη φράση: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». Για να μην καταταχθεί λοιπόν, εξαιτίας της ονομασίας, και ο Σωτήρας στις προαναφερθείσες αμπέλους —δεν εννοώ στον διάβολο, αλλά σε αυτήν που μεταφέρθηκε από την Αίγυπτο και φυτεύτηκε για να βγάλει σταφύλια, αλλά έβγαλε αγκάθια— μίλησε με την εξής προσθήκη: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή», της οποίας ο καρπός είναι ζωή, χαρά, ειρήνη, αγάπη, δικαιοσύνη, ειλικρινέστατη πίστη, γνώση, ευσέβεια, αγνεία, σεμνότητα, φιλανθρωπία, πραότητα, εγκράτεια και τα παρόμοια με αυτά. Επειδή και τα κλήματα, εφόσον έχουν την ίδια ευγένεια με την αληθινή άμπελο, πρέπει να βγάζουν παρόμοιο καρπό με την άμπελο της οποίας είναι κλήματα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Διάλογος κατὰ Ἀρείου
Τοὺς ἀποστόλους οὖν ἔφη, ἅμα παρασκευάζων αὐτοὺς ἐμμένειν ἐν τῇ πίστει, καὶ μὴ ἀποσκιρτήσαντας ἐκ τῆς ἀληθείας, ὥσπερ Ἰούδας, ἀκάρπους ἀπομεῖναι. Οἵτινες γὰρ ἐξολισθήσουσιν ἐκ τῆς τοῦ Κυρίου ἀγάπης καὶ πίστεως, δίκην κλημάτων ἀποτεμνόμενοι, ῥίπτονται ἔξω τῶν θείων. Νηφαλίους οὖν καὶ προθύμους προτρέπει γίνεσθαι τοὺς μαθητὰς διὰ τοῦ φῆσαι· «Ὁ Πατήρ μου γεωργός ἐστιν,» ὡσανεὶ ἔλεγεν· Εἰδέναι ὑμᾶς βούλομαι, ὅτι, εἴ τινα ὁ Πατὴρ ὁ ἐμὸς γεωργεῖ, ὁ τοιοῦτος τὸν ἐμὸν καρπὸν ἀποδίδωσι μὴ ἐῶντος καρπὸν ἀλλότριον ἐν τοῖς ἀληθινοῖς κλήμασι τῆς ἀμπέλου βλαστῆσαι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αναφερόταν, λοιπόν, στους αποστόλους, προετοιμάζοντάς τους συγχρόνως να παραμείνουν σταθεροί στην πίστη και να μην αποσκιρτήσουν από την αλήθεια, όπως ο Ιούδας, μένοντας άκαρποι. Διότι όσοι ολισθήσουν μακριά από την αγάπη και την πίστη του Κυρίου, αποκόπτονται σαν τα κλήματα και απορρίπτονται έξω από τα θεία. Προτρέπει, λοιπόν, τους μαθητές να γίνουν νηφάλιοι και πρόθυμοι, λέγοντας: «Ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός», σαν να έλεγε: Θέλω να γνωρίζετε ότι, εάν ο Πατέρας μου καλλιεργεί κάποιον, αυτός αποδίδει τον δικό μου καρπό, καθώς Εκείνος δεν επιτρέπει να βλαστήσει ξένος καρπός στα αληθινά κλήματα της αμπέλου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Διάλογος κατὰ Ἀρείου
Φθάσασα δὲ ἐπὶ τὸ ἔαρ, ὅπερ ἐστὶ νέον ἔτος, δοκεῖ διαναπαύεσθαι· αἰφνιδίως δὲ ὁ γεωργὸς ἐπιστὰς αὐτῇ, ξίφος ἐπιφερόμενος, πρῶτον μὲν, ἀκριβῶς κατοπτρισάμενος ἅπαντα τὰ κλήματα, ἄρχεται τὰ βλαβέντα ἐκ τοῦ χειμῶνος ἐκτέμνειν, ἔπειτα καὶ τὰ ὑγιαίνοντα ἀπὸ τρίτου ἢ τετάρτου ὀφθαλμοῦ περιαιρεῖν. Ἡ δὲ ἄμπελος, γυμνωθεῖσα καὶ πληγεῖσα τῷ ξίφει, ἕστηκε μετέωρος εἰς τὸν οὐρανὸν ἀποβλέπουσα, ἅμα δακρύουσα ἄχρι τῆς τρίτης ἡμέρας. Παρακλήσεως δὲ τυγχάνουσα ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας, παυσαμένη τῶν δακρύων, αἰφνιδίως πολὺν ἀριθμὸν καὶ ὄχλον κλημάτων βλαστήσασα, ἡ αὐτὴ ἀναφαίνεται οἵα ἦν καὶ πρότερον, μᾶλλον δὲ καὶ ἐνδοξοτέρα. Ἐκ δὲ τῶν προαποδεδομένων ἔσται σοι σαφέστερα καὶ τὰ ἑπόμενα περὶ τῆς ἀμπέλου τῆς ἀληθινῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Φθάνοντας δε στην άνοιξη, η οποία αποτελεί το νέο έτος, φαίνεται να αναπαύεται· αιφνιδίως όμως, όταν ο γεωργός σταθεί από πάνω της κρατώντας ξίφος, πρώτον μεν, αφού εξετάσει προσεκτικά όλα τα κλήματα, αρχίζει να αποκόπτει όσα υπέστησαν βλάβη από τον χειμώνα, και έπειτα να αφαιρεί και τα υγιή από τον τρίτο ή τέταρτο οφθαλμό. Η δε άμπελος, γυμνωμένη και πληγωμένη από το ξίφος, στέκεται μετέωρη αποβλέποντας προς τον ουρανό, ενώ ταυτόχρονα δακρύζει έως την τρίτη ημέρα. Τυγχάνοντας δε παρακλήσεως από την πρόνοια του Θεού, αφού παύσει να δακρύζει και βλαστήσει αιφνιδίως μέγα πλήθος κλημάτων, αναφαίνεται η ίδια όπως ήταν και προηγουμένως, μάλλον δε και ενδοξότερη. Εκ των προαναφερθέντων δε θα σου καταστούν σαφέστερα και τα όσα ακολουθούν περί της αληθινής αμπέλου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Διάλογος κατὰ Ἀρείου
Ἔτι μὴν καὶ τὴν ἀπιστίαν τοῦ Ἰούδα ἡ σφοδρότης τοῦ χειμῶνος ἤλεγξεν, ὡς καὶ νῦν, φιλίᾳ κόσμου κρατηθέντες οἵ ποτε μαθηταὶ ὄντες καὶ φίλοι καὶ συνοδοιπόροι τοῦ Χριστοῦ, κατὰ τοῦ Ἰησοῦ συνόδους ἀθεμίτους συγκροτοῦσιν οἱ καὶ τὸ γαζοφυλάκιον πιστευθέντες. Οὐκ ἠγνόει αὐτῶν τὴν σαθρότητα, ἀλλ᾽ ἵνα παρασκευάσῃ αὐτοὺς τὰ Δεσποτικὰ χρωμένους ἑτοιμοτάτους εἶναι ὑπὲρ τοῦ Δεσπότου ἀνδρίζεσθαι, ἢ κατὰ τοῦ βασιλέως αὐτῶν στρατεύεσθαι προφάσει φιλίας κοσμικῆς. Οἱ τοιοῦτοι, κλημάτων δίκην ἀγενεστάτων καὶ ἀκάρπων ἐπέχοντες, τεμνόμενοι δὲ πρὸς τοῦ γεωργοῦ, κατάβρωμα πυρὸς αἰωνίου γίνονται. Ὅμως τῶν χειμώνων ἐπὶ πολὺ προσπελασάντων τῇ ἀληθινῇ ἀμπέλῳ, λέγω δὴ τῷ Κυρίῳ Ἰησοῦ, πὴ μὲν βουλομένων λιθάσαι αὐτὸν Γραμματέων τε καὶ Φαρισαίων· φοβηθέντες δὲ μὴ ἀναιρεθῶσι πρὸς τῶν ὄχλων τῶν τὸν Κύριον φιλούντων, ἐπαύσαντο· πὴ δὲ βουλομένων συλλαβέσθαι αὐτὸν, καὶ τοῦ Ἰησοῦ μὴ συγχωρήσαντος αὐτοὺς κρατῆσαι αὐτὸν, ἕως ἡ προωρισμένη ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου πρὸ τῶν αἰώνων ὥρα καὶ ἡμέρα παραγένηται, ἐν ᾗ ἔδει αὐτὸν παθεῖν. Ἐν ἄλλῳ δὲ καιρῷ θελόντων τινῶν κατακρημνίσαι αὐτὸν, καὶ αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ διὰ μέσου αὐτῶν διεξεληλυθότος, καὶ μυρία ἦν τὰ ἐπερχόμενα πειρατήρια, ἃ, προσβάλλοντα καὶ κωλυόμενα, εἰς τὸ μηδὲν ἐρχόμενα ἐχώρουν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ακόμη και την απιστία του Ιούδα έλεγξε η σφοδρότητα του χειμώνα, όπως και τώρα, κυριευμένοι από τη φιλία του κόσμου, εκείνοι που κάποτε ήταν μαθητές και φίλοι και συνοδοιπόροι του Χριστού, συγκροτούν αθέμιτες συνόδους εναντίον του Ιησού, αυτοί στους οποίους είχε εμπιστευθεί και το γαζοφυλάκιο. Δεν αγνοούσε τη σαθρότητά τους, αλλά προκειμένου να τους προετοιμάσει, ώστε διαχειριζόμενοι τα δεσποτικά αγαθά να είναι πανέτοιμοι να αγωνιστούν με ανδρεία υπέρ του Δεσπότη, ή να καταδείξει εάν επρόκειτο να στρατευθούν εναντίον του βασιλιά τους με την πρόφαση της κοσμικής φιλίας. Τέτοιοι άνθρωποι, έχοντας τη θέση εντελώς εκφυλισμένων και άκαρπων κλημάτων, αφού αποκοπούν από τον γεωργό, γίνονται βορά του αιώνιου πυρός. Όμως, παρόλο που οι χειμώνες προσέβαλαν επί πολύ την αληθινή άμπελο, εννοώ βεβαίως τον Κύριο Ιησού, άλλοτε μεν επειδή ήθελαν να τον λιθοβολήσουν οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι· αλλά φοβούμενοι μήπως θανατωθούν από τα πλήθη που αγαπούσαν τον Κύριο, σταμάτησαν· άλλοτε πάλι επειδή ήθελαν να τον συλλάβουν, αλλά ο Ιησούς δεν τους επέτρεψε να τον κρατήσουν, μέχρις ότου φθάσει η προορισμένη από τον ίδιο τον Κύριο προ των αιώνων ώρα και ημέρα, κατά την οποία έπρεπε να πάθει. Σε άλλη δε περίσταση, όταν κάποιοι ήθελαν να τον κατακρημνίσουν, και αυτός πέρασε εν ειρήνη ανάμεσά τους· και μύριοι ήταν οι επερχόμενοι πειρασμοί, οι οποίοι, ενώ προσέβαλλαν και αναχαιτίζονταν, εκμηδενίζονταν και διαλύονταν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος μείζων
Ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπιστολῆς. Εἴρηκεν ὁ σωτήρ· «ἐγὼ ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα, ὁ πατὴρ ὁ γεωργός.» ἡμεῖς γὰρ τοῦ κυρίου κατὰ τὸ σῶμα συγγενεῖς ἐσμεν καὶ αὐτὸς διὰ τοῦτο εἶπεν· «ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου.» καὶ ὥσπερ ἐστὶ τὰ κλήματα ὁμοούσια τῆς ἀμπέλου καὶ ἐξ αὐτῆς, οὕτως ἡμεῖς ὁμογενῆ σώματα ἔχοντες τῷ σώματι τοῦ κυρίου ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ λαμβάνομεν, κἀκεῖνο ῥίζαν ἔχομεν εἰς τὴν ἀνάστασιν καὶ εἰς τὴν σωτηρίαν. ὁ δὲ πατὴρ εἴρηται ὁ γεωργός· αὐτὸς γὰρ εἰργάσατο διὰ τοῦ λόγου τὴν ἄμπελον, ἥτις ἐστὶ τὸ κυριακὸν σῶμα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Από την ίδια επιστολή. Ο Σωτήρας είπε: «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα, ο Πατέρας ο γεωργός». Διότι εμείς είμαστε συγγενείς του Κυρίου κατά το σώμα και για τον λόγο αυτό ο ίδιος είπε: «Θα αναγγείλω το όνομά σου στους αδελφούς μου». Και όπως ακριβώς τα κλήματα είναι ομοούσια με την άμπελο και προέρχονται από αυτήν, έτσι και εμείς, έχοντας σώματα ομογενή με το σώμα του Κυρίου, λαμβάνουμε από το πλήρωμά του, και έχουμε εκείνο ως ρίζα για την ανάσταση και για τη σωτηρία. Ο δε Πατέρας αποκαλείται γεωργός· διότι αυτός καλλιέργησε διά του Λόγου την άμπελο, η οποία είναι το κυριακό σώμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Λόγος μείζων περὶ πίστεως
Ἐκ τοῦ αὐτοῦ Τὸ 〈ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος〉 καὶ ὁ 〈πατήρ μου μείζων μού ἐστι〉 καὶ τὸ 〈ἔκτισέν με〉 καὶ 〈ἐγώ εἰμι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος〉 καὶ ὅσα ἐν τοῖς εὐαγγελίοις καὶ ἐν τοῖς προφήταις εἶπεν ταπεινὰ περὶ αὐτοῦ εἰς τὸ 〈ὃ〉 ἐφόρεσε σῶμα δι᾽ ἡμᾶς, εἴρηται: —
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Από τον ίδιο. Το «εγώ είμαι η άμπελος» και το «ο Πατήρ μου είναι μεγαλύτερός μου» και το «με έκτισε» και το «εγώ είμαι σκουλήκι και όχι άνθρωπος», καθώς και όσα ταπεινά είπε για τον εαυτό του στα Ευαγγέλια και στους Προφήτες, έχουν ειπωθεί αναφορικά με το σώμα που ενδύθηκε για εμάς.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Περὶ τῆς Διονυσίου γνώμης
Ταῦτα καὶ Διονύσιος διδάσκων ἐν μὲν τῇ πρὸς Εὐφράνορα καὶ Ἀμμώνιον ἐπιστολῇ περὶ τῶν ἀνθρωπίνως εἰρημένων περὶ τοῦ σωτῆρος διὰ Σαβέλλιον ἔγραψεν (ἀνθρωπίνως γάρ ἐστιν εἰρημένα περὶ αὐτοῦ τὸ «ἐγὼ ἡ ἄμπελος, ὁ πατὴρ ὁ γεωργὸς» καὶ τὸ «πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν» καὶ τὸ «ἔκτισε» καὶ «τοσούτῳ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων»), οὐκ ἠγνόει δὲ τὸ «ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοὶ» καὶ τὸ «ὁ ἐμὲ ἑωρακὼς ἑώρακε τὸν πατέρα». ταῦτα γὰρ αὐτὸν ἐν ταῖς ἄλλαις ἐπιστολαῖς ἔγνωμεν γράψαντα· καὶ γὰρ κἀκεῖ ταῦτα γράφων ἐμνημόνευσε τῶν ἀνθρωπίνων τοῦ κυρίου. ὥσπερ γὰρ «ἐν μορφῇ θεοῦ ὢν οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα θεῷ, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβὼν» καὶ «πλούσιος ὢν ἐπτώχευσε δι᾽ ἡμᾶς», οὕτως ὄντων ὑψηλῶν καὶ πλουσίων τῶν περὶ τῆς θεότητος αὐτοῦ λόγων εἰσὶ καὶ αἱ περὶ τῆς ἐνσάρκου παρουσίας αὐτοῦ ταπειναὶ καὶ πτωχαὶ λέξεις. ὅτι δὲ ἀνθρωπίνως εἴρηται ταῦτα περὶ τοῦ σωτῆρος, σκοπεῖν ἐντεῦθεν προσήκει· ὁ μὲν γεωργὸς ξένος ἐστὶ κατ᾽ οὐσίαν τῆς ἀμπέλου, τὰ δὲ κλήματα ὁμοούσια καὶ συγγενῆ καὶ ἀδιαίρετα τῆς ἀμπέλου τυγχάνει ὄντα καὶ μίαν ἔχει καὶ τὴν αὐτὴν γένεσιν ταῦτά τε καὶ ἡ ἄμπελος. ἔστι δέ, ὡς εἶπεν ὁ κύριος, «αὐτὸς ἡ ἄμπελος, ἡμεῖς τὰ κλήματα».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτά διδάσκοντας και ο Διονύσιος, έγραψε στην επιστολή του προς τον Ευφράνορα και τον Αμμώνιο εξαιτίας του Σαβέλλιου για όσα λέγονται κατά τρόπο ανθρώπινο σχετικά με τον Σωτήρα (διότι με ανθρώπινους όρους έχουν λεχθεί για αυτόν το «εγώ είμαι η άμπελος, ο πατέρας είναι ο γεωργός» και το «όντας πιστός σε αυτόν που τον δημιούργησε» και το «έκτισε» και το «έχοντας γίνει τόσο ανώτερος των αγγέλων»), όμως δεν αγνοούσε το «εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα» και το «εκείνος που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα». Διότι γνωρίζουμε ότι αυτά τα έγραψε στις άλλες επιστολές του· επειδή και εκεί, γράφοντας αυτά, μνημόνευσε τα ανθρώπινα γνωρίσματα του Κυρίου. Διότι, όπως ακριβώς «ενώ είχε μορφή Θεού, δεν θεώρησε αρπαγή το να είναι ίσος με τον Θεό, αλλά κένωσε τον εαυτό του παίρνοντας μορφή δούλου» και «ενώ ήταν πλούσιος έγινε φτωχός για χάρη μας», έτσι, ενώ οι λόγοι σχετικά με τη θεότητά του είναι υψηλοί και πλούσιοι, υπάρχουν και οι ταπεινές και φτωχές εκφράσεις σχετικά με την ένσαρκη παρουσία του. Και το ότι αυτά έχουν λεχθεί κατά τρόπο ανθρώπινο για τον Σωτήρα, αρμόζει να το εξετάσουμε από το εξής: ο μεν γεωργός είναι ξένος ως προς την ουσία σε σχέση με την άμπελο, τα δε κλήματα τυγχάνει να είναι ομοούσια, συγγενή και αδιαίρετα με την άμπελο, και τόσο αυτά όσο και η άμπελος έχουν μία και την αυτή προέλευση. Και ισχύει, όπως είπε ο Κύριος: «αυτός είναι η άμπελος, εμείς τα κλήματα».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Αθανάσιος Περὶ τῆς Διονυσίου γνώμης
εἰ μὲν οὖν ὁμοούσιός ἐστιν ἡμῖν ὁ υἱὸς καὶ τὴν αὐτὴν ἡμῖν ἔχει γένεσιν, ἔστω κατὰ τοῦτο καὶ ὁ υἱὸς ἀλλότριος κατ᾽ οὐσίαν τοῦ πατρός, ὥσπερ καὶ ἡ ἄμπελος τοῦ γεωργοῦ, εἰ δὲ ἄλλος ἐστὶν ὁ υἱὸς παρ᾽ ὅ ἐσμεν ἡμεῖς, κἀκεῖνος μὲν λόγος τοῦ πατρός, ἡμεῖς δὲ ἐκ γῆς γεγόναμεν καὶ τοῦ Ἀδάμ ἐσμεν ἔκγονοι, οὐκ ὀφείλει τὸ ῥητὸν εἰς τὴν θεότητα ἀναφέρεσθαι τοῦ λόγου, ἀλλὰ λοιπὸν εἰς τὴν ἀνθρωπίνην αὐτοῦ παρουσίαν, ἐπεὶ καὶ οὕτως εἴρηκεν ὁ σωτήρ· «ἐγὼ ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα, ὁ πατὴρ ὁ γεωργός». ἡμεῖς γὰρ τοῦ κυρίου κατὰ τὸ σῶμα συγγενεῖς ἐσμεν καὶ αὐτὸς διὰ τοῦτο εἶπεν· «ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου». καὶ ὥσπερ ἐστὶ τὰ κλήματα ὁμοούσια τῆς ἀμπέλου καὶ ἐξ αὐτῆς, οὕτως καὶ ἡμεῖς ὁμογενῆ τὰ σώματα ἔχοντες τῷ σώματι τοῦ κυρίου ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ λαμβάνομεν, κἀκεῖνο ῥίζαν ἔχομεν εἰς τὴν ἀνάστασιν καὶ τὴν σωτηρίαν. ὁ δὲ πατὴρ εἴρηται ὁ γεωργός· αὐτὸς γὰρ εἰργάσατο διὰ τοῦ λόγου τὴν ἄμπελον, ἥτις ἐστὶ τὸ ἀνθρώπινον τοῦ σωτῆρος, καὶ αὐτὸς δι᾽ αὐτοῦ τοῦ λόγου τὴν εἰς βασιλείαν ὁδὸν ἡμῖν ἡτοίμασε, καὶ «οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν κύριον, εἰ μὴ ὁ πατὴρ αὐτὸν ἑλκύσει πρὸς αὐτόν».
