Πατερικές αναφορές στο ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ 4:14

Αρκεί μόνο να αγωνιστεί κανείς για να γίνει φίλος και ευάρεστος σε Αυτόν, και με την ίδια την πείρα και την αίσθηση θα δει ανείπωτα επουράνια αγαθά και ανέκφραστη τρυφή και άπειρο πλούτο της θεότητας, αληθινά «όσα μάτι δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν», όλα όσα το πνεύμα του Κυρίου γίνεται για την ανάπαυση και αγαλλίαση και τρυφή και αιώνια ζωή της άξιας ψυχής. Διότι σωματοποιεί τον εαυτό Του και σε πνευματική τροφή και σε ενδύματα και σε ανείπωτα κάλλη, για να αναπαύσει ανεκλάλητα και άρρητα και να γεμίσει με πνευματική ευφροσύνη την άξια και πιστή ψυχή, όπως λέει ο Κύριος: «εκείνος που τρώει αυτόν τον άρτο θα ζήσει στον αιώνα», και: «εγώ είμαι ο άρτος της ζωής», και: «εκείνος που πίνει από το ύδωρ το οποίο εγώ θα του δώσω, θα γίνει μέσα του πηγή ύδατος που θα αναβλύζει εις ζωήν αιώνιον», «και όλοι (λέει) φωτιστήκαμε από το ίδιο πνεύμα». Και έτσι εμφανίστηκε στον καθένα από τους αγίους όπως θέλησε και όπως συνέφερε, δηλαδή αλλιώς στον Αβραάμ, αλλιώς στον Ισαάκ, αλλιώς στον Ιακώβ, αλλιώς στον Νώε, στον Δανιήλ, στον Δαβίδ, στον Σολομώντα, στον Ιωσήφ, στον καθένα από τους αγίους προφήτες, στον Ησαΐα, στον Ιερεμία, στον Ηλία, αλλιώς στον Μωυσή. Και εγώ νομίζω ότι κάθε ώρα ο Μωυσής, εισερχόμενος σε εκείνη την πνευματική τράπεζα, εντρυφούσε και απολάμβανε στο όρος κατά την τεσσαρακονθήμερη νηστεία του.

Ολόκληρη την πόλη της κακίας, που οικοδομήθηκε από τον τύραννο, ο Χριστός την ερημώνει και την καταστρέφει, και κτίζει εκεί για τον Εαυτό Του μια πόλη του Θεού, και υψώνει πύργους και οχυρώματα εναντίον της γνώσης του εχθρού, και άρρηκτα και ακαταγώνιστα φρούρια, και οικοδομεί μέσα σε αυτήν θείες οικοδομές πίστης, αγάπης, χαράς και ελπίδας. Και μέσα στην ίδια την ψυχή λαξεύει τάγματα λογισμών και εννοιών ευάρεστων στον Θεό, και εναποθέτει σε αυτήν τους νόμους του Αγίου Πνεύματος. Και της δίνει καθαρό ασήμι που έχει δοκιμαστεί στο πυρ επτά φορές, και αναστηλώνει μέσα της την επουράνια εικόνα του θεϊκού φωτός. Δημιουργεί σε αυτήν πηγή καθαρού και ζωντανού ύδατος, που «αναβλύζει για την αιώνια ζωή», η οποία αναβλύζει ειρήνη, αγαθότητα και χαρά, και εισάγει σε αυτήν στρατόπεδα αγίων δυνάμεων για να τη φυλούν, σύμφωνα με το ρητό: «Άγγελος Κυρίου θα στρατοπεδεύσει γύρω από αυτούς που Τον φοβούνται και θα τους λυτρώσει». Και την ντύνει με επουράνια ενδύματα και της χαρίζει την ελευθερία των δικών της λογισμών, ώστε με αυτούς να διακονεί τον δικό της Βασιλιά. Την αρμόζει ως νύμφη ευάρεστη στον Εαυτό Του και κοινωνεί μαζί της θεία κοινωνία, μεταδίδοντάς της από την ουσία της αγαθότητάς Του και γεμίζοντάς την με το Άγιο Πνεύμα, και της χαρίζει κάθε ευωδία και ανάπαυση αντί για τα χρόνια κατά τα οποία ταπεινώθηκε και εγκλείστηκε από τον βασιλιά του σκότους, και βασιλεύει σε αυτήν με ειρηνική βασιλεία.

