Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 20:23

Αναμφίβολα, και τότε πάλι ο αντίδικός μας διάβολος, βλέποντας τα όσα κατορθώνονταν για το ανθρώπινο γένος, φθόνησε όπως συνήθιζε. Διότι, νομίζοντας ότι ο Κύριος ήταν ένας από τους κοινούς ανθρώπους, υποκινεί τον Ηρώδη να αναζητήσει τον νεογέννητο αληθινό βασιλιά, ώστε να τον εξολοθρεύσει. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του παμμιάρου και παγκακίστου, άλλωστε, είναι να καταστρέφει και να φονεύει· ενώ χαρακτηριστικό του Ιησού είναι να σώζει και να διαφυλάσσει. Διότι σπλαγχνίζεται τα δικά του δημιουργήματα, επειδή «τα πάντα έγιναν δι' αυτού». Ας αναζητήσουμε, λοιπόν, τον αληθινό βασιλιά, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Ας εξετάσουμε τους εαυτούς μας, εάν έχουν λυθεί τα δεσμά μας. Και εάν είναι λυμένα, ας προοδεύσουμε προς το καλύτερο. Εάν όμως δεν έχουν λυθεί ακόμη τα δεσμά σου, παράδωσε τον εαυτό σου στους μαθητές του Ιησού. Έχε θάρρος, διότι είναι παρόντες και τώρα εκείνοι που μας λύνουν, έχοντας λάβει αυτή την εξουσία από τον Σωτήρα, ότι «ό,τι δέσετε πάνω στη γη, θα είναι δεμένο στους ουρανούς, και ό,τι λύσετε πάνω στη γη, θα είναι λυμένο στους ουρανούς». Και πάλι: «Σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους έχουν συγχωρεθεί». «Μακάριοι», λοιπόν, «εκείνοι των οποίων συγχωρήθηκαν οι αμαρτίες και των οποίων σκεπάστηκαν οι ανομίες». Είπαν, λοιπόν, οι κύριοι του πώλου προς τους μαθητές: «Γιατί λύνετε τον πώλο;» Και εκείνοι αποκρίθηκαν και είπαν: «Διότι ο Κύριος τον έχει ανάγκη». Βλέπεις τη σοφή απάντηση των μαθητών.

Ή οπωσδήποτε η αιτία βρισκόταν στον λαό. Έτσι λοιπόν συμβαίνει και με τα παρόμοια ζητήματα. Διότι δεν λέει άσκοπα: «Πολύ ισχυρή είναι η θερμή προσευχή του δικαίου». Ερώτηση του ιδίου προς τον ίδιο: Σε παρακαλώ Πατέρα, πες μου, σε τι συνεργήσαν η κόρη της Χαναναίας και ο δούλος του εκατόνταρχου, ώστε να θεραπευτούν; Αλλά και ο άλλος παραλυτικός, ενώ ζήτησε μόνο την υγεία του σώματός του, έλαβε πρώτα την άφεση των αμαρτιών του. Σε τι συνίσταται λοιπόν εδώ η συνέργεια; Και ο Κύριος πάλι λέει στους Αποστόλους: «Ό,τι λύσετε πάνω στη γη θα είναι λυμένο στον ουρανό», και «Σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται». Δεν είπε: «Εάν συνεργήσουν». Διασάφηνισέ μου λοιπόν αυτά, σε παρακαλώ.

Κατανόησε αυτά που σου γράφω, αδελφέ, και φύλαξέ τα μυστικά μέσα σου, διότι θα σου αναγγείλω επουράνια χαρά, δεσποτική, θεϊκή. Διότι στο όνομα της Αγίας Τριάδος, διαπιστώνω ότι είσαι συγκληρονόμος των δικών μου χαρισμάτων, αυτών που μου δόθηκαν από τον Θεό, και μέσω της πνευματικής προόδου προσδοκώ ότι γρήγορα θα τα φτάσεις. Διότι υπάρχει αυτός που μέσω του κατά Θεόν κόπου φθάνει γρήγορα στην ανάπαυσή Του, υπάρχει πάλι αυτός που φθάνει σε αυτήν μέσω της ταπεινώσεως, και ελπίζω ότι εσύ θα αποκτήσεις και τα δύο, με το να νεκρωθεί η οργή από μέσα σου, αφού θα έχει εξαλειφθεί ο θυμός από την καρδιά σου. Και τότε θα εκπληρωθεί σε εσένα ο γεγραμμένος λόγος: «Δες την ταπείνωσή μου και τον κόπο μου και συγχώρησε όλες τις αμαρτίες μου». Και επειδή είπα ότι μέσω πνευματικής ανόδου θα φτάσεις, κατανόησε από τα Ευαγγέλια πώς και πόσες φορές έδωσε ο Χριστός τα χαρίσματα στους μαθητές περί θεραπειών και εκδιώξεων δαιμόνων, και την τελειότητα περί της αφέσεως των αμαρτιών, λέγοντάς τους: «Σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται». Εάν λοιπόν, εξαιτίας του κόπου σου για τον Θεό, σου συγχωρήσει τις αμαρτίες σου, ιδού το μέτρο το οποίο θέλω να κατακτήσεις.

Περί αφέσεως αμαρτημάτων. Είναι ίδιον του Θεού να συγχωρεί αμαρτίες, καθώς ο ίδιος λέει τούτο: «Εγώ είμαι αυτός που εξαλείφει τις αμαρτίες σου»· και, «Εάν οι αμαρτίες σας είναι σαν το πορφυρό, θα τις λευκάνω σαν το χιόνι· εάν δε είναι σαν το κατακόκκινο, θα τις λευκάνω σαν το μαλλί». Επειδή δε ο Ιησούς, ο Θεός και Υιός του Θεού, συγχωρεί τις αμαρτίες στον παραλυτικό, λέγοντας: «Τέκνο, σου έχουν συγχωρεθεί οι αμαρτίες», γι' αυτόν τον λόγο θεωρήθηκε από τους Ιουδαίους, οι οποίοι δεν τον γνώριζαν ως Θεό, ότι δυσφημεί, και έλεγαν ότι: «Αυτός βλασφημεί· σε κανέναν δεν ανήκει να συγχωρεί αμαρτίες, παρά μόνο στον Θεό». Ο δε Κύριος, εμφυσώντας στους αγίους αποστόλους, είπε: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους έχουν συγχωρεθεί».

Και πάλι είναι γραμμένο: Ο δε Ιησούς, πλήρης Αγίου Πνεύματος, επέστρεψε από τον Ιορδάνη και οδηγούνταν από το Πνεύμα στην έρημο, πειραζόμενος επί σαράντα ημέρες από τον διάβολο· και πάλι: Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, κρατούνται.