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν, λοιπόν, ο Υιός είναι ομοούσιος με εμάς και έχει την ίδια γένεση με εμάς, ας είναι ως προς αυτό και ο Υιός ξένος κατ' ουσίαν προς τον Πατέρα, όπως ακριβώς και η άμπελος προς τον γεωργό. Εάν, όμως, ο Υιός είναι διαφορετικός από αυτό που είμαστε εμείς, και Εκείνος μεν είναι Λόγος του Πατρός, ενώ εμείς έχουμε πλαστεί από το χώμα και είμαστε απόγονοι του Αδάμ, δεν πρέπει το ρητό να αναφέρεται στη θεότητα του Λόγου, αλλά πλέον στην ανθρώπινη παρουσία του, επειδή έτσι έχει πει και ο Σωτήρας: «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα, ο Πατέρας ο γεωργός». Διότι εμείς είμαστε συγγενείς του Κυρίου κατά το σώμα, και ο ίδιος γι' αυτόν τον λόγο είπε: «Θα εξαγγείλω το όνομά σου στους αδελφούς μου». Και όπως ακριβώς τα κλήματα είναι ομοούσια με την άμπελο και προέρχονται από αυτήν, έτσι και εμείς, έχοντας σώματα ομογενή με το σώμα του Κυρίου, λαμβάνουμε από το πλήρωμά του, και έχουμε εκείνο ως ρίζα για την ανάσταση και τη σωτηρία. Ο δε Πατέρας ονομάζεται γεωργός· διότι αυτός καλλιέργησε διά του Λόγου την άμπελο, η οποία είναι η ανθρώπινη φύση του Σωτήρα, και αυτός διά του ίδιου του Λόγου ετοίμασε για εμάς την οδό προς τη βασιλεία, και «κανείς δεν έρχεται προς τον Κύριο, εάν ο Πατέρας δεν τον ελκύσει προς αυτόν».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Ἀλλὰ ἐὰν καὶ ἐν τῇ πράξει τῶν κατὰ τὸν βίον τὸ πρακτικὸν τῆς ψυχῆς ἔκδοτον δῶμεν δαιμονίοις ἀκαθάρτοις, γίνεται ἡ γῆ ἡμῶν κατεστραμμένη ὑπὸ ἀλλοτρίων. Θεοῦ γὰρ γεώργιον, Θεοῦ οἰκοδομή ἐσμεν. Ἕως ἐσμὲν κλήματα, μένοντα ἐν τῇ ἀμπέλῳ, τῷ Χριστῷ φέροντα τοὺς καρποὺς τοὺς ἐπιβάλλοντας ἡμῖν, Θεὸν ἔχομεν γεωργόν· ἐὰν δὲ ἀποστῶμεν τῆς ζωοποιοῦ ῥίζης, τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως, ξηραινόμενοι βαλλόμεθα ἔξω, καὶ καιόμεθα. Καὶ ἡ ἐκ τῆς διδασκαλίας οἰκοδομὴ ἡμῶν, παρὰ τὸ καθῆκον βιούντων, καταστρέφεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά εάν και στις πράξεις του βίου μας παραδώσουμε το πρακτικό μέρος της ψυχής σε ακάθαρτα δαιμόνια, η γη μας καταστρέφεται από αλλοτρίους. Διότι είμαστε γεώργιο του Θεού, οικοδομή του Θεού. Εφόσον είμαστε κλήματα που παραμένουν στην άμπελο, στον Χριστό, και φέρνουν τους καρπούς που οφείλουμε, έχουμε τον Θεό ως γεωργό· εάν όμως αποστατούμε από τη ζωοποιό ρίζα, την πίστη στον Χριστό, ξηραινόμαστε, πεταγόμαστε έξω και καιγόμαστε. Και η οικοδομή μας, που προέρχεται από τη διδασκαλία, καταστρέφεται, επειδή ζούμε αντίθετα προς το καθήκον μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Ἔτι πρὸς τὸ μὴ τμηθῆναι καὶ τὸ ἐν τῷ κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγελίῳ εἰρημένον παραληπτέον· Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι. Πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν, αἴρει αὐτό· καὶ πᾶν τὸ καρπὸν φέρον, καθαίρει αὐτὸ, ἵνα καρπὸν πλείονα φέρῃ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ακόμη, ως προς το να μην αποκοπεί κανείς, πρέπει να ληφθεί υπόψη και αυτό που έχει ειπωθεί στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός. Κάθε κλήμα σε εμένα που δεν φέρει καρπό, το αφαιρεί· και κάθε κλήμα που φέρει καρπό, το καθαρίζει, για να φέρει περισσότερο καρπό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τὸν προφήτην Ἠσαΐαν
Καὶ ἀμπελὼν πεφυτευμένος ἐν Σοδόμοις ὁ πονηρᾷ συνηθείᾳ τοῦ βίου ὑπὸ κακῶν τῶν ἐκεῖ μισθαρνουμένων τῷ διαβόλῳ ἐκπονούμενος. Οἱ οὖν τὰ ἐκείνου μαθόντες καὶ τὰ τοῦ Κυρίου δόγματα ἀποβάλλοντες, ἐξεῤῥίζωσαν μὲν ἑαυτοὺς ἀπὸ τῆς ἀμπέλου τοῦ Θεοῦ τῆς ἀληθινῆς, τοῦ εἰπόντος· Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή. —Ἠγάγοντο δὲ ἀπὸ Σοδόμων καὶ Γομόῤῥων τὴν κληματίδα, διὸ καὶ γεωργοῦσι σταφυλὴν χολῆς καὶ βότρυν πικρίας· καὶ θυμός ἐστι δρακόντων ὁ οἶνος αὐτῶν, καὶ θυμὸς ἀσπίδων ἀνίατος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και αμπελώνας φυτεμένος στα Σόδομα είναι εκείνος που, μέσω της πονηρής συνήθειας του βίου, καλλιεργείται από τους κακούς που υπηρετούν εκεί ως μισθωτοί του διαβόλου. Όσοι, λοιπόν, διδάχθηκαν τα δικά του και απέρριψαν τα δόγματα του Κυρίου, ξερίζωσαν βέβαια τους εαυτούς τους από την αληθινή άμπελο του Θεού, ο οποίος είπε: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». —Έφεραν δε από τα Σόδομα και τα Γόμορρα την κληματίδα, γι' αυτό και καλλιεργούν σταφύλι χολής και βότρυ πικρίας· και ο οίνος τους είναι δηλητήριο δρακόντων, και δηλητήριο ασπίδων ανίατο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Κατὰ Εὐνομίου λόγοι ιβʹ
Εἰς τὸ, «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος.» Εἰ ἄμπελος, φασὶν, ὁ Σωτὴρ, κλήματα δὲ ἡμεῖς, γεωργὸς δὲ ὁ Πατήρ· τὰ δὲ κλήματα ὁμοφυῆ μὲν τῇ ἀμπέλῳ, ἡ δὲ ἄμπελος οὐχ ὁμοφυὴς τῷ γεωργῷ· ὁμοφυὴς μὲν ἡμῖν ὁ Υἱὸς, καὶ μέρος ἡμεῖς αὐτοῦ, οὐχ ὁμοφυὴς δὲ ὁ Υἱὸς τῷ Πατρὶ, ἀλλὰ κατὰ πάντα ἀλλότριος. Πρὸς οὓς ἐροῦμεν οὐ τῆς θεότητος αὐτοῦ, ἀλλὰ τῆς σαρκὸς εἰρηκέναι ἡμᾶς κλήματα, κατὰ τὸν Ἀπόστολον τὸν εἰπόντα· Ἡμεῖς γάρ ἐσμεν σῶμα Χριστοῦ, καὶ μέλη ἐκ μέρους· καὶ πάλιν· Οὐκ οἴδατε, ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστι; καὶ ἐν ἄλλοις· Οἷος ὁ χοϊκὸς, τοιοῦτοι καὶ οἱ χοϊκοί· καὶ οἷος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι· καὶ, Καθὼς ἐφορέσαμεν τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ, φορέσωμεν καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου. Εἰ ἀνδρὸς κεφαλὴ ὁ Χριστὸς, Χριστοῦ δὲ κεφαλὴ ὁ Θεὸς, ἄνθρωπος δὲ τῷ Θεῷ Χριστῷ οὐχ ὁμοούσιος (οὐ γὰρ Θεὸς), Χριστὸς δὲ Θεῷ ὁμοούσιος (Θεὸς γάρ)· οὐκ ἄρα ὡς ἀνδρὸς κεφαλὴ Χριστὸς, οὕτω Θεὸς Χριστοῦ. Ἡ γὰρ κτίσεως φύσις καὶ ἡ κτιστικὴ θεότης εἰς ἓν καὶ ταὐτὸν οὐ συμβαίνουσιν. Οὐκοῦν ὁ μὲν ὡς Πατὴρ κεφαλὴ Χριστοῦ, ὁ δὲ ὡς ποιητὴς, ἡμῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στο χωρίο, «Εγώ είμαι η άμπελος». Εάν, όπως ισχυρίζονται, η άμπελος είναι ο Σωτήρας, εμείς τα κλήματα, και ο Πατέρας ο γεωργός· και τα μεν κλήματα είναι ομοφυή με την άμπελο, ενώ η άμπελος δεν είναι ομοφυής με τον γεωργό· τότε ο Υιός είναι ομοφυής με εμάς, και εμείς είμαστε μέρος του, αλλά ο Υιός δεν είναι ομοφυής με τον Πατέρα, παρά είναι εντελώς αλλότριος προς αυτόν. Σε αυτούς θα απαντήσουμε ότι δεν μας αποκάλεσε κλήματα της θεότητάς του, αλλά της σάρκας του, σύμφωνα με τον Απόστολο που λέει: «Διότι εμείς είμαστε σώμα του Χριστού, και μέλη εκ μέρους του»· και πάλι: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού;»· και σε άλλα σημεία: «Όπως είναι ο χοϊκός, τέτοιοι είναι και οι χοϊκοί· και όπως είναι ο επουράνιος, τέτοιοι είναι και οι επουράνιοι»· και, «Καθώς φορέσαμε την εικόνα του χοϊκού, ας φορέσουμε και την εικόνα του επουρανίου». Εάν κεφαλή του ανδρός είναι ο Χριστός, και κεφαλή του Χριστού είναι ο Θεός, ο άνθρωπος όμως δεν είναι ομοούσιος με τον Θεό Χριστό (διότι δεν είναι Θεός), ενώ ο Χριστός είναι ομοούσιος με τον Θεό (διότι είναι Θεός)· συνεπώς, ο Θεός δεν είναι κεφαλή του Χριστού κατά τον ίδιο τρόπο που ο Χριστός είναι κεφαλή του ανδρός. Διότι η φύση της κτίσης και η δημιουργική θεότητα δεν συμπίπτουν στο ένα και το αυτό. Επομένως, ο μεν (Θεός) είναι κεφαλή του Χριστού ως Πατέρας, ο δε (Χριστός) είναι δική μας κεφαλή ως Ποιητής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Ὅροι κατὰ πλάτος
Κεφάλ. κʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι. Πᾶν κλῆμα, ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν, αἴρει αὐτὸ, καὶ πᾶν, τὸ καρπὸν φέρον, καθαίρει αὐτὸ, ἵνα πλείονα καρπὸν φέρῃ. ΠΡΟΣ ΚΟΡ. αʹ. Ἐγὼ ἐφύτευσα, Ἀπολλὼς ἐπότισεν· ἀλλ᾽ ὁ Θεὸς ηὔξανεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κεφάλαιο κ΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός. Κάθε κλήμα επάνω μου που δεν φέρει καρπό το αφαιρεί, και κάθε κλήμα που φέρει καρπό, το καθαρίζει, για να φέρει περισσότερο καρπό. ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄. Εγώ φύτεψα, ο Απολλώς πότισε· αλλά ο Θεός έδινε την αύξηση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΤΑ ΕΝ ΤΩι ΔΕΚΑΤΩι ΒΙΒΛΙΩι. α. Ὅτι κατ᾽ οὐδὲν ἐλάττων ἐστὶν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς, ἴσος δὲ μᾶλλον καὶ ὅμοιος κατὰ φύσιν αὐτῷ, προκειμένου ῥητοῦ Εἰ ἠγαπᾶτέ με, ἐχάρητε ἂν, ὅτι ἐγὼ πρὸς τὸν Πατέρα πορεύομαι, ὅτι ὁ Πατὴρ μείζων μου ἐστίν. β. Ὅτι τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ὁμοούσιός ἐστιν ὁ Υἱὸς, καὶ οὐχ ἑτεροφυὴς οὐδὲ ἔκφυλος κατά τινας τῶν διεστραμμένων, προκειμένου ῥητοῦ Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΔΕΚΑΤΟ ΒΙΒΛΙΟ. α. Ότι σε τίποτα δεν είναι κατώτερος ο Υιός από τον Θεό και Πατέρα, αλλά μάλλον είναι ίσος και όμοιος κατά φύση με αυτόν, με προκείμενο το ρητό: «Αν με αγαπούσατε, θα χαιρόσασταν που πηγαίνω προς τον Πατέρα, διότι ο Πατέρας είναι μεγαλύτερός μου». β. Ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Θεό και Πατέρα, και όχι ετεροφυής ούτε αλλότριος, όπως υποστηρίζουν κάποιοι διεστραμμένοι, με προκείμενο το ρητό: «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
ΚΕΦΑΛΗ Β. Ὅτι τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ ὁμοούσιός ἐστιν ὁ Υἱὸς, καὶ οὐχ ἑτεροφυὴς, οὐδὲ ἔκφυλος, κατά τινας τῶν διεστραμμένων. <Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν.> ὍΤΙ προσήκοι τῆς εἰς αὐτὸν ἀγάπης ἐξηρτῆσθαι φιλεῖν, καὶ πόσον ἐκ τοῦ κολλᾶσθαι αὐτῷ κερδανοῦμεν ἐπιδεῖξαι θελήσας τὸ ὠφελοῦν, ἄμπελον μὲν ἑαυτὸν εἶναί φησιν, ὡς ἐν παραδείγματος λόγῳ, κλήματα γεμὴν τοὺς ἑνωθέντας αὐτῷ καὶ ἐνηρμοσμένους τρόπον τινὰ καὶ ἐμπεπηγότας, γεγονότας τε ἤδη τῆς ἑαυτοῦ φύσεως κοινωνοὺς, διὰ τοῦ μεταλαχεῖν Ἁγίου Πνεύματος· τὸ γὰρ συνενῶσαν ἡμᾶς τῷ Σωτῆρι Χριστῷ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα αὐτοῦ ἐστιν. προαιρετικὴ μὲν γὰρ ἡ πρὸς τὴν ἄμπελον κόλλησις τῶν προσιόντων αὐτῇ, σχετικὴ δὲ παρ᾽ αὐτῆς ἡ πρὸς ἡμᾶς. ἐκ μὲν γὰρ προαιρέσεως ἀγαθῆς προσεληλύθαμεν ἡμεῖς διὰ τῆς πίστεως, γένος δὲ γεγόναμεν αὐτοῦ τὸ τῆς υἱοθεσίας ἀξίωμα παρ᾽ αὐτοῦ κομισάμενοι. καὶ γὰρ δὴ κατὰ τὸν ἅγιον Παῦλον “Ὁ κολλώμενος τῷ Κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστιν.”