«Διότι όποιος πίνει από αυτό το νερό, καθημερινά θα διψά και πάλι· το νερό όμως που εγώ θα δώσω σε όσους φλέγονται από την πίστη, θα προσφέρει δροσιά από τη δίψα· διότι το ρεύμα αυτό θα γίνει μέσα σε όσους το πιουν πηγή αθανασίας, που θα αναβλύζει και θα πηγάζει την αιώνια ζωή· διότι αυτό έλαβαν παλαιότερα στην έρημο οι Εβραίοι, αλλά δεν βρήκαν αγαλλίαση και απολύτρωση.» Με αυτά τα λόγια άναψε η δίψα της Σαμαρείτιδας, και η τάξη αντιστράφηκε: διότι εκείνη που προηγουμένως πότιζε τώρα διψούσε, και εκείνος που διψούσε εξ αρχής τώρα ποτίζει.

Διότι, «αν γνώριζες», λέει προς τη Σαμαρείτιδα ο ίδιος ο Χριστός, η αστείρευτη πηγή της ζωής, «ποιος είναι αυτός που σου λέει: Δώσε μου να πιω, εσύ θα του ζητούσας και θα σου έδινε ύδωρ ζων» και «καθένας που πίνει από το νερό αυτό θα διψάσει πάλι· όποιος όμως πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει ποτέ στον αιώνα, αλλά το νερό που θα του δώσω θα γίνει μέσα του πηγή νερού που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή». Ο άγιος λάκκος, η Παναγία Παρθένος, επρόκειτο αργότερα να κυοφορήσει και να γεννήσει· διότι αυτό που τελούνταν ήταν προφητεία και προτύπωση του Χριστού, του ζωντανού νερού που πηγάζει ζωή σε όλους, και του νοητού λάκκου που Τον κυοφόρησε και Τον γέννησε δίχως ρεύση, δηλαδή της άφθορης Παρθένου, γεγονός που ο Δαβίδ επιθυμούσε και λαχταρούσε διπλά να δει με τα αισθητά του μάτια, αφενός ως λαμπρότατος προφήτης και αφετέρου ως ενάρετος δίκαιος· και φλεγόμενος από την επιθυμία έλεγε: «Ποιος θα με ποτίσει νερό από τον λάκκο που βρίσκεται στη Βηθλεέμ, κοντά στην πύλη;». Και εξαιτίας αυτού παρομοιαζόμαστε με εκείνους που Τον έβλεπαν τότε με τα σαρκικά και τα νοητά τους μάτια. Το ίδιο το ζωντανό νερό, ο Χριστός, συνομιλώντας έλεγε: «Πολλοί προφήτες και δίκαιοι επιθύμησαν να δουν αυτά που βλέπετε και δεν τα είδαν, και να ακούσουν αυτά που ακούτε και δεν τα άκουσαν».

Και αν εκείνος που τρώει τη σάρκα του και πίνει το αίμα του έχει ζωή αιώνια «και δεν έρχεται σε κρίση αλλά έχει μεταβεί από τον θάνατο στη ζωή», είναι ολοφάνερο ότι αυτός που δεν γνωρίζει ότι έχει αιώνια ζωή και δεν έχει συνειδητοποιήσει τη μετάβαση από τον θάνατο στη ζωή, όπως ακριβώς εκείνος που μεταβαίνει από μια σκοτεινή κατοικία σε μια φωτεινή και λαμπρή, δεν έχει γνωρίσει ακόμη το μυστήριο της οικονομίας του Θεού, ούτε έχει γίνει μέτοχος της αιώνιας ζωής. Αν πάλι υποσχέθηκε να δώσει το Άγιο Πνεύμα σε όσους πιστεύουν σε αυτόν, το οποίο είναι σαν «πηγή νερού που αναβλύζει για αιώνια ζωή» και ποταμούς που ρέουν από την κοιλία του, αυτός που δεν βλέπει να συμβαίνουν αυτά μέσα του καθημερινά, καθώς και τα υπόλοιπα όσα είπε ο Κύριος ότι θα δώσει και θα κάνει μαζί με αυτούς που τον πιστεύουν, πώς θα μπορούσε να αποκαλεί τον εαυτό του τέλειο πιστό; Εκείνον δε που νομίζει ότι αυτά αρμόζουν μόνο στους αποστόλους και στους αρχαίους πατέρες, και υποστηρίζει ότι εμείς δεν πρέπει να ελπίζουμε πως με τον αγώνα μας θα γίνουμε όμοιοι και ίσοι με εκείνους, ούτε να εξισώνουμε τα δικά μας με τα δικά τους και τα δικά τους με τα δικά μας, ποιος από αυτούς που έχουν τη γνώση του Θεού και συμπόνια δεν θα τον έκλαιγε μέσα από την ψυχή του;