Έπειτα, κάθε ενέργεια επιτελούνταν με τη συμπαρουσία του Πνεύματος. Αυτό ήταν παρόν και όταν Εκείνος πειραζόταν από τον διάβολο. «Διότι οδηγήθηκε», λέει, «ο Ιησούς από το Πνεύμα στην έρημο, για να πειραστεί». Και όταν ενεργούσε τις δυνάμεις, το Πνεύμα ήταν αχώριστα μαζί Του. «Διότι εάν εγώ», λέει, «εκβάλλω τα δαιμόνια με το Πνεύμα του Θεού». Και όταν αναστήθηκε από τους νεκρούς, δεν Τον εγκατέλειψε. Διότι, όταν ο Κύριος ανακαίνιζε τον άνθρωπο και του απέδιδε πάλι τη χάρη που είχε χάσει από το εμφύσημα του Θεού, φυσώντας στο πρόσωπο των μαθητών, τι λέει; «Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται· και αν κάποιων τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες». Η δε συγκρότηση της Εκκλησίας δεν ενεργείται σαφώς και αναντίρρητα διά του Πνεύματος; Διότι Αυτός έδωσε, λέει, στην Εκκλησία «πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτες, τρίτον διδασκάλους, έπειτα δυνάμεις, έπειτα χαρίσματα ιαμάτων, αντιλήψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσών».

«Αν σε κάποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν σε κάποιους τις κρατήσετε, είναι κρατημένες.» Αφού τους κατέστησε λαμπρούς με το μεγάλο αξίωμα της αποστολής, και αφού τους ανέδειξε οικονόμους και ιερουργούς των θείων θυσιαστηρίων, όπως ακριβώς είπα προηγουμένως, τους αγιάζει αμέσως δίνοντάς τους το δικό Του Πνεύμα μέσω εμφανούς εμφυσήματος, ώστε να πιστεύουμε και εμείς σταθερά ότι το Άγιο Πνεύμα δεν είναι ξένο προς τον Υιό, αλλά ομοούσιο με Αυτόν, και μέσω Αυτού προέρχεται το Πνεύμα που εκπορεύεται από τον Πατέρα. Έδειξε δε ότι σε όσους χειροτονούνται από Αυτόν για τη θεία αποστολή, η δωρεά του Πνεύματος ακολουθεί κατ' ανάγκην. Και για ποια αιτία; Διότι δεν θα μπορούσαν να πράξουν τίποτε από όσα αρέσουν στον Θεό, ούτε θα μπορούσαν να υπερισχύσουν ενάντια στις παγίδες της αμαρτίας, αν δεν ενδύονταν προηγουμένως τη δύναμη εξ ύψους, και δεν μεταστοιχειώνονταν σε κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν. Γι' αυτό και προς κάποιον από τους παλαιότερους λεγόταν, ότι «θα επέλθει πάνω σου το Πνεύμα του Κυρίου, και θα μεταβληθείς σε άλλον άνθρωπο», ότι δε θα ανανεώσουν τη δύναμή τους όσοι ελπίζουν στον Θεό μας το υποσχόταν και ο προφήτης Ησαΐας· ενώ ο σοφότατος Παύλος, λέγοντας ότι κοπίασε περισσότερο από άλλους, προφανώς στα αποστολικά κατορθώματα, πρόσθεσε αμέσως ότι «Όχι εγώ, αλλά η χάρη του Θεού που είναι μαζί μου».

Δίνοντας ο Χριστός το Πνεύμα είπε: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, είναι κρατημένες», καίτοι μόνο Εκείνος που είναι κατά φύση Θεός μπορεί και έχει την εξουσία να απαλλάσσει από τις αμαρτίες εκείνους που έχουν αμαρτήσει. Διότι, σε ποιον θα άρμοζε να συγχωρεί σε κάποιους τα παραπτώματα στα οποία υπέπεσαν αμαρτάνοντας απέναντι στον θείο νόμο, αν όχι σε εκείνον που όρισε τον νόμο; Ας κατανοήσουμε, αν θέλετε, τη δύναμη του λόγου και από τα δικά μας ανθρώπινα δεδομένα: ποιος αντιτίθεται με εξουσία στα θεσπίσματα των επί γης βασιλέων και επιχειρεί να καταργήσει όσα έχουν καθοριστεί με την απόφαση και τη γνώμη των αρχόντων, παρά μόνο αν κάποιος τυγχάνει να περιβάλλεται από τη βασιλική τιμή και δόξα; Διότι σε εκείνους δεν έχει θέση η κατηγορία της παρανομίας. Γι' αυτό και το σοφό λόγιο αναφέρει: «Ασεβής είναι εκείνος που λέει στον βασιλιά, παρανομείς». Με ποιον τρόπο και για ποιο λόγο, λοιπόν, ο Σωτήρας περιέβαλε τους μαθητές Του με ένα αξίωμα που ταιριάζει αποκλειστικά στη θεία φύση; Ασφαλώς, ο Λόγος που ενυπάρχει στον Πατέρα δεν θα μπορούσε να σφάλει ως προς το πρέπον, αλλά το έπραξε αυτό πολύ ορθά. Διότι θεώρησε ότι έπρεπε, εκείνοι που έχουν ήδη μέσα τους το θείο και δεσποτικό Πνεύμα, να έχουν την κυριότητα να συγχωρούν τις αμαρτίες κάποιων, και όποιων θέλουν να τις κρατούν, εφόσον το Άγιο Πνεύμα που κατοικεί μέσα τους είναι αυτό που συγχωρεί και κρατεί κατά τη δική Του βούληση, έστω κι αν ενδεχομένως το έργο αυτό επιτελείται μέσω ανθρώπων.

Ματθ. 16, 19. Ο καιρός της δωρεάς αναφέρεται στον καιρό της αναστάσεως, κατά τον οποίο είπε: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, κρατούνται». Η δε δωρεά της πίστεως που δόθηκε αρμόζει σε όλους· γι' αυτό θεωρούμε την πίστη κοινή σε όλους τους αποστόλους και όχι μόνο του Πέτρου.

