Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:21

Πώς, λοιπόν, θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι η δόξα του Θεού είναι η ουσία του Θεού, ενός Θεού ο οποίος, αν και είναι αμέθεκτος, αόρατος και αναφής, κατά την υπερούσια δύναμή Του γίνεται μεθεκτός, χωρείται, διαφαίνεται και γίνεται, μέσω της θεωρίας, «ένα Πνεύμα» με αυτούς που επικοινωνούν μαζί Του με καθαρή καρδιά, σύμφωνα με τη μυστικότατη και απόρρητη προσευχή του κοινού μας Πατέρα υπέρ ημών προς τον δικό Του Πατέρα; Διότι λέει: «Δώσε σε αυτούς, ώστε, όπως ακριβώς εγώ, Πατέρα, είμαι σε σένα και εσύ σε εμένα, έτσι και αυτοί να είναι πραγματικά ένα σε εμάς».

βʹ. Από το σημείο αυτό ανόρθωσε και πάλι τις ψυχές τους, δείχνοντας ότι πρόκειται να υπάρξουν πολλοί μαθητές. Διότι, επειδή αυτό που είχαν ως ξεχωριστό το έκανε κοινό, τους παρηγορεί και πάλι, φανερώνοντας ότι γίνονται και οι ίδιοι αίτιοι της σωτηρίας των άλλων. Και αφού μίλησε και για τη σωτηρία τους και για τον αγιασμό τους με την πίστη και τη θυσία, ομιλεί στη συνέχεια περί ομονοίας, και σε αυτήν λοιπόν κατακλείει τον λόγο του, έχοντας αρχίσει από αυτήν και έχοντας καταλήξει πάλι σε αυτήν. Διότι, και όταν άρχιζε τον λόγο, έλεγε: «Εντολή καινούργια σας δίνω»· και εδώ λέει: «Για να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε μένα, και εγώ μέσα σε σένα». Πάλι, η λέξη «όπως» δεν σημαίνει απόλυτη εξίσωση στην περίπτωσή τους· διότι δεν τους ήταν δυνατόν να φτάσουν σε τέτοιο βαθμό, αλλά νοείται στον βαθμό που είναι δυνατόν σε ανθρώπους· όπως ακριβώς όταν λέει: «Να γίνεστε οικτίρμονες, όπως ο Πατέρας σας». Τι σημαίνει όμως το «μέσα σε εμάς»;

Διότι ούτε αυτό του διέφυγε της προσοχής, αλλά και αυτό το προείπε, και έδειξε ότι προέρχεται από την αμέλεια των ανθρώπων. «Για να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες». Αυτό ακριβώς, λοιπόν, έλεγε και στην αρχή: «Από αυτό θα γνωρίσουν όλοι ότι είστε μαθητές μου, εάν αγαπάτε ο ένας τον άλλον». Και πώς επρόκειτο να πιστέψουν εξαιτίας αυτού; Διότι, λέει, είσαι Θεός της ειρήνης. Εάν, λοιπόν, διατηρήσουν αυτά που έμαθαν, όσοι τους ακούνε θα γνωρίσουν τον διδάσκαλο από τους μαθητές· εάν όμως φιλονικούν μεταξύ τους, δεν θα πουν ότι είναι μαθητές ενός ειρηνικού Θεού· και εφόσον δεν με θεωρήσουν ειρηνικό, δεν θα ομολογήσουν ότι έχω αποσταλεί από εσένα. Βλέπεις πώς μέχρι τέλους οικοδομεί αυτή την ομόνοια προς τον Πατέρα; «Και εγώ τη δόξα, την οποία μου έδωσες, την έδωσα σε αυτούς»· τη δόξα μέσω των σημείων, μέσω των δογμάτων, και το να είναι ομόψυχοι. Διότι αυτή είναι η δόξα, το να είναι ένα, η οποία είναι μεγαλύτερη και από τα σημεία.

«Διότι όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί βρίσκομαι και εγώ ανάμεσά τους.» Και πάλι: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· σε όποιους τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες.» Και πάλι: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.» Και ξανά: «Όσα τυχόν δέσετε πάνω στη γη, θα είναι δεμένα στον ουρανό, και όσα τυχόν λύσετε πάνω στη γη, θα είναι λυμένα στον ουρανό.» Και αλλού: «Δεν προσεύχομαι, λέει ο Κύριος, μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα μου και εγώ μέσα σε εσένα. Και εγώ τη δόξα που μου έχεις δώσει την έχω δώσει σε αυτούς, ώστε να έχουν τελειωθεί σε ένα, και για να γνωρίσει ο κόσμος ότι εσύ τους αγάπησες, καθώς αγάπησες εμένα· και ώστε όπου είμαι εγώ, να είναι και εκείνοι μαζί μου, για να θεωρούν τη δική μου δόξα, την οποία μου έδωσες.» Και ο θεσπέσιος απόστολος Πέτρος λέει: «Δίνοντας το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς, όπως ακριβώς και σε εμάς», και την ίδια δωρεά έδωσε ο Θεός στα έθνη, καθώς μιλούσαν σε γλώσσες και προφήτευαν.

Τρίτον, εκείνος που πέθανε κατά σάρκα υπέρ ημών των καταδίκων, λέει προς τον Πατέρα του: «Πατέρα, αυτούς που μου έδωσες, θέλω, όπου είμαι εγώ, να είναι κι εκείνοι μαζί μου, για να βλέπουν τη δική μου δόξα· δεν παρακαλώ όμως μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω αυτών, ώστε να είναι και αυτοί ένα, όπως εγώ, Πατέρα, είμαι σε εσένα, και εσύ σε εμένα». Είθε να αξιωθούμε όλοι μας αυτήν τη δόξα, αφού αναμορφώσουμε το κατ' εικόνα και επιστρέψουμε το ταχύτερο στο αρχέτυπο κάλλος, με την ευδοκία του πανταιτίου Πατρός, με τη δύναμη του παντοδύναμου Υιού που το θέλει αυτό, και με τη χάρη του παντουργού Πνεύματος, της υπέρθεης και μακάριας Τριάδας, στην οποία πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, στους απέραντους αιώνες. Αμήν.

Αυτό δε, νομίζω, δεν έχει λεχθεί μόνο για τους αποστόλους, αλλά και για όλους τους πιστούς και όσους αγωνίζονται καλά· διότι θέλει όλοι να συμμετάσχουν στη βασιλεία και τη δόξα του, και όχι μόνο οι απόστολοι. Και ότι αυτό είναι αλήθεια, άκουσε τον ίδιο τον Δεσπότη να λέει: «Δεν παρακαλώ», λέει, «Πατέρα, μόνο γι' αυτούς, αλλά και για όλους εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα κι εγώ μέσα σε εσένα, έτσι ώστε να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς, για να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες.»

«Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έχω δώσει σε αυτούς, για να είναι ένα, όπως και εμείς είμαστε ένα· εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ μέσα σε εμένα»· εγώ μέσα σε αυτούς ως άνθρωπος για χάρη τους, για να είναι ένα, όπως και εμείς είμαστε ένα κατά την ουσία, και εσύ μέσα σε εμένα ως Θεός μαζί με τον Θεό Λόγο και Υιό, «για να είναι» μέσω της πίστης και της αγαθοεργίας «τελειοποιημένοι σε ένα». «Και δεν παρακαλώ μόνο για αυτούς», δηλαδή τους αποστόλους, «αλλά και για όλους όσοι πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, για να είναι όλοι ένα μέσα σε εμάς, για να βλέπουν τη δική μου δόξα, την οποία μου έδωσες».

Πώς λοιπόν και πότε και από ποιους έγινε η πανωλεθρία των μυσαρών ειδώλων, θα το ακούσουν πρώτα από τα ευαγγελικά λόγια, αν βέβαια πεισθούν· διότι ο καθαιρέτης των ειδώλων και καταλύτης της πλάνης, αυτός που μας λύτρωσε από την εξουσία του σκότους και μας απάλλαξε από τη δουλεία της φθοράς, ο αρχηγός της ζωής μας, αυτός που μας χάρισε τη γνώση της αλήθειας, ο Χριστός, ο Κύριος και Θεός μας, λέει τα εξής προς τον Θεό και Πατέρα των όλων: «Πατέρα, ήλθε η ώρα· δόξασε τον Υιό σου, για να σε δοξάσει και ο Υιός σου· καθώς του έδωσες εξουσία πάνω σε κάθε σάρκα, ώστε σε όλους όσους του έδωσες, να τους δώσει ζωή. Και αυτή είναι η αιώνια ζωή, το να γνωρίζουν εσένα τον μόνο αληθινό Θεό, και τον Ιησού Χριστό που απέστειλες». Έπειτα πάλι λέει: «Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους». Και ξανά: «Δεν παρακαλώ μόνο για αυτούς, δηλαδή για τους μαθητές, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα, καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, για να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς· ώστε να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες». Τι είναι πιο οικείο και πιο ξεκάθαρο από αυτά τα ιερά λόγια για τη θεία γνώση; Άραγε λοιπόν δεν έχει αποβληθεί εντεύθεν η πλάνη; Δεν έχει καταλυθεί η επήρεια των δαιμόνων; Δεν έχει καταστραφεί ολοσχερώς η απάτη των ειδώλων; Δεν έχει χαθεί η κυριαρχία του πονηρού;

Το ότι, λοιπόν, δεν έχουμε πλέον από τώρα εμείς οι πιστοί ανάγκη από εκείνον τον παράδεισο, στον οποίο δόθηκε στον Αδάμ η εντολή να εργάζεται και να τον φυλάσσει, θα το μαρτυρήσει ο Λόγος του Θεού, ο οποίος προσέλαβε την ανθρώπινη φύση μας ως απαρχή του φυράματος και έγινε υπόσταση για την ίδια τη σάρκα μας, την οποία ανέλαβε από τα αγνά αίματα της Θεοτόκου και την κάθισε στα δεξιά της μεγαλωσύνης του Πατέρα του στα ύψη, λέγοντας τα εξής: «Δεν παρακαλώ μόνο γι' αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε μένα κι εγώ μέσα σε σένα, ώστε κι αυτοί να είναι ένα μέσα σε μας», και πάλι: «Και εάν πορευθώ για να σας ετοιμάσω τόπο, πάλι θα έρθω και θα σας παραλάβω κοντά μου, ώστε όπου είμαι εγώ να είστε κι εσείς.» Εάν λοιπόν, σε εκείνον τον επίγειο παράδεισο, στον οποίο έγινε η παράβαση, όπως έγραψες, βρίσκεται ακόμα ο Χριστός μαζί με τον ληστή, επειδή του είπε τότε: «Σήμερα θα είσαι μαζί μου στον παράδεισο», ποια είναι η ανάγκη να πει σε εμάς που πιστεύουμε σε αυτόν, «και εάν πορευθώ για να σας ετοιμάσω τόπο», εφόσον ο παράδεισος είναι ήδη ετοιμασμένος από την καταβολή του κόσμου;

Και τι από το φρικτό μυστήριο της Θείας Οικονομίας που έχει επιτελεσθεί δεν έχει αγιασθεί; Ας πέσει ο φθόνος που πάντοτε εχθρεύεται τα καλά· ας πέσει ο ζήλος του παλαιού αποστάτη και τα νοσήματα του δράκοντα. Και ας έλθει ο ζήλος από το ίδιο το καλό και τίποτε απολύτως δεν θα σταθεί εμπόδιο στο να υποταχθούν όλοι εξίσου, φέρνοντας χαρά και ειρήνη στα τέκνα του Πνεύματος, σε κάθε πιστότατο άνθρωπο που τώρα μεν κατευθύνεται προς την αρετή, τώρα δε φθάνει στην τελειότητα. Και όπως ο Θεός ήταν, είναι και θα είναι, έτσι και οι δωρεές και τα χαρίσματά Του θα είναι αμετάκλητα· διότι η μεγαλειότητά Του είναι μία, η οποία ενεργείται πάντοτε, και στο παρελθόν και στο παρόν. Διότι, εάν ο Χριστός είναι Θεός και Άγιος, τότε και όσοι Τον φέρουν μέσα τους είναι άγιοι. Επειδή λέγει: Εκείνη την ημέρα θα γνωρίσετε εσείς ότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα μου, και εσείς μέσα σε εμένα, και εγώ μέσα σε εσάς. Θα είμαι λοιπόν αληθινός, εάν διατηρώντας την εικόνα την διαφυλάξω. Διότι λέγει: Δεν παρακαλώ μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύσουν σε εμένα μέσω του κηρύγματός τους, ώστε να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς. Για ποιον λόγο και γιατί; Διότι εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα, εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ μέσα σε εμένα, ώστε να είναι τέλεια ενωμένοι. Και πάλι: Πατέρα, αυτούς που μου έδωσες, θέλω όπου είμαι εγώ να είναι και εκείνοι μαζί μου, για να θεωρούν τη δόξα τη δική μου, την οποία μου έδωσες.

Θέλοντας δε να αποδείξει ότι αυτή είναι μία και όχι πολλές, πρόσθεσε λέγοντας: «Κι εγώ σε σένα ένα» είμαι, δηλαδή με την έμφυτη «εν σοι» θεότητα και ουσία· διότι, αν ο Πατέρας και ο Υιός, όντας δύο ως προς την υπόσταση, ενώνονται με την ενυπάρχουσα σε αυτούς θεότητα και ουσία, είναι προφανές ότι κατά μείζονα λόγο αυτή είναι ενιαία και μία. Πρόσεξε όμως και κάτι άλλο. Δεν είπε προηγουμένως το «εγώ σε σένα», αλλά το «εσύ, Πατέρα, σε μένα». Γιατί; Για να αποστομώσει ευθύς εξ αρχής εκείνους που επινοούν ότι ο Πατέρας και ο Υιός είναι ένα κατά χάριν ή με κάποιον άλλον τέτοιο τρόπο, και όχι κατ' ουσίαν· διότι, αν είχε προτάξει το «εγώ σε σένα», αμέσως θα επενέβαινε ο αιρετικός, χωρίς να περιμένει τη συνέχεια, και θα κενολογούσε ότι ο Υιός είναι ένα με τον Πατέρα ως προς τη δόξα ή τη χάρη ή την αναφορά προς αυτόν ή με κάποιες τέτοιες φλυαρίες. Επειδή όμως προέταξε ότι ο Πατέρας είναι ένα μέσα στον Υιό, τους φράζει αμέσως το στόμα· διότι, αν ο Πατέρας δεν είναι ένα με τον Υιό κατά την ουσία, τότε ως προς τι είναι ένα; Άραγε ως προς την αναφορά προς τον Υιό, ή κατά τη χάρη του, ή ως προς κάτι άλλο εκτός της ουσίας; Βλέπεις πώς αμέσως καταρρίπτεται κάθε δοξασία των Αρειανών; Και όχι μόνο του Αρείου, αλλά καταλύεται και το θράσος των τριθεϊτών δια μέσου αυτών των πανάχραντων ρημάτων.

Ιω. 17, 21-23 Αξιώνει να γίνουν οι μαθητές ένα. Πρώτον με βάση την μεταξύ τους ομόνοια· διότι «για να είναι», λέει, «όλοι ένα». Έπειτα με βάση την ίδια πίστη· διότι λέει «για να είναι και αυτοί σε εμάς ένα». Και τρίτον με βάση τη δύναμη των σημείων· διότι «έδωσα σε αυτούς», λέει, «τη δόξα, για να είναι ένα». Το δε «καθώς εμείς» είμαστε ένα, σημαίνει, λέει, ότι «καθώς εμείς» από το ότι τελούμε αυτεξουσίως τα σημεία και τα τέρατα γνωριζόμαστε σε όσους επιθυμούν να κρίνουν ορθά ότι είμαστε ένα κατά την ουσία και της αυτής φύσεως, έτσι και οι μαθητές, από το ότι λαμβάνουν από εμάς την ενέργεια των σημείων και τα επιτελούν δι' επικλήσεώς μας, να επιγνωσθούν από τον κόσμο μέσω αυτών ότι είναι απόστολοι και μαθητές ενός και του αυτού Θεού και ότι είναι ένα κατά τον λόγο της ομόνοιας και του κηρύγματος και της επιδείξεως των σημείων. Πώς δε γίνεται αυτό εκ του να κατοικήσει σε αυτούς ο Υιός και μέσω του Υιού ο Πατέρας; Διότι ο Υιός πάντοτε συνεφέλκει τον Πατέρα, όπως και αντίστροφα ο Πατέρας τον Υιό. Τι δε προκύπτει από το να γίνουν έτσι οι μαθητές τετελειωμένοι; Μάλλον, λέει, ο κόσμος θα επιστραφεί και θα γνωρίσει ότι από εσένα έχω σταλεί και δεν είμαι, όπως βλασφημούσαν μερικοί, αντίθεος.

Ότι δε όλοι οι άγιοι, όντας μέλη του Χριστού, γίνονται ένα δικό Του σώμα, αλλά και πρόκειται στο μέλλον να γίνουν, θα προσπαθήσω να το αποδείξω αυτό και από τη θεία Γραφή. Και πρώτα από όλα άκουσε τον ίδιο τον Σωτήρα μας και Θεό, πώς φανερώνει αδιάσπαστη και αχώριστη την ένωση μαζί Του όταν λέει προς τους αποστόλους Του: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα· και εσείς μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσάς», και πάλι: «Δεν παρακαλώ όμως μόνο για αυτούς, αλλά και για όλους εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα.» Θέλοντας δε να βεβαιώσει τον τρόπο της ενώσεως, επαναλαμβάνοντας τον λόγο λέει: «Καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα, και εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς.» Κάνοντας δε αυτό πιο σαφές, προσθέτει: «Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έχω δώσει σε αυτούς, ώστε να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα· εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ μέσα σε εμένα, ώστε να είναι τελειωμένοι σε ένα», και μετά από λίγο: «Πατέρα, αυτοί που μου έδωσες, θέλω, όπου είμαι εγώ, να είναι και εκείνοι μαζί μου, ώστε να θεωρούν τη δική μου δόξα, την οποία μου έδωσες», και πάλι: «Ώστε η αγάπη με την οποία με αγάπησες να είναι μέσα σε αυτούς, και εγώ μέσα σε αυτούς.» Είδες το βάθος των μυστηρίων; Γνώρισες την άπειρη υπερβολή της υπερβάλλουσας δόξας; Κατανόησες τον τρόπο της ενώσεως, που είναι πάνω από τον νου και πάνω από κάθε έννοια;

Ποια είναι λοιπόν αυτά; Εκείνα που ο ίδιος ο Χριστός, ο Θεός, είπε προς τον Πατέρα του σχετικά με τους πιστούς και τους ίδιους τους αποστόλους του: «Δεν παρακαλώ δε μόνο γι' αυτούς, αλλά και για όλους όσους πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα». Πώς ένα; «Όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς». Είδες πώς ο ίδιος έχει καταστεί και βασιλιάς και ναός όλων των σωζομένων; Μάθε λοιπόν και το πώς πάλι όλοι οι πιστοί, δηλαδή η βασίλισσα Εκκλησία και όσες την ακολούθησαν, θα γίνουν ναός και κόσμημα του Θεού και βασιλιά. Και αυτό θα το μάθεις πρώτα από τον ίδιο τον βασιλιά Χριστό· διότι λέει: «Εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ, Πατέρα, μέσα σε εμένα, ώστε να είναι ολοκληρωμένοι σε ένα». Τι λέει δε ο Παύλος, ο μαθητής του; «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και ότι το Άγιο Πνεύμα του κατοικεί μέσα σας;» Βλέπεις ότι τα λόγια του Αποστόλου συμφωνούν με κάθε ακρίβεια με τα δεσποτικά λόγια, αποδεικνύοντας την Εκκλησία ναό, πόλη και κόσμημα του βασιλιά Θεού; Να γνωρίζεις ότι αυτός ήταν που ενεργούσε στους προφήτες και τους αποστόλους, και αυτός είναι που μιλάει και μέσω των δύο και τώρα.

Εκείνος που δεν είδε να μένει μέσα του δια του Πνεύματος ο Υιός μαζί με τον Πατέρα, πώς θα είναι μαζί τους στο μέλλον, καθώς είπε ο Κύριος: «Πατέρα, αυτούς που μου έδωσες, θέλω όπου είμαι εγώ, να είναι κι εκείνοι μαζί μου», και πάλι: «Και δεν παρακαλώ μόνο για τούτους, αλλά και για όλους εκείνους που θα πιστέψουν σε μένα δια του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε μένα κι εγώ μέσα σε σένα, να είναι κι αυτοί ένα μέσα σε εμάς. Κι εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έχω δώσει σε αυτούς, για να είναι ένα, καθώς εμείς είμαστε ένα, εγώ μέσα σε αυτούς κι εσύ μέσα σε μένα, ώστε να είναι τελειοποιημένοι στην ενότητα, και για να γνωρίσει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες και τους αγάπησες, καθώς αγάπησες εμένα». Αυτός λοιπόν είναι ο τρόπος, αδελφοί, της δικής μου, όπως νομίζουν μερικοί, μεγαλορρημοσύνης. Έτσι με κινεί η αγάπη του Θεού προς εσάς, τους πατέρες και αδελφούς μου, να αποκαλύψω την άρρητη αγαθότητα και αγάπη του Θεού προς εμάς, εξαιτίας της οποίας δοξάζει με αυτόν τον τρόπο και με τόσα μεγάλα δωρήματα άφθονα εκείνους που έχουν στηρίξει την ελπίδα τους σε αυτόν.

Δεν παρακαλώ δε μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, για να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς. Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα καθώς εμείς είμαστε ένα· εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ μέσα σε εμένα, ώστε να είναι τέλεια ενωμένοι στο ένα, και για να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες και τους αγάπησες όπως αγάπησες εμένα.

Απαντήστε μου, σας παρακαλώ, σε αυτό που σας ερωτώ: «Τι λοιπόν; Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό αγνώστως, και ο Υιός συνυπάρχει με τον Πατέρα αγνώστως και αοράτως;» —«Όχι», οπωσδήποτε θα απαντούσατε. Διότι, αν το δεχθούμε αυτό και δογματίσουμε ότι ο Πατέρας και ο Υιός αγνοούν ο ένας τον άλλον, έχει χαθεί και καταστραφεί η πίστη μας. Επειδή, αν εκείνοι αγνοούν ο ένας τον άλλον, είναι απόλυτη ανάγκη να τους αγνοούμε και εμείς εντελώς. Αν όμως ισχύει αυτό, άρα είμαστε άθεοι, αφού δεν έχουμε αποκτήσει τη γνώση. Αν όμως, καθώς Εκείνος λέγει, ο Πατέρας γνωρίζει τον Υιό και ο Υιός γνωρίζει τον Πατέρα και ως Θεός συνυπάρχει με τον Θεό και Πατέρα, και ο Πατέρας ομοίως συνυπάρχει με τον Υιό, όπως όταν λέγει: «Καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, έτσι και αυτοί να είναι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε αυτούς», δηλώνει την ισότητα σε όλα ως προς τη μεταξύ τους ένωση. Πλην όμως, η μεν ένωση του Υιού προς τον Πατέρα είναι φυσική και συνάναρχη, ενώ η δική μας προς τον Υιό είναι κατά θέσιν και κατά χάριν. Ωστόσο, ως προς το ίδιο αποτέλεσμα, είμαστε όλοι ενωμένοι με τον Θεό και αχώριστοι, όπως πάλι λέγει ο ίδιος:

Αυτά δεν συνέβησαν μόνο στους αποστόλους· διότι ο ίδιος ο ζωοδότης Θεός μας έχει πει: Δεν παρακαλώ μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που πρόκειται να πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα, ακριβώς όπως εμείς είμαστε ένα.

Και οφείλετε να έχετε ως σκοπό σας, ο οποίος θα είναι θεοφιλής και γεμάτος συμπάθεια και φόβο Θεού, έχοντας ως μάρτυρα, κριτή και εξεταστή τον Θεό, και τώρα και στον μέλλοντα αιώνα, το να μην επιδείξετε κάτι υποκινούμενοι από πάθος, από έχθρα, από οργή, από μισαδελφία, από καταφρόνηση, είτε στα λόγια είτε στα έργα. Αν όμως πράττετε σωστά, σύμφωνα με τους προαναφερθέντες θείους σκοπούς, γνωρίζω καλά, θα ακούσετε το «σε λίγα στάθηκες πιστός, σε πολλά θα σε εγκαταστήσω· είσελθε στη χαρά του Κυρίου σου». Και όσοι πάλι πειθαρχούν και αποδέχονται με υπακοή και ταπείνωση, χωρίς ταραχή, χωρίς υπερηφάνεια και ειρηνικά, τα προστάγματα των προϊσταμένων, καθώς και τα επιτίμια και τις δωρεές, αυτά και εκείνα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στον τάδε ή τον δείνα χρόνο και τρόπο, θα έχουν πολλές άλλες ευλογίες και μακαρισμούς, αλλά οπωσδήποτε θα γίνει σε εσάς εκείνο που είπε προσευχόμενος ο Κύριός μας και Θεός Ιησούς Χριστός: «Δεν παρακαλώ δε μόνο γι' αυτούς», λέει, «Πατέρα, αλλά και για εκείνους που πρόκειται να πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, για να είναι όλοι ένα», είναι φανερό ότι το εννοεί αυτό για τον τόπο της ευφροσύνης και της αγαλλιάσεως, της ανεκλάλητης και ανέκφραστης απολαύσεως των αιώνιων αγαθών, εν αυτώ τω Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και η δύναμη στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Και σε άλλο σημείο πάλι: «Εκείνη την ημέρα θα γνωρίσετε εσείς ότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα μου, και εσείς μέσα σε εμένα, και εγώ μέσα σε εσάς.» Και αλλού: «Πατέρα, θέλω, όπου είμαι εγώ, να είναι και αυτοί μαζί μου, για να βλέπουν τη δική μου δόξα που μου έδωσες, επειδή με αγάπησες πριν από τη δημιουργία του κόσμου.» Και ότι αυτά δεν αφορούν μόνο τους αποστόλους, αλλά και εμάς, ο ίδιος πάλι είπε: «Δεν παρακαλώ όμως μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς.» Τι είναι πιο παρηγορητικό από αυτά τα λόγια; Και τι πιο συγκινητικό;

Οι ψυχές που είναι ανατεθειμένες στον Θεό, είναι αγιασμένες «εν αληθεία» και ξεχωρισμένες και αφιερωμένες στον Θεό· όπως ακριβώς λέει και ο Παύλος: «Να παραστήσετε τα μέλη σας ως θυσία ζωντανή, άγια.» — «Αγίασε», λοιπόν, και αφιέρωσε τις ψυχές των μαθητών, και κάνε τες αληθινά αναθήματα, ή και ενδυνάμωσέ τους ώστε να θυσιαστούν υπέρ της αλήθειας. «Δεν παρακαλώ όμως μόνο γι' αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι σε εμένα και εγώ σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα σε εμάς, για να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες.» Είπε ότι: «Υπέρ αυτών εγώ αγιάζω τον εαυτό μου.» Για να μη νομίσει λοιπόν κανείς ότι πέθανε μόνο για τους αποστόλους, προσθέτει: «Δεν παρακαλώ όμως μόνο γι' αυτούς, αλλά και για όλους όσους θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους.» Εδώ πάλι ανύψωσε τις ψυχές των αποστόλων, εφόσον πρόκειται να αποκτήσουν πολλούς μαθητές. Επειδή δηλαδή είπε ότι «Δεν παρακαλώ μόνο γι' αυτούς», για να μη σκανδαλιστούν οι απόστολοι θεωρώντας ότι δεν τους παρέχει τίποτα το εξαιρετικό σε σχέση με τους υπολοίπους, τους παρηγορεί φανερώνοντας ότι θα γίνουν για πολλούς αίτιοι πίστεως και σωτηρίας.

Επειδή δε τους παρέθεσε επαρκώς στον Πατέρα, προκειμένου να τους αγιάσει μέσω της πίστης και να τους καταστήσει άγια θυσία στην αλήθεια, μιλάει λοιπόν και πάλι για ομόνοια, και στο θέμα από το οποίο ξεκίνησε, δηλαδή της αγάπης, σε αυτό λοιπόν κατακλείει τον λόγο του και λέει: «Για να είναι όλοι ένα»· τουτέστιν, για να έχουν ειρήνη και ομόνοια, και να διατηρούν το αδιάσπαστο μέσα σε εμάς, δηλαδή στην προς εμάς πίστη.

Διότι τίποτα δεν σκανδαλίζει τόσο τους μαθητές, όσο το να διαιρούνται και να μην ομονοούν οι διδάσκαλοι· διότι πώς θα θελήσουν κάποιοι να πειστούν σε εκείνους που δεν έχουν το ίδιο φρόνημα; Γι' αυτό λέει: «Για να είναι και αυτοί ένα» ως προς την πίστη σε εμάς, «όπως εσύ, Πατέρα, είσαι σε εμένα, και εγώ σε εσένα». Πάλι, το «όπως» δεν δηλώνει απόλυτη εξίσωση. Διότι δεν είναι δυνατόν να ενωθούμε εμείς μεταξύ μας με τον ίδιο τρόπο που ενώνεται ο Πατέρας με τον Υιό· όπως ακριβώς και όταν λέει: «Να γίνεσθε οικτίρμονες, όπως ο Πατέρας σας». —«Για να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες». Διότι από την ομόνοια των μαθητών θα φανεί ότι εγώ, ο διδάσκαλος, προήλθα από τον Θεό. Εάν όμως φιλονικούν, δεν θα πουν ότι είναι μαθητές του ειρηνικού· και αν δεν είμαι ειρηνικός, δεν θα ομολογήσουν ότι έχω αποσταλεί από εσένα. Βλέπεις πώς μέχρι τέλους αυτό αποδεικνύει, δηλαδή την ομόνοια με τον Πατέρα; «Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες, την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα. Εγώ σε αυτούς, και εσύ σε εμένα, για να είναι τέλεια ενωμένοι σε ένα, και για να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες». Ποια δόξα εννοεί ότι έχει δώσει; Αυτήν των θαυμάτων, αυτήν των δογμάτων και των διδασκαλιών· αλλά και μια άλλη δόξα, αυτήν της ομόνοιας, το «για να είναι ένα». Διότι αυτή η δόξα είναι μεγαλύτερη από τη δόξα των θαυμάτων.