Διότι, όπως ακριβώς το σκοτάδι δεν φεύγει, εάν δεν έρθει το φως, έτσι ούτε και η ασθένεια της ψυχής διώχνεται, εάν δεν έρθει Εκείνος που σηκώνει τις ασθένειές μας και δεν ενωθεί μαζί μας. Όταν δε έρχεται Αυτός, επειδή διώχνει κάθε νόσο και κάθε ψυχική ασθένεια, ονομάζεται υγεία, χαρίζοντάς μας την υγεία της ψυχής· και επειδή μας φωτίζει, λέγεται φως, αν και είναι πάνω από κάθε φως· και επειδή μας ζωοποιεί, λέγεται ζωή, αν και είναι πάνω από κάθε ζωή· επειδή μας περιλάμπει ολόκληρους και μας περικυκλώνει και μας θερμαίνει με τη δόξα της θεότητάς Του, ονομάζεται ένδυμα, και έτσι λέμε ότι ντυνόμαστε Αυτόν που είναι εντελώς αναφής και ακατάληπτος· επειδή ενώνεται ασυγχύτως με την ψυχή μας και την κάνει ολόκληρη σαν φως, λέγεται ότι κατοικεί μέσα μας και ότι περιγράφεται απεριγράπτως. Ω του θαύματος! Έτσι λοιπόν γίνεται τα πάντα για εμάς Εκείνος που είναι υπεράνω όλων, άρτος, σκέπη και ύδωρ, για το οποίο παλαιότερα είπε στη Σαμαρείτιδα ότι όποιος το πιει δεν θα διψάσει ποτέ. Εάν λοιπόν ακόμη διψάς, δεν ήπιες ακόμη από εκείνο το ύδωρ· διότι είναι αψευδής Αυτός που το είπε. Διότι εγώ άκουσα κάποιον να λέει ότι, από τότε που ο φιλάνθρωπος Δεσπότης μού χάρισε να πιω χορταστικά από αυτό το νερό, εάν συνέβαινε να το ξεχάσω και, σαν να μην είχα πιει, να ζητήσω πάλι να μου δοθεί από Εκείνον να πιω, αυτό το ίδιο, δηλαδή το νερό που είχα πιει, ανέβλυζε από μέσα από την καρδιά μου και ξεπηδούσε σαν φωτεινό ρεύμα και αμέσως το έβλεπα.