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'. Ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με τον Θεό και Πατέρα, και όχι ετεροφυής, ούτε αλλότριος, όπως ισχυρίζονται μερικοί από τους διεστραμμένους. «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός.» Θέλοντας να δείξει ότι πρέπει να παραμένουμε σταθερά προσκολλημένοι στην αγάπη προς αυτόν, και πόσο ωφελούμαστε όταν ενωνόμαστε μαζί του, αποκαλεί παραδειγματικά τον εαυτό του άμπελο, και κλήματα εκείνους που έχουν ενωθεί μαζί του και έχουν κατά κάποιον τρόπο εναρμονιστεί και εμφυτευθεί, έχοντας ήδη γίνει κοινωνοί της δικής του φύσης, μέσω της μετοχής στο Άγιο Πνεύμα. Διότι αυτό που μας ενώνει με τον Σωτήρα Χριστό είναι το δικό του Άγιο Πνεύμα. Από τη δική μας πλευρά, η προσκόλληση στην άμπελο όσων την προσεγγίζουν γίνεται με ελεύθερη προαίρεση, ενώ από την πλευρά της αμπέλου η σχέση προς εμάς είναι συγγενική. Διότι εμείς την πλησιάσαμε από αγαθή προαίρεση μέσω της πίστης, γίναμε όμως γένος του, λαμβάνοντας από αυτόν το αξίωμα της υιοθεσίας. Διότι, σύμφωνα και με τον άγιο Παύλο, «Εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα μαζί του.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
λογιούμεθα γὰρ μᾶλλον οὕτως ὀρθῶς ἤπερ οὖν ἑτέρως, κατά γε τὸν ἡμέτερον νοῦν· εἰ γὰρ ἑκάστῳ δωσόμεν ἀνὰ μέρος ἐργάσασθαί τι τῶν καθ᾽ ἡμᾶς, ὃ μήτε τοῦ ἑτέρου τυχὸν εἶναί φαμεν, πῶς οὐκ ἀναμφίλογον, ὡς ἐπείπερ ἄμπελος μὲν ὁ Υἱὸς ὠνόμασται νῦν, γεωργὸς δὲ ὁ Πατὴρ, τρεφόμεθα μὲν ἰδικῶς, συνεχόμεθά τε πρὸς τὸ εὖ εἶναι παρὰ μόνου τοῦ Υἱοῦ· παρὰ δέ γε τοῦ Πατρὸς ψιλὴν ἔχομεν τὴν ἐπίσκεψιν; ἀμπέλῳ μὲν γὰρ τὸ τρέφειν οἰκεῖον τὰ ἴδια κλήματα, τῷ δὲ γηπονοῦντι τὸ ἐπισκέπτεσθαι. ἀλλ᾽ εἴ γε φρονοῦμεν ὀρθῶς, ἡγησόμεθα δὴ πάντως, ὅτι οὔτε ἐκεῖνο χωρὶς τοῦ Πατρὸς, οὔτε μὴν τὸ ἕτερον δίχα τοῦ Υἱοῦ ἤγουν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κατορθώσειε τὸ πᾶν· πάντα γὰρ παρὰ Πατρὸς δι᾽ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι, καθάπερ εἰρήκαμεν. οἰκονομικῶς δὲ λίαν καὶ νῦν ὁ Σωτὴρ γεωργὸν ὠνόμασε τὸν Πατέρα, καὶ τίς ἄρα τούτου γέγονε πρόφασις, οὐδὲν ὅλως εἰπεῖν χαλεπόν· ἵνα γὰρ μήτις οἴηται μόνου τοῦ Μονογενοῦς τὴν ἐφ᾽ ἡμῖν γενέσθαι φροντίδα, συνεργάτην ὥσπερ εἰσκεκόμικε τὸν Πατέρα καὶ Θεὸν, ἑαυτὸν μὲν ἄμπελον εἰπὼν τοῖς ἰδίοις κλήμασι χορηγοῦσαν τὴν ζωὴν καὶ τὸ δύνασθαι καρποφορεῖν, γεωργὸν δὲ τὸν γεννήσαντα· καὶ διὰ τούτου πάλιν, ἕτεραν ὥσπερ τινὰ τῆς θείας οὐσίας ἐνέργειαν τὴν κατ᾽ ἐπίσκεψιν νοουμένην εἰς ἡμᾶς ἐπιτελεῖσθαι διδάσκων.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι θεωρούμε πως είναι μάλλον πιο ορθό να σκεφτόμαστε έτσι παρά διαφορετικά, κατά τη δική μας τουλάχιστον αντίληψη. Διότι, εάν παραχωρήσουμε στον καθένα χωριστά να επιτελεί κάτι από όσα μας αφορούν, το οποίο τυχόν θα λέγαμε ότι δεν ανήκει στον άλλον, πώς δεν είναι αναντίρρητο ότι, εφόσον τώρα ο Υιός έχει ονομαστεί άμπελος και ο Πατέρας γεωργός, εμείς τρεφόμαστε ειδικά και διατηρούμαστε στην καλή κατάσταση μόνο από τον Υιό, ενώ από τον Πατέρα έχουμε μόνο την απλή επίβλεψη; Διότι στην άμπελο προσιδιάζει να τρέφει τα δικά της κλήματα, ενώ στον γεωργό το να τα φροντίζει. Αλλά, εάν φρονούμε ορθά, θα θεωρήσουμε οπωσδήποτε ότι ούτε το ένα χωρίς τον Πατέρα, ούτε βέβαια το άλλο δίχως τον Υιό ή το Άγιο Πνεύμα θα μπορούσε να κατορθωθεί εξ ολοκλήρου. Διότι τα πάντα προέρχονται από τον Πατέρα, διά του Υιού, εν Πνεύματι, όπως ακριβώς έχουμε πει. Κατ' οικονομίαν λοιπόν και τώρα ο Σωτήρας ονόμασε γεωργό τον Πατέρα, και ποια ακριβώς ήταν η αφορμή για αυτό, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το πούμε. Για να μη νομίσει κανείς ότι η φροντίδα για εμάς ανήκει μόνο στον Μονογενή, εισήγαγε ως συνεργάτη τον Πατέρα και Θεό, αποκαλώντας αφενός τον εαυτό του άμπελο που χορηγεί στα δικά της κλήματα τη ζωή και την ικανότητα της καρποφορίας, και αφετέρου γεωργό αυτόν που τον γέννησε. Και διά αυτού πάλι, διδάσκει ότι επιτελείται σε εμάς σαν κάποια άλλη ενέργεια της θείας ουσίας, αυτή που νοείται ως επιστασία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Ἐπειδὴ δὲ πάλιν ἡμᾶς ὀρθοποδεῖν ἑλομένους ὁ πικρὸς τῶν δι᾽ ἐναντίας περικροτεῖ λόγος, καὶ ἀναπείθειν πειρᾶται ἃ μὴ θέμις ἐννοεῖν, φανερὰ τοῖς ἀκροωμένοις καταστήσομεν συνελόντες λόγοις, ἅπερ τις ἐκείνων ἐν μακροῖς συντέθεικε στίχοις “Εὖ γὰρ δή τοι, φησὶν, ὁ Μονογενὴς διήλεγξέ τε “καὶ καταγελάστους ἀπέφηνε τοὺς οἰομένους αὐτὸν ὁμοού- “σιον εἶναι τῷ Θεῷ καὶ Πατρί. ἰδοὺ γὰρ ἄμπελον ἑαυτὸν “ὀνομάζει σαφῶς, γεωργὸν δὲ τὸν Πατέρα. ὥσπερ οὖν οὐ “ταὐτὸν εἰς οὐσίαν ἄμπελός τε, φησὶ, καὶ γεωργός· τὸ μὲν “γὰρ ξύλον, ὁ δέ ἐστιν ἄνθρωπος· ἀλλογενῆ δὲ ταῦτα καὶ “ἑτερόφυλα παντελῶς· οὕτως οὐχ ὁμοούσιος ὁ Υἱὸς τῷ “Πατρὶ, διέστηκε δὲ κατὰ πολὺ καὶ οὐσιώδης αὐτοὺς “διείργει λόγος, εἴ γε ὁ μέν ἐστι γεωργὸς, ὁ δὲ ἄμπελος. “ὅτι γὰρ οὐκ εὐλόγως τινὲς εἰς τὸν τῆς μετὰ σαρκὸς οἰκονο- “μίας λόγον τὰ τοιαῦτα περιενεγκεῖν ἐπιχειρήσουσιν, οὐκ “ἔστιν ἀμφίβολον. οὐ γὰρ τὴν σάρκα τὴν ἑαυτοῦ φησιν “εἶναι τὴν ἄμπελον, μᾶλλον δὲ τὴν θεότητα. τινὶ γὰρ οὐ “σαφὲς ἔσται, φησὶν, ὡς τὸ ἡμέτερον σῶμα οὐχὶ τῆς τοῦ “Σωτῆρος ἐκκρεμᾶται σαρκὸς, καθάπερ ἀμπέλου τὰ κλή- “ματα, οὔτε μὴν ὁ τῶν ἁγίων καρπὸς σαρκικὸς, ἀλλὰ “πνευματικός;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή όμως πάλι, ενώ εμείς επιλέξαμε να βαδίζουμε ορθά, ο πικρός λόγος των αντιπάλων μάς επιτίθεται, και προσπαθεί να μας πείσει για όσα δεν είναι θεμιτό να σκεφτόμαστε, θα καταστήσουμε φανερά στους ακροατές, συνοψίζοντας με λίγα λόγια, εκείνα τα οποία κάποιος από αυτούς έχει συνθέσει σε μακροσκελείς στίχους: «Διότι πράγματι πολύ καλά», λέει, «ο Μονογενής ήλεγξε και απέδειξε γελοίους αυτούς που νομίζουν ότι αυτός είναι ομοούσιος με τον Θεό και Πατέρα. Ιδού, ονομάζει σαφώς τον εαυτό του άμπελο, και γεωργό τον Πατέρα. Όπως λοιπόν δεν ταυτίζονται ως προς την ουσία», λέει, «η άμπελος και ο γεωργός· διότι το μεν ένα είναι ξύλο, ο δε άλλος είναι άνθρωπος· και αυτά είναι αλλογενή και εντελώς διαφορετικής φύσης· έτσι δεν είναι ομοούσιος ο Υιός με τον Πατέρα, αλλά απέχει πάρα πολύ και τους χωρίζει ουσιώδης διαφορά, εφόσον ο μεν είναι γεωργός, η δε είναι άμπελος. Διότι το ότι παράλογα κάποιοι θα επιχειρήσουν να αναγάγουν τέτοια ζητήματα στον λόγο της ένσαρκης οικονομίας, δεν είναι αμφίβολο. Επειδή δεν λέει ότι η δική του σάρκα είναι η άμπελος, αλλά μάλλον η θεότητα. Διότι σε ποιον δεν θα είναι σαφές», λέει, «ότι το δικό μας σώμα δεν εξαρτάται από τη σάρκα του Σωτήρα, όπως τα κλήματα από την άμπελο, ούτε βέβαια ο καρπός των αγίων είναι σαρκικός, αλλά πνευματικός;»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
καὶ φέρε δὴ πρῶτον ἐκεῖνο λέγωμεν, ὅτι τὸ ἐν παραδείγματος τάξει ληφθὲν καὶ εἰς ὁμοίωσιν τὴν τοῦ πράγματος εἰσκεκομισμένον, εἰς φυσιολογίας τρόπον, ἤτοι οὐσίας δήλωσιν, ἐκλαβεῖν οὐκ εὐκαίρως ἀνόητον παντελῶς· οἶμαι γὰρ ἔγωγε τοὺς εἰς ἕκαστα τῶν λεγομένων συνιέναι θέλοντας ὀρθῶς εἰς τὸν τοῦ θεωρήματος ἀποβλέπειν σκοπὸν, καὶ τί μετὰ χεῖρας ἔχων ὁ τοῦ λόγου δημιουργὸς ποιεῖται τὴν διάλεξιν σὺν πολλῇ τῇ φρονήσει κατασκέπτεσθαι δεῖν. σκόπει δὲ δὴ πάλιν ἐξ αὐτῶν ἡμῖν τῶν προκειμένων, εἰ μή σοι δοκοῦμεν ἄριστα λέγειν. οὐκ ἦν μετὰ χεῖρας τῷ Σωτῆρι Χριστῷ διδάξαι τοὺς μαθητὰς, ὡς εἴη μὲν αὐτὸς κατὰ φύσιν ἕτερος, ἑτεροῖος δὲ ὁ Πατὴρ, οὐδὲ διὰ τοῦτο γεωργὸν μὲν τὸν φύσαντα καλεῖν ᾤετο δεῖν, ἄμπελον δὲ ἑαυτόν. εἰ γὰρ οὗτος ἦν ὁ σκοπὸς ἐν αὐτῷ, τί μὴ μέχρι τούτων ἵστη τὸν λόγον, οὐδὲν ὅλως ἕτερον προσεπενεγκών; ἀσύγχυτον γὰρ ἂν ἐποιήσατο τὴν δήλωσιν τοῦ οἰκείου σκοποῦ, κατά γε τὸ ὑμῖν δοκοῦν, εἰ μόνον ὠνόμασεν ἑαυτόν τε καὶ τὸν Πατέρα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και ας πούμε λοιπόν πρώτα εκείνο, ότι το να εκλαμβάνει κανείς αυτό που λήφθηκε ως παράδειγμα και εισήχθη για την ομοίωση του πράγματος, με τρόπο φυσιολογίας, δηλαδή ως δήλωση της ουσίας, είναι εντελώς ανόητο και άκαιρο. Διότι εγώ νομίζω ότι εκείνοι που θέλουν να κατανοούν ορθά το καθένα από όσα λέγονται, πρέπει να αποβλέπουν στον σκοπό του θεωρήματος και να εξετάζουν με πολλή σύνεση τι έχει κατά νου ο δημιουργός του λόγου όταν διεξάγει τη συζήτηση. Και παρατήρησε πάλι από τα ίδια τα προκείμενα θέματα, αν δεν σου φαίνεται ότι μιλάμε άριστα. Δεν ήταν στις προθέσεις του Σωτήρα Χριστού να διδάξει τους μαθητές ότι ο ίδιος είναι κατά φύση διαφορετικός, και διαφορετικός ο Πατέρας, ούτε γι' αυτό τον λόγο θεώρησε ότι έπρεπε να ονομάσει γεωργό Εκείνον που τον γέννησε, και άμπελο τον εαυτό του. Διότι, αν αυτός ήταν ο σκοπός του, γιατί δεν σταμάτησε τον λόγο μέχρι αυτά τα σημεία, χωρίς να προσθέσει απολύτως τίποτα άλλο; Διότι θα καθιστούσε σαφή και ασύγχυτη τη δήλωση του δικού του σκοπού, τουλάχιστον σύμφωνα με τη δική σας γνώμη, αν ονόμαζε μόνο τον εαυτό του και τον Πατέρα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
νυνὶ δὲ προκαταθεὶς ἄμπελον μὲν ἑαυτὸν, κλημάτων δὲ δίκην ἠρτῆσθαι λέγων ἡμᾶς, εἶτα τῆς γεωργίας τὸ ἐπιτήδευμα περιθεὶς τῷ Πατρὶ, δῆλος ἂν εἴη καὶ πᾶσιν οἶμαι καταφανὴς, ὡς οὐδὲν μὲν τοιοῦτον ὁποῖον ὑμεῖς ὑπειλήφατε δηλοῖ, διὰ παχέων δὲ ὥσπερ καὶ τοῖς τοῦ σώματος ὀφθαλμοῖς ὑποπιπτόντων παραδειγμάτων ἀναπεῖσαι βούλεται τοὺς ἀκροωμένους, ὅτι πάσης ἡμῖν καρποφορίας πνευματικῆς ἡ δύναμις παρ᾽ αὐτοῦ, καθάπερ οὖν ἀμέλει καὶ τοῖς τῆς ῥίζης προσπεφυκόσι κλήμασι ποιότης παρ᾽ αὐτῆς. δοτὸν μὲν γὰρ ἐν ἡμῖν πᾶν ὅπερ ἔχομεν ἀγαθὸν, Θεῷ δὲ οὐκέτι· ἔστι γὰρ αὐτὸς ἐν ἑαυτῷ τῶν ἰδίων πλεονεκτημάτων, δόξης τε καὶ ἐξουσίας τῆς αὐτῷ καὶ μόνῳ πρεπούσης ἔναρχος ἀρχή· διὰ τοῦτο μὲν ῥίζα ὥσπερ ἄμπελος ὁ Χριστὸς, κλήματα δὲ ἡμεῖς. εἰ δὲ γεωργὸν ὠνόμασε τὸν Πατέρα, μὴ εἴπῃς ὡς ἑτεροούσιον. οὐ γὰρ τοῦτο σημῆναι βούλεται, καθάπερ εἰρήκαμεν, ἀλλ᾽ ἐπιδεῖξαι θελήσας, ὅτι καὶ ῥίζα καὶ ἀρχὴ τῆς ἐν ἡμῖν καρποφορίας πνευματικῆς καὶ ζωῆς ἡ θεία γέγονε φύσις, πρὸς τοῖς εἰρημένοις ἀγαθοῖς, ὡς ἐν γεωργοῦ τινος τάξει χαριζομένη, καὶ ἐπιφέρουσα τοῖς διὰ πίστεως κεκλημένοις εἰς κοινωνίαν αὐτῆς τὴν ἐπίσκεψιν τῆς ἀγάπης. οὐδὲν οὖν ἄρα παντελῶς ἡ τῶν παραδειγμάτων ἀνομοιότης πρὸς τὸν τῆς οὐσίας ἕξει λόγον· οὐ γὰρ πρόκειται νυνὶ τῷ Σωτῆρι Χριστῷ περὶ τούτου τι λέγειν, ἀλλ᾽ ἕτερον ἔχει σκοπὸν τῆς διδασκαλίας ὁ τρόπος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τώρα όμως, αφού έθεσε προκαταβολικά τον εαυτό του ως άμπελο και είπε ότι εμείς εξαρτώμαστε από αυτόν σαν κλήματα, έπειτα αναθέτοντας το έργο της γεωργίας στον Πατέρα, είναι σαφές και νομίζω σε όλους ολοφάνερο ότι δεν υποδηλώνει τίποτα τέτοιο σαν αυτό που εσείς έχετε υποθέσει, αλλά μέσα από αδρά παραδείγματα που υποπίπτουν στους οφθαλμούς του σώματος θέλει να πείσει τους ακροατές ότι η δύναμη κάθε πνευματικής καρποφορίας μας προέρχεται από αυτόν, όπως ακριβώς βεβαίως και η ποιότητα παρέχεται από τη ρίζα στα κλήματα που είναι προσκολλημένα σε αυτήν. Διότι σε εμάς καθετί αγαθό που έχουμε είναι δοσμένο, στον Θεό όμως όχι· διότι αυτός είναι μέσα στον εαυτό του η πρωταρχική αρχή των δικών του πλεονεκτημάτων, της δόξας και της εξουσίας που ταιριάζει μόνο σε αυτόν. Γι' αυτό ο Χριστός είναι ως άμπελος η ρίζα, ενώ εμείς τα κλήματα. Εάν δε ονόμασε τον Πατέρα γεωργό, μην πεις ότι είναι ετερούσιος. Διότι δεν θέλει να υποδηλώσει αυτό, όπως έχουμε πει, αλλά επειδή θέλησε να αποδείξει ότι η θεία φύση έχει γίνει και ρίζα και αρχή της πνευματικής καρποφορίας και ζωής μέσα μας, προσφέροντας, επιπλέον των αγαθών που αναφέρθηκαν, ενεργώντας από τη θέση κάποιου γεωργού, και επιφέροντας την επίσκεψη της αγάπης σε όσους έχουν κληθεί μέσω της πίστης σε κοινωνία μαζί της. Επομένως, σε καμία απολύτως περίπτωση η ανομοιότητα των παραδειγμάτων δεν θα έχει σχέση με τον λόγο περί της ουσίας· διότι δεν σκοπεύει τώρα ο Σωτήρας Χριστός να μιλήσει καθόλου περί αυτού, αλλά ο τρόπος της διδασκαλίας του έχει άλλον σκοπό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Ἀλλὰ γὰρ ὁ μὲν τῆς ἀληθείας λόγος ἁπλοῦς καὶ διαφανὴς, πανούργως δὲ ὁ δι᾽ ἐναντίας παραιτεῖται μὲν ὁμολογεῖν, ὅτι καὶ σωματικῶς ἄμπελος ἦν ὁ Χριστὸς, ἅτε δὴ καὶ τὴν ἰδίαν τοῖς κλήμασι, τουτέστιν ἡμῖν, χαριζόμενος ζωήν· καθάπερ οὖν τοῖς ἐμπεφυκόσιν αὐτῇ κλήμασιν ἡ αἰσθητή τε καὶ ἐπὶ γῆς ἄμπελος, περιτρέπει δὲ καὶ βιάζεται τὴν τοῦ νοήματος δύναμιν ἐπὶ μόνην αὐτοῦ τὴν θεότητα. δύνασθαι γὰρ οὕτω συκοφαντεῖν αὐτὴν ᾠήθη δὴ πάλιν, ἐκεῖνο προτείνων ἀμαθῶς Εἰ γὰρ ἄμπελος μέν ἐστιν ὁ Υἱὸς, φησὶ, γεωργὸς δὲ ὁ Πατὴρ, ἑτεροφυὴς δὲ πάλιν ὁ Υἱὸς ὡς πρὸς τὴν ἄμπελον, οὐχ ὁμοούσιος ἔσται τῷ Πατρὶ ὁ Υἱὸς, φησί.