Πράγμα που όντως έγινε· διότι επέστρεψε στην οικία του, απαλλαγμένος από την τόσο μακροχρόνια αρρώστια. Αποδείχθηκε λοιπόν μέσω αυτού ακριβώς του γεγονότος, ότι ο Υιός του ανθρώπου έχει εξουσία επί της γης να συγχωρεί αμαρτίες. Και για ποιον άραγε το λέει αυτό; Άραγε για τον εαυτό του ή και για εμάς; Αληθινό είναι και το ένα και το άλλο· διότι αυτός, ως ενανθρωπήσας Θεός, ως Κύριος του νόμου, συγχωρεί αμαρτίες· λάβαμε όμως και εμείς από αυτόν αυτή την τόσο λαμπρή και αξιοθαύμαστη χάρη· διότι στεφάνωσε την ανθρώπινη φύση και με μια τέτοια τιμή· γι' αυτό άλλωστε είπε στους αγίους αποστόλους: «Αλήθεια σας λέω, όσα δέσετε πάνω στη γη, θα είναι δεμένα στους ουρανούς· και όσα λύσετε πάνω στη γη, θα είναι λυμένα στους ουρανούς». Και πάλι: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, είναι κρατημένες». Και πότε διαπιστώνεται ότι τους τα λέει αυτά; Όταν, αφού καταπάτησε το κράτος του θανάτου και αναστήθηκε από τους νεκρούς, τους εμφύσησε λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα άγιο». Διότι, αφού τους κατέστησε κοινωνούς της δικής του φύσεως, και αφού εγκατέστησε σε αυτούς το άγιο Πνεύμα, τότε τους ανέδειξε και κοινωνούς της δικής του δόξας, δίνοντάς τους την εξουσία να συγχωρούν και να κρατούν τις αμαρτίες.

Και ο Παύλος: «Επειδή δε είστε υιοί, εξαπέστειλε ο Θεός το Πνεύμα του Υιού του στις καρδιές σας, το οποίο κράζει: Αββά, ο Πατήρ». Διότι, όταν αναστήθηκε ο Χριστός σκυλεύοντας τον άδη, τότε έδωσε σε όσους πίστεψαν σε αυτόν το Πνεύμα της υιοθεσίας, και πριν από τους άλλους στους δικούς του μαθητές: «Διότι εμφύσησε σε αυτούς, λέγοντας: Λάβετε Πνεύμα άγιο· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται», και τα εξής. Επειδή, λοιπόν, έγιναν εξ ολοκλήρου κοινωνοί της θείας φύσεως, έχοντας πλουτίσει με το Δεσποτικό Πνεύμα που εξουσιάζει τα πάντα, για τον λόγο αυτόν τους περιέβαλε και με το θεοπρεπές αξίωμα, εννοώ το να συγχωρούν τις αμαρτίες όποιων θέλουν, και να διακρατούν τις αμαρτίες των άλλων. Το ότι δε πριν από την ανάληψη δεν υπήρχε στους ανθρώπους το Πνεύμα της υιοθεσίας, το φανερώνει ο πάνσοφος ευαγγελιστής Ιωάννης, λέγοντας: «Διότι δεν υπήρχε ακόμη άγιο Πνεύμα, επειδή ο Ιησούς δεν είχε ακόμη δοξαστεί»· εννοώντας ως δόξα την ανάσταση από τους νεκρούς και την άνοδο στον ουρανό. Διότι, αφού ανήλθε εκεί ο μονογενής Λόγος του Θεού, έστειλε σε εμάς στη θέση του τον Παράκλητο, και μέσω αυτού βρίσκεται μέσα μας· και αυτό μας το δίδαξε, λέγοντας: «Εάν δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν θα έλθει προς εσάς».

Διότι είναι χορηγός του αγιασμού, και αποδεικνύοντας αυτό ως δικό του αγαθό, ο ενανθρωπήσας Λόγος φύσηξε σωματικά στους αγίους αποστόλους λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα άγιο· αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, συγχωρούνται, αν κάποιων τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες». Πώς όμως ο θεσπέσιος Βαπτιστής, υποδεικνύοντας ολοκάθαρα αυτόν που αγιάστηκε, μαρτύρησε ότι «Αυτός είναι ο Υιός του Θεού», κατά τρόπο μοναδικό και χρησιμοποιώντας άρθρο; Διότι, όντας μυσταγωγός όλης της οικουμένης, έπρεπε, αν βέβαια γνώριζε ότι είναι άλλος από τον αληθινό Υιό, να επισημάνει την αλήθεια, λέγοντας με σαφήνεια: Αυτός είναι εκείνος που, μέσω της συνάφειας με τον κατά φύση και αληθινό Υιό, έγινε Υιός κατά παραχώρηση και κατά χάρη. Αλλά δεν είπε τίποτα τέτοιο· γνωρίζοντας ότι είναι ένας και ο αυτός, και Λόγος εκ του Θεού Πατρός και εκ σπέρματος του Δαβίδ κατά σάρκα, λέει μεν ότι αγιάστηκε καθόσον είναι άνθρωπος, αλλά από την άλλη ότι αγιάζει καθόσον νοείται ως Θεός. Διότι, όπως είπα, ήταν ταυτόχρονα και το ένα και το άλλο. Αν λοιπόν δεν έγινε άνθρωπος, αν δεν γεννήθηκε κατά σάρκα από γυναίκα, ας απομακρύνουμε από αυτόν τα ανθρώπινα γνωρίσματα. Αν όμως είναι αλήθεια ότι, υποβάλλοντας τον εαυτό του σε κένωση, έγινε όμοιος με εμάς, για ποιο λόγο του αφαιρούν εκείνα τα γνωρίσματα μέσω των οποίων νοείται ότι έχει κενωθεί, ακυρώνοντας εντελώς απερίσκεπτα το σοφό σχέδιο της ένσαρκης οικονομίας;

Αυτού του Μονογενούς σου ανέγνωσα τώρα τα λόγια, ώστε να μην δίνεις προσοχή σε ανθρώπινα ρήματα. Την κοινωνία αυτού του Αγίου Πνεύματος χάρισε στους αποστόλους. Διότι έχει γραφεί: «Και αφού είπε αυτό, εμφύσησε και τους λέγει: Λάβετε Πνεύμα Άγιον. Αν τινών συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται, αν τινών τις κρατείτε, είναι κρατημένες». Αυτό είναι το δεύτερο εμφύσημα, επειδή το πρώτο αμαυρώθηκε εξαιτίας των εκούσιων αμαρτιών, για να εκπληρωθεί το γεγραμμένο: «Ανέβηκε εμφυσώντας στο πρόσωπό σου, λυτρώνοντάς σε από τη θλίψη». Και το «ανέβηκε» από πού; Από τον Άδη. Διότι έτσι διηγήθηκε το Ευαγγέλιο, ότι μετά την Ανάσταση, τότε εμφύσησε.