Επομένως, ο καθένας από εσάς, αδελφοί, ας εγκύψει με τη διάνοιά του στη δύναμη αυτών των λόγων και ας εξετάσει τον εαυτό του. Αν έλαβε τον Θεό Λόγο όταν ήρθε, αν έγινε τέκνο του Θεού, αν δεν γεννήθηκε μόνο από αίμα και σάρκα αλλά και από τον Θεό, αν γνώρισε τον σαρκωθέντα Λόγο να κατοικεί μέσα του και αν είδε τη δόξα Του, δόξα ως μονογενούς από τον Πατέρα, ιδού, έχει γίνει χριστιανός και είδε τον εαυτό του να έχει αναγεννηθεί και γνώρισε τον Πατέρα που τον γέννησε, όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργο χάριτος και αλήθειας. Ας παραμείνουμε, αδελφοί, σε αυτό το κάτοπτρο της αλήθειας και ας απομακρυνθούμε από τη βλαβερή και αιρετική διδασκαλία και υπόνοια εκείνων που ισχυρίζονται ότι δεν αποκαλύπτεται τώρα σε εμάς τους πιστούς η δόξα της θεότητας του Κυρίου Ιησού μέσω της δωρεάς του Αγίου Πνεύματος. Διότι η δωρεά δίνεται μέσα στην αποκάλυψη και η αποκάλυψη ενεργείται μέσω της δωρεάς. Ούτε λοιπόν λαμβάνει κάποιος το Άγιο Πνεύμα χωρίς αυτό να του αποκαλύπτεται και να το βλέπει νοερά, ούτε βλέπει αποκάλυψη εάν δεν φωτιστεί από το Άγιο Πνεύμα, ούτε μπορεί να ονομάζεται τέλεια πιστός, εάν δεν λάβει το Πνεύμα του Θεού, καθώς έλεγε ο Χριστός στη Σαμαρείτιδα: «Εκείνος που θα πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει ποτέ, αλλά θα γίνει μέσα του πηγή νερού που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή.» «

Εάν όμως πει κάποιος ότι ο καθένας από εμάς τους πιστούς το έλαβε και το κατέχει αυτό χωρίς να το γνωρίζει και χωρίς να το αισθάνεται, βλασφημεί, βγάζοντας ψεύτη τον Χριστό που είπε ότι «Θα γίνει μέσα του πηγή νερού που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή», και πάλι: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, ποτάμια ζωντανού νερού θα ρεύσουν από τα σπλάχνα του». Εάν λοιπόν η πηγή αναβλύζει, οπωσδήποτε και ο ποταμός που εξέρχεται και ρέει καθίσταται ορατός σε αυτούς που βλέπουν. Εάν όμως αυτά, σύμφωνα με όσους σκέφτονται με αυτόν τον τρόπο, ενεργούνται μέσα μας χωρίς να το γνωρίζουμε, χωρίς να αισθανόμαστε τίποτα από αυτά, είναι ολοφάνερο ότι ούτε την αιώνια ζωή, η οποία τα συνοδεύει και παραμένει μέσα μας, θα αισθανθούμε καθόλου, ούτε το φως του Αγίου Πνεύματος θα δούμε, αλλά θα παραμείνουμε νεκροί και τυφλοί και αναίσθητοι, όπως τώρα, έτσι και τότε. Και έτσι αποδεικνύεται μάταιη η ελπίδα μας, σύμφωνα με αυτούς, και ο αγώνας μας άσκοπος, εφόσον βρισκόμαστε στον θάνατο και δεν λαμβάνουμε καμία αίσθηση της αιώνιας ζωής.

Αλλά μην ταραχθείς, αγαπητέ, ακούγοντας την αλήθεια που σου φανερώνεται από εμάς. Διότι, αν ομολογείς ότι η σάρκα του Κυρίου είναι άρτος ζωής και ότι χορηγεί τη ζωή, και αν γνωρίζεις ότι το αίμα Του δίνει ζωή σε όσους μεταλαμβάνουν και γίνεται σε αυτόν που το πίνει σαν πηγή νερού που αναβλύζει για την αιώνια ζωή, πώς, πες μου, εσύ που μετέχεις σε αυτά δεν προσθέτεις τίποτα περισσότερο ψυχικά, αλλά, κι αν ίσως αισθανθείς κάποια μικρή χαρά, ύστερα από λίγο παραμένεις πάλι ο ίδιος που ήσουν και προηγουμένως, χωρίς να έχεις καμία προσθήκη ζωής μέσα σου, ούτε πηγή που να αναβλύζει, ούτε να βλέπεις κανενός είδους φως; Διότι αυτός ο άρτος αισθητά μεν φαίνεται ως κομμάτι ψωμιού σε όσους δεν έχουν υψωθεί πάνω από τις αισθήσεις, νοερά όμως είναι φως αχώρητο και απρόσιτο. Έτσι και ο οίνος, φως είναι και αυτός παρομοίως, ζωή, πυρ και ύδωρ ζων. Εάν λοιπόν, τρώγοντας και πίνοντας τον θείο άρτο και τον οίνο της ευφροσύνης, δεν γνωρίσεις αν έζησας την άφθαρτη ζωή, αν δέχτηκες μέσα σου τον άρτο φωτοειδή ή πύρινο, όπως ο προφήτης, αν ήπιες το δεσποτικό αίμα σαν νερό που αναβλύζει και ομιλεί, αν σε τίποτε απολύτως από αυτά δεν έφτασες σε θεωρία και μέθεξη, πώς νομίζεις ότι έχεις γίνει κοινωνός της ζωής; Και πώς νομίζεις ότι άγγιξες το απρόσιτο πυρ, ή πώς υποθέτεις ότι μετέλαβες καθόλου το αιώνιο φως;