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά βέβαια ο λόγος της αλήθειας είναι απλός και διάφανος, ενώ πανούργα ο αντίπαλος αρνείται μεν να ομολογήσει ότι και σωματικώς ήταν άμπελος ο Χριστός, εφόσον μάλιστα χάριζε τη δική του ζωή στα κλήματα, δηλαδή σε εμάς, όπως ακριβώς κάνει η αισθητή και επίγεια άμπελος στα κλήματα που είναι προσκολλημένα σε αυτήν· διαστρέφει όμως και εκβιάζει τη δύναμη του νοήματος περιορίζοντάς την μόνο στη θεότητά Του. Διότι νόμισε πάλι ότι μπορούσε έτσι να την συκοφαντήσει, προβάλλοντας αμαθώς το εξής: «Εάν, λοιπόν», λέει, «ο Υιός είναι άμπελος, και ο Πατήρ γεωργός, και είναι ετεροφυής πάλι ο Υιός ως προς την άμπελο, τότε ο Υιός δεν θα είναι ομοούσιος με τον Πατέρα», λέει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
Ὅτε τοίνυν δι᾽ Υἱοῦ παρὰ Πατρὸς ἐνεργεῖται καλῶς τῆς εἰς ἡμᾶς γεωργίας ὁ τρόπος, μεματαίωται· πῶς γὰρ οὐχί; τὸ περιττὸν καὶ κακουργότατον τῶν δι᾽ ἐναντίας ἐπιχείρημα, ἑτεροφυᾶ τὸν Υἱὸν διὰ τοῦτο λεγόντων ὑπάρχειν, ὡς πρὸς Πατέρα καὶ Θεὸν, ἐπειδήπερ ἄμπελος μὲν αὐτὸς, κατωνόμασται δὲ γεωργὸς ὁ Πατήρ. διασκεπτέσθω δὲ πάλιν, καὶ περιαθρείτω σαφῶς, ὅτι καθαροὺς εἶναι διορίζεται τοὺς αὐτοῦ μαθητὰς, οὐχὶ ἰδικῶς τε καὶ ἀφωρισμένως, τουτέστι, δίχα τοῦ Μονογενοῦς, ἐνεργήσαντός τι περὶ αὐτοὺς τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός· ἀλλ᾽ ἐπείπερ ἐπείθοντο τῷ παρ᾽ αὐτοῦ λόγῳ. ὥσπερ οὖν ζωοποιός ἐστι δι᾽ Υἱοῦ καὶ ἐν Υἱῷ, τὸν αὐτὸν οἶμαι τρόπον καὶ γεωργὸς, ἤτοι τῶν ἡμετέρων ψυχῶν ἐπιμελητὴς, εἰκότως ἂν νοοῖτο πάλιν οὐχ ἑτέρως ἢ δι᾽ Υἱοῦ. εἰ δὲ τοῖς ἅπαξ οὐκ ὀρθῶς εἰρημένοις οἴονται δεῖν ἐπιμένειν οἱ τὸν ἐναντίον ἡμῖν πρεσβεύοντες λόγον, καὶ ἐπείπερ ἄμπελον ἑαυτὸν ἔφη Χριστὸς, διὰ τοῦτο, καθάπερ ἐξ ἀνάγκης, εἰς ἔκφυλον ἑτερότητα παρωθεῖν ἐκβιάζονται, τί τὸ κωλύον ἔτι καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς διὰ τῆς ἴσης ἀναισχυντίας ἰέναι λοιπὸν, καὶ περιτρέπειν ἔτι καὶ οὐχ ἑκόντας αὐτοὺς διὰ τῆς ἰσοτρόπου φλυαρίας, τῆς μειρακιώδους ταυτησὶ καὶ ἀνοήτου παντελῶς διαλήψεως ἀπανίστασθαι φιλεῖν;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εφόσον, λοιπόν, ο τρόπος της πνευματικής μας καλλιέργειας ενεργείται ορθά από τον Πατέρα μέσω του Υιού, έχει ματαιωθεί –πώς θα μπορούσε άλλωστε να μη γίνει αυτό;– το περιττό και εξαιρετικά κακόβουλο επιχείρημα των αντιπάλων, οι οποίοι λέγουν ότι ο Υιός είναι διαφορετικής φύσης σε σχέση με τον Πατέρα και Θεό για αυτόν τον λόγο, επειδή δηλαδή ο ίδιος είναι άμπελος, ενώ ο Πατέρας έχει ονομαστεί γεωργός. Ας εξεταστεί δε πάλι, και ας παρατηρηθεί με σαφήνεια, ότι καθορίζει πως οι μαθητές του είναι καθαροί, όχι μεμονωμένα και ξεχωριστά, δηλαδή χωρίς τον Μονογενή, σαν να ενέργησε κάτι σε αυτούς μόνο ο Θεός και Πατέρας, αλλά επειδή πείθονταν στον δικό του λόγο. Όπως, λοιπόν, είναι ζωοποιός μέσω του Υιού και εντός του Υιού, με τον ίδιο τρόπο νομίζω και ως γεωργός, δηλαδή ως επιμελητής των ψυχών μας, εύλογα θα μπορούσε να νοηθεί πάλι όχι διαφορετικά παρά μόνο μέσω του Υιού. Αν όμως εκείνοι που υποστηρίζουν την αντίθετη άποψη με εμάς νομίζουν ότι πρέπει να εμμένουν σε όσα εξ αρχής έχουν ειπωθεί λανθασμένα, και επειδή ο Χριστός αποκάλεσε τον εαυτό του άμπελο, για τον λόγο αυτό, σαν από ανάγκη, πιέζονται να τον ωθήσουν σε μια αλλότρια ετερότητα φύσης, τι μας εμποδίζει λοιπόν και εμάς να προχωρήσουμε με την ίδια αναίδεια, και να τους ανατρέψουμε, έστω και παρά τη θέλησή τους, μέσω μιας παρόμοιας φλυαρίας, ώστε να τους κάνουμε να επιθυμούν να απομακρυνθούν από αυτή τη μειρακιώδη και εντελώς ανόητη αντίληψη;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιον
εἰ γὰρ ἐπείπερ ἄμπελος εἴρηται, διὰ ταύτην αὐτὸν οἴονται τὴν αἰτίαν τῆς πρὸς Θεὸν καὶ Πατέρα διαπίπτειν οἰκειότητος φυσικῆς, καὶ ἑτεροούσιον εἶναι παντελῶς, ἐπείπερ οὐ ταὐτὸν εἰς ταυτότητα φύσεως ἄμπελός τε καὶ γεωργὸς, τί μὴ καὶ ἡμεῖς, τὸν αὐτὸν ἐκείνοις ἀνθυποφέροντες ἀμαθῆ τε καὶ ἀκομψότατον λογισμὸν, ἐκεῖνό φαμεν Ἆρα μόνοις τοῖς κλήμασιν ἡ τῶν γηπονεῖν εἰωθότων ἐπιείκεια λυσιτελὴς ἂν γένοιτο, καὶ περὶ μόνα τυχὸν τὰ ἐκ τῶν στελέχων ἐξηρτημένα τὸ ἐκ τῆς τέχνης προβήσεται χρήσιμον, ἢ δεήσεταί τινος ἐπιμελείας καὶ αὐτὴ τῶν κλημάτων ἡ τροφὸς, τουτέστιν ἡ ἄμπελος, ᾗ προσπέφυκέ τε τὰ ἐξ αὐτῆς καὶ ἐνήρμοσται φυσικῶς; ἀλλ᾽ οὐδὲν οἶμαι δεήσει πρὸς ἀπόδειξιν πόνου· συνερεῖ γὰρ εὐθὺς ἡμῖν καὶ αὐτὸς ὁ δι᾽ ἐναντίας, ὡς εἰ μή τις γένοιτο τῶν στελέχων ἡ φροντὶς, οὐδ᾽ ἂν αὐτοῖς ἐνυπάρξαι τοῖς κλήμασι τὸ εἶναι καλῶς. ἐπειδὴ τοίνυν ἄμπελον μὲν ἑαυτὸν κατωνόμακεν ὁ Χριστὸς, δεῖται γεμὴν καὶ αὐτὸ τῆς ἀμπέλου τὸ στέλεχος τῆς τοῦ γηπονοῦντος ἐπιεικείας, ἢ πάντη τε καὶ πάντως ἀδικηθήσεται· λογισόμεθα λοιπὸν ἐν τάξει μὲν εἶναι τῇ καθ᾽ ἡμᾶς τὸν Υἱὸν, δεῖσθαι δὲ μεθ᾽ ἡμῶν τῆς παρὰ Πατρὸς ἐπιμελείας, ἵνα μὴ καὶ αὐτὸς εἰς ἑτερόν τι παρ᾽ ὅπερ ἐστὶ περιτρέπηται, καὶ διαπίπτῃ τῆς οἰκείας τάξεως, ἤτοι τῆς ἐνούσης ἑδραιότητος αὐτῷ. συνάγει γὰρ εἰς τοῦτο λοιπὸν τῶν θεομαχεῖν εἰωθότων ἡ μειρακιώδης ἔνστασις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, εάν, επειδή ονομάστηκε άμπελος, νομίζουν για τον λόγο αυτόν ότι εκπίπτει της φυσικής οικειότητας προς τον Θεό και Πατέρα και ότι είναι εντελώς ετερούσιος, επειδή η άμπελος και ο γεωργός δεν έχουν ταυτότητα φύσεως, γιατί να μην προβάλουμε και εμείς σε αυτούς τον ίδιο αμαθή και εντελώς άκομψο συλλογισμό, λέγοντας το εξής: Άραγε μόνο στα κλήματα θα ήταν ωφέλιμη η φροντίδα εκείνων που ασχολούνται με τη γεωργία, και μόνο σε όσα εξαρτώνται από τους κορμούς θα αποβεί χρήσιμη η τέχνη, ή μήπως θα χρειαστεί κάποια επιμέλεια και η ίδια η τροφός των κλημάτων, δηλαδή η άμπελος, στην οποία έχουν βλαστήσει και εναρμονιστεί φυσικά όσα προέρχονται από αυτήν; Αλλά νομίζω δεν θα χρειαστεί κανένας κόπος για την απόδειξη αυτού· διότι αμέσως θα συμφωνήσει μαζί μας και ο ίδιος ο αντίπαλος ότι, αν δεν υπάρξει κάποια φροντίδα για τους κορμούς, ούτε τα ίδια τα κλήματα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σωστά. Επειδή λοιπόν ο Χριστός ονόμασε τον εαυτό του άμπελο, και όμως ο κορμός της αμπέλου έχει και αυτός ανάγκη από τη φροντίδα του γεωργού, ειδάλλως οπωσδήποτε θα υποστεί βλάβη· θα συμπεράνουμε λοιπόν ότι ο Υιός βρίσκεται στη δική μας τάξη, και ότι έχει ανάγκη μαζί με εμάς από την επιμέλεια του Πατέρα, για να μην μεταβληθεί και ο ίδιος σε κάτι άλλο από αυτό που είναι, και εκπέσει από τη δική του τάξη, δηλαδή από την εγγενή του σταθερότητα. Διότι σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει τελικά η παιδαριώδης ένσταση εκείνων που συνηθίζουν να θεομαχούν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Ἀπηρτήμεθα δὲ αὐτοῦ ἡμεῖς κλημάτων δίκην, τῆς παρ᾽ αὐτοῦ ζωοποιοῦ πιότητος ἀναπιμπλάμενοι. Καὶ γοῦν ἔφασκεν ἐναργῶς· «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἀληθὴς, καὶ ὁ Πατήρ μου γεωργός ἐστι· πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν αἴρει αὐτὸ, καὶ πᾶν τὸ φέρον καρπὸν καθαίρει αὐτὸ, ἵνα καρπὸν πλείονα φέρῃ.» Ἐπειδὴ δὲ αὐτῷ προσπεφύκαμεν δι᾽ οἰκειότητος, δῆλον ὅτι τῆς πνευματικῆς, ἀποτετελέσμεθα καρποφόροι· καὶ πρός γε τοῦτο ἡμᾶς ἐμπεδοῖ λέγων αὐτός· «Μείνατε ἐν ἐμοὶ, κἀγὼ ἐν ὑμῖν. Καθὼς τὸ κλῆμα οὐ δύναται καρπὸν φέρειν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἐὰν μὴ μείνῃ ἐν τῇ ἀμπέλῳ· οὕτως οὐδὲ ὑμεῖς, ἐὰν μὴ ἐν ἐμοὶ μείνητε. Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς δὲ τὰ κλήματα· ὁ μένων ἐν ἐμοὶ, κἀγὼ ἐν αὐτῷ, οὗτος φέρει καρπὸν πολὺν, ὅτι χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν.» Χρῆναι δὲ οὖν ἔγωγέ φημι προσερηρεῖσθαι δεῖν διὰ πίστεως καὶ ἀγάπης καὶ τῆς εἰς πᾶν ὁτιοῦν εὐπειθείας τῇ ἀμπέλῳ τῇ ἀληθινῇ, τοῦτ᾽ ἔστι, Χριστῷ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και εμείς εξαρτώμαστε από αυτόν σαν τα κλήματα, γεμίζοντας από τη ζωοποιό του ικμάδα. Και γι' αυτό ακριβώς έλεγε ξεκάθαρα: «Εγώ είμαι η αληθινή άμπελος, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός· κάθε κλήμα πάνω μου που δεν φέρει καρπό το αφαιρεί, και κάθε κλήμα που φέρει καρπό το καθαρίζει, για να φέρει περισσότερο καρπό». Επειδή λοιπόν έχουμε ενωθεί στενά μαζί του μέσω της οικειότητας, προφανώς της πνευματικής, έχουμε καταστεί καρποφόροι. Και ως προς αυτό μας στερεώνει λέγοντας ο ίδιος: «Μείνετε ενωμένοι μαζί μου, και εγώ μαζί σας. Όπως το κλήμα δεν μπορεί να φέρει καρπό από μόνο του, εάν δεν μείνει στην άμπελο, έτσι ούτε και εσείς, εάν δεν μείνετε ενωμένοι μαζί μου. Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς είστε τα κλήματα. Εκείνος που μένει μαζί μου, και εγώ μαζί του, αυτός φέρει πολύ καρπό, διότι χωρίς εμένα δεν μπορείτε να κάνετε απολύτως τίποτα». Επομένως, εγώ λέω ότι πρέπει οπωσδήποτε να παραμένουμε στερεά προσηλωμένοι, μέσω της πίστεως, της αγάπης και της απόλυτης υπακοής στα πάντα, στην αληθινή άμπελο, δηλαδή στον Χριστό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν προφήτην