Στη συνέχεια λέγεται: «και θα έλθει για χάρη της Σιών ο ρυόμενος», ενώ σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «και θα έλθει στη Σιών ο αγχιστεύων», και σύμφωνα με τον Ακύλα: «και θα έλθει στη Σιών ο αγχιστεύων». Αυτό άλλωστε και ο ίδιος ο Σωτήρας το δήλωνε λέγοντας: «δεν ήλθα παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα του οίκου Ισραήλ». Και πάλι εδώ, το θεοσεβές πολίτευμα υποδηλώνεται μέσω της Σιών, η οποία με διάφορους τρόπους έχει αποδειχθεί ότι είναι η Εκκλησία του Θεού. Για χάρη λοιπόν αυτής της πόλης του Θεού λέγεται ότι «θα έλθει» ο «ρυόμενος» ή ο «αγχιστεύων». Και τι θα κάνει; Θα συγχωρήσει τις αδικίες σε όσους τον πλησιάζουν. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «θα αποστρέψει τις ασέβειες από τον Ιακώβ», δηλαδή σε όσους «από τον Ιακώβ επιστρέφουν». Εάν όμως δεν επιστρέψουν, ας κατακρίνουν τον εαυτό τους, διότι δεν μετείχαν στη χάρη όπως τα έθνη, αν και ήταν οι πρώτοι που κλήθηκαν. «Και αυτή», λέει, «θα είναι σε αυτούς η από εμένα διαθήκη». Το ποια είναι δε «αυτή», το προσθέτει στη συνέχεια: «το Πνεύμα μου, το οποίο είναι επάνω σου». Αυτό λοιπόν το «Πνεύμα» ήταν η «διαθήκη», γι' αυτό και ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, έδινε στους μαθητές του το «Πνεύμα» λέγοντας: «λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν σε κάποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται». Αυτή λοιπόν θα ήταν η Καινή «Διαθήκη» και το κεφάλαιο του μυστηρίου, το Άγιο «Πνεύμα». Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «και αυτή είναι σε αυτούς η από εμένα διαθήκη, είπε ο Κύριος: το Πνεύμα το εμόν, το οποίο είναι μέσα σου».

Διότι, σαφώς, μέσω του ενός και του αυτού Πνεύματος κατέδειξε ότι υπάρχουν πολλές δυνάμεις, ικανές να ενεργούν διάφορα πράγματα. Πρόσεξε, λοιπόν, μήπως εδώ τους έδωσε κάποια μερική εξουσία και πνευματική χάρη· όχι για να ανασταίνουν νεκρούς και να επιτελούν θαύματα, αλλά για να συγχωρούν αμαρτίες, διότι διάφορα είναι τα χαρίσματα του Πνεύματος. Γι' αυτό και συνεχίζει προσθέτοντας: «Αν τινών συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται», και τα λοιπά· δείχνοντας ότι τους δώρισε αυτό το είδος των πνευματικών χαρισμάτων. Μετά, όμως, την Ανάληψη, όταν κατήλθε το ίδιο το Πνεύμα, τους χορήγησε τις δυνάμεις και τις ενέργειες των θαυμαστών σημείων και κάθε άλλου χαρίσματος. Για τον λόγο αυτόν, εδώ μεν μίλησε χωρίς να χρησιμοποιήσει άρθρο, λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα άγιον», δηλώνοντας ότι τους δίδει κάποια μερική ενέργεια του Πνεύματος· ενώ για εκείνο λέγει: «Θα λάβετε δύναμη, όταν θα επέλθει το άγιο Πνεύμα επάνω σας».

Έπειτα στη συνέχεια και ακολούθως τους εμφυσά το Άγιο Πνεύμα, επειδή το είχαν ανάγκη για την επαγγελία που επρόκειτο να ακολουθήσει· και αυτή ήταν το να δύνανται να συγχωρούν αμαρτίες διά της δυνάμεως του Αγίου Πνεύματος. Και έτσι, και από τους δύο ευαγγελιστές θα συγκροτηθεί ένας κοινός λόγος, καθώς όσα ειπώθηκαν από τον Λουκά αποσιωπήθηκαν από τον Ιωάννη, ενώ όσα παραδόθηκαν εγγράφως από τον Ιωάννη κρατήθηκαν στη σιωπή από τον Λουκά· και αφού πρώτα τεθούν όσα ειπώθηκαν από τον Λουκά και στη συνέχεια συναφθούν με αυτά όσα παραδόθηκαν από τον Ιωάννη, με αυτόν τον τρόπο διασώζουν ένα κοινό νόημα και μία διάνοια τα όσα αναφέρουν αμφότεροι. Αυτά λοιπόν ως προς αυτό το ζήτημα.

Θα κατανοήσεις ακόμη περισσότερο την υπεροχή της Κυριακής σε σχέση με τις άλλες εορτάσιμες ημέρες και από το εξής: Διότι κάθε άλλη εορτάσιμη ημέρα τη φέρνει ολόκληρος ο χρόνος μία φορά με την ανακύκλησή του, ενώ την Κυριακή την επαναφέρει σε εμάς ο κάθε μήνας τέσσερις φορές, και με αυτή την τόσο συχνή επανάληψη μετατρέπει για εμάς ολόκληρο το έτος σε πραγματικό έτος άφεσης και σε έτος δεκτό από τον Κύριο. Γι' αυτό και ο Κύριος, παραδίδοντάς μας έμπρακτα να εορτάζουμε αυτή την ημέρα μετά την πάροδο κάθε εβδομάδας, εμφανίστηκε πρώτα στο σπίτι στους μαθητές, ενώ απουσίαζε ο Θωμάς, και παρουσίασε τον εαυτό Του ζωντανό και τους έδωσε την ειρήνη, και ανακαινίζοντας με το δικό Του εμφύσημα εκείνο που είχε δοθεί στην αρχή, τους χάρισε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, δίνοντάς τους τη θεία δύναμη να δεσμεύουν και να λύνουν τις αμαρτίες και καθιστώντας τους συμμέτοχους στην ουράνια εξουσία, λέγοντάς τους: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται, αν κρατήσετε τις αμαρτίες κάποιων, κρατούνται».

Δεν θα έσφαλλε κανείς εάν έλεγε ότι και τότε έλαβαν κάποια πνευματική εξουσία και χάρη, ώστε να συγχωρούν αμαρτίες. Γι' αυτό πρόσθεσε, «όσων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους έχουν συγχωρεθεί», δείχνοντας τι είδους ενέργεια παρέχει. Διότι είναι ανείπωτη η χάρη του Πνεύματος και πολυποίκιλη η δωρεά. Αυτό δε συμβαίνει, για να μάθεις ότι είναι μία η δωρεά και η εξουσία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος».

97. Προς τον Υμήτιο. Κατά των Μακεδονιανών, δηλαδή των Πνευματομάχων. Για να δείξει ο Κύριος και Δεσπότης μας την ένωση του παναγίου Πνεύματος με τον ίδιο και με τον Πατέρα, αφού αναστήθηκε από τους νεκρούς, είπε στους μαθητές: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται», δηλώνοντας προφανώς ότι αυτό γίνεται με την αυθεντία του Πνεύματος που λαμβάνετε, το οποίο έχει την εξουσία να συγχωρεί θεϊκώς τα αμαρτήματα.

