Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 21:15

Ανάγνωσε τον Ησαΐα, και σε αυτόν θα βρεις πώς ομιλεί το βέλος: «Και με έθεσε ως βέλος εκλεκτό», λέγει ο Θεός Λόγος, «και μέσα στη φαρέτρα του με έκρυψε». Πληγωμένος από αυτό το βέλος ο Ιερεμίας έλεγε προς αυτόν: «Εγώ όμως δεν κοπίασα να σε ακολουθώ, και ημέρα ανθρώπου δεν επιθύμησα». Πληγωμένος στη διάνοια από αυτό το βέλος ο Δαβίδ έλεγε προς αυτόν: «Προσκολλήθηκε η ψυχή μου οπίσω σου, και εμένα με στήριξε η δεξιά σου». Πληγωμένος από αυτό το βέλος ο Πέτρος έλεγε στον Χριστό: «Κύριε, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ». Πληγωμένος από αυτό το βέλος ο Παύλος, και συνδεδεμένος με τον Χριστό, έλεγε: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;». Πληγωμένη από αυτό το βέλος η πάνσεμνη Εκκλησία έλεγε: «Ωιμέ, είμαι πληγωμένη από αγάπη». Ω στεναγμός, που μέσα από τα βάθη της καρδιάς αναβλύζει φιλόχριστα νάματα· ω στεναγμός, με τον οποίο ελκύει προς τον εαυτό της τον ουράνιο νυμφίο Χριστό.

Ο Παύλος, λοιπόν, λέει ότι παρηγορείται στις θλίψεις με την παρουσία του Τίτου· όταν όμως εκείνος απουσιάζει, δεν βρίσκει ανάπαυση στο πνεύμα του. Η αγάπη προς τον Θεό και η αγάπη προς τους αδελφούς είναι δύο πράγματα αχώριστα. Και αυτήν την εντολή, λέει ο Ιωάννης, έχουμε από τον Θεό: εκείνος που αγαπά τον Θεό, να αγαπά και τον αδελφό του. Διότι το ίδιο είπε και στον Πέτρο: «Αν με αγαπάς, ποίμαινε τα πρόβατά μου». Δηλαδή, δείξε την αγάπη σου προς τον Ποιμένα, προνοώντας με επιμέλεια για τα πρόβατα. Ποιο τείχος είναι τόσο αδιάρρηκτο, οχυρωμένο από την αρμονική σύνδεση ογκωδών λίθων και ικανό να αποτρέπει τις επιθέσεις των εχθρών, όσο μια κοινότητα αγίων που είναι συναρμοσμένη με τους δεσμούς της αγάπης και αποκρούει τις επιβουλές του διαβόλου; Και ποια ομορφιά φυτών φυτεμένων στη σειρά, ή ποια αρμονική παράταξη στρατού που προελαύνει με κοσμιότητα και ευπρεπή τάξη μπορεί να συγκριθεί μαζί της; Διότι, ενώ αυτά παρέχουν τέρψη, δεν είναι άραγε τερπνότερη και γλυκύτερη από όλα η ευπρέπεια της φυσικής αρμονίας εκείνων που είναι συναρμοσμένοι μεταξύ τους με την αγάπη; Επειδή αυτή προβάλλει σεμνή και πολύτιμη στα μάτια του Κυρίου. Άκουσε τον Δαβίδ, ή μάλλον τη χάρη του Αγίου Πνεύματος: «Ιδού», λέει, «τι είναι καλό ή τι είναι τερπνό;». Τίποτα έτερο, τίποτα άλλο από τα επίγεια, παρά μόνο «το να κατοικούν οι αδελφοί ενωμένοι μαζί· σαν το μύρο που εκκενώνεται στο κεφάλι». Οι άγγελοι περιστοιχίζουν τις δικές μας χορείες και ευφραίνονται για εμάς, επειδή μιμούμαστε τον δικό τους τρόπο ζωής.