Δρῶντες μὲν γὰρ, καὶ μὴν καὶ φρονεῖν ἐθέλοντες ἃ αὐτῷ θυμήρη καὶ φίλα, καρποφορήσομεν τὴν ἀρετὴν, τῆς παρ᾽ αὐτοῦ φροντίδος ἀξιούμενοι. Ἀκουσόμεθα γὰρ λέγοντος τοῦ Χριστοῦ· «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν. Πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν, αἴρει αὐτό· καὶ πᾶν κλῆμα τὸ καρπὸν φέρον καθαίρει αὐτὸ, ἵνα καρπὸν πλείονα φέρῃ.» Ἀπονενευκότες δὲ ἀχαλίνως εἰς ἀνοσιότητα τρόπων, ἀκάνθης τῆς νοητῆς πληρούμεθα, παντὸς εἴδους φαυλότητος ἀνίσχοντος ἐν ἡμῖν. Τέλος δὲ ἀκάνθης, τὸ πῦρ· καὶ τροφὴ πυρὸς, ἢ ἄχρηστος ὕλη. Καὶ τοῦτο ἡμῖν ὁ μακάριος Παῦλος ἐναργὲς καταστήσει λέγων· «Γῆ γὰρ ἡ πιοῦσα τὸν ἐπ᾽ αὐτῆς πολλάκις ἐρχόμενον ὑετὸν, καὶ τίκτουσα βοτάνην εὔθετον ἐκείνοις, δι᾽ οὓς καὶ γεωργεῖται, μεταλαμβάνει εὐλογίας ἀπὸ τοῦ Θεοῦ· ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους, ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγὺς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν.» <Καὶ πᾶν ὄρος ἀροτριώμενον ἀροτριαθήσεται, καὶ οὐ μὴ ἐπέλθῃ ἐκεῖ φόβος.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, εάν πράττουμε και θέλουμε να σκεφτόμαστε εκείνα που είναι σε αυτόν αρεστά και αγαπητά, θα καρποφορήσουμε την αρετή, αξιωνόμενοι της δικής του φροντίδας. Επειδή θα ακούσουμε τον Χριστό να λέει: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός. Κάθε κλήμα που είναι ενωμένο μαζί μου και δεν φέρνει καρπό, το κόβει· και κάθε κλήμα που φέρνει καρπό, το καθαρίζει, για να φέρει περισσότερο καρπό». Αντίθετα, εάν έχουμε λοξοδρομήσει αχαλίνωτα προς την ανοσιότητα των τρόπων, γεμίζουμε από τα νοητά αγκάθια, καθώς κάθε είδους φαυλότητα αναφύεται μέσα μας. Και το τέλος για τα αγκάθια είναι η φωτιά· διότι η άχρηστη ύλη είναι τροφή της φωτιάς. Και αυτό θα μας το καταστήσει σαφές ο μακάριος Παύλος λέγοντας: «Διότι η γη, η οποία ήπιε τη βροχή που έρχεται πολλές φορές πάνω της και παράγει χρήσιμα φυτά για εκείνους για τους οποίους και καλλιεργείται, μεταλαμβάνει την ευλογία του Θεού· αν όμως βγάζει αγκάθια και τριβόλια, είναι ακατάλληλη και βρίσκεται κοντά στην κατάρα, και το τέλος της είναι να καεί». <Και κάθε όρος που οργώνεται, θα οργωθεί, και δεν πρόκειται να έλθει εκεί φόβος.>
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τὸν Λουκᾶν (ἐν ταῖς σειραῖς)
Μεμνήμεθα γὰρ τοῦ προφήτου Ζαχαρίου γεγραφότος, ὅτι εἱστήκει τις τῶν ἁγίων ἀγγέλων, τὰς ὑπὲρ τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀναφέρων λιτὰς, καὶ λέγων· «Κύριε παντόκρατορ, ἕως τίνος οὐ μὴ ἐλεήσεις τὴν Ἱερουσαλὴμ, καὶ τὰς πόλεις Ἰούδα ἃς ὑπερεῖδες τοῦτο ἑβδομηκοστὸν ἔτος;» Γέγραπται δὲ καὶ ἐν τῇ Ἐξόδῳ, ὡς καταδιώκοντος τοὺς ἐξ Ἰσραὴλ ὁμοίως τοῖς ἰδίοις ὑπασπισταῖς τοῦ τῆς Αἰγυπτίων ἐξάρχοντος γῆς, εἶτα μέλλοντος συμπλέκεσθαι πρὸς μάχην αὐτοῖς, ἔστη ἄγγελος Θεοῦ ἀνὰ μέσον τῆς παρεμβολῆς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, καὶ ἀνὰ μέσον τῶν Αἰγυπτίων, καὶ οὐ συνέμιξαν ἀλλήλοις ὅλην τὴν νύκτα. Ἔστι τοίνυν τὸ ἀπεικὸς οὐδὲν, κἀνθάδε νοεῖν τὸν προεστηκότα τῆς Συναγωγῆς ἄγγελον, ἀνατεῖναι ὑπὲρ αὐτῆς τὰς ἱκετηρίας. Εἰ δὲ δή τις λέγοι τὸν Υἱὸν εἶναι τὸν γηπόνον, ἔχοι ἂν καὶ τοῦτο τοῖς καθήκουσι λογισμοῖς οὐκ ἀπεοικότα λόγον. Παράκλητος γὰρ ἡμῶν ἐστι πρὸς τὸν Πατέρα, ἱλαστήριόν τε καὶ γεωργὸς τῶν ἡμετέρων ψυχῶν. Καὶ γοῦν αὐτὸς ἔφη περὶ ἑαυτοῦ· «Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ.» Ἀδικήσει δὲ τοῦτο εἰς δόξαν οὐδὲν τὸν Υἱὸν, τὸ περικεῖσθαι, φημὶ, τοῦ γηπόνου τὸ πρόσωπον. Εὑρίσκεται γὰρ καὶ αὐτὸς ὁ Πατὴρ τοῦτο λαβὼν, μῶμον οὐδένα ταύτης ἕνεκα τῆς αἰτίας ὑπομείνας πώποτε. Ἔφη γὰρ ὁ Υἱὸς τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις· «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος· ὑμεῖς τὰ κλήματα· ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι θυμόμαστε τον προφήτη Ζαχαρία που έχει γράψει ότι στεκόταν κάποιος από τους αγίους αγγέλους, αναφέροντας ικεσίες υπέρ της Ιερουσαλήμ και λέγοντας: «Κύριε παντοκράτορ, μέχρι πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ και τις πόλεις του Ιούδα, τις οποίες παραβλέπεις αυτό το εβδομηκοστό έτος;» Αλλά είναι γραμμένο και στην Έξοδο, πως όταν ο άρχοντας της γης των Αιγυπτίων καταδίωκε τους Ισραηλίτες μαζί με τους δικούς του υπασπιστές, και έπειτα, καθώς επρόκειτο να εμπλακεί σε μάχη μαζί τους, στάθηκε άγγελος Θεού ανάμεσα στο στρατόπεδο των υιών του Ισραήλ και στους Αιγυπτίους, και δεν συγκρούστηκαν μεταξύ τους όλη τη νύχτα. Επομένως, δεν είναι καθόλου παράλογο να θεωρήσουμε και εδώ ότι ο άγγελος που προΐσταται της Συναγωγής αναπέμπει ικεσίες υπέρ αυτής. Αν πάλι κάποιος έλεγε ότι ο Υιός είναι ο γεωργός, και αυτό θα είχε μια ερμηνεία καθόλου αταίριαστη με τους ορθούς συλλογισμούς. Διότι είναι Παράκλητός μας προς τον Πατέρα, ιλαστήριο και γεωργός των ψυχών μας. Και πράγματι, ο ίδιος είπε για τον εαυτό του: «Βγήκε ο σπορέας για να σπείρει τον σπόρο του.» Αλλά αυτό δεν θα μειώσει καθόλου τη δόξα του Υιού, το να περιβληθεί δηλαδή το πρόσωπο του γεωργού. Επειδή διαπιστώνεται ότι και ο ίδιος ο Πατέρας έχει λάβει αυτήν την ιδιότητα, χωρίς ποτέ να υποστεί καμία μομφή εξαιτίας αυτού του λόγου. Διότι ο Υιός είπε στους αγίους αποστόλους: «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα· ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Γλαφυρά εἰς τὴν Πεντάτευχον
Ἠχρειώθησαν οἱ κλάδοι αὐτῆς, καὶ Κύριος τῶν δυνάμεων ὁ καταφυτεύσας σε, ἐλάλησεν ἐπὶ σὲ κακά.» Ὅτε γὰρ ἔδει τῆς καθηκούσης αὐτὴν ἐπιμελείας τυχεῖν (σημαίνει γὰρ, οἶμαι, τουτὶ, καὶ ἕτερον οὐδὲν, ἡ περιτομὴ), τότε καὶ ἠχρειῶσθαι καὶ ἐμπεπρῆσθαί φησιν αὐτὴν, ὅτι μὴ παρόντα τὸν γεωργὸν ἐπιγινώσκειν ἤθελε, τὸν, οἷά τινι δρεπάνῃ τῇ τομωτάτῃ, τοῦ πνεύματος ἐνεργείᾳ τῶν ἀχρείων ἡμᾶς ἀπαλλάττοντα, τουτέστι, τῶν γεωδεστέρων καὶ σαρκικῶν, ἵνα τὴν εἰς πᾶν ὁτιοῦν τῶν τεθαυμασμένων ἔφεσίν τε καὶ προθυμίαν ἐκτέκωμεν. Ἔστι γοῦν ἀκοῦσαι λέγοντος ἐναργῶς τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ· «Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ, καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι. Πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν, αἴρει αὐτό· καὶ πᾶν τὸ καρπὸν φέρον καθαίρει αὐτὸ, ἵνα καρπὸν πλείονα φέρῃ.» Ῥίζα μὲν γὰρ οἷά τις, καὶ ἀμπέλου στέλεχος ἐμβεβοθρευμένης ἀσφαλῶς, τῶν εἰς καινότητα ζωῆς ἐνηνεγμένων ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός. Κλημάτων δὲ δίκην ἡμεῖς καθ᾽ ἕνωσιν τὴν ἐν πνεύματι προσπεφύκαμέν τε καὶ ἀπηρτήμεθα νοητῶς, ἀγάπῃ τῇ εἰς αὐτὸν συνδούμενοι, καὶ ἐνσπαταλῶντες πιότητι τῇ παρ᾽ αὐτοῦ, καὶ τῇ θείᾳ τρεφόμενοι χάριτι πρὸς καρποφορίαν ἀρετῆς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Αχρειώθηκαν τα κλαδιά της, και ο Κύριος των δυνάμεων, που σε φύτεψε, κήρυξε συμφορές εναντίον σου.» Διότι, όταν έπρεπε αυτή να τύχει της πρέπουσας φροντίδας (γιατί νομίζω ότι αυτό, και τίποτε άλλο, σημαίνει η περιτομή), τότε λέει ότι αχρειώθηκε και παραδόθηκε στη φωτιά, επειδή δεν θέλησε να αναγνωρίσει τον παρόντα γεωργό, ο οποίος, σαν με κάποιο κοφτερό δρεπάνι, με την ενέργεια του Πνεύματος μας απαλλάσσει από τα άχρηστα, δηλαδή από τα πιο γήινα και σαρκικά, ώστε να γεννήσουμε τον πόθο και την προθυμία για καθετί το θαυμαστό. Μπορεί λοιπόν κανείς να ακούσει τον Σωτήρα όλων μας, τον Χριστό, να λέει ξεκάθαρα: «Εγώ είμαι η αληθινή άμπελος και ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός. Κάθε κλήμα επάνω μου που δεν φέρει καρπό το αποκόπτει, και κάθε ένα που φέρει καρπό το καθαρίζει, για να φέρει περισσότερο καρπό.» Διότι ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός είναι σαν μια ρίζα και ένας κορμός αμπέλου στέρεα φυτεμένης, για όσους έχουν οδηγηθεί στην καινότητα της ζωής. Εμείς δε, σαν τα κλήματα, έχουμε προσκολληθεί και εξαρτηθεί νοητά μέσω της εν Πνεύματι ενώσεως, συνδεόμενοι με την αγάπη προς αυτόν, εντρυφώντας στον πλούτο που προέρχεται από αυτόν, και τρεφόμενοι με τη θεία χάρη προς καρποφορία της αρετής.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εἰς τὴν δευτέραν παρουσίαν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ
Μακάριοι οἱ πενθοῦντες. Πενθήσατε, μετανοήσατε, ἐπιστρέψατε πρός με, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς ἔνθα οὐκέτι πόνος, οὐδὲ δάκρυον, οὐδὲ φροντίς, οὐδὲ μέριμνα, οὐδὲ ὀδυρμός. Ἐπιστρέψατε, υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὅπου οὐκέτι ἄρσεν καὶ θῆλυ, ὅπου οὐκέτι Διάβολος, οὐδὲ θάνατος, οὔτε νηστεία, οὔτε λύπη, οὔτε ἔρις, οὔτε ζῆλος, ἀλλὰ χαρὰ καὶ εἰρήνη καὶ ἀνάπαυσις καὶ ἀγαλλίασις. Ἐπιστράφητε πρός με, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὅπου τὸ ὕδωρ τῆς ἀναπαύσεως, καὶ ὁ τῆς χλόης τόπος, καὶ ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων γεωργουμένη ἄμπελος· εἰς ἐκείνην τὴν μακαρίαν γῆν τῶν πραέων, ἐφ᾽ ἧς ἐγὼ ἡ ἀληθινὴ ἄμπελος βλαστάνω, ἧς γεωργὸν τὸν Πατέρα ἀκούετε. Δεῦτε πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὅπου ἡ ἀκήρατος ζωὴ καὶ ἡ πάσης ἀγαθότητος εὐφροσύνη. Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς ἔνθα τὸ μόνον ἐράσμιον, τὸ διηνεκὲς ἀγαλλίαμα, ἡ ἀΐδιος εὐφροσύνη, τὸ ἀνέσπερον φῶς, ὁ ἄδυτος ἥλιος. Ἄρατε τὸν ζυγόν μου ἐφ᾽ ὑμᾶς καὶ μάθετε ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν ἔνθα ἦχος τῶν ἑορταζόντων, ἔνθα οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι ἀνακαλύπτονται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μακάριοι όσοι πενθούν. Πενθήστε, μετανοήστε, επιστρέψτε σε μένα, και εγώ θα σας αναπαύσω εκεί όπου δεν υπάρχει πλέον πόνος, ούτε δάκρυ, ούτε φροντίδα, ούτε μέριμνα, ούτε οδυρμός. Επιστρέψτε, υιοί των ανθρώπων, και εγώ θα σας αναπαύσω εκεί όπου δεν υπάρχει πλέον άρρεν και θήλυ, όπου δεν υπάρχει πλέον Διάβολος, ούτε θάνατος, ούτε νηστεία, ούτε λύπη, ούτε έριδα, ούτε φθόνος, αλλά χαρά και ειρήνη και ανάπαυση και αγαλλίαση. Επιστρέψτε σε μένα, και εγώ θα σας αναπαύσω εκεί όπου υπάρχει το ύδωρ της αναπαύσεως, και ο τόπος της χλόης, και η άμπελος που καλλιεργείται από τον Θεό των όλων· σε εκείνη τη μακάρια γη των πράων, πάνω στην οποία εγώ, η αληθινή άμπελος, βλαστάνω, της οποίας γεωργός, όπως ακούτε, είναι ο Πατέρας. Ελάτε όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω εκεί όπου υπάρχει η άφθαρτη ζωή και η ευφροσύνη κάθε αγαθότητας. Ελάτε σε μένα όλοι όσοι κοπιάζετε, και εγώ θα σας αναπαύσω εκεί όπου βρίσκεται το μόνο εράσμιο, το διηνεκές αγαλλίαμα, η αιώνια ευφροσύνη, το ανέσπερο φως, ο άδυτος ήλιος. Σηκώστε τον ζυγό μου πάνω σας και μάθετε ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας, εκεί όπου ακούγεται η φωνή εκείνων που εορτάζουν, εκεί όπου ανακαλύπτονται οι απόκρυφοι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Ἐρωτήσεις καὶ ἀποκρίσεις