Ω, τι παράξενο και θαυμαστό μυστήριο, αδελφοί. Και μην το απιστήσετε αυτό· διότι αυτός ο λόγος δεν είναι μόνο δικός μου ούτε συνέβη μόνο σε εμένα, αλλά άκου τον ευαγγελιστή Ιωάννη, τι λέει για το νερό αυτό, ή μάλλον τον ίδιο τον Υιό και Λόγο του ζωντανού Θεού, από τον οποίο και ο Ιωάννης πλούτισε τον λόγο του: «Όποιος πίνει, λέει, από το νερό αυτό —δηλαδή το αισθητό—, θα διψάσει πάλι· όποιος όμως πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ, αλλά θα γίνει μέσα του πηγή νερού που θα αναβλύζει για την αιώνια ζωή.» Και ερμηνεύοντας αυτό ο ευαγγελιστής λέει: «Αυτό το έλεγε για το Πνεύμα, το οποίο επρόκειτο να λάβουν όσοι πιστεύουν σε αυτόν.» Διότι, μέσω αυτού του νερού, η πονηριά ξεπλένεται από την ψυχή σαν ρύπος· χωρίς δε αυτό, ακόμη κι αν κοπιάσει κανείς πολύ, δεν θα ωφεληθεί σε τίποτα. Γι' αυτόν τον λόγο και επειδή εμείς δεν μπορούμε καθόλου να κρύψουμε το τάλαντο του Δεσπότη μας και να μην αναγγείλουμε τη δωρεά του Θεού που έγινε σε εμάς, φανερά ομολογούμε το έλεος του Θεού, ότι δηλαδή εμείς οι ανάξιοι γεμίσαμε άπληστα από το νερό που λάβαμε μέσω του πατέρα μας από τον Θεό και χορτάσαμε αχόρταγα προς δόξα του αγίου ονόματός του, και σύμφωνα με τις δυνάμεις μας, ως έσχατοι και αχρείοι, δοξάσαμε και τώρα δοξάζουμε τον Θεό, αυτόν που δόξασε τον άγιο πατέρα μας και, μέσω του πατέρα μας, εμάς τους ταπεινούς και αναξίους.

ΛΟΓΟΣ ΞΔ'. Να μην επιθυμούμε τις πρώτες θέσεις, αλλά τις έσχατες. ΠΑΤΕΡΕΣ ΜΟΥ ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΟΙ ΚΑΙ ΤΕΚΝΑ, Όπως οι στρατηγοί στους στρατιώτες, οι δάσκαλοι στα παιδιά, οι τεχνίτες στους μαθητευόμενους, έτσι και εμείς οφείλουμε να σας συμβουλεύουμε τα δέοντα ως τέκνα. Σταθείτε λοιπόν, τέκνα μου, απέναντι στους αγώνες και στην ασκητική σας υποταγή, και στη μαρτυρική σας υπακοή. Και περνώντας μέρα με τη μέρα τον χρόνο της παρούσας ζωής, σώστε τις ψυχές σας εξασκώντας τις αρετές, και λάβετε ως αρραβώνα τη βασιλεία των ουρανών. Και θησαυρίστε τα αγαθά που αποταμιεύονται μέσω των υποσχέσεων του Θεού. Στενή και τεθλιμμένη είναι η οδός του Θεού, συμφωνώ και εγώ. Αλλά πλατιά και ευρύχωρη είναι η ανάπαυση που πρόκειται να μας συναντήσει. Οι δαιμονικοί πειρασμοί είναι αλλεπάλληλοι, σαν να πυρπολούν την ψυχική σας οικία. Αλλά η δρόσος του Πνεύματος, κατασβήνοντάς τους, σας προετοιμάζει το νερό που αναβλύζει για την αιώνια ζωή. Στενοχώρια και θλίψη, ακηδία και ολιγωρία, εργασία και αγρυπνία, επιθυμία και αποτυχία, ενδυμασία με πενιχρά ρούχα και φθορά, κόπος και μόχθος, ένταση και πόνος, πνιγμός και ιδρώτας, έλεγχος και επίπληξη, αφορισμός και εξορία. Αλλά όμως, για όλα αυτά αποταμιεύεται για εσάς ανείπωτη χαρά και απέραντη ευφροσύνη.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΙΔ'. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΝΘΕΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΟΧΩΡΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΠΕΙΡΑΣΜΟΥΣ Αδελφοί και πατέρες, πρέπει να μιλάμε και να μη σιωπούμε για πολύ. Διότι η σιωπή προκαλεί ύπνο στην ψυχή, και ο ύπνος είναι αιτία θανάτου. Αυτό ακριβώς απευχόμενος ο άγιος Δαβίδ έλεγε: «Φώτισε τα μάτια μου, μήπως και κοιμηθώ τον ύπνο του θανάτου». Ο λόγος όμως που κινείται μέσα στην καρδιά, είναι «πηγή νερού που αναβλύζει για την αιώνια ζωή». Από αυτό, τι θα μπορούσε να είναι ωφελιμότερο; Γνωρίζοντας πάλι αυτό ο μακάριος Απόστολος, έλεγε: «Ο λόγος του Χριστού ας κατοικεί μέσα σας πλούσια, με κάθε σοφία, διδάσκοντας και νουθετώντας τους εαυτούς σας». Βλέπεις ότι μας προτρέπει να διδάσκουμε και να νουθετούμε τους εαυτούς μας, και να μην αρκούμαστε μόνο στις δικές μας σκέψεις; Εγώ λοιπόν, ο ταπεινός, όσες φορές συνομιλώ μαζί σας, ομολογώ ότι ωφελούμαι, διότι ανακαλώ τον εαυτό μου από τη σύγχυση της παρούσας ζωής, γίνομαι πιο νηφάλιος και έρχομαι σε επίγνωση των δικών μου σφαλμάτων. Διότι η παρούσα ζωή είναι σύγχυση, και πονηροί λόγοι εισβάλλουν σε αυτήν καθημερινά, καθώς και μάταια ακούσματα, με τη συνεπίθεση και του διαβόλου μέσω των ενάντιων λογισμών. Και πρέπει να τα απομακρύνουμε πάντοτε αυτά μέσω του λόγου, να διατηρούμε καθαρή τη συνείδηση και να προσέχουμε τον σκοπό για τον οποίο έχουμε ταχθεί. Σε τι όμως έχουμε ταχθεί;

Αποκρίθηκε ο Ιησούς και της είπε: Καθένας που πίνει από το νερό αυτό, θα διψάσει πάλι· όποιος όμως πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ στον αιώνα, αλλά το νερό που θα του δώσω θα γίνει μέσα του πηγή νερού που θα αναβλύζει για ζωή αιώνια.

Λέγει προς αυτόν η γυναίκα: «Κύριε, δώσε μου αυτό το ύδωρ, για να μη διψώ, ούτε να έρχομαι εδώ να αντλώ.» Θεωρεί τον Ιακώβ πατέρα της, συνδέοντας τον εαυτό της με την ιουδαϊκή ευγένεια της καταγωγής. Παρατήρησε, επίσης, τη σύνεση της γυναίκας, πώς αμέσως από τη διαφορά των υδάτων συμπεραίνει και τη διαφορά εκείνων που τα προσφέρουν. Διότι αν, λέγει, δώσεις τέτοιο ύδωρ, οπωσδήποτε είσαι ανώτερος από τον Ιακώβ, ο οποίος μας έδωσε το παρόν ύδωρ. Το δε «Και ο ίδιος ήπιε από αυτό» αποτελεί έπαινο της γλυκύτητας του ύδατος. Διότι τόσο πολύ, λέγει, άρεσε στον πατριάρχη η πηγή, ώστε και ο ίδιος ήπιε, και οι υιοί του. Το ότι δε ήπιαν και τα κοπάδια του, είναι ενδεικτικό της αφθονίας του ύδατος. Διότι όχι μόνο, λέγει, είναι γλυκύ το ύδωρ, και τόσο γλυκύ ώστε και ο Ιακώβ ήπιε από αυτό, αλλά είναι και άφθονο, και σε τέτοιο βαθμό, ώστε να επαρκέσει και για το πλήθος των ποιμνίων του πατριάρχη. Όταν δε η γυναίκα είπε το, «Μήπως εσύ είσαι ανώτερος από τον πατέρα μας;», ο Κύριος δεν λέγει φανερά ότι, Ναι, είμαι ανώτερος, για να μη φανεί ότι καυχάται, εφόσον δεν είχε δώσει ακόμη απόδειξη της δικής Του δυνάμεως· με όσα όμως λέγει, το αποδεικνύει: «Διότι εκείνος που πίνει από το ύδωρ αυτό, θα διψάσει πάλι· ενώ εκείνος που θα πιει από το δικό μου, δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ.» Επομένως, εάν θαυμάζεις τον Ιακώβ που έδωσε το ύδωρ αυτό, πολύ περισσότερο πρέπει να θαυμάσεις εμένα, που προσφέρω το πολύ καλύτερο ύδωρ. Διότι το ύδωρ που εγώ δίδω, γίνεται πηγή ύδατος που διαρκώς και αδιάκοπα αυξάνεται.

Διότι ο ψυχικός άνθρωπος, δηλαδή αυτός που ακολουθεί ανθρώπινους και ψυχικούς, ήτοι φυσικούς, λογισμούς, δεν αποδέχεται τα υπερφυσικά και πνευματικά. Όπως ακριβώς, λοιπόν, δεν κατανοεί και την πνευματική βρώση της σάρκας του Κυρίου, της οποίας όσοι δεν μεταλαμβάνουν, θα είναι αμέτοχοι της αιώνιας ζωής, επειδή δεν αποδέχθηκαν τον Ιησού, ο οποίος είναι η αληθινή ζωή. Διότι η σάρκα που τρώγεται δεν είναι ενός απλού ανθρώπου, αλλά του Θεού, και έχει τη δύναμη να θεοποιεί, καθώς έχει αναμειχθεί με τη θεότητα. Αυτή είναι πράγματι αληθινή τροφή, επειδή δεν διαρκεί για λίγο χρόνο, ούτε φθείρεται όπως η ρευστή τροφή, αλλά είναι αρωγός της αιώνιας ζωής. Ομοίως δε και η πόση του αίματος του Κυρίου είναι αληθινή πόση, διότι δεν ικανοποιεί τη δίψα μόνο προσωρινά, αλλά διατηρεί αυτόν που το ήπιε για πάντα άδιψο και χωρίς καμία στέρηση, όπως ακριβώς έλεγε και προς τη Σαμαρείτιδα, ότι: «Εκείνος που πίνει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει». Διότι όποιος δεχθεί τη χάρη του Αγίου Πνεύματος μέσω της μεταλήψεως των θείων μυστηρίων, ούτε πεινάει νοητή πείνα, ούτε διψάει δίψα, όπως οι άπιστοι. «Εκείνος που τρώει τη σάρκα μου και πίνει το αίμα μου, μένει ενωμένος μαζί μου, και εγώ μαζί του. Καθώς με απέστειλε ο ζωντανός Πατέρας, και εγώ ζω διά τον Πατέρα· έτσι και εκείνος που με τρώει, θα ζήσει δι' εμέ. Αυτός είναι ο άρτος που κατέβηκε από τον ουρανό· όχι όπως οι πατέρες σας, που έφαγαν το μάννα στην έρημο και πέθαναν».