«Εάν όμως προειδοποιήσεις τον δίκαιο ώστε να μην αμαρτήσει, εσύ θα σώσεις τη δική σου ψυχή.» «Κανένας ιερέας δεν πρέπει να πιει κρασί όταν εισέρχεται στην εσωτερική αυλή. Από όλες τις απαρχές σας, το μερίδιο θα ανήκει στους ιερείς.» «Εκείνοι που φύλαξαν με οσιότητα τα όσια, θα αγιαστούν, και εκείνοι που τα διδάχθηκαν, θα βρουν απολογία.» «Μη ζητάς από τον Κύριο αξίωμα εξουσίας, ούτε από τον βασιλιά κάθισμα δόξας. Με όλη σου την ψυχή να ευλαβείσαι τον Κύριο και να τρέφεις βαθύ σεβασμό για τους ιερείς του. Με όλη σου τη δύναμη να δοξάζεις τον Δημιουργό σου και να μην εγκαταλείπεις τους λειτουργούς του. Να φοβάσαι τον Κύριο, να τιμάς τον ιερέα και να δίνεις το μερίδιό τους, όπως ακριβώς σε πρόσταξε.» «Σε όρισαν ηγέτη; Μην υπερηφανεύεσαι. Γίνε ανάμεσά τους σαν ένας από αυτούς. Φρόντισέ τους, και έπειτα κάθισε, και αφού εκπληρώσεις κάθε χρέος σου, αναπαύσου, για να ευφρανθείς χάρη σε αυτούς και να λάβεις ως χάρη ευδοκίας το στεφάνι.» «Όταν ήλθε ο Ιησούς στα μέρη της Καισαρείας του Φιλίππου,» και τα λοιπά. «Είπε ο Κύριος στον Πέτρο: Σίμων, γιε του Ιωνά, με αγαπάς;» «Έγινε δε φιλονικία μεταξύ των μαθητών για το ποιος από αυτούς θεωρείται μεγαλύτερος. Ο δε Ιησούς τούς είπε: Οι βασιλείς των εθνών τα κατακυριεύουν, και εκείνοι που τα εξουσιάζουν ονομάζονται ευεργέτες. Εσείς όμως δεν πρέπει να είστε έτσι· αλλά ο μεγαλύτερος ανάμεσά σας ας γίνει σαν τον νεότερο, και ο ηγέτης σαν αυτόν που διακονεί. Διότι ποιος είναι μεγαλύτερος, αυτός που κάθεται στο τραπέζι ή αυτός που διακονεί;»

Βεβαίως και ο κορυφαίος των μαθητών Πέτρος, η πέτρα της πίστεως, κατά τον καιρό εκείνο του σωτηρίου πάθους, αφού αφέθηκε για λίγο σε κάποια κατ' οικονομίαν εγκατάλειψη, προκειμένου να γνωρίσει την ευτέλεια και την ταλαιπωρία της ανθρώπινης αδυναμίας, υπέπεσε στο παράπτωμα της αρνήσεως. Έπειτα, αμέσως, αφού θυμήθηκε τα λόγια του Κυρίου, βγήκε έξω και έκλαψε πικρά· και με τα θερμά εκείνα δάκρυα, ανατρέποντας την ήττα, κατήγαγε αποφασιστική νίκη. Διότι, όντας εμπειροπόλεμος, αν και έπεσε, δεν κατέρρευσε ούτε απελπίστηκε, αλλά αναπηδώντας προσέφερε πικρότατα δάκρυα από συντετριμμένη καρδιά. Και αμέσως ο εχθρός, όταν τα αντίκρισε, σαν να καίγονταν τα μάτια του από σφοδρότατη φλόγα, απομακρύνθηκε φεύγοντας μακριά και ουρλιάζοντας φοβερά. Ο δε κορυφαίος έγινε ξανά κορυφαίος, και όπως ακριβώς χειροτονήθηκε διδάσκαλος της οικουμένης, έτσι έγινε και υπόδειγμα μετανοίας. Μετά δε τη θεία Έγερση, ο Χριστός, απευθύνοντάς του τρεις φορές τον λόγο: «Πέτρε, με αγαπάς;», διόρθωσε την τριπλή άρνηση, με τον απόστολο να αποκρίνεται: «Ναι, Κύριε, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ».

Διότι αυτό δόθηκε από τον καλό ποιμένα ως το πρώτο έργο και τεκμήριο αγάπης, το να ποιμαίνει κανείς σωτηριωδώς τα λογικά του ποίμνια· και λέγει: «εάν με αγαπάς, Πέτρε, ποίμαινε τα πρόβατά μου», πράγμα που προφανώς σημαίνει ότι και οποιοσδήποτε άλλος με αγαπά μετά από εσένα, οφείλει να ποιμαίνει καλώς τα πρόβατά μου και τα αρνία μου.

Αλλά, αφού τους μετέδωσε την ειρήνη και το Άγιο Πνεύμα και τα όμοια χαρίσματα, έπειτα τους εμπιστεύεται την κηδεμονία όλης της οικουμένης, καθιστώντας τους άρχοντες επάνω σε όλη τη γη. Και αυτά τα έκανε προς όλον τον χορό των Αποστόλων από κοινού. Τον ίδιο όμως τον κορυφαίο, ο οποίος πολλές φορές είχε ήδη προδώσει και αρνηθεί τον προς Αυτόν πόθο και τη στοργή, πώς τον μεταχειρίσθηκε; Διότι όχι μόνο δεν έφερε στο μέσο την άρνηση, ούτε του υπενθύμισε τις συμφωνίες με τις οποίες είχε ορκισθεί ότι δεν θα αρνηθεί να συμμετάσχει στον θάνατο του Διδασκάλου — συμφωνίες των οποίων έγινε αμέσως παραβάτης, χωρίς να περάσει ούτε λίγος χρόνος — αλλά, αφού έστειλε εκείνους που θα ανήγγελλαν την Ανάσταση, τον τίμησε και με αυτόν τον τρόπο χωριστά από τους άλλους. Και όταν συναντήθηκε μαζί του, του μίλησε φιλικά, και τον ρωτά αν ο πόθος του προς Αυτόν είναι μέσα του μεγαλύτερος από ό,τι στους άλλους συντρόφους του. Και όταν ο Πέτρος είπε ότι Τον αγαπά, τον ρωτά πάλι το ίδιο· και αφού άκουσε ξανά το «Σε αγαπώ», τον ρωτά και πάλι αν αγαπάται από αυτόν. Και, όπως μου φαίνεται, δεν θα σταματούσε να τον ρωτά πολλές φορές, αν ο Πέτρος, στενοχωρημένος, δεν έλεγε ότι, για να μάθει Εκείνος πως αγαπάται, δεν έχει ανάγκη από πολλά λόγια, αφού γνωρίζει τα πάντα.

Όταν ο Κύριος ρωτούσε τον Πέτρο: «Σίμων, γιε του Ιωνά, με αγαπάς περισσότερο από αυτούς;», δεν ρωτούσε επειδή ο ίδιος, που τα γνωρίζει όλα, ήθελε να μάθει· αλλά, επειδή επρόκειτο να του εμπιστευθεί το ποίμνιο, το κάνει αυτό για να δείξει πόση πρόνοια έχει για το ποίμνιο. Διότι αυτός που εγκαθιστά στο ποίμνιο εκείνον που φλέγεται από πολλή αγάπη προς τον Δεσπότη, παρουσιάζει αναμφίβολα πόση στοργή έχει για τα πρόβατα. Για την ίδια αιτία ρωτάει και τρίτη φορά, αποδεικνύοντας την πολλή του φροντίδα για τα λογικά πρόβατα. Συγχρόνως, όμως, διαγράφει και κάποιον βαθμό σε όσους ποιμαίνονται, παραγγέλλοντάς του να ποιμαίνει πρώτα τα αρνία, έπειτα τα προβατάκια, τα οποία, ενώ ήταν πρόβατα, εξαιτίας κάποιων σφαλμάτων που ελάττωσαν την αρετή και την τελειότητά τους, υποβιβάστηκαν σε προβατάκια· και, τέλος, την τρίτη φορά, προσθέτει τα τέλεια πρόβατα.

Ορίστηκαν, λοιπόν, οι απόστολοι και ως εργάτες των λογικών ψυχών και ως πνευματικοί οικονόμοι, και οικονόμοι όχι των ορατών σπιτιών, αλλά των καρδιών των ανθρώπων. Όπως ακριβώς ο οικονόμος εισέρχεται στο σπίτι και καθαρίζει με επιμέλεια όλα όσα βρίσκονται σε αυτό και διευθετεί την οικία σύμφωνα με την αρεσκεία του κυρίου του, έτσι και ο λόγος των αποστόλων, εισερχόμενος στις καρδιές των πιστών ανθρώπων, οικονομά την ψυχή και την κοσμεί προς ευαρέστηση και ενοίκηση του επουράνιου Δεσπότη. Οι ίδιοι επίσης ονομάστηκαν και ποιμένες. διότι, λέει ο Κύριος στον Πέτρο: «Βόσκε τα αρνία μου». Ομοίως, αυτοί πρώτοι έλαβαν τα κλειδιά της βασιλείας. διότι λέει ο Κύριος στον Πέτρο: «Σε σένα θα δώσω τα κλειδιά της βασιλείας». Και τι άλλο είναι το κλειδί παρά ο θείος και επουράνιος λόγος, που κηρύχθηκε από αυτούς με δύναμη σε όσους τον ακούνε με πίστη; Διότι ο θείος λόγος εν δυνάμει διανοίγει τα αυτιά των πιστών και, εισερχόμενος μέσα, ανοίγει τις κλεισμένες από τον πονηρό θύρες της καρδιάς και καταλαμβάνει εκεί τις νομές της ψυχής. Αυτή η καρδιά, αφού ανοίχθηκε αληθινά μέσω της δύναμης του Πνεύματος του ζωντανού και ενεργού λόγου, δεν πρόκειται ποτέ ξανά να κλειστεί στους αιώνες.

Αν όμως ομολογείς ότι δεν είσαι τέτοιος όπως σε περιέγραψε ο λόγος, αλλά μάλλον νομίζεις ότι ανεβαίνεις προς τα ύψη από τα χαμηλά, ω της τόλμης, ω της σκοτίσεως, ω της έσχατης άγνοιας! Διότι αυτές οι σκέψεις και τα φρονήματα δεν ανήκουν σε λογικούς ανθρώπους, αλλά σε ανόητους και ειδωλολάτρες, ή καλύτερα σε νεκρούς, που δεν βλέπουν, δεν αισθάνονται, δεν ζουν, που δεν γνωρίζουν καθόλου τον Θεό και ποιο είναι το κριτήριο του Θεού που πρόκειται να μας κρίνει. Το ότι, βέβαια, το να προΐσταται κανείς ενός ποιμνίου και να μεριμνά για τη σωτηρία των πλησίον μας είναι ωφέλιμο, ως κάτι που ολοκληρώνει την αγάπη η οποία αποτελεί το κεφάλαιο του νόμου και των προφητών, κανείς δεν θα το αρνηθεί. Άλλωστε και στον Πέτρο ο Χριστός, αφού τον ρώτησε τρεις φορές αν Τον αγαπά, και εκείνος απάντησε «Ναι, Κύριε, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ», του ανταπάντησε: «Ποίμαινε, αν με αγαπάς, τα πρόβατά μου». Το ότι όμως δεν πρέπει κανείς να ορμά σε αυτή τη διακονία άσκοπα ούτε και ο οποιοσδήποτε τυχαίος, αλλά να το πράττει με προσεκτική περίσκεψη και φόβο, είναι απολύτως φανερό σε όσους δεν έχουν εντελώς σκοτισμένο τον οφθαλμό της ψυχής. Διότι πολλοί, χωρίς να γνωρίζουν καν τη σημασία αυτού του ίδιου του ρήματος, ούτε να κατανοούν τον τρόπο με τον οποίο ο Κύριος πρόσταξε τον Πέτρο να ποιμαίνει τα πρόβατά Του, αλίμονο, αναλαμβάνουν με τόλμη την εξουσία, και δεν ντρέπονται να προΐστανται με αναίδεια στο ποίμνιο του Χριστού.

Διότι, λέει, είπαν προς τον λαό: «Δεν είναι σωστό εμείς να εγκαταλείψουμε τον λόγο του Θεού και να διακονούμε σε τραπέζια. Ας ορίσουμε λοιπόν για το σκοπό αυτό ικανούς άνδρες, και εμείς ας αφοσιωθούμε στην προσευχή και στη διακονία του λόγου». Επειδή λοιπόν έχει αποδειχθεί ότι δεν μας έχει δοθεί καμία απολύτως εντολή να μεριμνούμε για γήινα πράγματα, ούτε καν για την κάλυψη των ίδιων των βιοτικών μας αναγκών, ούτε να υπερασπιζόμαστε είτε τους εαυτούς μας είτε τους αδελφούς μας όταν αδικούνται και κακομεταχειρίζονται από κάποιους, ελάτε λοιπόν να εξετάσουμε τι σημαίνει αυτό που ειπώθηκε από τον Κύριο στον κορυφαίο των αποστόλων: «Εάν με αγαπάς, λέει, περισσότερο από αυτούς, ποίμαινε τα πρόβατά μου». Γνωρίζω βέβαια ότι από τα προλεχθέντα αυτό έχει γίνει σαφές, και πολλοί από τους συνετούς ίσως έχουν ήδη κατανοήσει τη δύναμη του λόγου, αλλά πρέπει κι εμείς, για χάρη εκείνων που τα αγνοούν, να πούμε λίγα λόγια προς την αγάπη σας.

Λοιπόν, αφού διάβασες και κατανόησες τα έργα των αγίων και έχεις στα χέρια σου τα θεοπαράδοτα λόγια, τι ζητάς κάτι τέτοιο από εμένα τον ταλαίπωρο; Εγώ θεωρώ ότι ο επίσκοπος είναι έφορος και υπεύθυνος για κάθε πράξη που τελείται από όλους τους ποιμαινομένους, άγγελος ασίγητος που κηρύττει τα προστάγματα του Θεού, μάτι ακοίμητο που επιβλέπει την πορεία του καθενός από όσους καθοδηγούνται από αυτόν, μίμημα του Χριστού, στο οποίο όσοι τον ακολουθούν και τον προσέχουν, διαμορφώνουν τη ζωή τους σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, φωστήρας αειλαμπής που καθίσταται γνωστός σε όσους αγωνίζονται στο σκοτάδι εξαιτίας της άγνοιας και της αμαρτίας, που αναβλύζει τον λόγο της διδασκαλίας σε όσους διψούν για τη σωτηρία, μέγιστος οικονόμος, ο οποίος πρόκειται να δώσει λόγο για τη ζωή του καθενός στον καιρό της ανταπόδοσης. Επομένως, ούτε υπάρχει κάτι μεγαλύτερο ως προς την εγγύτητα και την αγάπη προς τον Θεό, ούτε κάτι που να φέρει μεγαλύτερη ανταμοιβή από μια τόσο μεγάλη επιστασία (όπως λέει ο ίδιος ο Χριστός στον κορυφαίο απόστολο: «αν με αγαπάς, Πέτρε, περισσότερο από αυτούς, ποίμαινε τα πρόβατά μου»), ούτε πιο επικίνδυνο και ολέθριο για όσους την αναλαμβάνουν ανάξια.

Εσύ δε, αγαπητέ αδελφέ, δεν έπραξες παράλογα, εφόσον έτσι έγιναν τα πράγματα, με το να κατέβεις από την οπή του βράχου και να αναλάβεις την ηγεσία των αδελφών· διότι και ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, χρησιμοποιώντας συγκατάβαση, εξετέλεσε το μυστήριο της οικονομίας για τη σωτηρία του σύμπαντος. Παρέμεινε λοιπόν, όπως έκρινες και όπως κρίθηκε από τους αδελφούς, έως την ημέρα της αναδείξεως του ιερού μας αρχιερέως, και τότε θα γίνει ό,τι πρέπει να γίνει με τρόπο πιο νόμιμο και πιο κανονικό· έως ότου όμως έρθει ο επιζητούμενος καιρός, να ηγείσαι των αδελφών και να προοδεύεις εν Κυρίω, ως κάποιος που πρόκειται να δώσει λόγο για τις ψυχές τους, αλλά και ως κάποιος που θα λάβει την ανταμοιβή γι' αυτούς· διότι όσο μεγάλος είναι ο ζυγός της προστασίας, τόσο είναι και πολυαμειβόμενος. Μόνο να έχεις οφθαλμούς για να βλέπεις και ώτα για να ακούς, καρδιά άγρυπνη που να αναζητά τον Θεό, ποιμαντική ικανότητα, διδασκαλικό λόγο, εύρυθμο ήθος, ευπρεπή στάση και βάδισμα, διατηρούμενος και κατευθυνόμενος εξ ολοκλήρου από τον λόγο. Και είσαι μακάριος, επιτελώντας αποστολικό έργο· διότι και ο Κύριος, ως ύψιστη απόδειξη της αγάπης προς Αυτόν, υπέδειξε στον κορυφαίο των αποστόλων Πέτρο την ποιμαντική ράβδο· διότι «εάν με αγαπάς», λέει, «περισσότερο από αυτούς, Πέτρε, ποίμαινε τα πρόβατά μου».

Πρόσεχε, να προστατεύεις με τους τρόπους και τα λόγια σου τα πρόβατα του Χριστού, και ο μισθός σου θα είναι πολύς από τον Θεό. Διότι Αυτός είπε προς τον κορυφαίο των αποστόλων: Σίμων, γιε του Ιωνά, με αγαπάς περισσότερο από αυτούς; Ποίμαινε τα πρόβατά μου. Ώστε, απόδειξη της αγάπης προς Αυτόν αποτελεί η συνετή ποιμαντική ράβδος.

Ζήτησας δε να μάθεις αν είναι χωρίς ενοχή για την τιμιότητά σου να αποδεσμεύσεις την αδελφή που επιμένει να αποχωριστεί από εσένα. Και πώς, ούσα σοφή και συνετή, δεν αναγνωρίζεις από μόνη σου το πρέπον; Ούτε, λοιπόν, για σένα τη διδάσκαλο ούτε για τη μαθήτρια είναι ακίνδυνος ο χωρισμός, όταν γίνεται εκουσίως. Διότι, για ποιον λόγο και από πού αντλεί τη δικαιολογία του; Αν, βέβαια, η μαθήτρια είναι τέλεια και καταρτισμένη για να καθοδηγεί άλλες αδελφές, και ήδη την αναζητά κάποια αδελφότητα, κάτι τέτοιο συνιστά οικονομία, όπως λέει ο Άγιος Βασίλειος, και όχι χωρισμό, σε καμία περίπτωση· και πράγματι, από το να υποτάσσεται κανείς σωστά, ανέρχεται στο να διοικεί νομίμως, και εξαιτίας αυτού δημιουργείται αγαθός ζήλος στις ομότροπες να προχωρήσουν προς την τελειότητα και να πράξουν τα ίδια θεοπρεπώς, επειδή ο Κύριος και Θεός μας, υποδεικνύοντας στον κορυφαίο των αποστόλων την απόδειξη της προς Αυτόν αγάπης, είπε: «αν με αγαπάς, βόσκε τα αρνία μου»· και πάλι: «ποίμαινε τα πρόβατά μου». Επομένως, εκείνος που με τέτοια πρόθεση προχωρά στο να ποιμαίνει, θα είναι μακάριος, καθώς μιμείται τον Χριστό, τον αληθινό και πρώτο Αρχιποίμενα.

Είπε ο Κύριος προς τον Πέτρο: «Βόσκε τα αρνία μου· ποίμαινε τα πρόβατά μου». Εάν επιθυμείτε να αποκαλείστε αρνία του Κυρίου και να ονομάζεστε πρόβατα, μη σκιρτάτε σαν τα ερίφια· μην ορμάτε προς τα αγκάθια των παθών, μην κραυγάζετε υπερβολικά· αλλά ήπια και ειρηνικά να οδηγείστε για να τραφείτε στις ζωηφόρες νομές των εντολών, και να κατασκηνώνετε σε τόπο απαθείας, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών· στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Έτσι λοιπόν ας κατευνάζουμε τους λογισμούς, έτσι ας αποκτούμε ψυχική ανδρεία, έτσι ας εκτελούμε με προθυμία τα διακονήματα, τηρώντας την ευταξία στα πάντα, μη προφέροντας λόγο σάπιο, γογγυστικό, υβριστικό, καταλαλητικό, φατριαστικό, θρασύ· έτσι ας συγκεντρωνόμαστε για τις εργασίες, για τις αγρυπνίες, για τις ψαλμωδίες, όντας οι πρώτοι που ανταποκρίνονται, ευκίνητοι, χωρίς προφάσεις, με χαρούμενο πρόσωπο· έτσι ας συνδεόμαστε μεταξύ μας, χωρίς αναιδή οικειότητα, με αγαθές μελέτες, ξένοι προς τα κοσμικά, με το φρόνημα στον ουρανό, λιγόλογοι, χωρίς άκαιρα γέλια, ανεκτικοί, νικώντας μέσω της υποχωρήσεως, προβάλλοντας το «συγχώρεσον» ως το μέγιστο όπλο κατά του διαβόλου· άκακοι, ειρηνικοί. Είπε ο Κύριος προς τον Πέτρο: «Βόσκε τα αρνία μου· ποίμαινε τα πρόβατά μου». Αν αγαπάτε να αποκαλείστε αρνία του Κυρίου και να ονομάζεστε πρόβατα, μην αναπηδάτε σαν ερίφια, μην πηγαίνετε προς τα αγκάθια των παθών, μην κραυγάζετε πολύ, αλλά να φέρεστε με ηπιότητα και ειρήνη, τρεφόμενοι στις ζωηφόρες νομές των εντολών και κατασκηνώνοντας σε τόπο απαθείας, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα νυν και αεί και στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Διότι το να επιστρέψει η Μαρία και να διδάξει για την ανάσταση, ήταν ενδεικτικό αυτού του γεγονότος, του ότι το γυναικείο φύλο επιστρέφει και ανυψώνεται. «Όταν, λοιπόν, γευμάτισαν, λέγει ο Ιησούς στον Σίμωνα Πέτρο: Σίμων, γιε του Ιωνά, με αγαπάς περισσότερο από αυτούς;»

Του λέγει: Ναι, Κύριε, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ. Του λέγει: Βόσκε τα αρνία μου. Του λέγει πάλι για δεύτερη φορά: Σίμων του Ιωνά, με αγαπάς; Του λέγει: Ναι, Κύριε, εσύ γνωρίζεις ότι σε αγαπώ. Του λέγει: Ποίμαινε τα πρόβατά μου. Του λέγει για τρίτη φορά:

Από αυτό καθιερώθηκε η συνήθεια να απαιτούνται τρεις ομολογίες από όσους πρόκειται να βαπτιστούν. Αφού ρωτήθηκε, λοιπόν, μία και δεύτερη φορά, επικαλούνταν ως μάρτυρα Εκείνον που γνωρίζει τις καρδιές, χωρίς πλέον να συμπεριφέρεται με αυθάδεια ούτε να μιλάει με προπέτεια, αλλά προσθέτοντας παντού το «Εσύ γνωρίζεις».

Και αν ο πειραζόμενος δεν βρεθεί να διαθέτει άκρα διάκριση, πλανάται. Εκείνος όμως που δεν πλανάται είναι αυτός που σε όλα υπακούει στον Θεό και στους αγίους χωρίς αμφισβήτηση. Και εμείς, αδελφοί, έχοντας κατανοήσει αυτά, ας τηρήσει ο καθένας το δικό του μέτρο, και εκείνος που θεωρεί ότι είναι ποιμένας ψυχών και εκείνος που θεωρεί ότι είναι πρόβατο. Όμως, ας ευχόμαστε όλοι να είμαστε πρόβατα. Διότι κανείς δεν είναι ποιμένας, παρά μόνο αυτός που είπε: «Εγώ είμαι ο καλός ποιμένας». Αλλά επειδή, όπως προείπε ο Δαβίδ, ο Θεός είναι Κύριος και φανερώθηκε σε εμάς, φανερώθηκε μέσω του σώματος ο αόρατος Λόγος και μας έσωσε, χαρίζοντάς μας τη γνώση της Αγίας Τριάδος. Και αφού ο ίδιος όρισε από πριν διαδόχους του τους αποστόλους, ανερχόμενος στον ουρανό είπε στον Πέτρο: «Βόσκε τα αρνία μου και τα πρόβατά μου». Γι' αυτόν τον λόγο και τώρα υπάρχει ανάγκη από εκείνους που βόσκουν και κυβερνούν σε κάθε γενεά τις ψυχές εν Κυρίω, ο οποίος λέει: «Ιδού, εγώ είμαι μαζί σας». Γνωρίζουμε δε ότι μετά τους αποστόλους οι επίσκοποι είναι άγιοι πατέρες, αλλά και όλοι όσοι υπακούν στον Χριστό που βρίσκεται μέσα τους είναι τέκνα τους, έστω και αν δεν ανήκουν στον κλήρο και την εκκλησιαστική τάξη.