Μακάριοι οἱ πενθοῦντες. Πενθήσατε, μετανοήσατε, ἐπιστρέψατε πρός με, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ἔνθα οὐκ ἔνι πόνος, οὐδὲ φροντίς, οὐδὲ μέριμνα, οὐδὲ ὀδυρμός. Ἐπιστρέψατε, υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὅπου οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ, ὅπου οὐκ ἔνι Διάβολος, οὐδὲ θάνατος, οὔτε νηστεία, οὔτε λύπη, οὔτε ἔρις, οὔτε ζῆλος, ἀλλὰ χαρὰ καὶ εἰρήνη καὶ εὐφροσύνη καὶ ἀνάπαυσις καὶ ἀγαλλίασις. Ἐπιστράφητε πρός με, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὅπου τὸ ὕδωρ τῆς ἀναπαύσεως καὶ τῆς χλόης τόπος, καὶ ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ τῶν ὅλων γεωργουμένη ἄμπελος. Ἐκεῖ ἡ μακαρία γῆ τῶν πραέων, ἐφ᾽ ἧς ἐγὼ ἡ ἀληθινὴ ἄμπελος βλαστάνω, ἧς γεωργὸν τὸν Πατέρα ἀκούετε. Δεῦτε πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ὅπου ἡ ἀκήρατος ζωὴ καὶ ἡ πάσης ἀγαθότητος εὐφροσύνη. Δεῦτε πάντες οἱ κοπιῶντες, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς, ἔνθα τὸ μόνον ἐράσμιον, τὸ διηνεκὲς ἀγαλλίαμα, ἡ ἀΐδιος εὐφροσύνη, τὸ ἀνέσπερον φῶς, ὁ ἄδυτος ἥλιος. Ἄρατε τὸν ζυγόν μου ἐφ᾽ ὑμᾶς καὶ μάθετε ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν, ἔνθα ἦχος τῶν ἑορταζόντων, ἔνθα οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι ἀνακαλύπτονται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Μακάριοι οι πενθούντες. Πενθήστε, μετανοήστε, επιστρέψτε σε εμένα, και εγώ θα σας αναπαύσω, εκεί όπου δεν υπάρχει πόνος, ούτε έγνοια, ούτε μέριμνα, ούτε οδυρμός. Επιστρέψτε, υιοί των ανθρώπων, και εγώ θα σας αναπαύσω, όπου δεν υπάρχει άρρεν και θήλυ, όπου δεν υπάρχει Διάβολος, ούτε θάνατος, ούτε νηστεία, ούτε λύπη, ούτε έριδα, ούτε φθόνος, αλλά χαρά και ειρήνη και ευφροσύνη και ανάπαυση και αγαλλίαση. Επιστρέψτε σε εμένα, και εγώ θα σας αναπαύσω, εκεί όπου είναι το ύδωρ της αναπαύσεως και ο χλοερός τόπος, και η άμπελος που καλλιεργείται από τον Θεό των όλων. Εκεί είναι η μακάρια γη των πράων, πάνω στην οποία εγώ, η αληθινή άμπελος, βλαστάνω, της οποίας γεωργό ακούτε ότι είναι ο Πατέρας. Ελάτε όλοι οι κοπιάζοντες και πεφορτισμένοι, και εγώ θα σας αναπαύσω, όπου υπάρχει η άφθαρτη ζωή και η ευφροσύνη κάθε αγαθότητας. Ελάτε όλοι οι κοπιάζοντες, και εγώ θα σας αναπαύσω, εκεί όπου βρίσκεται το μόνο αξιέραστο, η ατελεύτητη αγαλλίαση, η αιώνια ευφροσύνη, το ανέσπερο φως, ο άδυτος ήλιος. Σηκώστε τον ζυγό μου πάνω σας και μάθετε ότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας, εκεί όπου ακούγεται ο ήχος αυτών που εορτάζουν, εκεί όπου ανακαλύπτονται οι απόκρυφοι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Εὐχαὶ εἰς τὴν Θεοτόκον
Εὐχὴ τῆς Θεοτόκου Δέσποινα, ὑπεραγία μου Θεοτόκε, κεχαριτωμένη Θεογεννήτρια, ὑπερευλογημένη θεοχαρίτωτε Θεομῆτορ, δοχεῖον τῆς 〈ἀστέκτου〉 Θεότητος τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ τοῦ ἀθανάτου καὶ ἀοράτου Πατρός, θρόνε πυρίμορφε, τῶν τετραμόρφων ὑπερενδοξοτέρα, πάναγνε, πανάχραντε, πανάσπιλε, παναμόλυντε, παναμώμητε, πανύμνητε, πανάφθορε, παμμακάριστε, πανακήρατε, πάνσεπτε, πάντιμε, παντευλόγητε, παντομνημόνευτε, παμπόθητε, παρθένε τῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι καὶ τῷ νοΐ, καθέδρα Βασιλέως τοῦ ἐπὶ τῶν Χερουβείμ, κλίμαξ ἐπουράνιε, δι᾽ ἧς οἱ ἐπὶ γῆς εἰς οὐρανοὺς ἀνατρέχομεν, νύμφη Θεοῦ, δι᾽ ἧς αὐτῷ κατηλλάγημεν· ἀκατανόητον θαῦμα, ἀνερμήνευτον ἄκουσμα, μυστηρίου θείου ἀποκεκρυμμένου φανέρωσις, ἀκαταμάχητος προστασία, ἀντίληψις κραταιά, ζωοδόχε πηγή, πέλαγος ἀνεξάντλητον τῶν θείων καὶ ἀπορρήτων χαρισμάτων καὶ δωρεῶν, ὕψος τῶν ἐπουρανίων 〈καὶ ἀσωμάτων〉 Δυνάμεων 〈καὶ τῶν Σεραφεὶμ ὑψηλοτέρα〉, βάθος τῶν ἀποκρύφων νοημάτων τὸ ἀνεξερεύνητον, ἡ κοινὴ φιλοτιμία τῆς φύσεως, ἁπάντων τῶν καλῶν χορηγία, ἡ μετὰ τὴν Τριάδα πάντων 〈τῶν ποιημάτων〉 Δέσποινα, ἡ μετὰ τὸν Παράκλητον ἄλλος Παράκλητος, καὶ μετὰ τὸν μεσίτην 〈Χριστὸν μεσίτρια τοῦ〉 κόσμου παντός, τὸ ὄχημα ἡλίου τοῦ νοητοῦ, 〈τὸ δοχεῖον〉 τοῦ φωτὸς τοῦ ἀληθινοῦ τοῦ φωτίζοντος πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον, ἡ φέρουσα 〈ἐν ἀγκάλαις τὸν〉 τῷ ῥήματι τὰ πάντα φέροντα· τὸ ἄσπιλον ἔνδυμα τοῦ ἀναβαλλομένου φῶς ὡς ἱμάτιον, ἡ γέφυρα κόσμου παντὸς πρὸς τὸν ὑπερκόσμιον οὐρανὸν ἡμᾶς ἀνάγουσα, ὑπερτέρα 〈τῶν Χερουβείμ, ἀσυγκρίτως ὑπερενδοξοτέρα τῶν Σεραφείμ, καὶ τιμιωτέρα πάσης τῆς κτίσεως〉· Ἀγγέλων ἀγλάϊσμα, ἀνθρώπων διάσωσμα, κλεὶς εἰς τὸν οὐρανὸν ἡμᾶς ἡ εἰσάγουσα, μήτηρ καὶ δούλη τοῦ ἀδύτου ἡλίου, αὐγὴ τῆς ἀληθινῆς καὶ μυστικῆς ἡμέρας, τῆς ἀνεξιχνιάστου τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἡ ἄβυσσος, 〈ἡ τιμιωτέρα τῆς Ἐδέμ, ἡ τῆς ἐπαγγελίας γῆ ἁγία, τῆς χάριτος〉 ἅρμα τὸ θεῖον καὶ πολυώνυμον, τῆς ἀληθινῆς πίστεως στερρότατον ἔρεισμα, χωρίον τοῦ ἀχωρήτου τὸ εὐρυχωρότατον, ἄμπελος ἡ ἀληθινὴ τὸν καρπὸν τῆς ζωῆς ἡ βλαστήσασα, ἐλαία κατάκαρπος τὰς ψυχὰς τῶν πιστῶν ἱλαρύνουσα, σκέπη τοῦ κόσμου παγκόσμιος, θύρα τοῦ ὑπὲρ νοῦν σεπτοῦ μυστηρίου, 〈ἀκτὶς τοῦ νοητοῦ ἡλίου Χριστοῦ〉, τριαδικῶν χαρίτων πλήρωμα, ὡς τὰ δευτερεῖα τῆς Θεότητος φέρουσα, ἀστραπὴ 〈τὰς〉 ψυχὰς τῶν πιστῶν καταλάμπουσα, τῶν ἁμαρτωλῶν ἡ καταλλαγή, τῶν ἑστώτων ἡ ἀσφάλεια, τῶν πιπτόντων ἡ ἀνάκλησις, τῶν ῥᾳθυμούντων ἡ διέγερσις, τῶν εὐεκτούντων ἡ ἰσχύς, τῶν Ἐκκλησιῶν ἡ ὁμόνοια, τῶν στρατοπέδων ἡ εὐτυχία, τῶν καλῶν ἁπάντων ἡ χορηγία, ἡ εὐνομία τῶν πόλεων, ἡ τῆς οἰκουμένης εἰρήνη, ἡ καρτερία τῶν ἀσκητῶν, ἡ ἀνδρεία τῶν ἀθλητῶν· θησαυρὲ ζωῆς ἀκηράτου, νεφέλη φέρουσα τὴν οὐράνιον δρόσον τοῖς ἐπὶ γῆς, 〈λαμπὰς τοῦ ἀπροσίτου φωτός,〉 κλίμαξ 〈ἡ μετάρσιος〉, δι᾽ ἧς οἱ ἐπουράνιοι Ἄγγελοι πρὸς ἡμᾶς κατεφοίτησαν, τῶν χειμαζομένων λιμήν, τῶν θλιβομένων χαρά, τῶν ἀδικουμένων προστάτις, 〈τῶν πενθούντων παράκλησις,〉 τῶν ἀβοηθήτων ἡ βοήθεια, τῶν ἀσθενούντων ἡ ῥῶσις, τῶν καταπονουμένων ἡ ἀντίληψις, τῶν τυφλῶν βακτηρία, τῶν πεπλανημένων σωτήριος ὁδηγός, τῶν ἐν ἀνάγκαις ἐπίκουρος ἀσφαλής.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ευχή της Θεοτόκου. Δέσποινα, υπεραγία μου Θεοτόκε, κεχαριτωμένη Θεογεννήτρια, υπερευλογημένη θεοχαρίτωτη Θεομήτορ, δοχείο της αστέκτου Θεότητος του μονογενούς Υιού του αθανάτου και αοράτου Πατρός, πυρίμορφε θρόνε, ενδοξότερη των τετραμόρφων, πάναγνη, πανάχραντη, πανάσπιλη, παναμόλυντη, παναμώμητη, πανύμνητη, πανάφθορη, παμμακάριστη, πανακήρατη, πάνσεπτη, πάντιμη, παντευλόγητη, παντομνημόνευτη, παμπόθητη, παρθένη στην ψυχή, στο σώμα και στον νου, καθέδρα του Βασιλέως που επιβαίνει επί των Χερουβείμ, επουράνια κλίμακα διά της οποίας εμείς οι επί γης ανεβαίνουμε στους ουρανούς, νύμφη του Θεού διά της οποίας συμφιλιωθήκαμε με Αυτόν· ακατανόητο θαύμα, ανερμήνευτο άκουσμα, φανέρωση του αποκρυμμένου θείου μυστηρίου, ακαταμάχητη προστασία, κραταιά αντίληψη, ζωοδόχε πηγή, ανεξάντλητο πέλαγος των θείων και απόρρητων χαρισμάτων και δωρεών, ύψος των επουρανίων και ασωμάτων Δυνάμεων και υψηλότερη των Σεραφείμ, το ανεξερεύνητο βάθος των απόκρυφων νοημάτων, το κοινό καύχημα της φύσεως, η χορηγία όλων των αγαθών, η μετά την Τριάδα Δέσποινα όλων των δημιουργημάτων, ο άλλος Παράκλητος μετά τον Παράκλητο, και μετά τον μεσίτη Χριστό μεσίτρια όλου του κόσμου, το όχημα του νοητού ηλίου, το δοχείο του αληθινού φωτός που φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο, εσύ που φέρεις στην αγκαλιά σου Αυτόν που με τον λόγο Του φέρει τα πάντα· το άσπιλο ένδυμα Εκείνου που ενδύεται το φως ως ιμάτιο, η γέφυρα όλου του κόσμου που μας ανάγει προς τον υπερκόσμιο ουρανό, η ανώτερη των Χερουβείμ, ασυγκρίτως ενδοξότερη των Σεραφείμ και τιμιότερη από όλη την κτίση· αγλάισμα των Αγγέλων, διάσωσμα των ανθρώπων, κλείδα που μας εισάγει στον ουρανό, μητέρα και δούλη του άδυτου ηλίου, αυγή της αληθινής και μυστικής ημέρας, η άβυσσος της ανεξιχνίαστης φιλανθρωπίας του Θεού, η τιμιότερη της Εδέμ, η άγια γη της επαγγελίας, το θείο και πολυώνυμο άρμα της χάριτος, το στερεότατο έρεισμα της αληθινής πίστεως, ο ευρυχωρότατος τόπος του αχωρήτου, η αληθινή άμπελος που βλάστησε τον καρπό της ζωής, η κατάκαρπη ελιά που ιλαρύνει τις ψυχές των πιστών, η παγκόσμια σκέπη του κόσμου, θύρα του υπέρ νουν σεπτού μυστηρίου, ακτίνα του νοητού ηλίου Χριστού, το πλήρωμα των τριαδικών χαρίτων καθώς φέρεις τα δευτερεία της Θεότητος, αστραπή που καταλάμπει τις ψυχές των πιστών, η καταλλαγή των αμαρτωλών, η ασφάλεια αυτών που στέκονται, η ανάκληση αυτών που πέφτουν, η αφύπνιση των ραθυμούντων, η ισχύς των ευεκτούντων, η ομόνοια των Εκκλησιών, η επιτυχία των στρατοπέδων, η χορηγία όλων των αγαθών, η ευνομία των πόλεων, η ειρήνη της οικουμένης, η καρτερία των ασκητών, η ανδρεία των αθλητών· θησαυρέ της άφθαρτης ζωής, νεφέλη που φέρει την ουράνια δρόσο στους επί γης, λαμπάδα του απροσίτου φωτός, η μετάρσια κλίμακα διά της οποίας οι επουράνιοι Άγγελοι κατέβηκαν προς εμάς, λιμάνι των χειμαζομένων, χαρά των θλιβομένων, προστάτιδα των αδικουμένων, παρηγοριά των πενθούντων, η βοήθεια των αβοήθητων, η θεραπεία των ασθενών, η αντίληψη των καταπονουμένων, βακτηρία των τυφλών, σωτήριος οδηγός των πεπλανημένων, ασφαλής βοηθός όσων βρίσκονται σε ανάγκη.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Λόγος ἀσκητικός
Σπουδάσωμεν οὖν μετὰ πλούτου εἰς τὴν πόλιν ἡμῶν εἰσελθεῖν καὶ πατρίδα. Ἔμποροί ἐσμεν πνευματικοί, ἀδελφοί, ζητοῦντες τὸν πολύτιμον μαργαρίτην, ὅς ἐστι Χριστὸς ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, καύχημά τε καὶ θησαυρὸς ἄσυλος. Διὸ μετὰ πολλῆς σπουδῆς κτησώμεθα αὐτόν. Μακάριος καὶ τρισμακάριος, ὃς ἐσπούδασε κτήσασθαι αὐτόν, πανάθλιος δὲ ὁ ἀμελήσας τὸν Κτίστην τῶν ἁπάντων ἡμῶν κτήσασθαι, κτηθῆναι δὲ ὑπ᾽ αὐτοῦ. Ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, ὅτιπερ κλῆμά ἐσμεν τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου, ἥτις τυγχάνει ὁ Κύριος; Ὁρᾶτε οὖν μή τις ἄκαρπος εὑρεθῇ. Ὁ γὰρ τῆς ἀληθείας Πατήρ ἐστιν ὁ γεωργός. Ἐργάζεται δὲ τὴν ἄμπελον ταύτην, καὶ τοὺς μὲν φέροντας καρπὸν φιλοκαλεῖ, ἵνα πλείονα φέρωσι· τοὺς δὲ μὴ ποιοῦντας καρπὸν ἐκκόπτει καὶ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος ῥίπτει, ἵνα πυρὶ καυθῶσι. Προσέχετε οὖν ἑαυτοῖς μὴ ἄκαρποι εὑρεθῆτε, καὶ ἐκκοπέντες τῷ πυρὶ παραδοθῆτε. Ὁμοίως σπόρος ἐσμὲν καλός, ὃν ἔσπειρεν ὁ Ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς, Χριστὸς ὁ οἰκοδεσπότης.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ας φροντίσουμε, λοιπόν, να εισέλθουμε πλούσιοι στην πόλη και την πατρίδα μας. Είμαστε πνευματικοί έμποροι, αδελφοί, που αναζητούμε τον πολύτιμο μαργαρίτη, ο οποίος είναι ο Χριστός, ο Σωτήρας μας, το καύχημα και ο ασύλητος θησαυρός μας. Γι' αυτό με πολλή επιμέλεια ας Τον αποκτήσουμε. Μακάριος και τρισμακάριος είναι αυτός που φρόντισε να Τον αποκτήσει, ενώ πανάθλιος εκείνος που αμέλησε να αποκτήσει τον Κτίστη των πάντων και να αποκτηθεί από Αυτόν. Αγνοείτε, αδελφοί, ότι είμαστε κλήμα της αληθινής αμπέλου, η οποία είναι ο Κύριος; Προσέχετε, λοιπόν, μήπως βρεθεί κανείς άκαρπος. Διότι ο Πατέρας της αλήθειας είναι ο γεωργός. Καλλιεργεί αυτήν την άμπελο, και εκείνους που φέρνουν καρπό τους περιποιείται, για να φέρουν περισσότερο καρπό· ενώ εκείνους που δεν κάνουν καρπό τους αποκόπτει και τους ρίχνει έξω από τον αμπελώνα, για να καούν στη φωτιά. Προσέχετε, λοιπόν, τους εαυτούς σας να μη βρεθείτε άκαρποι, και αφού αποκοπείτε παραδοθείτε στο πυρ. Ομοίως είμαστε καλός σπόρος, τον οποίο έσπειρε ο Ποιητής του ουρανού και της γης, ο Χριστός, ο οικοδεσπότης.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Λόγος κατὰ αἱρετικῶν
Ἐν τῇ γεννήσει οὕτω, καὶ ἄλλως μετὰ τὴν γέννησιν· ἐν τῇ αὐξήσει ἑτέρως, καὶ ἐν τῇ ἀνδρώσει ἀλλοίως. Καὶ καθεξῆς ἕκαστον εἰδέναι χρὴ τρόπον ἡρμόσθαι οἰκείῳ καιρῷ. Ἀλλὰ πίστευε τοῖς εἰρημένοις· καὶ γὰρ αὐτὸς εἶπεν ὁ Σωτήρ, ὅτι ἐγώ εἰμι, φησίν, ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα· ὁ Πατήρ μου ὁ γεωργός. Ἔχω δέ σοι καὶ ἐκ τῆς τέχνης σήμανσιν δοῦναι τοῖς εἰρημένοις. Ἐν ταῖς ἀμυγδαλαῖς ἐγκεντρίζουσι δένδρων καλλίστων βλαστούς· ἕτεροι δὲ ἐμφυλλίζουσι· ποιοῦσι δὲ καὶ ἐν ταῖς ἀμπέλοις ὁμοίως.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Κατά τη γέννηση έτσι, και αλλιώς μετά τη γέννηση· κατά την ανάπτυξη διαφορετικά, και κατά την ενηλικίωση αλλιώς. Και καθεξής πρέπει να γνωρίζουμε ότι κάθε τρόπος έχει προσαρμοστεί στον κατάλληλο καιρό. Αλλά πίστευε στα όσα έχουν λεχθεί· διότι και ο ίδιος ο Σωτήρας είπε, ότι «εγώ είμαι», λέει, «η άμπελος, εσείς τα κλήματα· ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός». Έχω δε να σου δώσω και από την τέχνη μια απόδειξη για όσα ειπώθηκαν. Στις αμυγδαλιές εγκεντρίζουν βλαστούς από άριστα δέντρα· άλλοι πάλι κάνουν ενοφθαλμισμό· το ίδιο ομοίως κάνουν και στα αμπέλια.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐφραίμ ὁ Σύρος Μετάνοια καὶ ἐξομολόγησις
Καὶ πάλιν λέγει, ὅτι κατηγορούντων τῶν λογισμῶν ἢ καὶ ἀπολογουμένων ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Μὴ οὖν μοι λέγετε μηδὲν εἶναι τοὺς λογισμούς, ὅτι αἱ συγκαταθέσεις αὐτῶν ὡς πράξεις κρίνονται. Οὐ τὸ πλῆθος τῶν λογισμῶν τῶν ἐν μιᾷ συναινέσει ὀφείλομεν νοεῖν καὶ ἐξετάζεσθαι, ἀλλὰ τὴν διάγνωσιν ἐν ᾗ λογισάμενος ἔκρινέ τι ἀρεσθῆναι. Ὁ γεωργὸς σπείρει ἐν τῇ γῇ, ἀλλ᾽ οὐ πάντα δράσσεται· οὕτω καὶ ἡ διάνοια σπείρει ἐν τῇ προαιρέσει, ἀλλ᾽ οὐ πάντα παραδέχεται. Ὅσα ἐδράξατο ἐν τῇ γῇ, ἀπαιτεῖται παρὰ τοῦ γεωργοῦ τὸν καρπόν· καὶ ὅσα ἡ προαίρεσις παρεδέξατο, ἀπαιτεῖται παρὰ τοῦ Θεοῦ τὸν λόγον. Εἶπε καὶ ὁ Σωτήρ, ὅτι ὁ Πατήρ μου ἐστὶν ὁ γεωργός· λέγει καὶ ὁ Παῦλος, ὅτι Θεοῦ γεώργιόν ἐστε. Μὴ τοίνυν ἐμβάλητέ με εἰς ἀμεριμνίαν, ἀλλὰ μᾶλλον καὶ ὑμεῖς ὑπὲρ ἐμοῦ φροντίσατε. Ἔχει καὶ ἐν ἑτέρῳ, λόγος τοῦ Θεοῦ κριτικός ἐστιν ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας, καὶ χωρεῖ ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς καὶ πνεύματος. Εἰ κρίνει ἐνθυμήσεις, τί μοι οὐ συμβάλλετε εἰς ἀπολογίαν ὡς ὑπευθύνῳ;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και πάλι λέει ότι οι λογισμοί θα κατηγορούν ή και θα απολογούνται κατά την ώρα εκείνη. Μη μου λέτε, λοιπόν, ότι οι λογισμοί δεν σημαίνουν τίποτα, διότι η συγκατάθεση σε αυτούς κρίνεται ως πράξη. Δεν οφείλουμε να λογαριάζουμε και να εξετάζουμε το πλήθος των λογισμών στους οποίους υπάρχει συναίνεση, αλλά τη διάγνωση με την οποία εκείνος που έκανε τον λογισμό έκρινε ότι κάτι του αρέσει. Ο γεωργός σπέρνει στη γη, αλλά δεν ριζώνουν όλα. Έτσι και η διάνοια σπέρνει στην προαίρεση, αλλά δεν τα αποδέχεται όλα. Για όσα ρίζωσαν στη γη, ζητείται από τον γεωργό ο καρπός. Και για όσα αποδέχθηκε η προαίρεση, ζητείται από τον Θεό απολογία. Είπε και ο Σωτήρας ότι ο Πατέρας μου είναι ο γεωργός. Λέει και ο Παύλος ότι είστε γεώργιο του Θεού. Μη με ρίχνετε λοιπόν σε αμεριμνησία, αλλά μάλλον φροντίστε και εσείς για εμένα. Αναφέρεται και αλλού ότι ο λόγος του Θεού είναι κριτικός των ενθυμήσεων και των εννοιών της καρδιάς, και χωρεί μέχρι τον μερισμό της ψυχής και του πνεύματος. Εάν κρίνει ενθυμήσεις, γιατί δεν με συνδράμετε στην απολογία μου ως υπευθύνου;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Ἀγκυρωτός
Χριστὸς ἐν ἀγγέλῳ λαλεῖ, ἀναπλάττει δὲ ἑαυτὸν ἐν τῇ ἑαυτοῦ πλάσει ὁ δεσπότης «μορφὴν δούλου λαβών», καὶ Μαρία μὲν ἀνιμᾶται τὸν Λόγον εἰς σύλληψιν, ὡς ὑετὸν ἡ γῆ, ἑαυτὸν δὲ καρπὸν ἅγιον ἀποδείκνυσιν ὁ τοῦ θεοῦ Λόγος. προσλαμβανόμενος θνητοῦ φύσιν. οὗτος ἦν ἐξ αὐτῆς ἀνιμώσης ὡς γῆ καὶ πόκος, ὁ τῆς ἀληθοῦς ἐλπίδος καρπός, ἁγίοις ἐν προσδοκίᾳ· καθὼς Ἐλισάβετ ἔλεγεν «εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου», ὃν προσελάβετο ἐξ ἀνθρωπότητος παθὼν ἀπαθὴς ὢν ὁ Λόγος· οὗτος «ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ὁ καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ» καὶ ζωὴν διδούς· οὗτος ὁ τῆς ἀληθοῦς ἐλαίας καρπός, τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως καὶ τῆς συνθέσεως, ὃ προετύπωσε Μωυσῆς· οὗτος «ἡ ἀληθινὴ ἄμπελος», ἣν γεωργεῖ μόνος ὁ πατήρ, βότρυν χαρᾶς γεννήσας ἡμῖν· οὗτος «τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν, ὃ 〈ὁ〉 διψῶν ἄνθρωπος λαβὼν οὐ διψήσει πάλιν, ἀλλ᾽ ἐστὶν ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτοῦ ἁλλόμενον εἰς ζωὴν αἰώνιον». ἐκ τούτου λαβόντες μετέδωκαν οἱ νέοι γεωργοὶ εἰς τὸν κόσμον, παλαιοὶ δὲ γεωργοὶ ἐξήραναν καὶ ἔφθειραν διὰ ἀπιστίαν. αἵματι μὲν ἑαυτοῦ ἁγιάζει τὰ ἔθνη, πνεύματι δὲ αὐτοῦ ἰδίῳ ἀνάγει τοὺς κλητοὺς εἰς οὐρανούς. «ὅσοι γοῦν πνεύματι αὐτοῦ ἄγονται, οὗτοι» ζῶσι θεῷ· ὅσοι δὲ μή, ἔτι θανάτῳ λελογισμένοι εἰσί, ψυχικοὶ ἤτοι σαρκικοὶ οὗτοι καλοῦνται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Χριστός ομιλεί μέσω αγγέλου, και αναπλάθει τον εαυτό του μέσα στο ίδιο του το πλάσμα ο Δεσπότης «λαμβάνοντας μορφή δούλου», και η μεν Μαρία υποδέχεται τον Λόγο προς σύλληψη, όπως η γη τη βροχή, ενώ ο Λόγος του Θεού αναδεικνύει τον εαυτό του ως άγιο καρπό, προσλαμβάνοντας τη φύση του θνητού. Αυτός προήλθε από εκείνην που τον δέχθηκε όπως η γη και ο πόκος, ο καρπός της αληθινής ελπίδας, τον οποίο προσδοκούσαν οι άγιοι· όπως ακριβώς έλεγε η Ελισάβετ: «ευλογημένη είσαι εσύ ανάμεσα στις γυναίκες, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου», τον οποίο προσέλαβε από την ανθρωπότητα ο Λόγος, υπομένοντας το πάθος παρότι ως Θεός είναι απαθής· αυτός είναι «ο άρτος ο ζων, που κατέβηκε από τον ουρανό» και δίνει ζωή· αυτός είναι ο καρπός της αληθινής ελαίας, το έλαιο της χρίσεως και της συνθέσεως, το οποίο προτύπωσε ο Μωυσής· αυτός είναι «η αληθινή άμπελος», την οποία καλλιεργεί μόνος ο Πατέρας, βλαστάνοντας για μας βότρυ χαράς· αυτός είναι «το ζωντανό ύδωρ, που όποιος διψασμένος άνθρωπος το λάβει δεν θα διψάσει ποτέ ξανά, αλλά θα γίνει μέσα στο εσωτερικό του πηγή που αναβλύζει σε ζωή αιώνια». Παίρνοντας από αυτό, οι νέοι γεωργοί το μετέδωσαν στον κόσμο, ενώ οι παλαιοί γεωργοί το εξήραναν και το κατέστρεψαν εξαιτίας της απιστίας τους. Με το ίδιο του το αίμα αγιάζει τα έθνη, ενώ με το δικό του Πνεύμα ανυψώνει τους κλητούς στους ουρανούς. «Όσοι, λοιπόν, καθοδηγούνται από το Πνεύμα του, αυτοί» ζουν για τον Θεό· όσοι όμως όχι, λογίζονται ακόμη παραδομένοι στον θάνατο, και αυτοί ονομάζονται ψυχικοί, δηλαδή σαρκικοί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Εἰς τὰ βαΐα
Ἑορτάζει ἑορτῶν ἑορτὰς, τὸν βασιλέα τῶν ἀσωμάτων ἐν αὐτῇ ἐν μέσῳ ὡς νυμφίον ἔχουσα ὁμοῦ τε καὶ βασιλέα· ἑορτάζει ἑορτὰς, ὡς ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἀφυλλοῤῥόως πυκάζουσα· ἑορτάζει ἑορτὰς, ὡς κρίνον ἐαρινὸν παραδείσου ὑπάρχουσα ἐν ᾗ Χριστὸς, τὸ ὄντως εὐθαλὲς κρίνον, τὸ μὴ κρῖνον, ἀλλὰ σῶζον τὸν κόσμον. Ἐν ᾗ Χριστὸς, τὸ ἴον τὸ ὄντως ἰώμενον τὰ πάθη τῶν νοσούντων· ἐν ᾗ ὁ ἀμπελὼν, ὁ λέγων· Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή· ἐν ᾗ ὁ ἐλαιὼν, ὁ ὄντως ἐλεῶν τοὺς ἐλπίζοντας ἐπ᾽ αὐτόν· ἐν ᾗ ὁ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ ἐβλάστησε κλάδος ὁ προαιώνιος, ἀγεωργήτως καὶ ἀνορύκτως τῆς ἀνθρωπίνης σπορᾶς· ἐν ᾗ ἡ πηγὴ ἡ ἀένναος· ἐν ᾗ οὐ Φυσὼν, Γεὼν, Τίγρις, Εὐφράτης, ἀλλὰ Ματθαῖος, Μάρκος, Λουκᾶς, καὶ Ἰωάννης, οἱ τοῦ Χριστοῦ τῆς Ἐκκλησίας ποτίζοντες παράδεισον. Ἔνθα πᾶσα σήμερον νεολαία, ὡς ἐλαία κατάκαρπος τὰς ἐλαίας κατέχοντες, τὸν ἐλεήμονα αἰτοῦμεν Χριστόν· πεφυτευμένοι ἐν οἴκῳ Κυρίου, ἐν ταῖς αὐλαῖς αὐτοῦ ἐαρινῶς ἐξανθοῦντες, ἑορτάζομεν ἑορτὴν, τὸν χειμῶνα τὸν νομικὸν ὑποχωρήσαντα βλέποντες.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εορτάζει τις εορτές των εορτών, έχοντας στο κέντρο της τον βασιλιά των ασωμάτων, ταυτόχρονα ως νυμφίο και ως βασιλιά· εορτάζει εορτές, ως κατάκαρπη ελιά μέσα στον οίκο του Θεού, που πυκνώνει το φύλλωμά της χωρίς να το αποβάλλει· εορτάζει εορτές, υπάρχοντας ως εαρινό κρίνο του παραδείσου, στο οποίο βρίσκεται ο Χριστός, το πραγματικά ευθαλές κρίνο, το οποίο δεν κρίνει, αλλά σώζει τον κόσμο. Στην οποία βρίσκεται ο Χριστός, το ίον (άνθος) που πραγματικά ιάται τα πάθη αυτών που νοσούν· στην οποία βρίσκεται ο αμπελώνας, αυτός που λέει: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή»· στην οποία βρίσκεται ο ελαιώνας, αυτός που πραγματικά ελεεί αυτούς που ελπίζουν σε αυτόν· στην οποία εβλάστησε από τη ρίζα του Ιεσσαί ο προαιώνιος κλάδος, αγεώργητα και χωρίς το σκάψιμο ανθρώπινης σποράς· στην οποία βρίσκεται η αέναη πηγή· στην οποία δεν ρέουν ο Φισών, ο Γεών, ο Τίγρης και ο Ευφράτης, αλλά ο Ματθαίος, ο Μάρκος, ο Λουκάς και ο Ιωάννης, αυτοί που ποτίζουν τον παράδεισο της Εκκλησίας του Χριστού. Εκεί όπου όλη η νεολαία σήμερα, ως κατάκαρπη ελιά κρατώντας κλάδους ελιάς, παρακαλούμε τον ελεήμονα Χριστό· φυτεμένοι στον οίκο του Κυρίου, ανθίζοντας ανοιξιάτικα στις αυλές του, εορτάζουμε εορτή, βλέποντας τον χειμώνα του Νόμου να έχει υποχωρήσει.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
καὶ ἐπειδὴ ἡ ἀλήθεια τὰς ἑαυτῆς ἀκτῖνας ἀποστίλβουσα εἰς τὸ παντελὲς κατὰ πρόγνωσιν θεοῦ τῶν ἐπιφερομένων κακῶν εἰς ἔλεγχον προετύπου τοὺς αὐτῆς λόγους, πανταχοῦ προεθέσπισε τὸ θεῖον γράμμα τὴν ἀναίρεσιν τῶν μελλόντων κατὰ τῆς ἀληθείας ἐπεγείρεσθαι· ὡς διαρρήδην αὐτός που ὁ κύριος εἰς ἔλεγχον τοῦ ἐλεεινοῦ καὶ πεπλανημένου Σευήρου φάσκει, αὐτὸς ἑαυτὸν τὴν ἄμπελον λέγων «ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή». εἰ δὲ ὅλως ψεκτὸν ἦν τὸ τῆς ἀμπέλου ὄνομα, οὐκ ἂν τοῦ ὀνόματος εἰς ἑαυτὸν ἐποιεῖτο τὴν ὁμοιότητα. ἀλλὰ καὶ οἱ ἀπόστολοί φασιν ἐν τῇ διατάξει τῇ καλουμένῃ ὅτι «φυτεία θεοῦ καὶ ἀμπελὼν ἡ καθολικὴ ἐκκλησία»· ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ κύριος πάλιν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ ποιούμενος τὴν τοῦ ἀμπελῶνος παραβολήν, ὅτι «ἀνήρ τις οἰκοδεσπότης εἶχεν ἀμπελῶνα καὶ ἐξέδοτο αὐτὸν γεωργοῖς καὶ ἔπεμψε ζητῶν καρπὸν καὶ οὐκ ἔδωκαν», ἀλλὰ καὶ πάλιν «ἀνήρ τις οἰκοδεσπότης ἔχων ἀμπελῶνα ἐξῆλθε ζητῶν ἐργάτας εἰς τὸν ἀμπελῶνα καὶ περὶ τρίτην ὥραν καὶ ἕκτην καὶ ἐνάτην καὶ ἑνδεκάτην»· ὡς ἐξ ἅπαντος τὸ τῆς ἐπιτηδεύσεως σκευώρημα καὶ τούτου τοῦ ἀπατεῶνος πανταχόθεν ἔχειν τὸ τιτρώσκεσθαι λόγῳ τῆς ἀληθείας. κἄν τε γὰρ ἐπιφαίνεται τὸ σκότος φωτὸς μὴ παρόντος, δι᾽ ὀλίγου σπινθῆρος ἡ αὐτοῦ ἀφάντωσις τῆς ἀνατροπῆς γενήσεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Και επειδή η αλήθεια, ακτινοβολώντας ολοκληρωτικά τις ακτίνες της, σύμφωνα με την πρόγνωση του Θεού προτύπωνε τους λόγους της προς έλεγχο των επερχόμενων κακών, παντού το θείο γράμμα προανήγγειλε την αναίρεση εκείνων που επρόκειτο να εξεγερθούν κατά της αλήθειας. Όπως ακριβώς ρητά και ο ίδιος ο Κύριος αναφέρει κάπου, προς έλεγχο του ελεεινού και πλανημένου Σεβήρου, αποκαλώντας τον εαυτό Του άμπελο: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». Εάν βέβαια ήταν καθόλου επιλήψιμο το όνομα της αμπέλου, δεν θα χρησιμοποιούσε την ομοιότητα αυτού του ονόματος για τον εαυτό Του. Αλλά και οι απόστολοι αναφέρουν στη λεγόμενη Διάταξη ότι «φυτεία του Θεού και αμπελώνας είναι η καθολική Εκκλησία»· αλλά και ο ίδιος ο Κύριος πάλι στο Ευαγγέλιο, διατυπώνοντας την παραβολή του αμπελώνα λέγει ότι «κάποιος άνθρωπος οικοδεσπότης είχε αμπελώνα και τον παρέδωσε σε γεωργούς και έστειλε ζητώντας καρπό και δεν του έδωσαν», αλλά και πάλι «κάποιος άνθρωπος οικοδεσπότης που είχε αμπελώνα βγήκε ζητώντας εργάτες για τον αμπελώνα και περί την τρίτη ώρα και την έκτη και την ενάτη και την ενδεκάτη»· ώστε εξάπαντος η μηχανορραφία της σκοπιμότητας και αυτού του απατεώνα να πλήττεται από παντού από τον λόγο της αλήθειας. Διότι, ακόμη και αν το σκοτάδι κάνει την εμφάνισή του όταν απουσιάζει το φως, μέσω ενός μικρού σπινθήρα θα επέλθει η εξαφάνιση και η ανατροπή του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἐπιφάνιος Σαλαμῖνος Κύπρου Πανάριον
οὗτος ἦν ἐξ αὐτῆς ἀνιμώσης, ὡς γῆ καὶ πόκος, ὁ τῆς ἀληθοῦς ἐλπίδος καρπός, ἁγίοις ἐν προσδοκίᾳ, καθὼς Ἐλισάβετ ἔλεγεν «εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου», ὃν προσελάβετο ἐξ ἀνθρωπότητος παθὼν ἀπαθὴς ὢν ὁ λόγος· οὗτος «ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ὁ καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ» καὶ ζωὴν διδούς· οὗτος ὁ τῆς ἀληθοῦς ἐλαίας καρπός, τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως καὶ τῆς συνθέσεως, ὃ προετύπωσε Μωυσῆς· οὗτος «ἡ ἀληθινὴ ἄμπελος», ἣν γεωργεῖ μόνος ὁ πατήρ, βότρυν χαρᾶς γεννήσας ἡμῖν· οὗτος «τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν, ὃ 〈ὁ〉 διψῶν ἄνθρωπος λαβὼν οὐ διψήσει πάλιν, ἀλλ᾽ ἔστιν ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτοῦ ἁλλόμενον εἰς ζωὴν αἰώνιον». ἐκ τούτου λαβόντες μετέδωκαν οἱ νέοι γεωργοὶ εἰς τὸν κόσμον, παλαιοὶ δὲ γεωργοὶ ἐξήραναν καὶ ἔφθειραν διὰ ἀπιστίαν. αἵματι μὲν ἑαυτοῦ ἁγιάζει τὰ ἔθνη, πνεύματι δὲ αὐτοῦ ἰδίῳ ἀνάγει τοὺς κλητοὺς εἰς οὐρανούς. «ὅσοι γοῦν πνεύματι αὐτοῦ ἄγονται, αὐτοὶ» ζῶσι θεῷ· ὅσοι δὲ μή, ἔτι θανάτῳ λελογισμένοι εἰσί, ψυχικοὶ ἤτοι σαρκικοὶ οὗτοι καλοῦνται. τοίνυν ἀθετεῖν τὰ ἔργα τῆς σαρκός, ὀχυρώματα ὄντα τῆς ἁμαρτίας, νεκροῦν δὲ τὰ μέλη τοῦ θανάτου διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ, λαβεῖν τε πνεῦμα ἅγιον, ὃ οὐκ εἴχομεν, προστάσσει, τὸ ζωοποιοῦν ἐμὲ τὸν πάλαι τεθνηκότα, ὅπερ μὴ λαβὼν τεθνήξομαι· δίχα γὰρ πνεύματος αὐτοῦ πᾶς νεκρός. «
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτός ήταν από εκείνην που τον ανέδιδε, όπως η γη και ο πόκος, ο καρπός της αληθινής ελπίδας, που βρισκόταν στην προσδοκία των αγίων, όπως έλεγε η Ελισάβετ: «ευλογημένη εσύ μεταξύ των γυναικών και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας σου», τον οποίο προσέλαβε από την ανθρωπότητα ο Λόγος, ο οποίος έπαθε, αν και ήταν απαθής. Αυτός είναι «ο άρτος ο ζωντανός, που κατέβηκε από τον ουρανό» και δίνει ζωή· αυτός είναι ο καρπός της αληθινής ελιάς, το έλαιο του χρίσματος και της σύνθεσης, που προτύπωσε ο Μωυσής· αυτός είναι «η αληθινή άμπελος», την οποία καλλιεργεί μόνος του ο Πατέρας, γεννώντας για εμάς βότρυ χαράς· αυτός είναι «το ζωντανό ύδωρ, το οποίο αν λάβει ο διψασμένος άνθρωπος δεν θα διψάσει ξανά, αλλά θα είναι μέσα στην κοιλιά του πηγή που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή». Λαμβάνοντας από αυτόν, οι νέοι γεωργοί το μετέδωσαν στον κόσμο, ενώ οι παλαιοί γεωργοί το ξέραναν και το κατέστρεψαν εξαιτίας της απιστίας τους. Με το δικό Του αίμα αγιάζει τα έθνη, και με το δικό Του Πνεύμα ανάγει τους κλητούς στους ουρανούς. «Όσοι λοιπόν καθοδηγούνται από το Πνεύμα Του, αυτοί» ζουν για τον Θεό· όσοι όμως όχι, λογίζονται ακόμη παραδομένοι στον θάνατο· αυτοί ονομάζονται ψυχικοί, δηλαδή σαρκικοί. Επομένως, προστάζει να αθετούμε τα έργα της σάρκας, τα οποία είναι οχυρώματα της αμαρτίας, και να νεκρώνουμε τα μέλη του θανάτου δια της χάριτός Του, καθώς και να λάβουμε το Άγιο Πνεύμα, το οποίο δεν είχαμε, αυτό που ζωοποιεί εμένα που ήμουν παλαιότερα νεκρός, και το οποίο αν δεν λάβω, θα πεθάνω· διότι χωρίς το Πνεύμα Του κάθε άνθρωπος είναι νεκρός. «
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τὸν Ἠσαΐαν
φασὶ δὲ τὴν Ἰουδαίαν χώραν οὕτω δηλοῦσθαι διὰ τὸ 〈πίονα εἶναι〉 καὶ λιπαρωτάτην, ⌜λέγεσθαι δὲ 〈ἐν κέρατι〉 διὰ τὸ συστῆναι βασιλικὴν μητρόπολιν ἐν αὐτῇ τῇ Ἰερουσαλήμ· εἴωθεν γὰρ ἡ γραφὴ 〈κέρατα〉 τὰς βασιλείας ὀνομάζειν.⌝ 〈Φραγμὸν〉 δὲ 〈περιέθηκε〉 τῷ ἀμπελῶνι, ⌜δηλαδὴ τῷ παντὶ λαῷ, πάντως που ἀγγέλοις αὐτὸν περιφράξας, 〈ἐχαράκωσε〉 δὲ αὐτὸν προφήταις καὶ ἁγίοις ἀνδράσιν ὑποστηρίσας, ἀλλὰ καὶ 〈κατεφύτευσεν〉 αὐτὸν 〈ἄμπελον σωρήκ〉. τίς δὲ ἦν αὕτη ἢ πάντως που ἡ θεόπνευστος γραφὴ καὶ ὁ τῆς θεοσεβείας λόγος ὁ τῷ παντὶ παραδοθεὶς ἔθνει;⌝ ὁ μὲν 〈γὰρ ἀμπελὼν κυρίου οἶκος τοῦ Ἰσραὴλ〉 εἶναι λέλεκται καθ᾽ ἕτερον τρόπον, 〈ἄμπελος〉 καὶ αὐτὸς χρηματίζων κατὰ τό· «〈ἄμπελον〉 ἐξ Αἰγύπτου μετῆρας, ἐξέβαλες ἔθνη καὶ κατεφύτευσας τὰς ῥίζας αὐτῆς». 〈ἄμπελος〉 γὰρ εἶναι δηλοῦται ὁ διὰ Μωϋσέως προελθὼν λαός, ἑτέρα δ᾽ ἂν εἴη περὶ τὸν λαὸν ἡ ἐν αὐτῷ 〈καταφυτευθεῖσα〉 ⌜〈ἄμπελος σωρήκ〉, ἣν ὁ Σύμμαχος ἡρμήνευσεν 〈ἐκλεκτήν〉. αὕτη δὲ ἦν αὐτὸς ὁ τοῦ θεοῦ λόγος ὁ καὶ ἐν Εὐαγγελίοις περὶ αὐτοῦ διδάξας καὶ εἰπών· «ἐγώ εἰμι ἡ 〈ἄμπελος〉 ἡ ἀληθινή, ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός»· ἐξ αὐτοῦ γὰρ καὶ ὁ πρῶτος λαὸς τὴν τῶν θείων μαθημάτων φυτείαν εἴληφε.⌝ πρὸς δὲ τῇ 〈ἐκλεκτῇ〉 ταύτῃ καὶ λογικὴ φυτεία ἦν, ὥσπερ ‹ἐνεκέντρισε› τῇ παλαιᾷ καὶ Αἰγυπτιακῇ 〈ἀμπέλῳ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Λένε δε ότι η χώρα της Ιουδαίας δηλώνεται έτσι επειδή «είναι εύφορη» και πλουσιότατη, λέγεται δε «σε κέρατο» διότι ιδρύθηκε σε αυτήν βασιλική μητρόπολη, η Ιερουσαλήμ· διότι η Γραφή συνηθίζει να ονομάζει «κέρατα» τις βασιλείες. «Τοποθέτησε φραγμό» γύρω από τον αμπελώνα, δηλαδή γύρω από ολόκληρο τον λαό, προφανώς περιφράσσοντάς τον με αγγέλους, και τον «περιχαράκωσε» στηρίζοντάς τον με προφήτες και αγίους άνδρες, αλλά και τον «φύτεψε» ως «άμπελο σωρήκ». Και ποια ήταν αυτή, αν όχι προφανώς η θεόπνευστη Γραφή και ο λόγος της θεοσέβειας που παραδόθηκε σε ολόκληρο το έθνος; Διότι ο «αμπελώνας του Κυρίου» έχει λεχθεί με άλλον τρόπο ότι είναι «ο οίκος του Ισραήλ», αφού και αυτός λαμβάνει την ονομασία «άμπελος» σύμφωνα με το: «Μετέφερες άμπελο από την Αίγυπτο, εκδίωξες έθνη και φύτεψες τις ρίζες της». Διότι ως «άμπελος» δηλώνεται ο λαός που εξήλθε μέσω του Μωυσή, όμως διαφορετική σε σχέση με τον λαό θα ήταν η «άμπελος σωρήκ» που «φυτεύτηκε» μέσα σε αυτόν, την οποία ο Σύμμαχος ερμήνευσε ως «εκλεκτή». Αυτή δε ήταν ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, ο οποίος δίδαξε για τον εαυτό Του και στα Ευαγγέλια λέγοντας: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή, και ο Πατέρας μου ο γεωργός»· διότι από Αυτόν έλαβε και ο πρώτος λαός τη φυτεία των θείων διδασκαλιών. Εκτός δε από αυτήν την «εκλεκτή», υπήρχε και η λογική φυτεία, την οποία «ενεμβολίασε» στην παλαιά και αιγυπτιακή «άμπελο».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τὸν Λουκᾶν (ἀπόσπασμα)
Ἵνα ἐσθίητε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου. Τοιούτων ἔσται πλήρης ἀγαθῶν τράπεζα, ἧς μεταλήψονται οἷς τὴν Διαθήκην διέθετο διὰ τὸ μεμενηκέναι μετ᾽ αὐτοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς· ἵνα ἐσθίωσι καὶ πίωσιν ἐπὶ τῆς τραπέζης αὐτοῦ· ἄρτῳ μὲν οὐρανίῳ ψυχῶν ἁγίων θρεπτικῶς τραφησόμενοι, οἴνου δὲ τοῦ καινοῦ γεννήματος τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου μεταληψόμενοι· ἣν αὐτὸς ὁ τῶν ὅλων Θεὸς γεωργῶν τὸ καινὸν ἐξ αὐτῆς γέννημα τοῖς τότε ἀξίοις παρέξει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Για να τρώτε και να πίνετε στην τράπεζά μου. Από τέτοια αγαθά θα είναι γεμάτη η τράπεζα, από την οποία θα μεταλάβουν εκείνοι προς τους οποίους διέθεσε τη Διαθήκη, επειδή παρέμειναν μαζί του κατά τους πειρασμούς· ώστε να τρώνε και να πίνουν στην τράπεζά του· αφενός τρεφόμενοι με τον ουράνιο άρτο των αγίων ψυχών, και αφετέρου μεταλαμβάνοντας τον οίνο, το νέο γέννημα της αληθινής αμπέλου, την οποία καλλιεργώντας ο ίδιος ο Θεός των όλων, θα προσφέρει το νέο γέννημά της σε εκείνους που θα είναι τότε άξιοι.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Εἴη δ᾽ ἂν Ἰσραὴλ καὶ πᾶσα διορατικὴ ψυχὴ ὑπὸ τοῦ καλοῦ ποιμένος διὰ παντὸς ποιμαινομένη. Λεχθείη δ᾽ ἂν καὶ ἄμπελος Θεοῦ ἡ τὴν εἰκόνα σώζουσα τοῦ φήσαντος ἐν Εὐαγγελίοις· Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή. Ἡ δ᾽ ἐξ Αἰγύπτου μετενηνεγμένη ἄμπελος ἡ παθοῦσα διαστροφὴν τυγχάνει ψυχή· ὁποῖος γέγονεν ὁ Ἰουδαίων λαὸς εἰδωλολατρήσας ἐν Αἰγύπτῳ μακροῖς χρόνοις, μικρούς τε προενεγκάμενος καρποὺς ὡς μαρτυρεῖ Μωϋσῆς ἐν μεγάλῃ ᾠδῇ γράφων ταῦτα περὶ αὐτῶν· Ἐκ γὰρ ἀμπέλου Σοδόμων ἡ ἄμπελος αὐτῶν, καὶ ἡ κληματὶς αὐτῶν ἐκ Γομόῤῥας. Ἡ σταφυλὴ αὐτῶν σταφυλὴ χολῆς, βότρυς πικρίας αὐτῶν. Θυμὸς δρακόντων ὁ οἶνος αὐτῶν, καὶ θυμὸς ἀσπίδων ἀνίατος· ἀλλὰ γὰρ καὶ οὕτως ἔχοντας αὐτοὺς ἐπισκεψάμενος ὁ Θεὸς μετεφύτευσεν, ἐκριζώσας μὲν τῆς Αἰγυπτιακῆς συμφυΐας, μεταφυτεύσας δὲ ἐν ἑτέρᾳ χώρᾳ καὶ τόπῳ πίονι, ὡς διδάσκει λέγων Ἡσαΐας· Ἀμπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπημένῳ ἐν κέρατι ἐν τόπῳ πίονι. Καὶ φραγμὸν περιέθηκα, καὶ ἐχαράκωσα, καὶ ἐφύτευσα ἄμπελον Σωρήχ. Καὶ ᾠκοδόμησα πύργον ἐν μέσῳ αὐτοῦ, καὶ προλήνιον ὤρυξα ἐν αὐτῷ. Καὶ δὴ ἐν τόπῳ πίονι καὶ πολὺ κρείττονι τῆς Αἰγύπτου χώρας μεταγαγὼν τὴν προλεχθεῖσαν ἄμπελον κατεφύτευσεν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ισραήλ, λοιπόν, θα μπορούσε να είναι και κάθε διορατική ψυχή, η οποία ποιμαίνεται παντοτινά από τον καλό ποιμένα. Και άμπελος του Θεού θα μπορούσε να ονομαστεί εκείνη που διασώζει την εικόνα Εκείνου που είπε στα Ευαγγέλια: «Εγώ είμαι η άμπελος η αληθινή». Αντιθέτως, η άμπελος που μεταφέρθηκε από την Αίγυπτο είναι η ψυχή που έχει υποστεί διαστροφή· τέτοιος έγινε ο λαός των Ιουδαίων, ο οποίος ειδωλολάτρησε στην Αίγυπτο για μακρά χρόνια και απέδωσε ελάχιστους καρπούς, όπως μαρτυρεί ο Μωυσής στη μεγάλη ωδή, γράφοντας γι' αυτούς τα εξής: «Διότι από την άμπελο των Σοδόμων προέρχεται η άμπελός τους, και η κληματίδα τους από τα Γόμορρα. Το σταφύλι τους είναι σταφύλι χολής, το τσαμπί τους γεμάτο πίκρα. Δηλητήριο δρακόντων είναι το κρασί τους, και δηλητήριο οχιών ανίατο». Όμως, παρόλο που βρίσκονταν σε αυτήν την κατάσταση, ο Θεός τους επισκέφθηκε και τους μεταφύτευσε, ξεριζώνοντάς τους μεν από τη συναναστροφή και προσκόλληση της Αιγύπτου, και μεταφυτεύοντάς τους δε σε άλλη χώρα και σε τόπο εύφορο, όπως διδάσκει ο Ησαΐας λέγοντας: «Αμπελώνας δημιουργήθηκε για τον αγαπημένο σε πλαγιά, σε τόπο εύφορο. Και έβαλα γύρω του φράχτη, και τον περιχαράκωσα, και φύτεψα την άμπελο Σωρήχ. Και έχτισα πύργο στη μέση του, και έσκαψα σε αυτόν πατητήρι». Και πράγματι, μεταφέροντας την προαναφερθείσα άμπελο, τη φύτεψε σε τόπο εύφορο και πολύ καλύτερο από τη χώρα της Αιγύπτου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες