Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 17:22

Όπως ακριβώς δοξάστηκε το σώμα του Κυρίου, όταν ανέβηκε στο όρος και μεταμορφώθηκε στη θεϊκή δόξα και στο άπειρο φως, έτσι και τα σώματα των αγίων δοξάζονται και αστράφτουν. Διότι, όπως η δόξα του Χριστού, η οποία βρισκόταν μέσα Του, εξαπλώθηκε στο σώμα Του και εξέλαμψε, με τον ίδιο τρόπο και στους αγίους η δύναμη του Χριστού που βρίσκεται μέσα τους, εκείνη την ημέρα θα υπερεκχυθεί εξωτερικά στα σώματά τους. Διότι ήδη από τώρα μετέχουν από την ουσία και τη φύση Του μέσα στον νου τους. Επειδή είναι γραμμένο: «αυτός που αγιάζει και αυτοί που αγιάζονται προέρχονται από έναν» και: «τη δόξα που μου έδωσες, την έχω δώσει σε αυτούς». Όπως ακριβώς από μία φωτιά ανάβουν πολλά λυχνάρια, είναι αναγκαίο και τα σώματα των αγίων, όντας μέλη του Χριστού, να γίνουν το ίδιο με αυτό που είναι ο Χριστός. Ερώτηση: Πώς γίνονται οι Χριστιανοί ανώτεροι από τον πρώτο Αδάμ; Διότι εκείνος ήταν αθάνατος και άφθαρτος κατά την ψυχή και το σώμα, ενώ αυτοί πεθαίνουν και φθείρονται. Απόκριση: Ο αληθινός θάνατος βρίσκεται μέσα στην καρδιά και είναι κρυμμένος, και ο εσωτερικός άνθρωπος έχει νεκρωθεί. Εάν λοιπόν κάποιος «έχει μεταβεί από τον θάνατο στη ζωή» ως προς το κρυπτόν, αυτός αληθινά ζει εις τους αιώνες και δεν πεθαίνει. Αλλά κι αν τα σώματα τέτοιων ανθρώπων διαλύονται προσωρινά, ανασταίνονται πάλι με δόξα, διότι είναι αγιασμένα. Γι' αυτό, τον θάνατο των Χριστιανών τον ονομάζουμε ύπνο και κοίμηση.

Όπως ακριβώς το σώμα του Κυρίου, όταν ανέβηκε στο όρος και μεταμορφώθηκε στη θεϊκή δόξα και στο άπειρο φως, έτσι και τα σώματα των αγίων δοξάζονται και αστράφτουν. Διότι η δόξα που υπήρχε εσωτερικά απλώθηκε τότε στο σώμα του Χριστού και έλαμψε, και με τον ίδιο ακριβώς τρόπο στους αγίους, η δύναμη του Χριστού που βρίσκεται μέσα τους, εκείνη την ημέρα θα ξεχυθεί εξωτερικά στα σώματά τους, επειδή από τώρα μετέχουν με τον νου τους στην ουσία και τη φύση Του. Διότι είναι γραμμένο: «εκείνος που αγιάζει και εκείνοι που αγιάζονται, προέρχονται όλοι από έναν» και «τη δόξα την οποία μου έδωσες, την έχω δώσει σε αυτούς». Όπως ακριβώς από μία φωτιά ανάβουν πολλοί λύχνοι, έτσι είναι ανάγκη και τα σώματά τους, εφόσον είναι μέλη του Χριστού, να γίνουν το ίδιο με αυτό που είναι ο Χριστός.

Ότι δε όλοι οι άγιοι, όντας μέλη του Χριστού, γίνονται ένα δικό Του σώμα, αλλά και πρόκειται στο μέλλον να γίνουν, θα προσπαθήσω να το αποδείξω αυτό και από τη θεία Γραφή. Και πρώτα από όλα άκουσε τον ίδιο τον Σωτήρα μας και Θεό, πώς φανερώνει αδιάσπαστη και αχώριστη την ένωση μαζί Του όταν λέει προς τους αποστόλους Του: «Εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε εμένα· και εσείς μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσάς», και πάλι: «Δεν παρακαλώ όμως μόνο για αυτούς, αλλά και για όλους εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα.» Θέλοντας δε να βεβαιώσει τον τρόπο της ενώσεως, επαναλαμβάνοντας τον λόγο λέει: «Καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα, και εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς.» Κάνοντας δε αυτό πιο σαφές, προσθέτει: «Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έχω δώσει σε αυτούς, ώστε να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα· εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ μέσα σε εμένα, ώστε να είναι τελειωμένοι σε ένα», και μετά από λίγο: «Πατέρα, αυτοί που μου έδωσες, θέλω, όπου είμαι εγώ, να είναι και εκείνοι μαζί μου, ώστε να θεωρούν τη δική μου δόξα, την οποία μου έδωσες», και πάλι: «Ώστε η αγάπη με την οποία με αγάπησες να είναι μέσα σε αυτούς, και εγώ μέσα σε αυτούς.» Είδες το βάθος των μυστηρίων; Γνώρισες την άπειρη υπερβολή της υπερβάλλουσας δόξας; Κατανόησες τον τρόπο της ενώσεως, που είναι πάνω από τον νου και πάνω από κάθε έννοια;

Και αυτό ο επιστήθιος και αγαπημένος μαθητής του Χριστού το διατρανώνει σαφέστερα λέγοντας: «Αδελφοί, τώρα είμαστε τέκνα Θεού, αλλά δεν φανερώθηκε ακόμη τι θα γίνουμε· γνωρίζουμε όμως ότι, εάν φανερωθεί, θα είμαστε όμοιοι με Αυτόν.» Και ο Παύλος: «Τώρα γνωρίζω εν μέρει, τότε όμως θα γνωρίσω πλήρως, όπως ακριβώς και γνωρίστηκα.» Εάν λοιπόν οι άγιοι θα είναι όμοιοι με τον Θεό και θα γνωρίσουν τόσο πολύ τον Θεό, όσο ο Θεός γνώρισε αυτούς, και όπως ακριβώς γνωρίζει ο Πατέρας τον Υιό και ο Υιός τον Πατέρα, έτσι οφείλουν και οι άγιοι να βλέπουν και να γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, αλλά και εκείνοι που ποτέ δεν είδαν σωματικά ο ένας τον άλλον σε αυτόν τον κόσμο οφείλουν τότε να γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, πώς δεν ντρέπεστε να μιλάτε, να ρωτάτε και να διδάσκετε για πράγματα που δεν γνωρίζετε, ωσάν να έχετε τάχα ήδη πλουτίσει με τη γνώση αυτών που υπερβαίνουν εμάς και να έχετε οριστεί άνωθεν δάσκαλοι; Διότι, όπως ποτέ δεν θα αγνοήσει ο Πατέρας τον Υιό ή ο Υιός τον Πατέρα, έτσι ούτε και οι άγιοι, οι οποίοι έγιναν θεοί κατά χάριν με το να κατοικεί μέσα τους ο Θεός, δεν πρόκειται ποτέ να αγνοήσουν ο ένας τον άλλον, αλλά θα βλέπουν ο ένας τη δόξα του άλλου και τη δική τους, όπως ο Υιός του Πατέρα και ο Πατέρας του Υιού. Ποια και τι είδους θα είναι η δόξα των αγίων; Τέτοια, όπως είναι του Υιού του Θεού. Και αυτό ο Ίδιος το δήλωσε ολοκάθαρα· διότι λέγει: «Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα.»

Εκείνος που δεν είδε να μένει μέσα του δια του Πνεύματος ο Υιός μαζί με τον Πατέρα, πώς θα είναι μαζί τους στο μέλλον, καθώς είπε ο Κύριος: «Πατέρα, αυτούς που μου έδωσες, θέλω όπου είμαι εγώ, να είναι κι εκείνοι μαζί μου», και πάλι: «Και δεν παρακαλώ μόνο για τούτους, αλλά και για όλους εκείνους που θα πιστέψουν σε μένα δια του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε μένα κι εγώ μέσα σε σένα, να είναι κι αυτοί ένα μέσα σε εμάς. Κι εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έχω δώσει σε αυτούς, για να είναι ένα, καθώς εμείς είμαστε ένα, εγώ μέσα σε αυτούς κι εσύ μέσα σε μένα, ώστε να είναι τελειοποιημένοι στην ενότητα, και για να γνωρίσει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες και τους αγάπησες, καθώς αγάπησες εμένα». Αυτός λοιπόν είναι ο τρόπος, αδελφοί, της δικής μου, όπως νομίζουν μερικοί, μεγαλορρημοσύνης. Έτσι με κινεί η αγάπη του Θεού προς εσάς, τους πατέρες και αδελφούς μου, να αποκαλύψω την άρρητη αγαθότητα και αγάπη του Θεού προς εμάς, εξαιτίας της οποίας δοξάζει με αυτόν τον τρόπο και με τόσα μεγάλα δωρήματα άφθονα εκείνους που έχουν στηρίξει την ελπίδα τους σε αυτόν.

Δεν παρακαλώ δε μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που θα πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε όλοι να είναι ένα, καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, για να είναι και αυτοί ένα μέσα σε εμάς. Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα καθώς εμείς είμαστε ένα· εγώ μέσα σε αυτούς και εσύ μέσα σε εμένα, ώστε να είναι τέλεια ενωμένοι στο ένα, και για να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες και τους αγάπησες όπως αγάπησες εμένα.

Απαντήστε μου, σας παρακαλώ, σε αυτό που σας ερωτώ: «Τι λοιπόν; Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό αγνώστως, και ο Υιός συνυπάρχει με τον Πατέρα αγνώστως και αοράτως;» —«Όχι», οπωσδήποτε θα απαντούσατε. Διότι, αν το δεχθούμε αυτό και δογματίσουμε ότι ο Πατέρας και ο Υιός αγνοούν ο ένας τον άλλον, έχει χαθεί και καταστραφεί η πίστη μας. Επειδή, αν εκείνοι αγνοούν ο ένας τον άλλον, είναι απόλυτη ανάγκη να τους αγνοούμε και εμείς εντελώς. Αν όμως ισχύει αυτό, άρα είμαστε άθεοι, αφού δεν έχουμε αποκτήσει τη γνώση. Αν όμως, καθώς Εκείνος λέγει, ο Πατέρας γνωρίζει τον Υιό και ο Υιός γνωρίζει τον Πατέρα και ως Θεός συνυπάρχει με τον Θεό και Πατέρα, και ο Πατέρας ομοίως συνυπάρχει με τον Υιό, όπως όταν λέγει: «Καθώς εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσένα, έτσι και αυτοί να είναι μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε αυτούς», δηλώνει την ισότητα σε όλα ως προς τη μεταξύ τους ένωση. Πλην όμως, η μεν ένωση του Υιού προς τον Πατέρα είναι φυσική και συνάναρχη, ενώ η δική μας προς τον Υιό είναι κατά θέσιν και κατά χάριν. Ωστόσο, ως προς το ίδιο αποτέλεσμα, είμαστε όλοι ενωμένοι με τον Θεό και αχώριστοι, όπως πάλι λέγει ο ίδιος:

Αυτά δεν συνέβησαν μόνο στους αποστόλους· διότι ο ίδιος ο ζωοδότης Θεός μας έχει πει: Δεν παρακαλώ μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που πρόκειται να πιστέψουν σε εμένα μέσω του λόγου τους, ώστε να είναι όλοι ένα, ακριβώς όπως εμείς είμαστε ένα.

Διότι τίποτα δεν σκανδαλίζει τόσο τους μαθητές, όσο το να διαιρούνται και να μην ομονοούν οι διδάσκαλοι· διότι πώς θα θελήσουν κάποιοι να πειστούν σε εκείνους που δεν έχουν το ίδιο φρόνημα; Γι' αυτό λέει: «Για να είναι και αυτοί ένα» ως προς την πίστη σε εμάς, «όπως εσύ, Πατέρα, είσαι σε εμένα, και εγώ σε εσένα». Πάλι, το «όπως» δεν δηλώνει απόλυτη εξίσωση. Διότι δεν είναι δυνατόν να ενωθούμε εμείς μεταξύ μας με τον ίδιο τρόπο που ενώνεται ο Πατέρας με τον Υιό· όπως ακριβώς και όταν λέει: «Να γίνεσθε οικτίρμονες, όπως ο Πατέρας σας». —«Για να πιστέψει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες». Διότι από την ομόνοια των μαθητών θα φανεί ότι εγώ, ο διδάσκαλος, προήλθα από τον Θεό. Εάν όμως φιλονικούν, δεν θα πουν ότι είναι μαθητές του ειρηνικού· και αν δεν είμαι ειρηνικός, δεν θα ομολογήσουν ότι έχω αποσταλεί από εσένα. Βλέπεις πώς μέχρι τέλους αυτό αποδεικνύει, δηλαδή την ομόνοια με τον Πατέρα; «Και εγώ τη δόξα που μου έδωσες, την έδωσα σε αυτούς, για να είναι ένα, όπως εμείς είμαστε ένα. Εγώ σε αυτούς, και εσύ σε εμένα, για να είναι τέλεια ενωμένοι σε ένα, και για να γνωρίζει ο κόσμος ότι εσύ με απέστειλες». Ποια δόξα εννοεί ότι έχει δώσει; Αυτήν των θαυμάτων, αυτήν των δογμάτων και των διδασκαλιών· αλλά και μια άλλη δόξα, αυτήν της ομόνοιας, το «για να είναι ένα». Διότι αυτή η δόξα είναι μεγαλύτερη από τη δόξα των θαυμάτων.