Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 20:23

Για το τρίτο τι να πούμε; Διότι εκείνοι που κατατόλμησαν απροκάλυπτα να παραβούν το Ευαγγέλιο και αναθεμάτισαν αυτούς που προτίμησαν να μην το παραβούν, τι θα τους νοιάξει για τους κανόνες; Και μάλιστα, εφόσον και αυτοί είναι σφραγισμένοι από το Άγιο Πνεύμα, και με την κατάλυσή τους καταλύονται όλα όσα έχουν δοθεί για τη σωτηρία μας· διότι τότε δεν υπάρχει πουθενά ιεροσύνη, θυσία, και τα υπόλοιπα φάρμακα των ψυχικών μας ασθενειών. Και τι μιλάω για κανόνες και κάνω διάκριση; Είναι το ίδιο με το να μιλάμε, στην περίπτωσή τους, για το Ευαγγέλιο του Χριστού. Διότι ο ίδιος έδωσε τα κλειδιά της βασιλείας των ουρανών στον μεγάλο Πέτρο λέγοντας: Όποιον λύσεις και όποιον δέσεις, θα γίνει αυτό κι εκείνο. Και πάλι προς όλους τους αποστόλους: Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται, και αν κάποιων τις κρατήσετε, είναι κρατημένες, και κατ' ακολουθία αυτών μεταβιβάζει την εξουσία στους διαδόχους τους, εφόσον βέβαια πράττουν με τον ίδιο τρόπο. Και γι' αυτόν τον λόγο έχουν γίνει δεκτοί οι κανόνες του Βασιλείου και των ισάξιων με αυτόν αγίων ως αποστολικοί, καθότι τους ακολούθησαν χωρίς να καινοτομήσουν καθόλου, αλλά μάλλον και τους επαύξησαν όπως έπρεπε.

Έπειτα από μια πονηρή σύνοδο που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα για την καταστροφή της πίστεως, έπειτα από τον αναθεματισμό των μακαρίων πατέρων μας, έπειτα από δωδεκαετή διωγμό, έπειτα από εξορίες και λεηλασίες, έπειτα από φυλακίσεις και δεσμά, έπειτα από πληγές, θανάτους και οικουμενικό κλονισμό, σαν να μην είχε συμβεί ήδη τίποτα το πρωτοφανές, συρόμαστε από τους κρατούντες για να έλθουμε σε διάλογο με τους αρχηγούς της ασέβειας. Και όχι μόνο αυτό, αλλά και να αποδεχθούμε ως κριτές των όσων λέγονται και αντιλέγονται μεταξύ μας τους προύχοντες της εξουσίας, για τους οποίους δεν είναι θεμιτό να αναμειγνύονται στα δικά μας ζητήματα, όπως λέει κάπου ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, πόσο μάλλον να τους δεχόμαστε ως κριτές επί των θείων δογμάτων. Διότι στους άρχοντες έχει δοθεί το ξίφος από τον Θεό, καθώς λέει: «Επειδή οι άρχοντες δεν προκαλούν φόβο για τα καλά έργα, αλλά για τα κακά». Και: «Δεν φορούν άσκοπα το ξίφος· είναι εκδικητές σε εκείνον που πράττει το κακό», όπως είναι και συνεργοί σε αυτούς που πράττουν το καλό. Στους αγίους Αποστόλους, αντίθετα, δόθηκε η υποκινούμενη από το Πνεύμα εξουσία των θεουργικών δογμάτων, των αφορισμών και των αφέσεων. Διότι ο Κύριος είχε πει σε αυτούς: «Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν σε κάποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν σε κάποιους τις κρατήσετε, μένουν κρατημένες». Και πάλι: «Όσα δέσετε στη γη, θα είναι δεμένα στους ουρανούς· και όσα λύσετε στη γη, θα είναι λυμένα στους ουρανούς.»

Διότι τα σύμπαντα είναι δούλα του Θεού. Πύλες δε του άδη είναι οι κατά καιρούς διώκτες, οι οποίοι παρέπεμπαν τους Χριστιανούς στον άδη. Αλλά και οι αιρετικοί είναι πύλες που οδηγούν στον άδη· συνεπώς, η Εκκλησία υπερίσχυσε πολλών διωκτών και πολλών αιρετικών. Καθένας από εμάς είναι επίσης Εκκλησία, γινόμενος οίκος Θεού. Εάν λοιπόν στηριχθούμε στην ομολογία του Χριστού, οι πύλες του άδη, δηλαδή οι αμαρτίες, δεν θα μας καταβάλουν· διότι, αφού υψώθηκε από αυτές τις πύλες, και ο Δαβίδ έλεγε: «Εσύ που με υψώνεις από τις πύλες του θανάτου». Ποιων πυλών, ω Δαβίδ; Των δύο, του φόνου και της μοιχείας. «Και θα σου δώσω τα κλειδιά της βασιλείας των ουρανών, και ό,τι δέσεις πάνω στη γη, θα είναι δεμένο στους ουρανούς· και ό,τι λύσεις πάνω στη γη, θα είναι λυμένο στους ουρανούς». Ως Θεός λέγει το «Θα σου δώσω», με εξουσία· διότι, όπως ο Πατέρας σου έδωσε την αποκάλυψη, έτσι και εγώ σου δίνω τα κλειδιά. Και ως κλειδιά θα εννοήσεις τις συγχωρήσεις ή τα επιτίμια των σφαλμάτων που δένουν και λύνουν· διότι έχουν την εξουσία να συγχωρούν και να δεσμεύουν όσοι έχουν αξιωθεί, κατά το πρότυπο του Πέτρου, την επισκοπική χάρη. Διότι, αν και το «Θα σου δώσω» έχει ειπωθεί μόνο προς τον Πέτρο, εντούτοις έχει δοθεί σε όλους τους αποστόλους. Πότε; Όταν είπε: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται». Διότι και το «Θα δώσω» δηλώνει μέλλοντα χρόνο, δηλαδή τον χρόνο μετά την ανάσταση.

Αλλά αυτά συνιστούν μεγάλη γελοιότητα. Διότι είναι φανερό ότι τότε δεν τους έδωσε το ίδιο το Άγιο Πνεύμα, αλλά ένα από τα χαρίσματα του Πνεύματος, το να συγχωρούν τις αμαρτίες. Διότι αμέσως προσθέτει: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες». Το δε Πνεύμα το κατέχει ο Υιός ουσιωδώς, ως ομοούσιος με αυτό, όχι ως ενεργούμενος από αυτό· διότι οι προφήτες είναι αυτοί που ενεργούνται από το Πνεύμα. Λέγεται δε ότι το Πνεύμα είναι του Υιού, καθόσον ο Υιός είναι αλήθεια και δύναμη και σοφία, ενώ το Άγιο Πνεύμα αναγράφεται από τον Ησαΐα ως Πνεύμα αληθείας και ισχύος και σοφίας. Και εξάλλου, επειδή χορηγείται στους ανθρώπους διά του Υιού, γι' αυτό λέγεται ότι είναι του Υιού. Εσύ να πιστεύεις ότι το Πνεύμα προέρχεται μεν από τον Πατέρα, χορηγείται δε στην κτίση διά του Υιού, και αυτός θα είναι για εσένα ο κανόνας της ορθοδοξίας. «Ο Πατέρας αγαπά τον Υιό και έχει δώσει τα πάντα στο χέρι του. Εκείνος που πιστεύει στον Υιό έχει ζωή αιώνια· ενώ εκείνος που απειθεί στον Υιό δεν θα δει ζωή, αλλά η οργή του Θεού θα παραμένει πάνω του.» Αφού είπε τα υψηλά περί του Χριστού, τώρα πάλι εκφράζει τα ταπεινά, καθιστώντας τον λόγο ευπρόσδεκτο στους ακροατές. Γι' αυτό, λέει, ο Πατέρας αγαπά τον Υιό, ομιλώντας ωσάν για κάποιον θαυμαστό άνθρωπο, και έχει δώσει τα πάντα στο χέρι του Υιού, κατά την ανθρώπινη φύση του.

Αναχωρεί λοιπόν η Μαρία, έχοντας αξιωθεί να ακούσει τέτοια λόγια, και τα αναγγέλλει αυτά στους μαθητές· τόσο καλό πράγμα είναι η επιμονή και η καρτερία. Επίμενε λοιπόν και εσύ, και ίσως μάθεις κάτι, και γίνεις δάσκαλος των μαθητών του λόγου. «Όταν λοιπόν βράδιασε εκείνη την ημέρα, την πρώτη της εβδομάδας, και ενώ οι πόρτες ήταν κλειδωμένες εκεί όπου ήταν συγκεντρωμένοι οι μαθητές εξαιτίας του φόβου των Ιουδαίων, ήλθε ο Ιησούς και στάθηκε στο μέσο, και τους λέει: Ειρήνη σε εσάς. Και λέγοντας αυτό, τους έδειξε τα χέρια και την πλευρά του. Χάρηκαν λοιπόν οι μαθητές όταν είδαν τον Κύριο. Τους είπε λοιπόν πάλι ο Ιησούς: Ειρήνη σε εσάς· καθώς με απέστειλε ο Πατέρας, και εγώ στέλνω εσάς. Και αφού το είπε αυτό, εμφύσησε και τους λέει: Λάβετε Πνεύμα Άγιο· αν σε κάποιους συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται· αν σε κάποιους τις κρατήσετε, είναι κρατημένες». Επειδή η Μαρία ανήγγειλε αυτά στους μαθητές, και ήταν φυσικό ή να μην την πιστέψουν ή πιστεύοντάς την να λυπηθούν, επειδή οι ίδιοι δεν αξιώθηκαν να τον δουν, για τον λόγο αυτόν, την ίδια ημέρα, εμφανίζεται σε αυτούς, οι οποίοι διψούσαν μεν, επειδή άκουσαν από τη γυναίκα ότι αναστήθηκε, και φοβούνταν δε τους Ιουδαίους, και γι' αυτό ποθούσαν περισσότερο να δουν τη μόνη τους παρηγοριά. Εμφανίζεται λοιπόν το βράδυ (διότι περίμενε να συγκεντρωθούν όλοι), «ενώ οι πόρτες ήταν κλειδωμένες», για να δείξει ότι έτσι αναστήθηκε, ενώ και ο λίθος ήταν τοποθετημένος στον τάφο.

Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Αν κάποιων συγχωρήσετε τις αμαρτίες, τους συγχωρούνται»· δείχνοντας ότι τους έδωσε αυτό το είδος των πνευματικών χαρισμάτων, δηλαδή την άφεση των αμαρτιών. Μετά την Ανάληψη, όμως, όταν κατήλθε το ίδιο το Πνεύμα, τους χορήγησε πλουσιοπάροχα τις δυνάμεις των σημείων και κάθε άλλου χαρίσματος.