Διότι αυτοί που προσφέρουν θυσίες και για τα δικά τους αμαρτήματα, όπως είπε ο Απόστολος, δεν θα μπορούσαν βεβαίως εξ ιδίας αυθεντίας να συγχωρούν αμαρτίες και στους αμετανόητους, ακόμη κι αν αυτοί είναι πλούσιοι. Διότι το ότι δεν επέτρεψε στους ιερωμένους να καπηλεύονται τα πράγματα, ούτε θέσπισε να αποβλέπουν στο δικό τους κέρδος, αλλά νομοθέτησε τα πάντα για το συμφέρον των ποιμαινομένων, θέλοντας να είναι αυτοί ανάκτορο κάθε αγνείας και καθαρότητας, το φανέρωσε και μέσω του ιεροφάντη Μωυσή, το φανέρωσε και μέσω του εαυτού Του. Μέσω του νομοθέτη, λέγοντας ότι «Αν κάποιος νοθεύσει παρακαταθήκη, πρώτα ας επιστρέψει τα όσα αφαίρεσε, και έπειτα ας έρθει στον ναό για να εξιλεώσει όχι τον ιερέα, αλλά τον κριτή»· και μέσω του εαυτού Του: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, είναι συγχωρημένες· και αν κάποιων τις κρατήσετε, είναι κρατημένες». Εάν λοιπόν μέσω του θείου Πνεύματος έλαβαν αυτή την εξουσία, αυτοί που το αποδιώχνουν εξαιτίας των αμαρτημάτων τους, προφανώς δεν έχουν αυτή την εξουσία, αλλά την έχουν εκείνοι οι οποίοι γνωρίζουν μέσω του Αγίου Πνεύματος ποιοι είναι άξιοι άφεσης και ποιοι καταδίκης. Επειδή δε αυτό υπερβαίνει τον ανθρώπινο νου, ο Παράκλητος, ο οποίος είναι κοινωνός της θείας ουσίας και δόξας, γινόταν δάσκαλος σε όσους ήταν άξιοι να τον υποδεχθούν, για όσα ο ανθρώπινος νους δεν μπορούσε να φτάσει.

Ε΄. Θέλεις να μάθεις πώς είχαν την εξουσία να συγχωρούν και οφειλές; Διότι και εδώ θα διαπιστώσεις τη μεγάλη διαφορά· επειδή δεν συγχωρούσαν οφειλές χρημάτων, αλλά οφειλές αμαρτημάτων· «Διότι σε όποιους», λέγει, «συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους έχουν συγχωρεθεί· και σε όποιους τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες».

Χειροτονηθήκαμε από τον Δεσπότη κυρίαρχοι της αφέσεως των παραπτωμάτων· γίναμε και κύριοι της κρίσεως των αμαρτωλών, λαμβάνοντας από αυτόν τον εξής λόγο ως σύνθημα: Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, κρατούνται.

Βʹ. Αλλά τι; Δεν είναι επουράνιοι οι ύμνοι; Αυτά που ψάλλουν άνω οι θείοι χοροί των ασωμάτων δυνάμεων, τα ίδια δεν φθεγγόμαστε σε συμφωνία μαζί τους και εμείς εδώ κάτω; Δεν είναι επουράνιο και το θυσιαστήριο; Πώς; Διότι δεν έχει τίποτα το σαρκικό· όλα τα προκείμενα δώρα γίνονται πνευματικά. Η θυσία δεν αναλύεται σε στάχτη, ούτε σε καπνό, ούτε σε κνίσα, αλλά καθιστά τα προκείμενα λαμπρά και φαιδρά. Και πώς να μην είναι επουράνια τα τελούμενα, όταν αυτοί που τα διακονούν ακούν ακόμη εκείνο που έχει ειπωθεί: «Αν κάποιων κρατήσετε τις αμαρτίες, παραμένουν κρατημένες· αν κάποιων τις συγχωρήσετε, συγχωρούνται»; Πώς δεν είναι όλα επουράνια, όταν αυτοί κατέχουν και τα κλειδιά του ουρανού;

Εδώ ανυψώνει την ψυχή τους και καταδεικνύει το μεγάλο τους κύρος, εφόσον επρόκειτο να αναλάβουν το δικό του έργο. Και δεν γίνεται πλέον παράκληση προς τον Πατέρα, αλλά με αυθεντία τους δίνει τη δύναμη. Διότι εμφύσησε σε αυτούς και είπε: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον. Σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται, και σε όποιους τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες».

Εάν συγχωρήσεις τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται· εάν κάποιων τις κρατήσεις, κρατούνται.

«Διότι όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί βρίσκομαι και εγώ ανάμεσά τους.» Και πάλι: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· σε όποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· σε όποιους τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες.» Και πάλι: «Θα καθίσετε σε δώδεκα θρόνους κρίνοντας τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ.» Και ξανά: «Όσα τυχόν δέσετε πάνω στη γη, θα είναι δεμένα στον ουρανό, και όσα τυχόν λύσετε πάνω στη γη, θα είναι λυμένα στον ουρανό.» Και αλλού: «Δεν προσεύχομαι, λέει ο Κύριος, μόνο για τούτους, αλλά και για εκείνους που θα πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα μου και εγώ μέσα σε εσένα. Και εγώ τη δόξα που μου έχεις δώσει την έχω δώσει σε αυτούς, ώστε να έχουν τελειωθεί σε ένα, και για να γνωρίσει ο κόσμος ότι εσύ τους αγάπησες, καθώς αγάπησες εμένα· και ώστε όπου είμαι εγώ, να είναι και εκείνοι μαζί μου, για να θεωρούν τη δική μου δόξα, την οποία μου έδωσες.» Και ο θεσπέσιος απόστολος Πέτρος λέει: «Δίνοντας το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς, όπως ακριβώς και σε εμάς», και την ίδια δωρεά έδωσε ο Θεός στα έθνη, καθώς μιλούσαν σε γλώσσες και προφήτευαν.

Και αποδεικνύοντας ότι αυτό είναι δικό του αγαθό, λέει: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, κρατούνται». Αγιάζεται, λοιπόν, ως άνθρωπος, αγιάζει όμως ως Θεός, όντας ένας και ο αυτός.

Εκείνα όμως περί του εμφυσήματος ας λεχθούν στην κατάλληλη στιγμή, διότι και περί αυτού η χρυσή γλώσσα εκθέτει ως εξής: «Και δεν θα έκανε λάθος κανείς αν έλεγε ότι και τότε έλαβαν κάποια πνευματική εξουσία και χάρη, ώστε να συγχωρούν αμαρτίες· γι' αυτό και πρόσθεσε, 'αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται', δείχνοντας ποιο είδος ενέργειας δίνει· διότι είναι ανέκφραστη η χάρη του Πνεύματος, και πολυειδής η δωρεά· και αυτό γίνεται για να μάθεις ότι μία είναι η δωρεά και η εξουσία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Και ο μέγας Βασίλειος στα κεφάλαια προς τον Αμφιλόχιο λέει: «Ανακαινίζοντας ο Κύριος τον άνθρωπο, και αποδίδοντας πάλι την χάρη από το εμφύσημα του Θεού την οποία αυτός έχασε, φυσώντας στο πρόσωπο των μαθητών, τι λέει; 'Λάβετε Πνεύμα άγιο· αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται, αν τις κρατήσετε ασυγχώρητες, κρατούνται'». Εξάλλου, ότι το εμφύσημα αυτό ήταν σαρκικό, το αποδεικνύουν και ο θείος Αυγουστίνος στο βιβλίο του περί Τριάδος, και ο Κύριλλος Αλεξανδρείας στον λόγο του προς τις Βασίλισσες· ο μεν πρώτος λέγοντας: «Διότι εκείνο το σωματικό εμφύσημα, με την αίσθηση της σωματικής επαφής, δεν ήταν η ουσία του αγίου Πνεύματος»· ο δε δεύτερος: «Γιατί άραγε δίνει το Πνεύμα μέσω σαρκικού φυσήματος; Είναι εντελώς άτοπο, και πέρα από κάθε βλασφημία, να νομίζει κανείς ότι το άγιο Πνεύμα είναι σώμα».

Λόγος του Νεοφύτου μοναχού και εγκλείστου στους θείους και κορυφαίους των Αποστόλων Πέτρο και Παύλο και στους λοιπούς Αποστόλους. Ευλόγησον, πάτερ. Εορτάζοντας σήμερα την πανήγυρη των αποστόλων και μυστών και φίλων και αδελφών του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού, ποιος είναι ικανός να τους εξυμνήσει επάξια; Διότι, αν στους φίλους και αδελφούς των επίγειων βασιλέων απονέμεται πολλή τιμή από όλους, πόσο μάλλον σε εκείνους που αξιώθηκαν να γίνουν κατά χάριν φίλοι και αδελφοί του Βασιλέως της δόξης. «Εσείς είστε φίλοι μου», λέει, «εάν κάνετε όσα εγώ σας εντέλλομαι». Και: «Εγώ σας αποκάλεσα φίλους, διότι όλα όσα άκουσα από τον Πατέρα μου σας τα έκανα γνωστά». Και: «Πηγαίνετε», λέει, «και αναγγείλτε στους αδελφούς μου να πάνε στη Γαλιλαία, και εκεί θα με δουν». «Καθώς με απέστειλε ο Πατέρας» για να θεραπεύω «κάθε νόσο και κάθε ασθένεια» και «να συγχωρώ αμαρτίες», «έτσι και εγώ στέλνω εσάς». Και: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται, αν κάποιων τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες». Και: «Στην παλιγγενεσία, όταν καθίσει ο Υιός του ανθρώπου στον θρόνο της δόξας του, θα καθίσετε και εσείς σε δώδεκα θρόνους για να κρίνετε τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ».

Εάν όμως θέλεις να μάθεις κάτι ακόμη σπουδαιότερο από αυτά, μάθε από τη διδασκαλία των ευαγγελίων του Ιησού Χριστού, ότι οι πατέρες μας δύνανται να διατηρούν άλυτους τους όρους των επιτιμίων τους ακόμη και μέχρι τη μέλλουσα ζωή, στους οποίους έγκειται η ζωή και ο θάνατός μας, σύμφωνα με την εξουσία του Πνεύματος, την οποία έμαθαν άνωθεν από τον Λόγο, ή μάλλον κυρίως την έλαβαν· διότι λέγει ο νομοθέτης Υιός του επουράνιου Πατέρα: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, κρατούνται...»

Παντού δε, και στον θείο θρόνο μαζί με τον Πατέρα Του, ανίσταται και εμφανίζεται στους μαθητές και αποδεικνύει ότι έχει αχώριστο το Πνεύμα, με το εμφύσημα και με τη μετάδοση μέσω αυτού εκείνου του πνευματικού χαρίσματος της αφέσεως και της κρατήσεως των αμαρτιών. Ανέρχεται στους ουρανούς, από όπου ως Θεός δεν απουσίασε ποτέ, και εγκαθιδρύεται στον πατρικό θρόνο μαζί με το πρόσλημμα [της ανθρώπινης φύσης], και στέλνει στους μαθητές, όπως υποσχέθηκε, το Πνεύμα, το οποίο αφενός εκπορεύεται από τον Πατέρα, αφετέρου όμως υπάρχει και στον Ίδιο και μένει μέσα Του. Έτσι, λοιπόν, μέσα στον Χριστό το Πνεύμα, ολόκληρο με ολόκληρον, ακόμη και μετά την ενανθρώπηση, είναι υπερφυώς ενωμένο και υπερουσίως συνουσιωμένο, και συμπαραμένει αχώριστα και συνενεργεί σε όλη τη σωτηριώδη οικονομία για τη δική μου ανάπλαση και αναζωογόνηση· δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στους Αποστόλους, ούτε καν στις αγγελικές και επουράνιες δυνάμεις. Διότι καμία φύση δεν μπορεί να χωρέσει την υπερφυή φύση με τον τρόπο που εκείνη χωρά τον εαυτό της· αλλά το Πνεύμα πληροί τα πάντα, όντας παρόν σε όλα και χορηγώντας στα πάντα από τον εαυτό του το είναι κατά μετάδοση, στον βαθμό που το καθένα μπορεί να μετέχει και να το χωρέσει. Ταυτόχρονα, εξίσου παραμένει και ολόκληρο καθ' εαυτό, τόσο αχώρητο για τα πάντα, ώστε ακόμη και αν υπήρχαν μύριοι κόσμοι και άλλοι μυριοπλάσιοι από αυτούς, να μπορεί εξίσου να γεμίζει και εκείνους και να παραμένει πάλι ολόκληρο αχώρητο.

Και πρώτα μεν ενέπνευσε σε αυτούς την καθαρτική δύναμη διά του εμφυσήματος, όπως το έδειξε λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται»· διότι αυτό το χάρισμα είχαμε πρώτα ανάγκη εμείς που είμαστε ένοχοι για τις αμαρτίες. Έπειτα, επιπλέον αυτού, τους αναδεικνύει και φωτιστικούς, αφού μαζί με το να μαθητεύουν —δηλαδή να καθαρίζουν από την άγνοια όλα τα έθνη— τους ενεχείρισε και τη δύναμη του να βαπτίζουν —δηλαδή να φωτίζουν— με το να πει: «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Διότι το θείο βάπτισμα είναι πράγματι φώτισμα, το οποίο εκχέει το φως της θείας γνώσης σε όσους βαπτίζονται, την έλλαμψη της υπερούσιας και υπερώνυμης, μίας και ασύγχυτης Τριάδας, όπως ακριβώς φανερώνουν τα ίδια τα λόγια που εκφωνούνται σε αυτό σύμφωνα με τη θεία παράδοση.

λστ΄. Ακόμη, εάν ο ίδιος ο Παράκλητος δόθηκε τότε μέσω του εμφυσήματος, και όχι το χάρισμα της αφέσεως των αμαρτιών, όπως αμέσως εξήγησε ο Σωτήρας προσθέτοντας: «Αν τινών αφήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται» (διότι ο λόγος της Γραφής συνηθίζει να ονομάζει πνεύματα και τα χαρίσματα), τότε τίνος ήταν η παρουσία κατά την Πεντηκοστή; Διότι, είτε θα ήταν του ιδίου και συνεπώς περιττή, είτε κάποιου άλλου, και ποιο θα ήταν αυτό; λζ΄. Ακόμη, εάν τότε το Πνεύμα δινόταν μέσω του εμφυσήματος, πώς έλεγε την αλήθεια ο Κύριος όταν έλεγε: «Εάν εγώ δεν αναχωρήσω, ο Παράκλητος δεν θα έρθει σε εσάς»; λη΄. Ακόμη, εάν ταυτίζεται η εμφύσηση και η εκπόρευση, δηλαδή το εμφύσημα και το πνεύμα, εφόσον αναφέρεται ότι ο Υιός εμφύσησε δύο φορές, και τώρα αλλά και όταν εμφύσησε στο πρόσωπο του πρωτοπλάστου και έγινε ο άνθρωπος ζωντανή ψυχή· και εφόσον αυτές οι δύο εμφυσήσεις συνέβησαν μέσα στον χρόνο· τότε άρα είναι διπλή και χρονική και η εκπόρευση του Πνεύματος από τον Υιό. Πώς, λοιπόν, είναι ίδια με την εκπόρευση από τον Πατέρα, η οποία είναι μία, υπερχρονική και προαιώνια; Διότι είναι μία, εφόσον και το Πνεύμα είναι ένα, και προαιώνια και υπερχρονική, επειδή τέτοιο είναι και το Πνεύμα. Εάν όμως ίσχυε αυτό, τότε και η ψυχή θα ήταν Άγιο Πνεύμα, δηλαδή θεία ουσία, πράγμα το οποίο πρεσβεύει η αίρεση των Μανιχαίων. λθ΄. Έπειτα, φαίνεται να διαφεύγει και από τους ίδιους ότι επικαλούνται επιχειρήματα που στρέφονται εναντίον του εαυτού τους.

Επομένως, δεν συγχωρείται η αμαρτία σε όσους βλασφήμησαν το Άγιο Πνεύμα, διότι δεν διατήρησαν για τον εαυτό τους τίποτα μέσω του οποίου θα αξιωθούν την άφεση. Διότι η άφεση των αμαρτημάτων δίδεται διά του Πνεύματος, όπως άλλωστε επιβεβαίωσε και ο Σωτήρας λέγοντας: «Λάβετε Πνεύμα Άγιον· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, συγχωρούνται, και αν κάποιων τις κρατήσετε, κρατούνται»· διδάσκοντας, δηλαδή, ότι η άφεση και η κατάκριση των αμαρτιών ανήκει στην εξουσία και τη δύναμη του Πνεύματος. Διά του Πνεύματος, λοιπόν, ιερουργείται η κάθαρση και η αθώωση των αμαρτημάτων· εκείνος όμως που το βλασφημεί και αποβάλλει τη σωτηρία που προέρχεται από αυτό, πώς θα μπορούσε να καθαριστεί μέσω αυτού ή να αθωωθεί από την οφειλόμενη σε αυτόν τιμωρία και τις ποινές; Και θεωρώ ότι δεν απομένει πλέον καμία αμφιβολία σε όσους εξετάζουν τα πράγματα με ακρίβεια, ως προς το ότι εκείνος που βλασφημεί κατά του Πνεύματος δεν θα βρει την άφεση των αμαρτιών.

Έτσι και οι ιεράρχες κατέχουν τις αφοριστικές δυνάμεις ως φανερωτές των θείων δικαιωμάτων, όχι επειδή η πάνσοφη Θεαρχία ακολουθεί υπηρετικά —για να μιλήσουμε με ευλάβεια— τις δικές τους άλογες παρορμήσεις, αλλά επειδή αυτοί, λειτουργώντας ως διερμηνείς, αφορίζουν δίκαια όσους έχουν κριθεί από τον Θεό, υπό την καθοδήγηση του τελεταρχικού Πνεύματος. Διότι λέει: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες». Και σε εκείνον που ελλαμπόταν από τις θείες αποκαλύψεις του Παναγίου Πατρός, η Γραφή λέει: «Ό,τι δέσεις επί της γης, θα είναι δεμένο στους ουρανούς, και ό,τι λύσεις επί της γης, θα είναι λυμένο στους ουρανούς», επειδή εκείνος, καθώς και κάθε ιεράρχης όμοιός του, σύμφωνα με τις αποκαλύψεις των πατρικών κρίσεων που συντελούνται μέσα του, δέχεται τους θεοφιλείς και αποκόπτει τους αθέους, ενεργώντας ως φανερωτής και διαμεσολαβητής. Διότι και εκείνη την ιερή θεολογία, όπως αναφέρουν τα ιερά Λόγια, δεν την εξέφρασε από δική του πρωτοβουλία, ούτε του την αποκάλυψε σάρκα και αίμα, αλλά επειδή ο Θεός τον μύησε νοερά στα δικά Του. Επομένως, οι ένθεοι ιεράρχες πρέπει να χρησιμοποιούν τους αφορισμούς και όλες τις ιεραρχικές δυνάμεις κατ' αυτόν τον τρόπο, δηλαδή όπως τους κατευθύνει η τελεταρχική Θεαρχία, ενώ οι υπόλοιποι πρέπει να υπακούουν στους ιεράρχες σε όσα αυτοί πράττουν ιεραρχικά, αναγνωρίζοντας ότι κινούνται από τον Θεό. «

Έτσι έκανε με τον Ζακχαίο, έτσι με την πόρνη, έτσι με τον Ματθαίο από το τελωνείο, έτσι με τον Πέτρο που Τον αρνήθηκε τρεις φορές, έτσι και με τον παραλυτικό, τον οποίο, αφού θεράπευσε και βρήκε αργότερα, του είπε: «Ιδού, έγινες καλά· μην αμαρτάνεις πλέον, για να μη σου συμβεί κάτι χειρότερο»· λέγοντας δε αυτό, έδειξε ότι εξαιτίας της αμαρτίας έπεσε σε εκείνη την ασθένεια, και απαλλασσόμενος από αυτήν έλαβε και την άφεση των αμαρτιών του. Κανένας από αυτούς δεν χρειάστηκε πολλά χρόνια, ούτε νηστεία, ούτε χαμευνία, παρά μόνο επιστροφή και αδίστακτη πίστη και αποκοπή του κακού και αληθινή μετάνοια και πολλά δάκρυα, όπως η πόρνη και ο Πέτρος που «έκλαψε πικρά». Από εδώ ξεκινά η αρχή αυτού του μεγάλου δώρου που αρμόζει μόνο στον Θεό και το οποίο μόνο Αυτός κατείχε. Έπειτα, αφήνει αυτό το χάρισμα στους μαθητές αντί για Εκείνον, καθώς επρόκειτο να αναληφθεί προς τον ουρανό. Ας εξετάσουμε, λοιπόν, πώς τους παρέδωσε αυτό το αξίωμα και την εξουσία, και σε ποιους και σε πόσους: στους έντεκα εκλεκτούς, «ενώ οι θύρες ήταν κλειστές», και ενώ ήταν όλοι μαζί συγκεντρωμένοι μέσα, διότι, αφού εισήλθε και «στάθηκε στο μέσο τους, εμφύσησε» και λέει: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται, αν τις κρατήσετε, κρατούνται», και προς το παρόν δεν τους δίνει καμία εντολή σχετικά με επιτίμια, επειδή επρόκειτο να διδαχθούν από το Άγιο Πνεύμα.

Επειδή άφησες τα πάντα και ακολούθησες τον Χριστό; Επειδή περιφρόνησες την επίγεια δόξα; Επειδή έγινες ταπεινός στο πνεύμα; Επειδή πούλησες τα πάντα και τα έδωσες στους φτωχούς; Επειδή έχασες την ψυχή σου, δηλαδή τη νέκρωσες για τον κόσμο, και δεν τη βρήκες σε κανένα θέλημα της σάρκας; Ή μήπως κι εσύ, όπως παλιά οι μαθητές του Χριστού, άκουσες από αυτόν, αφού βέβαια εμφύσησε πάνω σου και είπε: «Λάβε Πνεύμα Άγιο! Αν κάποιων συγχωρήσεις τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν κάποιων τις κρατήσεις, θα παραμείνουν»; «Αλλά η εξουσία αυτή ανήκει στους ιερείς», λέει. Το γνωρίζω και εγώ· διότι αυτό είναι αλήθεια.

Αλλά τι να πω προς εκείνους που αγαπούν να γίνονται ονομαστοί και να καθίστανται ιερείς και αρχιερείς και ηγούμενοι, και θέλουν να αναδέχονται τους λογισμούς των άλλων, και θεωρούν τον εαυτό τους άξιο για το εγχείρημα του να δεσμεύουν και να λύνουν; Όταν βλέπω ότι οι ίδιοι δεν γνωρίζουν τίποτα από τα αναγκαία και θεία πράγματα, ούτε τα διδάσκουν σε άλλους ούτε τους οδηγούν στο φως της γνώσης, τι άλλο να πω από αυτό που λέει ο Χριστός στους Φαρισαίους και τους νομικούς: «Αλίμονο σε εσάς τους νομικούς, διότι πήρατε το κλειδί της γνώσης. Εσείς οι ίδιοι δεν εισήλθατε και εμποδίσατε εκείνους που ήθελαν να εισέλθουν». Διότι τι άλλο είναι το κλειδί της γνώσης, εάν όχι η χάρη του Αγίου Πνεύματος που δίδεται μέσω της πίστης, η οποία αληθινά προκαλεί τη γνώση και την επίγνωση μέσω του φωτισμού και διανοίγει τον κλεισμένο και καλυμμένο νου μας, όπως πολλές φορές σας είπα με πολλές παραβολές και αινίγματα, αλλά και με φανερές αποδείξεις, και πάλι θα σας πω: η θύρα είναι ο Υιός —«Εγώ είμαι, λέει, η θύρα»—, ενώ το κλειδί της θύρας είναι το Άγιο Πνεύμα —«Λάβετε, λέει, Πνεύμα Άγιο· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται, αν κάποιων τις κρατήσετε, παραμένουν κρατημένες»— και οικία είναι ο Πατέρας —«Διότι στην οικία του Πατέρα μου υπάρχουν πολλά οικήματα». Πρόσεχε, λοιπόν, με ακρίβεια τη θεωρία του λόγου.

Επειδή εγκατέλειψες τα πάντα και ακολούθησες τον Χριστό; Επειδή περιφρόνησες την επίγεια δόξα; Επειδή έγινες ταπεινός στο πνεύμα; Επειδή τα πούλησες όλα και τα έδωσες στους φτωχούς; Επειδή έχασες τη δική σου ψυχή, δηλαδή τη νέκρωσες ως προς τον κόσμο, και δεν τη βρήκες σε κανένα σαρκικό θέλημα; Ή μήπως και εσύ, όπως παλαιότερα οι μαθητές του Χριστού, άκουσες από αυτόν, αφού βέβαια εμφύσησε πάνω σου και είπε: «Λάβε Πνεύμα Άγιο· αν συγχωρήσεις τις αμαρτίες κάποιων, θα τους συγχωρηθούν· αν κάποιων τις κρατήσεις, θα κρατηθούν»; «Αλλά η εξουσία αυτή ανήκει στους ιερείς», λέει. Το γνωρίζω και εγώ· διότι αυτό είναι αληθές.

Μην πλανάσθε λοιπόν, αδελφοί. Αυτός που ζει στο σκοτάδι βρίσκεται έξω από τη θύρα, και αυτός που νομίζει ότι εισήλθε αλλά δεν εισήλθε μέσω του φωτός, βρίσκεται και αυτός έξω από τη μάνδρα. Διότι, εάν ο Χριστός είναι το φως του κόσμου και η θύρα, οπωσδήποτε η θύρα είναι φωτεινή. Και αυτός που βρίσκεται σε αυτήν, έχει βρεθεί στο φως του κόσμου. Το κλειδί δε της θύρας είναι το Άγιο Πνεύμα -διότι λέει: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο. Αν συγχωρήσετε τις αμαρτίες κάποιων, τους συγχωρούνται, αν κάποιων τις κρατήσετε, μένουν κρατημένες»-, και οικία είναι ο Πατέρας -«Διότι στην οικία του Πατέρα μου υπάρχουν πολλές κατοικίες»-. Πρόσεχε λοιπόν με ακρίβεια τη θεωρία του λόγου. Εάν λοιπόν το κλειδί δεν ανοίξει -«Διότι σε αυτόν», λέει, «ο θυρωρός ανοίγει»-, η θύρα δεν διανοίγεται. Και εάν η θύρα δεν διανοιχθεί, κανείς δεν εισέρχεται στην οικία του Πατέρα, καθώς λέει ο Χριστός: